{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2938928"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2938928","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η Πραγματογνωμοσύνη στη Διεθνή Διαιτησία","abstract":"Τα τελευταία χρόνια, το είδος των διαφορών που φέρεται ενώπιον των διεθνών διαιτητικών δικαστηρίων φέρνει τους κρίνοντες αντιμέτωπους με ολοένα και πιο ειδικά επιστημονικά και τεχνικά ζητήματα, καθιστώντας την προσφυγή στη γνώμη ειδικών πραγματογνωμόνων (experts) συνήθη, ακόμα και αναπόφευκτη ενίοτε, διαιτητική πρακτική. Παρότι όμως η συνδρομή των πραγματογνωμόνων στις διεθνείς διαιτητικές διαδικασίες είναι κάτι που επιθυμούν και προωθούν όλοι οι παράγοντες της διαιτησίας -διάδικα μέρη και διαιτητές- και παρότι είναι γνωστό ότι σε πολλές περιπτώσεις η έκβαση της διαφοράς καθορίζεται από τα στοιχεία που παρουσιάζουν στο διαιτητικό δικαστήριο οι πραγματογνώμονες, δεν έχουν μελετηθεί και κωδικοποιηθεί εκτενώς τα πρακτικά ζητήματα της πραγματογνωμοσύνης ως διαιτητικού αποδεικτικού μέσου. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα κάποια κοινή, ενιαία αντίληψη αναφορικά με τις διαφορετικές πτυχές της πραγματογνωμοσύνης ή σαφήνεια ως προς στους κανόνες και τις πρακτικές που τη διέπουν, όπως ίσως θα περίμενε κανείς και όπως ισχύει με άλλες πτυχές την αποδεικτικής διαδικασίας στη διεθνή εμπορική διαιτησία. Έτσι, εκκινώντας από τη δυνατότητα των διαδίκων μερών να καθορίσουν την αποδεικτική διαδικασία της διαιτησίας κατά την ελεύθερη βούλησή τους, η παρούσα εργασία στο πρώτο (γενικό) μέρος της, εξετάζει και επιχειρεί να κωδικοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο τα μέρη συνηθίζουν να ρυθμίζουν ορισμένα από τα βασικά ζητήματα που άπτονται του ρόλου των πραγματογνωμόνων μέσα σε μία διεθνή διαιτητική διαδικασία, όπως το ποιος τους διορίζει και τον τρόπο εξέτασής τους, με σημείο αναφοράς soft law κείμενα, όπως οι Κανόνες ΙΒΑ για τη διεξαγωγή αποδείξεων. Ειδικότερα, μελετά τους δύο βασικούς τρόπους με τους οποίους ένας πραγματογνώμονας συμμετέχει σε μία διαιτητική διαδικασία, κατόπιν διορισμού του από τα μέρη ή από το δικαστήριο, τις λεπτομέρειες αυτών, τα κοινά τους σημεία και τις αποκλίσεις τους, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους, καθώς και κάποιες εναλλακτικές μεθόδους, που προσπαθούν να τους συγκεράσουν. Στο δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας αναλύονται ειδικότερα θέματα που σχετίζονται με το αποδεικτικό μέσο της πραγματογνωμοσύνης στη διεθνή διαιτησία, όπως το ζήτημα της ανεξαρτησίας και αμεροληψίας των πραγματογνωμόνων, της σύνθετης φύσης των πραγματογνωμόνων-νομικών, των λεπτών ορίων ανάμεσα στην υιοθέτηση από τους διαιτητές της άποψης ενός πραγματογνώμονα και στην εκχώρηση της δικαιοδοτικής τους εξουσίας σε αυτόν, του αυξημένου κόστους της και του περιορισμού της μέσω της διεύρυνσης της χρήσης διαιτητών-ειδικών.","abstract_html":"Τα τελευταία χρόνια, το είδος των διαφορών που φέρεται ενώπιον των διεθνών διαιτητικών δικαστηρίων φέρνει τους κρίνοντες αντιμέτωπους με ολοένα και πιο ειδικά επιστημονικά και τεχνικά ζητήματα, καθιστώντας την προσφυγή στη γνώμη ειδικών πραγματογνωμόνων (experts) συνήθη, ακόμα και αναπόφευκτη ενίοτε, διαιτητική πρακτική. Παρότι όμως η συνδρομή των πραγματογνωμόνων στις διεθνείς διαιτητικές διαδικασίες είναι κάτι που επιθυμούν και προωθούν όλοι οι παράγοντες της διαιτησίας -διάδικα μέρη και διαιτητές- και παρότι είναι γνωστό ότι σε πολλές περιπτώσεις η έκβαση της διαφοράς καθορίζεται από τα στοιχεία που παρουσιάζουν στο διαιτητικό δικαστήριο οι πραγματογνώμονες, δεν έχουν μελετηθεί και κωδικοποιηθεί εκτενώς τα πρακτικά ζητήματα της πραγματογνωμοσύνης ως διαιτητικού αποδεικτικού μέσου. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα κάποια κοινή, ενιαία αντίληψη αναφορικά με τις διαφορετικές πτυχές της πραγματογνωμοσύνης ή σαφήνεια ως προς στους κανόνες και τις πρακτικές που τη διέπουν, όπως ίσως θα περίμενε κανείς και όπως ισχύει με άλλες πτυχές την αποδεικτικής διαδικασίας στη διεθνή εμπορική διαιτησία. Έτσι, εκκινώντας από τη δυνατότητα των διαδίκων μερών να καθορίσουν την αποδεικτική διαδικασία της διαιτησίας κατά την ελεύθερη βούλησή τους, η παρούσα εργασία στο πρώτο (γενικό) μέρος της, εξετάζει και επιχειρεί να κωδικοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο τα μέρη συνηθίζουν να ρυθμίζουν ορισμένα από τα βασικά ζητήματα που άπτονται του ρόλου των πραγματογνωμόνων μέσα σε μία διεθνή διαιτητική διαδικασία, όπως το ποιος τους διορίζει και τον τρόπο εξέτασής τους, με σημείο αναφοράς soft law κείμενα, όπως οι Κανόνες ΙΒΑ για τη διεξαγωγή αποδείξεων. Ειδικότερα, μελετά τους δύο βασικούς τρόπους με τους οποίους ένας πραγματογνώμονας συμμετέχει σε μία διαιτητική διαδικασία, κατόπιν διορισμού του από τα μέρη ή από το δικαστήριο, τις λεπτομέρειες αυτών, τα κοινά τους σημεία και τις αποκλίσεις τους, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους, καθώς και κάποιες εναλλακτικές μεθόδους, που προσπαθούν να τους συγκεράσουν. Στο δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας αναλύονται ειδικότερα θέματα που σχετίζονται με το αποδεικτικό μέσο της πραγματογνωμοσύνης στη διεθνή διαιτησία, όπως το ζήτημα της ανεξαρτησίας και αμεροληψίας των πραγματογνωμόνων, της σύνθετης φύσης των πραγματογνωμόνων-νομικών, των λεπτών ορίων ανάμεσα στην υιοθέτηση από τους διαιτητές της άποψης ενός πραγματογνώμονα και στην εκχώρηση της δικαιοδοτικής τους εξουσίας σε αυτόν, του αυξημένου κόστους της και του περιορισμού της μέσω της διεύρυνσης της χρήσης διαιτητών-ειδικών.","abstract_has_math":false,"creators":["Σκουφή Αναστασία","Skoufi Anastasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:22Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2938928"],"render_values":[{"text":"uoadl:2938928","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2938928","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2938928","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2938928","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σκουφή Αναστασία","Skoufi Anastasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2938928","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2938928"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα τελευταία χρόνια, το είδος των διαφορών που φέρεται ενώπιον των διεθνών διαιτητικών δικαστηρίων φέρνει τους κρίνοντες αντιμέτωπους με ολοένα και πιο ειδικά επιστημονικά και τεχνικά ζητήματα, καθιστώντας την προσφυγή στη γνώμη ειδικών πραγματογνωμόνων (experts) συνήθη, ακόμα και αναπόφευκτη ενίοτε, διαιτητική πρακτική. Παρότι όμως η συνδρομή των πραγματογνωμόνων στις διεθνείς διαιτητικές διαδικασίες είναι κάτι που επιθυμούν και προωθούν όλοι οι παράγοντες της διαιτησίας -διάδικα μέρη και διαιτητές- και παρότι είναι γνωστό ότι σε πολλές περιπτώσεις η έκβαση της διαφοράς καθορίζεται από τα στοιχεία που παρουσιάζουν στο διαιτητικό δικαστήριο οι πραγματογνώμονες, δεν έχουν μελετηθεί και κωδικοποιηθεί εκτενώς τα πρακτικά ζητήματα της πραγματογνωμοσύνης ως διαιτητικού αποδεικτικού μέσου. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα κάποια κοινή, ενιαία αντίληψη αναφορικά με τις διαφορετικές πτυχές της πραγματογνωμοσύνης ή σαφήνεια ως προς στους κανόνες και τις πρακτικές που τη διέπουν, όπως ίσως θα περίμενε κανείς και όπως ισχύει με άλλες πτυχές την αποδεικτικής διαδικασίας στη διεθνή εμπορική διαιτησία. Έτσι, εκκινώντας από τη δυνατότητα των διαδίκων μερών να καθορίσουν την αποδεικτική διαδικασία της διαιτησίας κατά την ελεύθερη βούλησή τους, η παρούσα εργασία στο πρώτο (γενικό) μέρος της, εξετάζει και επιχειρεί να κωδικοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο τα μέρη συνηθίζουν να ρυθμίζουν ορισμένα από τα βασικά ζητήματα που άπτονται του ρόλου των πραγματογνωμόνων μέσα σε μία διεθνή διαιτητική διαδικασία, όπως το ποιος τους διορίζει και τον τρόπο εξέτασής τους, με σημείο αναφοράς soft law κείμενα, όπως οι Κανόνες ΙΒΑ για τη διεξαγωγή αποδείξεων. Ειδικότερα, μελετά τους δύο βασικούς τρόπους με τους οποίους ένας πραγματογνώμονας συμμετέχει σε μία διαιτητική διαδικασία, κατόπιν διορισμού του από τα μέρη ή από το δικαστήριο, τις λεπτομέρειες αυτών, τα κοινά τους σημεία και τις αποκλίσεις τους, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους, καθώς