{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2940384"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2940384","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Οι πολεμικές αεροπορικές επιχειρήσεις υπό το πρίσμα του δικαίου των ενόπλων συρράξεων","abstract":"Η δυνατότητα διεξαγωγής πτήσεων αποτέλεσε ένα από τα παλαιότερα όνειρα των ανθρώπων, οι οποίοι σταδιακά ανέπτυξαν την τεχνολογία για την επίτευξη του πολυπόθητου αυτού στόχου. Η ανάπτυξη στον τομέα της αεροπλοΐας υπήρξε ραγδαία, με αποτέλεσμα το αεροπλάνο να καταστεί όχι μόνο ένα από τα βασικά μέσα μεταφοράς, αλλά ταυτόχρονα και ένα ισχυρό μαχητικό εργαλείο στις ένοπλες συγκρούσεις. Στο εν λόγω πεδίο του αεροπορικού πολέμου σημειώθηκε σταδιακά τεράστια τεχνολογική πρόοδος και η αρχική χρήση του αεροπλάνου σε αποστολές αναγνώρισης σύντομα αποτέλεσε μία μόνο από τις πολλές δυνατότητές του. Οι πρώτοι που το χρησιμοποίησαν ως πολεμική μηχανή ήταν οι Γάλλοι το 1794, ενώ λίγα χρόνια αργότερα, η Ελλάδα με τον Δημήτριο Καμπέρο πρωτοπόρησε στη μάχη του Μπιζανίου το 1913, όπου και έριξε από αέρος αυτοσχέδιες βόμβες. Στην πιο πρόσφατη ιστορία, παρατηρείται η ζωτικής σημασίας χρήση του αεροπλάνου στους αποκαλούμενους πολέμους «μηδενικών απωλειών», όπως ήταν για παράδειγμα ο πόλεμος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας το 1999 και ο πόλεμος στο Αφγανιστάν το 2001. Η θετική συνεισφορά του αεροπλάνου σε τέτοιου είδους πολέμους δεν είναι ωστόσο αναντίρρητη. Το σύνολο των τεχνολογικών εξελίξεων επί του αεροσκάφους, τα νέα ηλεκτρονικά συστήματα αναγνώρισης και εγκλωβισμού στόχων, τα «έξυπνα» όπλα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, μπορούν βέβαια να εξασφαλίσουν σε ένα βαθμό μια πιο πιστή τήρηση των παραδοσιακών αρχών και αξιών του πολέμου, από την άλλη όμως μπορούν να δημιουργήσουν μια ψευδαίσθηση μειωμένης ευθύνης όσον αφορά τον σεβασμό επί του δικαίου των ενόπλων συρράξεων. Σε κάθε περίπτωση, μία ουσιαστικότερη μελέτη επί του θέματος καθιστά εμφανές ότι τα προβλήματα δεν ανακύπτουν λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων, αλλά προϋπάρχουν αυτών και σχετίζονται περισσότερο με τις κλασικές έννοιες του δικαίου του πολέμου στην ξηρά, και όχι με τις ιδιαιτερότητες της αεροπορικής μάχης καθαυτής. Σε αντίθεση με τα παρελθόντα χρόνια, όπου οι συρράξεις ήταν πιο προσωποποιημένες και οι αντίπαλες πλευρές δεσμεύονταν μόνο από τις μεταξύ τους συμφωνίες και τους από κοινού τιθέμενους κανόνες, στις μέρες μας οι αντίπαλοι έχουν μετατραπεί σε ένα απρόσωπο «αυτοί» που πρέπει να ηττηθεί. Συγκεκριμένα, αυτό που παλαιότερα παρατηρούνταν στο πεδίο του πολέμου ήταν οι ανεξέλεγκτες καταστροφές και οι κάθε είδους φρικαλεότητες, οι οποίες κατά την μεταπολεμική περίοδο τροφοδοτούσαν το μίσος και η εχθρότητα και δεν επέτρεπαν την ομαλή εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ νικητή και ηττημένου. Αυτός ο χωρίς όρια και κανόνες πόλεμος κρίθηκε με τον καιρό αντίθετος στις ηθικές αξίες των περισσότερων πολιτισμένων χωρών, οι οποίες αναγνώρισαν έναν συνεχή φαύλο κύκλο, όπου η βία φέρνει συνεχώς βία. Τα κράτη σαν απάντηση στην όλο και περισσότερο αυξανόμενη βαρβαρότητα αντέταξαν τον ανθρωπισμό και τη συνεργασία, με στόχο την εγκράτεια και την κατά το δυνατόν αποχή από βιαιότητες στη διάρκεια των συγκρούσεων. Κατέστη, συνεπώς, σαφές ότι με τη διεξαγωγή του πολέμου σε αναγνωρισμένα επίπεδα μετριοπάθειας και ανθρωπιάς ο εχθρός ενθαρρύνεται, ώστε να ακολουθήσει παρόμοια συμπεριφορά και να διασφαλιστεί συνολικά τουλάχιστον ένα επίπεδο προστασίας για τους αμάχους. Για την προώθηση των νέων αυτών αρχών απαιτήθηκε η ύπαρξη ενός νομικά κατοχυρωμένου πλαισίου, το οποίο προέκυψε μέσα από τη σύνταξη και την