{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2943540"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2943540","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Το χρόνιο άγχος, η κατάθλιψη, η αλεξιθυμία, το ψυχοτραυματικό στρες της ασθενείας και η ψυχική ανθεκτικότητα σε ασθενείς που πάσχουν από ρευματοειδή αρθρίτιδα και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο","abstract":"Εισαγωγή: Δεδομένων των χαρακτηριστικών της χρονιότητας, του πόνου, της λειτουργικής αναπηρίας, και της παραμόρφωσης από την ασθένεια, πολλές συμπεριφορές κατάθλιψης, άγχους, και στρες μπορεί να εμφανιστούν σε ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα (ΡΑ) και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο (ΣΕΛ), και αυτά συχνά αντανακλούν τις δυσκολίες αυτών των ασθενών στην αντιμετώπιση μιας χρόνιας, εξουθενωτικής διαταραχής. Πρόσφατες μελέτες ερευνούν την παρουσία της αλεξιθυμίας σε ασθενείς που πάσχουν από ΡΑ και ΣΕΛ. Η αλεξιθυμία είναι μια διαταραχή του ρυθμιστικού μηχανισμού της επεξεργασίας συναισθημάτων και χαρακτηρίζεται από δυσκολίες στην έκφραση και αναγνώριση των συναισθημάτων. Ασθενείς με χρόνιες ασθένειες έχουν μελετηθεί σε σχέση με την κατάθλιψη, το άγχος, και την αλεξιθυμία, αλλά έχει δοθεί αμελητέα προσοχή στο μετατραυματικό στρες ως δυναμικό της χρόνιας ασθένειας. Πολλοί ασθενείς με σοβαρές χρόνιες ασθένειες έχουν τραυματικές αναμνήσεις, όπως εφιάλτες, πανικό, ή πόνο που μπορεί να σχετίζονται με την ανάπτυξη μετατραυματικού στρες. Ωστόσο, στοιχεία από άλλες χρόνιες ασθένειες όπως οι καργιαγγειακές παθήσεις υποδηλώνουν ότι το μετατραυματικό στρες των χρόνιων ασθενειών μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργική αντιμετώπιση της ασθένειας και να επιδεινώσει την πρόγνωση της νόσου. Η ανθεκτικότητα ως ικανότητα ή δυνατότητα ανάκαμψης και θετικής προσαρμογής απέναντι σε σημαντικούς στρεσσογόνους παράγοντες, παρά των εμπειριών σημαντικής δυσκολίας ή τραύματος μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την προαγωγή της (ψυχικής και σωματικής) υγείας. Σκοπός της μελέτης: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι ο προσδιορισμός της επικράτησης του χρόνιου άγχους σε άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο. Συχρόνως μελετήθηκαν και άλλες μεταβλητές, η κατάθλιψη, η αλεξιθυμία, το μετατραυματικό στρες της χρόνιας νόσου, και η ανθεκτικότητα. Αυτή η μελέτη εξετάζει εάν αυτές οι μεταβλητές συσχετίζονται με τα κοινωνικοοικονομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά, την ενεργότητα της νόσου, την τήρηση φαρμακευτικής αγωγής, και με έξεις (όπως άσκηση, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ). Υλικό και Μέθοδος: Ο πληθυσμός της μελέτης αποτελείται από 106 ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με ΡΑ ή ΣΕΛ στο Τμήμα Ρευματολογίας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών, “ΑΤΤΙΚΟΝ”. Πρόκειται για ασθενείς που πάσχουν από ΣΕΛ (Ν=64) και ασθενείς που πάσχουν από ΡΑ (Ν=64). Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες (93.4%), μέσης ηλικίας τα 50.8 έτη και το 64.2% ήταν έγγαμες. Το 44.3% διαγνώστηκε πριν από 3 έως 7 χρόνια και σύμφωνα με την έναρξη των πρώιμων συμπτωμάτων, το 52.8% εμφάνισε τα πρώτα συμπτώματα πολύ πριν τα 7 έτη. Ένα ποσοστό 66% έχει επισκεφθεί ψυχίατρο ή ψυχολόγο τουλάχιστον μια φορά. Σχετικά με την επαγγελματική τους κατάσταση, το 71.7% δεν εργαζόταν. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν κατά την επίσκεψή τους στη Ρευματολογική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου, Αττικό. