{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2939228"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2939228","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Exploring Mirativity in Modern Greek: Surprise in Interaction","abstract":"Η έκπληξη συχνά εκφράζεται είτε μέσω συγκεκριμένων λέξεων είτε διαφόρων επιθημάτων. Οι σύνδεσμοι του απροσδόκητου έχουν βρεθεί για πληθώρα γλωσσών και διαλέκτων, όπως τη θιβετιανή Lhasa (Delancey 1992), τα κορεάτικα (Lee 1993), τα γερμανικά (Trotzke 2017), τα βουλγάρικα (Ivannova 2007, όπως αναφέρεται στην Torres 2013), τα τούρκικα (Aksu-Koç & Slobin 1986), και τα ισπανικά (López 2017) μεταξύ άλλων, όμως όχι για τα ελληνικά. Καθώς ολοένα και περισσότεροι ερευνητές (Liu 2015, Fang 2018, Zheltova 2018) έχουν πρόσφατα παραθέσει παραδείγματα εκφράσεων του απροσδόκητου στη μητρική τους γλώσσα, πρόκειται να εξετάσω τα μέρη του λόγου που δηλώνουν το απροσδόκητο στη νεοελληνική γλώσσα. Οι προταθέντες όροι στη βιβλιογραφία, δηλαδή τα μέσα έκφρασης αποδεικτικών νοημάτων (βλ. Rett & Murray 2013), ειδικά συμπλέγματα συνδετικών και κυρίων ρημάτων (βλ. Aikhenvald 2012), μόρια σε τελική θέση στην πρόταση (Kim 2018), κ.ο.κ, μας προτρέπουν να εξετάσουμε την κατηγοριοποίηση ορισμένων ορών ως εκφραστές του απροσδόκητου και στην ελληνική. Κατά τη σημασιολογική προσέγγιση οι επιφωνηματικές προτάσεις (Peterson 2010: 131), π.χ. Ήρθε ο Γιάννης!, τονίζουν τον ρόλο της προσωδιακής δομής, δηλαδή του επιφωνηματικού επιτονισμού (Rett 2018: 16), σε βάρος των δεικτών υπό ανάλυση. Εν αντιθέσει, η προσέγγισή μας αναλύει τις γλωσσικές μονάδες που χρησιμοποιούνται κατά κανόνα για να εκφράσουν την έκπληξη με γνώμονα το συγκείμενο, μειώνοντας τον κίνδυνο απόδοσης του απροσδόκητου στον προτασιακό τύπο. Ακολουθώντας την προτροπή του DeLancey (1997: 48), στην παρούσα διπλωματική θα ανταποκριθώ στο κάλεσμα για περαιτέρω έρευνα στον τρόπο έκφρασης του απροσδόκητου σε άλλες γλώσσες, συγκεκριμένα στη νεοελληνική. Το πρώτο ερώτημα είναι: Μπορούμε να αναγνωρίσουμε μία ξεχωριστή κατηγορία ορών που εκφράζουν το απροσδόκητο στα ελληνικά; Η αναμενόμενη απάντηση μοιάζει να είναι καταφατική, εάν αναλογιστούμε τη συχνότητα χρήσης τους, όπως προκύπτει από τα δεδομένα που εξετάστηκαν σε πραγματική χρήση, δηλαδή θεατρικά έργα, σώματα κειμένων, ετικέτες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συνεντεύξεις. Το δεύτερο ερευνητικό ερώτημα είναι: Σε τι βαθμό είναι οι όροι αυτοί προτασιακοί; Τα ευρήματα ευνοούν την ερμηνεία τους ανεξάρτητα από την πρόταση, καθώς δεν συμπίπτουν με την προτασιακή σημασία. (π.χ. «Ωωω! Τί βλέπουν τα μάτια μου;», «Μα τι λες τώρα;», «Μπα μπα τι ακούω;», «Μη μου πεις!», «Αδύνατον! Για να δω!» )","abstract_html":"Η έκπληξη συχνά εκφράζεται είτε μέσω συγκεκριμένων λέξεων είτε διαφόρων επιθημάτων. Οι σύνδεσμοι του απροσδόκητου έχουν βρεθεί για πληθώρα γλωσσών και διαλέκτων, όπως τη θιβετιανή Lhasa (Delancey 1992), τα κορεάτικα (Lee 1993), τα γερμανικά (Trotzke 2017), τα βουλγάρικα (Ivannova 2007, όπως αναφέρεται στην Torres 2013), τα τούρκικα (Aksu-Koç &amp; Slobin 1986), και τα ισπανικά (López 2017) μεταξύ άλλων, όμως όχι για τα ελληνικά. Καθώς