επικύρωση διεθνών συμβάσεων και συνθηκών. Σε σχέση εν προκειμένω με τον αεροπορικό πόλεμο, ανακύπτουν συγκεκριμένες δυσκολίες στην τελειοποίηση των κανόνων και των συμβάσεων που τον διέπουν. Η αέναη τεχνολογική πρόοδος και η ραγδαία εξέλιξη στον τομέα της αεροδιαστημικής, ο καθοριστικός ρόλος που διαδραματίζουν μεγάλες αεροπορικές δυνάμεις κρατών στον σημερινό πόλεμο και τα οικονομικά συμφέροντα στον τομέα των εξοπλισμών και της πολεμικής βιομηχανίας, αποτελούν μερικά από τα πιο καίρια προβλήματα επί του θέματος. Μέχρι στιγμής δεν υφίσταται κάποιο αυτοτελές διεθνές κείμενο με κανόνες δικαίου που να αναφέρονται αποκλειστικά στον από αέρος πόλεμο, σε αντίθεση με τον πόλεμο στη ξηρά. Σε ποικίλα νομικά κείμενα υπάρχουν διάσπαρτοι κανόνες που περιλαμβάνουν απαγορεύσεις και περιορισμούς συναφείς με τον αεροπορικό πόλεμο, ενώ βασική πηγή αυτών αποτελούν οι κανόνες εθιμικού δικαίου και το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο. Τα νομικά κείμενα που ασχολούνται ειδικά με το θέμα του αεροπορικού πολέμου είναι λίγα στο πλήθος και περιορισμένα σε ισχύ. Σκοπός της μελέτης που ακολουθεί είναι να εξεταστούν οι βασικές αρχές του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου, μια σειρά νομικών εγγράφων που εφαρμόζονται εν όλω ή εν μέρει στον πόλεμο στον αέρα, μια γενική οροθέτηση του τι σημαίνει εναέριος πόλεμος καθώς και ανάλυση συγκεκριμένων περιπτώσεων από σύγχρονες πολεμικές αεροπορικές επιχειρήσεις, υπό το πρίσμα του δικαίου των ενόπλων συρράξεων.","abstract_html":"Η δυνατότητα διεξαγωγής πτήσεων αποτέλεσε ένα από τα παλαιότερα όνειρα των ανθρώπων, οι οποίοι σταδιακά ανέπτυξαν την τεχνολογία για την επίτευξη του πολυπόθητου αυτού στόχου. Η ανάπτυξη στον τομέα της αεροπλοΐας υπήρξε ραγδαία, με αποτέλεσμα το αεροπλάνο να καταστεί όχι μόνο ένα από τα βασικά μέσα μεταφοράς, αλλά ταυτόχρονα και ένα ισχυρό μαχητικό εργαλείο στις ένοπλες συγκρούσεις. Στο εν λόγω πεδίο του αεροπορικού πολέμου σημειώθηκε σταδιακά τεράστια τεχνολογική πρόοδος και η αρχική χρήση του αεροπλάνου σε αποστολές αναγνώρισης σύντομα αποτέλεσε μία μόνο από τις πολλές δυνατότητές του. Οι πρώτοι που το χρησιμοποίησαν ως πολεμική μηχανή ήταν οι Γάλλοι το 1794, ενώ λίγα χρόνια αργότερα, η Ελλάδα με τον Δημήτριο Καμπέρο πρωτοπόρησε στη μάχη του Μπιζανίου το 1913, όπου και έριξε από αέρος αυτοσχέδιες βόμβες. Στην πιο πρόσφατη ιστορία, παρατηρείται η ζωτικής σημασίας χρήση του αεροπλάνου στους αποκαλούμενους πολέμους «μηδενικών απωλειών», όπως ήταν για παράδειγμα ο πόλεμος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας το 1999 και ο πόλεμος στο Αφγανιστάν το 2001. Η θετική συνεισφορά του αεροπλάνου σε τέτοιου είδους πολέμους δεν είναι ωστόσο αναντίρρητη. Το σύνολο των τεχνολογικών εξελίξεων επί του αεροσκάφους, τα νέα ηλεκτρονικά συστήματα αναγνώρισης και εγκλωβισμού στόχων, τα «έξυπνα» όπλα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, μπορούν βέβαια να εξασφαλίσουν σε ένα βαθμό μια πιο πιστή τήρηση των παραδοσιακών αρχών και αξιών του πολέμου, από την άλλη όμως μπορούν να δημιουργήσουν μια ψευδαίσθηση μειωμένης ευθύνης όσον αφορά τον σεβασμό επί του δικαίου των ενόπλων συρράξεων. Σε κάθε περίπτωση, μία ουσιαστικότερη μελέτη επί του θέματος καθιστά εμφανές ότι τα προβλήματα δεν ανακύπτουν λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων, αλλά προϋπάρχουν αυτών και σχετίζονται περισσότερο με τις κλασικές έννοιες του δικαίου του πολέμου στην ξηρά, και όχι με τις ιδιαιτερότητες της αεροπορικής μάχης καθαυτής. Σε αντίθεση με τα παρελθόντα χρόνια, όπου οι συρράξεις ήταν πιο προσωποποιημένες και οι αντίπαλες πλευρές δεσμεύονταν μόνο από τις μεταξύ τους συμφωνίες και τους από κοινού τιθέμενους κανόνες, στις