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2020 έως τον Νοέμβριο του 2020. Δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά δεδομένα και πληροφορίες σχετικά με συνήθειες ζωής (άσκηση, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ) καταγράφηκαν μέσω ερωτηματολογίων από τους ασθενείς που συμμετείχαν στην έρευνα. “Η κλίμακα άγχους και κατάθλιψης στο Γενικό Νοσοκομείο” (HADS) χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και άγχους. Η αλεξιθυμία ελέγχθηκε με την χρήση της “Κλίμακας Αλεξιθυμίας του Τορόντο” (TAS-20). Τα επίπεδα του μετατραυματικού στρες εκτιμήθηκαν με τη χρήση ενός ερωτηματολογίου αυτοαναφοράς “ Impact of Event Scale - Revised”. Επίσης, οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν με τη χρήση της “κλίμακας Ανθεκτικότητας Conor-Davidson”, “The Connor‐Davidson resilience scale” (CD‐RISC), ένα μέσο για τη μέτρηση της ανθεκτικότητας. Για τη διερεύνηση της ενεργότητας των νόσων, τα ερευνητικά εργαλεία ήταν το DAS28 για τους ασθενείς με ΡΑ και το SLEDAI για τους ασθενείς με ΣΕΛ. Αποτελέσματα: Το άγχος (Μ.Τ.= 857) βρέθηκε να είναι ήπιο. Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ άγχους και παράλειψης δόσης (p-value=0.004), της υποκειμενικής εμπειρίας επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες (p-value<0.001), σοβαρότητας του πόνου κατά την τελευταία βδομάδα (p-value=0.001), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.008), και ψυχικής ανθεκτικότητας (r=-0.337, p-value<0.05). Η κατάθλιψη (Μ.Τ.=8.09) βρέθηκε, επίσης, σε ήπιο επίπεδο. Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ κατάθλιψης και παράλειψης δόσης (p-value=0.018), της υποκειμενικής εμπειρίας επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες (p-value=0.023), σοβαρότητας του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value<0.001), διάγνωσης από 3 έως 7 χρόνια (p-value=0.029), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.004), της ηλικίας διάγνωσης (r=0.218, p-value<0.05), και της ανθεκτικότητας (r=-0.399, p-value<0.05). Η συνολική μέση βαθμολογία του TAS20 έδειξε πιθανή αλεξιθυμία (Μ.Τ.=54.89). Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση του συνολικού σκορ TAS 20 και της ηλικίας (r=0.284, p-value<0.05), του επιπέδου εκπαίδευσης (p-value=0.003), της έλλειψης εργασίας (Μ.Ο.= 57.42 vs. M.O.= 48.47, p-value<0.001), της ηλικίας διάγνωσης (r=0.277, p-value<0.05), και της ανθεκτικότητας (r=-0.254, p-value<0.05). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ δυσκολίας αναγνώρισης συναισθημάτων και ηλικίας (r=0.196, p-value<0.01), έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.= 21.16 vs. M.O.= 18.10, p-value=0.028), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.003), ηλικίας διάγνωσης (r=0.221, p-value<0.01), και ανθεκτικότητας (r=-0.223, p-value<0.01). Παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων με το επίπεδο εκπαίδευσης (p-value=0.002), την έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.=15.39 vs. M.O. =11.87, p-value<0.001), και την ανθεκτικότητα (r=-0.217, p-value<0.01). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της εξωτερικά προσανατολισμένης σχέσης με την ηλικία (r=0.349, p-value<0.05), το επίπεδο εκπαίδευσης (p-value<0.001), την έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.= 20.87 vs. M.O.= 18.50, p-value=0.012), και με την ηλικία διάγνωσης (r=0.328, p-value<0.05). Η συνολική μέση βαθμολογία του IES-R (Μ.Τ.=4.89) έδειξε υψηλό μετατραυματικό στρες. Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση του συνολικού σκορ IER με την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες (p-value<0.001), τη σοβαρότητα του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value=0.004). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της υπερδιέγερσης ως συμπτώματος του μετατραυματικού στρες με την παράλειψη δόσης (p-value=0.007), την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες 2 εβδομάδες (p-value<0.001), τη σοβαρότητα πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value=0.002), και την ενεργότητα της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.034). Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση της αναβίωσης του τραυματικού γεγονότος ως σύμπτωμα του μετατραυματικού στρες με την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες (p-value<0.001), και την σοβαρότητα πόνου (p-value=0.007). Η συνολική μέση βαθμολογία της κλίμακας της ανθεκτικότητας, του CD-RISK25 ήταν ίση με 66.8015.55. Η άσκηση συσχετίστηκε με την ανθεκτικότητα (p-value=0.014). Δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ασθενών με ΡΑ και των ασθενών με ΣΕΛ. Συμπεράσματα: Το χρόνιο άγχος στο δείγμα μας φάνηκε να είναι ήπιο και να σχετίζεται θετικά με την παράλειψη δόσης, την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες, την σοβαρότητα του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα, την ενεργότητα της νόσου στη ΡΑ, και αρνητικά με την ανθεκτικότητα. Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι όταν οι καταστάσεις υγείας είναι αρνητικές και οι ασθενείς εισέρχονται σε μια επακόλουθη αρνητική κατάσταση, τότε η εξέλιξη της σωματικής και ψυχικής υγείας είναι καθοδική. Οι χρόνιες αυτές επιβαρύνσεις στην υγεία προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία και λιγότερη ευημερία. Αυτή η μελέτη επιβεβαιώνει τις ψυχολογικές επιπτώσεις (άγχος, κατάθλιψη, αλεξιθυμία, και μετατραυματικό στρες) των χρόνιων παθήσεων, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και του συστηματικού ερυθηματώδους λύκου. Γι’ αυτόν το λόγο είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν προληπτικές παρεμβάσεις που επιτρέπουν την ανάπτυξη προστατευτικών παραγόντων για την ανθεκτικότητα, οι οποίες θα μπορούσαν να βελτιώσουν τα αποτελέσματα στην υγεία.","abstract_html":"Εισαγωγή: Δεδομένων των χαρακτηριστικών της χρονιότητας, του πόνου, της λειτουργικής αναπηρίας, και της παραμόρφωσης από την ασθένεια, πολλές συμπεριφορές κατάθλιψης, άγχους, και στρες μπορεί να εμφανιστούν σε ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα (ΡΑ) και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο (ΣΕΛ), και αυτά συχνά αντανακλούν τις δυσκολίες αυτών των ασθενών στην αντιμετώπιση μιας χρόνιας, εξουθενωτικής διαταραχής. Πρόσφατες μελέτες ερευνούν την παρουσία της αλεξιθυμίας σε ασθενείς που πάσχουν από ΡΑ και ΣΕΛ. Η αλεξιθυμία είναι μια διαταραχή του ρυθμιστικού μηχανισμού της επεξεργασίας συναισθημάτων και χαρακτηρίζεται από δυσκολίες στην έκφραση και αναγνώριση των συναισθημάτων. Ασθενείς με χρόνιες ασθένειες έχουν μελετηθεί σε σχέση με την κατάθλιψη, το άγχος, και την αλεξιθυμία, αλλά έχει δοθεί αμελητέα προσοχή στο μετατραυματικό στρες ως δυναμικό της χρόνιας ασθένειας. Πολλοί ασθενείς με σοβαρές χρόνιες ασθένειες έχουν τραυματικές αναμνήσεις, όπως εφιάλτες, πανικό, ή πόνο που μπορεί να σχετίζονται με την ανάπτυξη μετατραυματικού στρες. Ωστόσο, στοιχεία από άλλες χρόνιες ασθένειες όπως οι καργιαγγειακές παθήσεις υποδηλώνουν ότι το μετατραυματικό στρες των χρόνιων ασθενειών μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργική αντιμετώπιση της ασθένειας και να επιδεινώσει την πρόγνωση της νόσου. Η ανθεκτικότητα ως ικανότητα ή δυνατότητα ανάκαμψης και θετικής προσαρμογής απέναντι σε σημαντικούς στρεσσογόνους παράγοντες, παρά των εμπειριών σημαντικής δυσκολίας ή τραύματος μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την προαγωγή της (ψυχικής και σωματικής) υγείας. Σκοπός της μελέτης: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι ο προσδιορισμός της επικράτησης του χρόνιου άγχους σε άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο. Συχρόνως μελετήθηκαν και άλλες μεταβλητές, η κατάθλιψη, η αλεξιθυμία, το μετατραυματικό στρες της χρόνιας νόσου, και η