ολοένα και περισσότεροι ερευνητές (Liu 2015, Fang 2018, Zheltova 2018) έχουν πρόσφατα παραθέσει παραδείγματα εκφράσεων του απροσδόκητου στη μητρική τους γλώσσα, πρόκειται να εξετάσω τα μέρη του λόγου που δηλώνουν το απροσδόκητο στη νεοελληνική γλώσσα. Οι προταθέντες όροι στη βιβλιογραφία, δηλαδή τα μέσα έκφρασης αποδεικτικών νοημάτων (βλ. Rett &amp; Murray 2013), ειδικά συμπλέγματα συνδετικών και κυρίων ρημάτων (βλ. Aikhenvald 2012), μόρια σε τελική θέση στην πρόταση (Kim 2018), κ.ο.κ, μας προτρέπουν να εξετάσουμε την κατηγοριοποίηση ορισμένων ορών ως εκφραστές του απροσδόκητου και στην ελληνική. Κατά τη σημασιολογική προσέγγιση οι επιφωνηματικές προτάσεις (Peterson 2010: 131), π.χ. Ήρθε ο Γιάννης!, τονίζουν τον ρόλο της προσωδιακής δομής, δηλαδή του επιφωνηματικού επιτονισμού (Rett 2018: 16), σε βάρος των δεικτών υπό ανάλυση. Εν αντιθέσει, η προσέγγισή μας αναλύει τις γλωσσικές μονάδες που χρησιμοποιούνται κατά κανόνα για να εκφράσουν την έκπληξη με γνώμονα το συγκείμενο, μειώνοντας τον κίνδυνο απόδοσης του απροσδόκητου στον προτασιακό τύπο. Ακολουθώντας την προτροπή του DeLancey (1997: 48), στην παρούσα διπλωματική θα ανταποκριθώ στο κάλεσμα για περαιτέρω έρευνα στον τρόπο έκφρασης του απροσδόκητου σε άλλες γλώσσες, συγκεκριμένα στη νεοελληνική. Το πρώτο ερώτημα είναι: Μπορούμε να αναγνωρίσουμε μία ξεχωριστή κατηγορία ορών που εκφράζουν το απροσδόκητο στα ελληνικά; Η αναμενόμενη απάντηση μοιάζει να είναι καταφατική, εάν αναλογιστούμε τη συχνότητα χρήσης τους, όπως προκύπτει από τα δεδομένα που εξετάστηκαν σε πραγματική χρήση, δηλαδή θεατρικά έργα, σώματα κειμένων, ετικέτες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συνεντεύξεις. Το δεύτερο ερευνητικό ερώτημα είναι: Σε τι βαθμό είναι οι όροι αυτοί προτασιακοί; Τα ευρήματα ευνοούν την ερμηνεία τους ανεξάρτητα από την πρόταση, καθώς δεν συμπίπτουν με την προτασιακή σημασία. (π.χ. «Ωωω! Τί βλέπουν τα μάτια μου;», «Μα τι λες τώρα;», «Μπα μπα τι ακούω;», «Μη μου πεις!», «Αδύνατον! Για να δω!» )","abstract_has_math":false,"creators":["Τσαβδαρίδου Λεμονιά","Tsavdaridou Lemonia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:25Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2939228"],"render_values":[{"text":"uoadl:2939228","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2939228","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2939228","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2939228","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσαβδαρίδου Λεμονιά","Tsavdaridou Lemonia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2939228","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2939228"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η έκπληξη συχνά εκφράζεται είτε μέσω συγκεκριμένων λέξεων είτε διαφόρων επιθημάτων. Οι σύνδεσμοι του απροσδόκητου έχουν βρεθεί για πληθώρα γλωσσών και διαλέκτων, όπως τη θιβετιανή Lhasa (Delancey 1992), τα κορεάτικα (Lee 1993), τα γερμανικά (Trotzke 2017), τα βουλγάρικα (Ivannova 2007, όπως αναφέρεται στην Torres 2013), τα τούρκικα (Aksu-Koç & Slobin 1986), και τα ισπανικά (López 2017) μεταξύ άλλων, όμως όχι για τα ελληνικά. Καθώς ολοένα