μέρες μας οι αντίπαλοι έχουν μετατραπεί σε ένα απρόσωπο «αυτοί» που πρέπει να ηττηθεί. Συγκεκριμένα, αυτό που παλαιότερα παρατηρούνταν στο πεδίο του πολέμου ήταν οι ανεξέλεγκτες καταστροφές και οι κάθε είδους φρικαλεότητες, οι οποίες κατά την μεταπολεμική περίοδο τροφοδοτούσαν το μίσος και η εχθρότητα και δεν επέτρεπαν την ομαλή εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ νικητή και ηττημένου. Αυτός ο χωρίς όρια και κανόνες πόλεμος κρίθηκε με τον καιρό αντίθετος στις ηθικές αξίες των περισσότερων πολιτισμένων χωρών, οι οποίες αναγνώρισαν έναν συνεχή φαύλο κύκλο, όπου η βία φέρνει συνεχώς βία. Τα κράτη σαν απάντηση στην όλο και περισσότερο αυξανόμενη βαρβαρότητα αντέταξαν τον ανθρωπισμό και τη συνεργασία, με στόχο την εγκράτεια και την κατά το δυνατόν αποχή από βιαιότητες στη διάρκεια των συγκρούσεων. Κατέστη, συνεπώς, σαφές ότι με τη διεξαγωγή του πολέμου σε αναγνωρισμένα επίπεδα μετριοπάθειας και ανθρωπιάς ο εχθρός ενθαρρύνεται, ώστε να ακολουθήσει παρόμοια συμπεριφορά και να διασφαλιστεί συνολικά τουλάχιστον ένα επίπεδο προστασίας για τους αμάχους. Για την προώθηση των νέων αυτών αρχών απαιτήθηκε η ύπαρξη ενός νομικά κατοχυρωμένου πλαισίου, το οποίο προέκυψε μέσα από τη σύνταξη και την επικύρωση διεθνών συμβάσεων και συνθηκών. Σε σχέση εν προκειμένω με τον αεροπορικό πόλεμο, ανακύπτουν συγκεκριμένες δυσκολίες στην τελειοποίηση των κανόνων και των συμβάσεων που τον διέπουν. Η αέναη τεχνολογική πρόοδος και η ραγδαία εξέλιξη στον τομέα της αεροδιαστημικής, ο καθοριστικός ρόλος που διαδραματίζουν μεγάλες αεροπορικές δυνάμεις κρατών στον σημερινό πόλεμο και τα οικονομικά συμφέροντα στον τομέα των εξοπλισμών και της πολεμικής βιομηχανίας, αποτελούν μερικά από τα πιο καίρια προβλήματα επί του θέματος. Μέχρι στιγμής δεν υφίσταται κάποιο αυτοτελές διεθνές κείμενο με κανόνες δικαίου που να αναφέρονται αποκλειστικά στον από αέρος πόλεμο, σε αντίθεση με τον πόλεμο στη ξηρά. Σε ποικίλα νομικά κείμενα υπάρχουν διάσπαρτοι κανόνες που περιλαμβάνουν απαγορεύσεις και περιορισμούς συναφείς με τον αεροπορικό πόλεμο, ενώ βασική πηγή αυτών αποτελούν οι κανόνες εθιμικού δικαίου και το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο. Τα νομικά κείμενα που ασχολούνται ειδικά με το θέμα του αεροπορικού πολέμου είναι λίγα στο πλήθος και περιορισμένα σε ισχύ. Σκοπός της μελέτης που ακολουθεί είναι να εξεταστούν οι βασικές αρχές του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου, μια σειρά νομικών εγγράφων που εφαρμόζονται εν όλω ή εν μέρει στον πόλεμο στον αέρα, μια γενική οροθέτηση του τι σημαίνει εναέριος πόλεμος καθώς και ανάλυση συγκεκριμένων περιπτώσεων από σύγχρονες πολεμικές αεροπορικές επιχειρήσεις, υπό το πρίσμα του δικαίου των ενόπλων συρράξεων.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσιρόπουλος Χρυσόστομος","Tsiropoulos Chrysostomos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:29Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2940384"],"render_values":[{"text":"uoadl:2940384","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2940384","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2940384","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2940384","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσιρόπουλος Χρυσόστομος","Tsiropoulos Chrysostomos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2940384","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2940384"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η δυνατότητα διεξαγωγής πτήσεων αποτέλεσε ένα από τα παλαιότερα όνειρα των ανθρώπων, οι οποίοι σταδιακά ανέπτυξαν την τεχνολογία για την επίτευξη του πολυπόθητου αυτού στόχου. Η ανάπτυξη στον τομέα της αεροπλοΐας υπήρξε