ανθεκτικότητα. Αυτή η μελέτη εξετάζει εάν αυτές οι μεταβλητές συσχετίζονται με τα κοινωνικοοικονομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά, την ενεργότητα της νόσου, την τήρηση φαρμακευτικής αγωγής, και με έξεις (όπως άσκηση, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ). Υλικό και Μέθοδος: Ο πληθυσμός της μελέτης αποτελείται από 106 ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με ΡΑ ή ΣΕΛ στο Τμήμα Ρευματολογίας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών, “ΑΤΤΙΚΟΝ”. Πρόκειται για ασθενείς που πάσχουν από ΣΕΛ (Ν=64) και ασθενείς που πάσχουν από ΡΑ (Ν=64). Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες (93.4%), μέσης ηλικίας τα 50.8 έτη και το 64.2% ήταν έγγαμες. Το 44.3% διαγνώστηκε πριν από 3 έως 7 χρόνια και σύμφωνα με την έναρξη των πρώιμων συμπτωμάτων, το 52.8% εμφάνισε τα πρώτα συμπτώματα πολύ πριν τα 7 έτη. Ένα ποσοστό 66% έχει επισκεφθεί ψυχίατρο ή ψυχολόγο τουλάχιστον μια φορά. Σχετικά με την επαγγελματική τους κατάσταση, το 71.7% δεν εργαζόταν. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν κατά την επίσκεψή τους στη Ρευματολογική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου, Αττικό. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2020 έως τον Νοέμβριο του 2020. Δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά δεδομένα και πληροφορίες σχετικά με συνήθειες ζωής (άσκηση, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ) καταγράφηκαν μέσω ερωτηματολογίων από τους ασθενείς που συμμετείχαν στην έρευνα. “Η κλίμακα άγχους και κατάθλιψης στο Γενικό Νοσοκομείο” (HADS) χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και άγχους. Η αλεξιθυμία ελέγχθηκε με την χρήση της “Κλίμακας Αλεξιθυμίας του Τορόντο” (TAS-20). Τα επίπεδα του μετατραυματικού στρες εκτιμήθηκαν με τη χρήση ενός ερωτηματολογίου αυτοαναφοράς “ Impact of Event Scale - Revised”. Επίσης, οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν με τη χρήση της “κλίμακας Ανθεκτικότητας Conor-Davidson”, “The Connor‐Davidson resilience scale” (CD‐RISC), ένα μέσο για τη μέτρηση της ανθεκτικότητας. Για τη διερεύνηση της ενεργότητας των νόσων, τα ερευνητικά εργαλεία ήταν το DAS28 για τους ασθενείς με ΡΑ και το SLEDAI για τους ασθενείς με ΣΕΛ. Αποτελέσματα: Το άγχος (Μ.Τ.= 857) βρέθηκε να είναι ήπιο. Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ άγχους και παράλειψης δόσης (p-value=0.004), της υποκειμενικής εμπειρίας επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες (p-value&lt;0.001), σοβαρότητας του πόνου κατά την τελευταία βδομάδα (p-value=0.001), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.008), και ψυχικής ανθεκτικότητας (r=-0.337, p-value&lt;0.05). Η κατάθλιψη (Μ.Τ.=8.09) βρέθηκε, επίσης, σε ήπιο επίπεδο. Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ κατάθλιψης και παράλειψης δόσης (p-value=0.018), της υποκειμενικής εμπειρίας επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες (p-value=0.023), σοβαρότητας του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value&lt;0.001), διάγνωσης από 3 έως 7 χρόνια (p-value=0.029), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.004), της ηλικίας διάγνωσης (r=0.218, p-value&lt;0.05), και της ανθεκτικότητας (r=-0.399, p-value&lt;0.05). Η συνολική μέση βαθμολογία του TAS20 έδειξε πιθανή αλεξιθυμία (Μ.Τ.=54.89). Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση του συνολικού σκορ TAS 20 και της ηλικίας (r=0.284, p-value&lt;0.05), του επιπέδου εκπαίδευσης (p-value=0.003), της έλλειψης εργασίας (Μ.Ο.= 57.42 vs. M.O.= 48.47, p-value&lt;0.001), της ηλικίας διάγνωσης (r=0.277, p-value&lt;0.05), και της ανθεκτικότητας (r=-0.254, p-value&lt;0.05). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ δυσκολίας αναγνώρισης συναισθημάτων και ηλικίας (r=0.196, p-value&lt;0.01), έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.