και περισσότεροι ερευνητές (Liu 2015, Fang 2018, Zheltova 2018) έχουν πρόσφατα παραθέσει παραδείγματα εκφράσεων του απροσδόκητου στη μητρική τους γλώσσα, πρόκειται να εξετάσω τα μέρη του λόγου που δηλώνουν το απροσδόκητο στη νεοελληνική γλώσσα. Οι προταθέντες όροι στη βιβλιογραφία, δηλαδή τα μέσα έκφρασης αποδεικτικών νοημάτων (βλ. Rett & Murray 2013), ειδικά συμπλέγματα συνδετικών και κυρίων ρημάτων (βλ. Aikhenvald 2012), μόρια σε τελική θέση στην πρόταση (Kim 2018), κ.ο.κ, μας προτρέπουν να εξετάσουμε την κατηγοριοποίηση ορισμένων ορών ως εκφραστές του απροσδόκητου και στην ελληνική. Κατά τη σημασιολογική προσέγγιση οι επιφωνηματικές προτάσεις (Peterson 2010: 131), π.χ. Ήρθε ο Γιάννης!, τονίζουν τον ρόλο της προσωδιακής δομής, δηλαδή του επιφωνηματικού επιτονισμού (Rett 2018: 16), σε βάρος των δεικτών υπό ανάλυση. Εν αντιθέσει, η προσέγγισή μας αναλύει τις γλωσσικές μονάδες που χρησιμοποιούνται κατά κανόνα για να εκφράσουν την έκπληξη με γνώμονα το συγκείμενο, μειώνοντας τον κίνδυνο απόδοσης του απροσδόκητου στον προτασιακό τύπο. Ακολουθώντας την προτροπή του DeLancey (1997: 48), στην παρούσα διπλωματική θα ανταποκριθώ στο κάλεσμα για περαιτέρω έρευνα στον τρόπο έκφρασης του απροσδόκητου σε άλλες γλώσσες, συγκεκριμένα στη νεοελληνική. Το πρώτο ερώτημα είναι: Μπορούμε να αναγνωρίσουμε μία ξεχωριστή κατηγορία ορών που εκφράζουν το απροσδόκητο στα ελληνικά; Η αναμενόμενη απάντηση μοιάζει να είναι καταφατική, εάν αναλογιστούμε τη συχνότητα χρήσης τους, όπως προκύπτει από τα δεδομένα που εξετάστηκαν σε πραγματική χρήση, δηλαδή θεατρικά έργα, σώματα κειμένων, ετικέτες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συνεντεύξεις. Το δεύτερο ερευνητικό ερώτημα είναι: Σε τι βαθμό είναι οι όροι αυτοί προτασιακοί; Τα ευρήματα ευνοούν την ερμηνεία τους ανεξάρτητα από την πρόταση, καθώς δεν συμπίπτουν με την προτασιακή σημασία. (π.χ. «Ωωω! Τί βλέπουν τα μάτια μου;», «Μα τι λες τώρα;», «Μπα μπα τι ακούω;», «Μη μου πεις!», «Αδύνατον! Για να δω!» )","Surprise has been traditionally linked with a set of words, or suffixes through which it is lexicalised. Markers of mirativity have been identified in Lhasa Tibetan (Delancey 1992), Korean (Lee 1993), German (Trotzke 2017), Bulgarian (Ivannova 2007, as cited in Torres 2013), Turkish (Aksu-Koç & Slobin 1986), and Spanish (López 2017) among others, but not for Greek. Inspired by recent studies on mirative indicators (Liu 2015, Fang 2018, Zheltova 2018), in this MA dissertation I intend to account for the lexical items through which mirativity is expressed in Modern Greek. Widely-discussed markers in the relevant literature, namely mirative evidentials (Rett & Murray 2013), special auxiliary and main verb constructions, pronouns (Aikhenvald 2012), utterance-final particles (Kim 2018), etc., reveal a tendency towards providing a typology of mirative markers. On a semantic approach, while examining exclamatives (Peterson 2010: 131), e.g. John came!, the mirative effect was attributed to prosodic markers, i.e. the exclamative intonation (Rett 2018: 16), instead of the lexical item under study. By contrast, this approach considers the lexical