ραγδαία, με αποτέλεσμα το αεροπλάνο να καταστεί όχι μόνο ένα από τα βασικά μέσα μεταφοράς, αλλά ταυτόχρονα και ένα ισχυρό μαχητικό εργαλείο στις ένοπλες συγκρούσεις. Στο εν λόγω πεδίο του αεροπορικού πολέμου σημειώθηκε σταδιακά τεράστια τεχνολογική πρόοδος και η αρχική χρήση του αεροπλάνου σε αποστολές αναγνώρισης σύντομα αποτέλεσε μία μόνο από τις πολλές δυνατότητές του. Οι πρώτοι που το χρησιμοποίησαν ως πολεμική μηχανή ήταν οι Γάλλοι το 1794, ενώ λίγα χρόνια αργότερα, η Ελλάδα με τον Δημήτριο Καμπέρο πρωτοπόρησε στη μάχη του Μπιζανίου το 1913, όπου και έριξε από αέρος αυτοσχέδιες βόμβες. Στην πιο πρόσφατη ιστορία, παρατηρείται η ζωτικής σημασίας χρήση του αεροπλάνου στους αποκαλούμενους πολέμους «μηδενικών απωλειών», όπως ήταν για παράδειγμα ο πόλεμος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας το 1999 και ο πόλεμος στο Αφγανιστάν το 2001. Η θετική συνεισφορά του αεροπλάνου σε τέτοιου είδους πολέμους δεν είναι ωστόσο αναντίρρητη. Το σύνολο των τεχνολογικών εξελίξεων επί του αεροσκάφους, τα νέα ηλεκτρονικά συστήματα αναγνώρισης και εγκλωβισμού στόχων, τα «έξυπνα» όπλα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, μπορούν βέβαια να εξασφαλίσουν σε ένα βαθμό μια πιο πιστή τήρηση των παραδοσιακών αρχών και αξιών του πολέμου, από την άλλη όμως μπορούν να δημιουργήσουν μια ψευδαίσθηση μειωμένης ευθύνης όσον αφορά τον σεβασμό επί του δικαίου των ενόπλων συρράξεων. Σε κάθε περίπτωση, μία ουσιαστικότερη μελέτη επί του θέματος καθιστά εμφανές ότι τα προβλήματα δεν ανακύπτουν λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων, αλλά προϋπάρχουν αυτών και σχετίζονται περισσότερο με τις κλασικές έννοιες του δικαίου του πολέμου στην ξηρά, και όχι με τις ιδιαιτερότητες της αεροπορικής μάχης καθαυτής. Σε αντίθεση με τα παρελθόντα χρόνια, όπου οι συρράξεις ήταν πιο προσωποποιημένες και οι αντίπαλες πλευρές δεσμεύονταν μόνο από τις μεταξύ τους συμφωνίες και τους από κοινού τιθέμενους κανόνες, στις μέρες μας οι αντίπαλοι έχουν μετατραπεί σε ένα απρόσωπο «αυτοί» που πρέπει να ηττηθεί. Συγκεκριμένα, αυτό που παλαιότερα παρατηρούνταν στο πεδίο του πολέμου ήταν οι ανεξέλεγκτες καταστροφές και οι κάθε είδους φρικαλεότητες, οι οποίες κατά την μεταπολεμική περίοδο τροφοδοτούσαν το μίσος και η εχθρότητα και δεν επέτρεπαν την ομαλή εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ νικητή και ηττημένου. Αυτός ο χωρίς όρια και κανόνες πόλεμος κρίθηκε με τον καιρό αντίθετος στις ηθικές αξίες των περισσότερων πολιτισμένων χωρών, οι οποίες αναγνώρισαν έναν συνεχή φαύλο κύκλο, όπου η βία φέρνει συνεχώς βία. Τα κράτη σαν απάντηση στην όλο και περισσότερο αυξανόμενη βαρβαρότητα αντέταξαν τον ανθρωπισμό και τη συνεργασία, με στόχο την εγκράτεια και την κατά το δυνατόν αποχή από βιαιότητες στη διάρκεια των συγκρούσεων. Κατέστη, συνεπώς, σαφές ότι με τη διεξαγωγή του πολέμου σε αναγνωρισμένα επίπεδα μετριοπάθειας και ανθρωπιάς ο εχθρός ενθαρρύνεται, ώστε να ακολουθήσει παρόμοια συμπεριφορά και να διασφαλιστεί συνολικά τουλάχιστον ένα επίπεδο προστασίας για τους αμάχους. Για την προώθηση των νέων αυτών αρχών απαιτήθηκε η ύπαρξη ενός νομικά κατοχυρωμένου πλαισίου, το οποίο προέκυψε μέσα από τη σύνταξη και την επικύρωση διεθνών συμβάσεων και συνθηκών. Σε σχέση εν προκειμένω με τον αεροπορικό πόλεμο, ανακύπτουν συγκεκριμένες δυσκολίες στην τελειοποίηση των κανόνων και των συμβάσεων που τον διέπουν. Η αέναη τεχνολογική πρόοδος και η ραγδαία εξέλιξη στον τομέα της αεροδιαστημικής, ο καθοριστικός ρόλος που διαδραματίζουν μεγάλες αεροπορικές δυνάμεις κρατών στον σημερινό πόλεμο και τα οικονομικά συμφέροντα στον τομέα των εξοπλισμών και της πολεμικής βιομηχανίας, αποτελούν μερικά από τα πιο καίρια προβλήματα