= 21.16 vs. M.O.= 18.10, p-value=0.028), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.003), ηλικίας διάγνωσης (r=0.221, p-value&lt;0.01), και ανθεκτικότητας (r=-0.223, p-value&lt;0.01). Παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων με το επίπεδο εκπαίδευσης (p-value=0.002), την έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.=15.39 vs. M.O. =11.87, p-value&lt;0.001), και την ανθεκτικότητα (r=-0.217, p-value&lt;0.01). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της εξωτερικά προσανατολισμένης σχέσης με την ηλικία (r=0.349, p-value&lt;0.05), το επίπεδο εκπαίδευσης (p-value&lt;0.001), την έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.= 20.87 vs. M.O.= 18.50, p-value=0.012), και με την ηλικία διάγνωσης (r=0.328, p-value&lt;0.05). Η συνολική μέση βαθμολογία του IES-R (Μ.Τ.=4.89) έδειξε υψηλό μετατραυματικό στρες. Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση του συνολικού σκορ IER με την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες (p-value&lt;0.001), τη σοβαρότητα του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value=0.004). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της υπερδιέγερσης ως συμπτώματος του μετατραυματικού στρες με την παράλειψη δόσης (p-value=0.007), την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες 2 εβδομάδες (p-value&lt;0.001), τη σοβαρότητα πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value=0.002), και την ενεργότητα της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.034). Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση της αναβίωσης του τραυματικού γεγονότος ως σύμπτωμα του μετατραυματικού στρες με την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες (p-value&lt;0.001), και την σοβαρότητα πόνου (p-value=0.007). Η συνολική μέση βαθμολογία της κλίμακας της ανθεκτικότητας, του CD-RISK25 ήταν ίση με 66.8015.55. Η άσκηση συσχετίστηκε με την ανθεκτικότητα (p-value=0.014). Δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ασθενών με ΡΑ και των ασθενών με ΣΕΛ. Συμπεράσματα: Το χρόνιο άγχος στο δείγμα μας φάνηκε να είναι ήπιο και να σχετίζεται θετικά με την παράλειψη δόσης, την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες, την σοβαρότητα του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα, την ενεργότητα της νόσου στη ΡΑ, και αρνητικά με την ανθεκτικότητα. Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι όταν οι καταστάσεις υγείας είναι αρνητικές και οι ασθενείς εισέρχονται σε μια επακόλουθη αρνητική κατάσταση, τότε η εξέλιξη της σωματικής και ψυχικής υγείας είναι καθοδική. Οι χρόνιες αυτές επιβαρύνσεις στην υγεία προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία και λιγότερη ευημερία. Αυτή η μελέτη επιβεβαιώνει τις ψυχολογικές επιπτώσεις (άγχος, κατάθλιψη, αλεξιθυμία, και μετατραυματικό στρες) των χρόνιων παθήσεων, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και του συστηματικού ερυθηματώδους λύκου. Γι’ αυτόν το λόγο είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν προληπτικές παρεμβάσεις που επιτρέπουν την ανάπτυξη προστατευτικών παραγόντων για την ανθεκτικότητα, οι οποίες θα μπορούσαν να βελτιώσουν τα αποτελέσματα στην υγεία.","abstract_has_math":false,"creators":["Τζαρίμα Σοφία","Tzarima Sofia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:36Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2943540"],"render_values":[{"text":"uoadl:2943540","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2943540","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2943540","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2943540","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τζαρίμα Σοφία","Tzarima