markers typically used to convey surprise in context, thus allowing for an examination of mirativity independently of a certain sentence type. In this dissertation, I am addressing the call for further research (DeLancey 1997: 48) into how languages, in our case Modern Greek, mark the unexpected. The first research question is: Can we identify a class of mirative markers in Modern Greek? The expected answer is that we can, if we take account of frequency rates in a variety of sources in the real world, namely plays, corpora and tags in social media. The second research question is: Do these markers convey propositional or non-propositional meaning? The findings suggest that the Greek data involves predominantly non-propositional types of meaning since mirativity is not delivered by the semantic content of the utterance (e.g. «Ωωω! Τί βλέπουν τα μάτια μου;» ‘Oh! What do I see?’, «Μα τι λες τώρα;» ‘But what are you saying now?’, «Μπα μπα τι ακούω;» ‘Well, well, what do I hear?’ «Μη μου πεις!» ‘Don’t tell me!’, «Αδύνατον! Για να δω!» ‘Impossible! Let me see!’)."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Exploring Mirativity in Modern Greek: Surprise in Interaction"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσαβδαρίδου Λεμονιά","Tsavdaridou Lemonia"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η έκπληξη συχνά εκφράζεται είτε μέσω συγκεκριμένων λέξεων είτε διαφόρων επιθημάτων. Οι σύνδεσμοι του απροσδόκητου έχουν βρεθεί για πληθώρα γλωσσών και διαλέκτων, όπως τη θιβετιανή Lhasa (Delancey 1992), τα κορεάτικα (Lee 1993), τα γερμανικά (Trotzke 2017), τα βουλγάρικα (Ivannova 2007, όπως αναφέρεται στην Torres 2013), τα τούρκικα (Aksu-Koç & Slobin 1986), και τα ισπανικά (López 2017) μεταξύ άλλων, όμως όχι για τα ελληνικά. Καθώς ολοένα και περισσότεροι ερευνητές (Liu 2015, Fang 2018, Zheltova 2018) έχουν πρόσφατα παραθέσει παραδείγματα εκφράσεων του απροσδόκητου στη μητρική τους γλώσσα, πρόκειται να εξετάσω τα μέρη του λόγου που δηλώνουν το απροσδόκητο στη νεοελληνική γλώσσα. Οι προταθέντες όροι στη βιβλιογραφία, δηλαδή τα μέσα έκφρασης αποδεικτικών νοημάτων (βλ. Rett & Murray 2013), ειδικά συμπλέγματα συνδετικών και κυρίων ρημάτων (βλ. Aikhenvald 2012), μόρια σε τελική θέση στην πρόταση (Kim 2018), κ.ο.κ, μας προτρέπουν να εξετάσουμε την κατηγοριοποίηση ορισμένων ορών ως εκφραστές του απροσδόκητου και στην ελληνική. Κατά τη σημασιολογική προσέγγιση οι επιφωνηματικές προτάσεις (Peterson 2010: 131), π.χ. Ήρθε ο Γιάννης!, τονίζουν τον ρόλο της προσωδιακής δομής, δηλαδή του επιφωνηματικού επιτονισμού (Rett 2018: 16), σε βάρος των δεικτών υπό ανάλυση. Εν αντιθέσει, η προσέγγισή μας αναλύει τις γλωσσικές μονάδες που χρησιμοποιούνται κατά κανόνα για να εκφράσουν την έκπληξη με γνώμονα το συγκείμενο, μειώνοντας τον κίνδυνο απόδοσης του απροσδόκητου στον προτασιακό τύπο. Ακολουθώντας την προτροπή του DeLancey (1997: 48), στην παρούσα διπλωματική θα ανταποκριθώ στο κάλεσμα για περαιτέρω έρευνα στον τρόπο έκφρασης του απροσδόκητου σε άλλες γλώσσες, συγκεκριμένα στη νεοελληνική. Το πρώτο ερώτημα είναι: Μπορούμε να αναγνωρίσουμε μία ξεχωριστή κατηγορία ορών που εκφράζουν