επί του θέματος. Μέχρι στιγμής δεν υφίσταται κάποιο αυτοτελές διεθνές κείμενο με κανόνες δικαίου που να αναφέρονται αποκλειστικά στον από αέρος πόλεμο, σε αντίθεση με τον πόλεμο στη ξηρά. Σε ποικίλα νομικά κείμενα υπάρχουν διάσπαρτοι κανόνες που περιλαμβάνουν απαγορεύσεις και περιορισμούς συναφείς με τον αεροπορικό πόλεμο, ενώ βασική πηγή αυτών αποτελούν οι κανόνες εθιμικού δικαίου και το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο. Τα νομικά κείμενα που ασχολούνται ειδικά με το θέμα του αεροπορικού πολέμου είναι λίγα στο πλήθος και περιορισμένα σε ισχύ. Σκοπός της μελέτης που ακολουθεί είναι να εξεταστούν οι βασικές αρχές του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου, μια σειρά νομικών εγγράφων που εφαρμόζονται εν όλω ή εν μέρει στον πόλεμο στον αέρα, μια γενική οροθέτηση του τι σημαίνει εναέριος πόλεμος καθώς και ανάλυση συγκεκριμένων περιπτώσεων από σύγχρονες πολεμικές αεροπορικές επιχειρήσεις, υπό το πρίσμα του δικαίου των ενόπλων συρράξεων.","The ability to fly was one of the oldest dreams of men, who gradually developed the technology to achieve this coveted goal. The development in the field of aviation has been rapid. As a result of this development the airplane has become not only one of the main means of transportation, but at the same time a powerful combat tool in armed conflicts. In this field of air warfare, tremendous technological progress was gradually made, and the initial use of the aircraft in reconnaissance missions soon became just one of its many capabilities. The first to use it as a war machine were the French in 1794, while a few years later, Greece with Dimitrios Kamberos took the lead in the battle of Bizani in 1913, where he dropped improvised explosive devices from the air. Recent history has shown the vital use of airplanes in so-called \"zero-loss\" wars, such as the Yugoslav war in 1999 and the war in Afghanistan in 2001. The positive contribution of airplanes to such wars is not, however, indisputable. All the technological developments on the aircraft, the new electronic target recognition and capture systems, the \"smart\" weapons and the unmanned aircraft, can of course ensure to a certain extent a more faithful observance of the traditional principles and values of war. However they can create an illusion of reduced liability for respecting the law of armed conflict. In any case, a more substantive study of the subject makes it clear that the problems do not arise from technological developments, but precede them and relate more to the classic concepts of law of Land Warfare, rather than to the specifics of air combat itself. In contrast to previous years, when conflicts were more personalized and the opposing sides were bound only by their mutual agreements and common rules, nowadays the opponents have become an impersonal \"they\" who must be defeated. In particular, what used to be observed on the battlefield was the uncontrollable disasters and all kinds of atrocities, which in the post-war period fueled hatred and hostility and did not allow the smooth development of relations between winner and loser. This war without limits and rules has been judged over time to be contrary to the moral values of most civilized countries, which have recognized a constant vicious circle where violence constantly brings violence. In response to the growing barbarism, states opposed humanitarianism and cooperation with the aim of restraining and abstaining from violence during the conflict. It has become clear, therefore, that by waging war at recognized levels of moderation and humanity, the enemy is encouraged to pursue similar behavior