και κάποιες εναλλακτικές μεθόδους, που προσπαθούν να τους συγκεράσουν. Στο δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας αναλύονται ειδικότερα θέματα που σχετίζονται με το αποδεικτικό μέσο της πραγματογνωμοσύνης στη διεθνή διαιτησία, όπως το ζήτημα της ανεξαρτησίας και αμεροληψίας των πραγματογνωμόνων, της σύνθετης φύσης των πραγματογνωμόνων-νομικών, των λεπτών ορίων ανάμεσα στην υιοθέτηση από τους διαιτητές της άποψης ενός πραγματογνώμονα και στην εκχώρηση της δικαιοδοτικής τους εξουσίας σε αυτόν, του αυξημένου κόστους της και του περιορισμού της μέσω της διεύρυνσης της χρήσης διαιτητών-ειδικών.","In recent years, the kind of cases brought before international arbitral tribunals has brought arbitrators to face increasingly specific scientific and technical issues, making recourse to the opinion of experts a common, and sometimes inevitable, arbitration practice. However, despite the fact that the assistance of experts in international arbitration proceedings is something that is desired and promoted by all the participants (both arbitrators and parties) and although it is widely known that in many cases the outcome of the dispute is determined by the data presented to the tribunal by experts, the practical issues of the use of experts as an arbitrary means of evidence have not been extensively studied and codified. Therefore, to date, there is no common, unified understanding of the different aspects of the use of experts in international arbitration or clarity regarding the rules and practices that govern it, as one might expect, and as is the case when it comes to other aspects of the evidentiary process in international arbitration. Thus, starting from the fact that the parties have the power to freely determine the evidentiary procedure of their arbitration, this paper, examines and attempts to codify in its first (general) part the way in which the parties usually choose to regulate some of the key issues related to the role of experts in an international arbitration process, such as who appoints them and how they are examines, with reference to soft law texts such as the IBA Rules for the taking of evidence. In particular, it examines the two main ways in which an expert participates in an arbitration, upon appointment by the parties or the court, the details of each appointment method, their commonalities and differences, their advantages and disadvantages, as well as some alternative methods, which try to combine them. The second part of this paper analyzes more specific issues related to the use of experts in international arbitration, such as the issue of independence and impartiality of experts, the complex nature of legal experts, the increased cost of the use of experts and its possible reduction through the expansion of the use of arbitrators-experts."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η Πραγματογνωμοσύνη στη Διεθνή Διαιτησία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σκουφή Αναστασία","Skoufi Anastasia"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Τα τελευταία χρόνια, το είδος των διαφορών που φέρεται ενώπιον των διεθνών διαιτητικών δικαστηρίων φέρνει τους κρίνοντες αντιμέτωπους με ολοένα και πιο ειδικά επιστημονικά και τεχνικά ζητήματα, καθιστώντας την προσφυγή στη γνώμη ειδικών πραγματογνωμόνων (experts) συνήθη, ακόμα και αναπόφευκτη ενίοτε, διαιτητική πρακτική. Παρότι όμως η συνδρομή των πραγματογνωμόνων στις διεθνείς διαιτητικές διαδικασίες είναι κάτι που επιθυμούν και προωθούν όλοι οι παράγοντες της διαιτησίας -διάδικα μέρη και διαιτητές- και παρότι είναι γνωστό ότι σε πολλές περιπτώσεις η έκβαση της διαφοράς καθορίζεται από τα στοιχεία που παρουσιάζουν στο διαιτητικό δικαστήριο οι πραγματογνώμονες, δεν έχουν μελετηθεί και κωδικοποιηθεί εκτενώς τα πρακτικά ζητήματα της πραγματογνωμοσύνης ως διαιτητικού αποδεικτικού μέσου. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα κάποια κοινή, ενιαία αντίληψη αναφορικά με τις διαφορετικές πτυχές της πραγματογνωμοσύνης ή σαφήνεια ως προς στους κανόνες και τις πρακτικές που τη διέπουν, όπως ίσως θα περίμενε κανείς και όπως ισχύει με άλλες πτυχές την αποδεικτικής διαδικασίας στη διεθνή εμπορική διαιτησία. Έτσι, εκκινώντας από τη δυνατότητα των διαδίκων μερών να καθορίσουν την αποδεικτική διαδικασία της διαιτησίας κατά την ελεύθερη βούλησή τους, η παρούσα εργασία στο πρώτο (γενικό) μέρος της, εξετάζει και επιχειρεί να κωδικοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο τα μέρη συνηθίζουν να ρυθμίζουν ορισμένα από τα βασικά ζητήματα που άπτονται του ρόλου των πραγματογνωμόνων μέσα σε μία διεθνή διαιτητική διαδικασία, όπως το ποιος τους διορίζει και τον τρόπο εξέτασής τους, με σημείο αναφοράς soft law κείμενα, όπως οι Κανόνες ΙΒΑ για τη διεξαγωγή αποδείξεων. Ειδικότερα, μελετά τους δύο βασικούς τρόπους με τους οποίους ένας πραγματογνώμονας συμμετέχει σε μία διαιτητική διαδικασία, κατόπιν διορισμού του από τα μέρη ή από το δικαστήριο, τις λεπτομέρειες αυτών, τα κοινά τους σημεία και τις αποκλίσεις τους, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους, καθώς και κάποιες εναλλακτικές μεθόδους, που προσπαθούν να τους συγκεράσουν. Στο δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας αναλύονται ειδικότερα θέματα που σχετίζονται με το αποδεικτικό μέσο της πραγματογνωμοσύνης στη διεθνή διαιτησία, όπως το ζήτημα της ανεξαρτησίας και αμεροληψίας των πραγματογνωμόνων, της σύνθετης φύσης των πραγματογνωμόνων-νομικών, των λεπτών ορίων ανάμεσα στην υιοθέτηση από τους διαιτητές της άποψης ενός πραγματογνώμονα και στην εκχώρηση της δικαιοδοτικής τους εξουσίας σε αυτόν, του αυξημένου κόστους της και του περιορισμού της μέσω της διεύρυνσης της χρήσης διαιτητών-ειδικών.","In recent years, the kind of cases brought before international arbitral tribunals has brought arbitrators to face increasingly specific scientific and technical issues, making recourse to the opinion of experts a common, and sometimes inevitable, arbitration practice. However, despite the fact that the assistance of experts in international arbitration proceedings is something that is desired and promoted by all the participants (both arbitrators and parties) and although it is widely known that in many cases the outcome of the dispute is determined by the data presented to the tribunal by experts, the practical issues of the use of experts as an arbitrary means of evidence have not been extensively studied and codified. Therefore, to date, there is no common, unified understanding of the different aspects of the use of experts in international arbitration or clarity regarding the rules and practices that govern it, as one might expect, and as is the case when it comes to other aspects of the evidentiary process in international arbitration. Thus, starting from the fact that the parties have the power to freely determine the evidentiary procedure of their arbitration, this paper, examines and attempts to codify in its first (general) part the way in which the parties usually choose to regulate some of the key issues related to the role of experts in an international arbitration process, such as who appoints them and how they are examines, with reference to soft law texts such as the IBA Rules for the taking of evidence. In particular, it examines the two main ways in which an expert participates in an arbitration, upon appointment by the parties or the court, the details of each appointment method, their commonalities and differences, their advantages and disadvantages, as well as some alternative methods, which try to combine them. The second part of this paper analyzes more specific issues related to the use of experts in international arbitration, such as the issue of independence and impartiality of experts, the complex nature of legal experts, the increased cost of the use of experts and its possible reduction through the expansion of the use of arbitrators-experts."],"dc:identifier":["uoadl:2938928","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2938928"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Η Πραγματογνωμοσύνη στη Διεθνή Διαιτησία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:22Z"}