το απροσδόκητο στα ελληνικά; Η αναμενόμενη απάντηση μοιάζει να είναι καταφατική, εάν αναλογιστούμε τη συχνότητα χρήσης τους, όπως προκύπτει από τα δεδομένα που εξετάστηκαν σε πραγματική χρήση, δηλαδή θεατρικά έργα, σώματα κειμένων, ετικέτες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συνεντεύξεις. Το δεύτερο ερευνητικό ερώτημα είναι: Σε τι βαθμό είναι οι όροι αυτοί προτασιακοί; Τα ευρήματα ευνοούν την ερμηνεία τους ανεξάρτητα από την πρόταση, καθώς δεν συμπίπτουν με την προτασιακή σημασία. (π.χ. «Ωωω! Τί βλέπουν τα μάτια μου;», «Μα τι λες τώρα;», «Μπα μπα τι ακούω;», «Μη μου πεις!», «Αδύνατον! Για να δω!» )","Surprise has been traditionally linked with a set of words, or suffixes through which it is lexicalised. Markers of mirativity have been identified in Lhasa Tibetan (Delancey 1992), Korean (Lee 1993), German (Trotzke 2017), Bulgarian (Ivannova 2007, as cited in Torres 2013), Turkish (Aksu-Koç & Slobin 1986), and Spanish (López 2017) among others, but not for Greek. Inspired by recent studies on mirative indicators (Liu 2015, Fang 2018, Zheltova 2018), in this MA dissertation I intend to account for the lexical items through which mirativity is expressed in Modern Greek. Widely-discussed markers in the relevant literature, namely mirative evidentials (Rett & Murray 2013), special auxiliary and main verb constructions, pronouns (Aikhenvald 2012), utterance-final particles (Kim 2018), etc., reveal a tendency towards providing a typology of mirative markers. On a semantic approach, while examining exclamatives (Peterson 2010: 131), e.g. John came!, the mirative effect was attributed to prosodic markers, i.e. the exclamative intonation (Rett 2018: 16), instead of the lexical item under study. By contrast, this approach considers the lexical markers typically used to convey surprise in context, thus allowing for an examination of mirativity independently of a certain sentence type. In this dissertation, I am addressing the call for further research (DeLancey 1997: 48) into how languages, in our case Modern Greek, mark the unexpected. The first research question is: Can we identify a class of mirative markers in Modern Greek? The expected answer is that we can, if we take account of frequency rates in a variety of sources in the real world, namely plays, corpora and tags in social media. The second research question is: Do these markers convey propositional or non-propositional meaning? The findings suggest that the Greek data involves predominantly non-propositional types of meaning since mirativity is not delivered by the semantic content of the utterance (e.g. «Ωωω! Τί βλέπουν τα μάτια μου;» ‘Oh! What do I see?’, «Μα τι λες τώρα;» ‘But what are you saying now?’, «Μπα μπα τι ακούω;» ‘Well, well, what do I hear?’ «Μη μου πεις!» ‘Don’t tell me!’, «Αδύνατον! Για να δω!» ‘Impossible! Let me see!’)."],"dc:identifier":["uoadl:2939228","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2939228"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Exploring Mirativity in Modern Greek: Surprise in Interaction"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:25Z"}