and to ensure at least one overall level of protection for civilians. The promotion of these new principles required the existence of a legally established framework, which emerged through the drafting and ratification of international conventions and treaties. In relation to air warfare, there are specific difficulties in refining the rules and conventions that govern it. Continuous technological progress and rapid development in the field of aerospace, the decisive role played by large state air forces in the current war and the economic interests in the field of armaments and the war industry, are some of the most crucial issues on the subject. So far there is no independent international text with rules of law that refer exclusively to Air Warfare, unlike Land Warfare. There are scattered rules in various legal texts that include prohibitions and restrictions related to air warfare, while the main source of these are the rules of customary law and International Humanitarian Law. Legal texts dealing specifically with the subject of air warfare are few in number and limited in force. The purpose of the following study is to examine the basic principles of International Humanitarian Law, a series of legal documents applicable in whole or in part to air warfare, a general demarcation of what air warfare means and an analysis of specific cases by modern airborne operations, in the light of the law of armed conflict."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Οι πολεμικές αεροπορικές επιχειρήσεις υπό το πρίσμα του δικαίου των ενόπλων συρράξεων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσιρόπουλος Χρυσόστομος","Tsiropoulos Chrysostomos"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η δυνατότητα διεξαγωγής πτήσεων αποτέλεσε ένα από τα παλαιότερα όνειρα των ανθρώπων, οι οποίοι σταδιακά ανέπτυξαν την τεχνολογία για την επίτευξη του πολυπόθητου αυτού στόχου. Η ανάπτυξη στον τομέα της αεροπλοΐας υπήρξε ραγδαία, με αποτέλεσμα το αεροπλάνο να καταστεί όχι μόνο ένα από τα βασικά μέσα μεταφοράς, αλλά ταυτόχρονα και ένα ισχυρό μαχητικό εργαλείο στις ένοπλες συγκρούσεις. Στο εν λόγω πεδίο του αεροπορικού πολέμου σημειώθηκε σταδιακά τεράστια τεχνολογική πρόοδος και η αρχική χρήση του αεροπλάνου σε αποστολές αναγνώρισης σύντομα αποτέλεσε μία μόνο από τις πολλές δυνατότητές του. Οι πρώτοι που το χρησιμοποίησαν ως πολεμική μηχανή ήταν οι Γάλλοι το 1794, ενώ λίγα χρόνια αργότερα, η Ελλάδα με τον Δημήτριο Καμπέρο πρωτοπόρησε στη μάχη του Μπιζανίου το 1913, όπου και έριξε από αέρος αυτοσχέδιες βόμβες. Στην πιο πρόσφατη ιστορία, παρατηρείται η ζωτικής σημασίας χρήση του αεροπλάνου στους αποκαλούμενους πολέμους «μηδενικών απωλειών», όπως ήταν για παράδειγμα ο πόλεμος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας το 1999 και ο πόλεμος στο Αφγανιστάν το 2001. Η θετική συνεισφορά του αεροπλάνου σε τέτοιου είδους πολέμους δεν είναι ωστόσο αναντίρρητη. Το σύνολο των τεχνολογικών εξελίξεων επί του αεροσκάφους, τα νέα ηλεκτρονικά συστήματα αναγνώρισης και εγκλωβισμού στόχων, τα «έξυπνα» όπλα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, μπορούν βέβαια να εξασφαλίσουν σε ένα βαθμό μια πιο πιστή τήρηση των παραδοσιακών αρχών και αξιών του πολέμου, από την άλλη όμως μπορούν να δημιουργήσουν μια ψευδαίσθηση μειωμένης ευθύνης όσον αφορά τον σεβασμό επί του δικαίου των ενόπλων συρράξεων. Σε κάθε περίπτωση, μία ουσιαστικότερη μελέτη επί του θέματος καθιστά εμφανές ότι τα προβλήματα δεν ανακύπτουν λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων, αλλά προϋπάρχουν αυτών και σχετίζονται περισσότερο με τις κλασικές έννοιες του δικαίου του πολέμου στην ξηρά, και όχι με τις ιδιαιτερότητες της αεροπορικής μάχης καθαυτής. Σε αντίθεση με τα παρελθόντα χρόνια, όπου οι συρράξεις ήταν πιο προσωποποιημένες και οι αντίπαλες πλευρές δεσμεύονταν μόνο από τις μεταξύ τους συμφωνίες και τους από κοινού τιθέμενους κανόνες, στις μέρες μας οι αντίπαλοι έχουν μετατραπεί σε ένα απρόσωπο «αυτοί» που πρέπει να ηττηθεί. Συγκεκριμένα, αυτό που παλαιότερα παρατηρούνταν στο πεδίο του πολέμου ήταν οι ανεξέλεγκτες καταστροφές και οι κάθε είδους φρικαλεότητες, οι οποίες κατά την μεταπολεμική περίοδο τροφοδοτούσαν το μίσος και η εχθρότητα και δεν επέτρεπαν την ομαλή εξέλιξη των σχέσεων μεταξύ νικητή και ηττημένου. Αυτός ο χωρίς όρια και κανόνες πόλεμος κρίθηκε με τον καιρό αντίθετος στις ηθικές αξίες των περισσότερων πολιτισμένων χωρών, οι οποίες αναγνώρισαν έναν συνεχή φαύλο κύκλο, όπου η βία φέρνει συνεχώς βία. Τα κράτη σαν απάντηση στην όλο και περισσότερο αυξανόμενη βαρβαρότητα αντέταξαν τον ανθρωπισμό και τη συνεργασία, με στόχο την εγκράτεια και την κατά το δυνατόν αποχή από βιαιότητες στη διάρκεια των συγκρούσεων. Κατέστη, συνεπώς, σαφές ότι με τη διεξαγωγή του πολέμου σε αναγνωρισμένα επίπεδα μετριοπάθειας και ανθρωπιάς ο εχθρός ενθαρρύνεται, ώστε να ακολουθήσει παρόμοια συμπεριφορά και να διασφαλιστεί συνολικά τουλάχιστον ένα επίπεδο προστασίας για τους αμάχους. Για την προώθηση των νέων αυτών αρχών απαιτήθηκε η ύπαρξη ενός νομικά κατοχυρωμένου πλαισίου, το οποίο προέκυψε μέσα από τη σύνταξη και την επικύρωση διεθνών συμβάσεων και συνθηκών. Σε σχέση εν προκειμένω με τον αεροπορικό πόλεμο, ανακύπτουν συγκεκριμένες δυσκολίες στην τελειοποίηση των κανόνων και των συμβάσεων που τον διέπουν. Η αέναη τεχνολογική πρόοδος και η ραγδαία εξέλιξη στον τομέα της αεροδιαστημικής, ο καθοριστικός ρόλος που διαδραματίζουν μεγάλες αεροπορικές δυνάμεις κρατών στον σημερινό πόλεμο και τα οικονομικά συμφέροντα στον τομέα των εξοπλισμών και της πολεμικής βιομηχανίας, αποτελούν μερικά από τα πιο καίρια προβλήματα επί του θέματος. Μέχρι στιγμής δεν υφίσταται κάποιο αυτοτελές διεθνές κείμενο με κανόνες δικαίου που να αναφέρονται αποκλειστικά στον από αέρος πόλεμο, σε αντίθεση με τον πόλεμο στη ξηρά. Σε ποικίλα νομικά κείμενα υπάρχουν διάσπαρτοι κανόνες που περιλαμβάνουν απαγορεύσεις και περιορισμούς συναφείς με τον αεροπορικό πόλεμο, ενώ βασική πηγή αυτών αποτελούν οι κανόνες εθιμικού δικαίου και το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο. Τα νομικά κείμενα που ασχολούνται ειδικά με το θέμα του αεροπορικού πολέμου είναι λίγα στο πλήθος και περιορισμένα σε ισχύ. Σκοπός της μελέτης που ακολουθεί είναι να εξεταστούν οι βασικές αρχές του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου, μια σειρά νομικών εγγράφων που εφαρμόζονται εν όλω ή εν μέρει στον πόλεμο στον αέρα, μια γενική οροθέτηση του τι σημαίνει εναέριος πόλεμος καθώς και ανάλυση συγκεκριμένων περιπτώσεων από σύγχρονες πολεμικές αεροπορικές επιχειρήσεις, υπό το πρίσμα του δικαίου των ενόπλων συρράξεων.","The ability to fly was one of the oldest dreams of men, who gradually developed the technology to achieve this coveted goal. The development in the field of aviation has been rapid. As a result of this development the airplane has become not only one of the main means of transportation, but at the same time a powerful combat tool in armed conflicts. In this field of air warfare, tremendous technological progress was gradually made, and the initial use of the aircraft in reconnaissance missions soon became just one of its many capabilities. The first to use it as a war machine were the French in 1794, while a few years later, Greece with Dimitrios Kamberos took the lead in the battle of Bizani in 1913, where he dropped improvised explosive devices from the air. Recent history has shown the vital use of airplanes in so-called \"zero-loss\" wars, such as the Yugoslav war in 1999 and the war in Afghanistan in 2001. The positive contribution of airplanes to such wars is not, however, indisputable. All the technological developments on the aircraft, the new electronic target recognition and capture systems, the \"smart\" weapons and the unmanned aircraft, can of course ensure to a certain extent a more faithful observance of the traditional principles and values of war. However they can create an illusion of reduced liability for respecting the law of armed conflict. In any case, a more substantive study of the subject makes it clear that the problems do not arise from technological developments, but precede them and relate more to the classic concepts of law of Land Warfare, rather than to the specifics of air combat itself. In contrast to previous years, when conflicts were more personalized and the opposing sides were bound only by their mutual agreements and common rules, nowadays the opponents have become an impersonal \"they\" who must be defeated. In particular, what used to be observed on the battlefield was the uncontrollable disasters and all kinds of atrocities, which in the post-war period fueled hatred and hostility and did not allow the smooth development of relations between winner and loser. This war without limits and rules has been judged over time to be contrary to the moral values of most civilized countries, which have recognized a constant vicious circle where violence constantly brings violence. In response to the growing barbarism, states opposed humanitarianism and cooperation with the aim of restraining and abstaining from violence during the conflict. It has become clear, therefore, that by waging war at recognized levels of moderation and humanity, the enemy is encouraged to pursue similar behavior and to ensure at least one overall level of protection for civilians. The promotion of these new principles required the existence of a legally established framework, which emerged through the drafting and ratification of international conventions and treaties. In relation to air warfare, there are specific difficulties in refining the rules and conventions that govern it. Continuous technological progress and rapid development in the field of aerospace, the decisive role played by large state air forces in the current war and the economic interests in the field of armaments and the war industry, are some of the most crucial issues on the subject. So far there is no independent international text with rules of law that refer exclusively to Air Warfare, unlike Land Warfare. There are scattered rules in various legal texts that include prohibitions and restrictions related to air warfare, while the main source of these are the rules of customary law and International Humanitarian Law. Legal texts dealing specifically with the subject of air warfare are few in number and limited in force. The purpose of the following study is to examine the basic principles of International Humanitarian Law, a series of legal documents applicable in whole or in part to air warfare, a general demarcation of what air warfare means and an analysis of specific cases by modern airborne operations, in the light of the law of armed conflict."],"dc:identifier":["uoadl:2940384","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2940384"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Οι πολεμικές αεροπορικές επιχειρήσεις υπό το πρίσμα του δικαίου των ενόπλων συρράξεων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:29Z"}