Sofia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2943540","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2943540"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Δεδομένων των χαρακτηριστικών της χρονιότητας, του πόνου, της λειτουργικής αναπηρίας, και της παραμόρφωσης από την ασθένεια, πολλές συμπεριφορές κατάθλιψης, άγχους, και στρες μπορεί να εμφανιστούν σε ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα (ΡΑ) και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο (ΣΕΛ), και αυτά συχνά αντανακλούν τις δυσκολίες αυτών των ασθενών στην αντιμετώπιση μιας χρόνιας, εξουθενωτικής διαταραχής. Πρόσφατες μελέτες ερευνούν την παρουσία της αλεξιθυμίας σε ασθενείς που πάσχουν από ΡΑ και ΣΕΛ. Η αλεξιθυμία είναι μια διαταραχή του ρυθμιστικού μηχανισμού της επεξεργασίας συναισθημάτων και χαρακτηρίζεται από δυσκολίες στην έκφραση και αναγνώριση των συναισθημάτων. Ασθενείς με χρόνιες ασθένειες έχουν μελετηθεί σε σχέση με την κατάθλιψη, το άγχος, και την αλεξιθυμία, αλλά έχει δοθεί αμελητέα προσοχή στο μετατραυματικό στρες ως δυναμικό της χρόνιας ασθένειας. Πολλοί ασθενείς με σοβαρές χρόνιες ασθένειες έχουν τραυματικές αναμνήσεις, όπως εφιάλτες, πανικό, ή πόνο που μπορεί να σχετίζονται με την ανάπτυξη μετατραυματικού στρες. Ωστόσο, στοιχεία από άλλες χρόνιες ασθένειες όπως οι καργιαγγειακές παθήσεις υποδηλώνουν ότι το μετατραυματικό στρες των χρόνιων ασθενειών μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργική αντιμετώπιση της ασθένειας και να επιδεινώσει την πρόγνωση της νόσου. Η ανθεκτικότητα ως ικανότητα ή δυνατότητα ανάκαμψης και θετικής προσαρμογής απέναντι σε σημαντικούς στρεσσογόνους παράγοντες, παρά των εμπειριών σημαντικής δυσκολίας ή τραύματος μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την προαγωγή της (ψυχικής και σωματικής) υγείας. Σκοπός της μελέτης: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι ο προσδιορισμός της επικράτησης του χρόνιου άγχους σε άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο. Συχρόνως μελετήθηκαν και άλλες μεταβλητές, η κατάθλιψη, η αλεξιθυμία, το μετατραυματικό στρες της χρόνιας νόσου, και η ανθεκτικότητα. Αυτή η μελέτη εξετάζει εάν αυτές οι μεταβλητές συσχετίζονται με τα κοινωνικοοικονομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά, την ενεργότητα της νόσου, την τήρηση φαρμακευτικής αγωγής, και με έξεις (όπως άσκηση, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ). Υλικό και Μέθοδος: Ο πληθυσμός της μελέτης αποτελείται από 106 ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με ΡΑ ή ΣΕΛ στο Τμήμα Ρευματολογίας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών, “ΑΤΤΙΚΟΝ”. Πρόκειται για ασθενείς που πάσχουν από ΣΕΛ (Ν=64) και ασθενείς που πάσχουν από ΡΑ (Ν=64). Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες (93.4%), μέσης ηλικίας τα 50.8 έτη και το 64.2% ήταν έγγαμες. Το 44.3% διαγνώστηκε πριν από 3 έως 7 χρόνια και σύμφωνα με την έναρξη των πρώιμων συμπτωμάτων, το 52.8% εμφάνισε τα πρώτα συμπτώματα πολύ πριν τα 7 έτη. Ένα ποσοστό 66% έχει επισκεφθεί ψυχίατρο ή ψυχολόγο τουλάχιστον μια φορά. Σχετικά με την επαγγελματική τους κατάσταση, το 71.7% δεν εργαζόταν. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν κατά την επίσκεψή τους στη Ρευματολογική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου, Αττικό. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2020 έως τον Νοέμβριο του 2020. Δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά δεδομένα και πληροφορίες σχετικά με συνήθειες ζωής (άσκηση, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ) καταγράφηκαν μέσω ερωτηματολογίων από τους ασθενείς που συμμετείχαν στην έρευνα. “Η κλίμακα άγχους και κατάθλιψης στο Γενικό Νοσοκομείο” (HADS) χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και άγχους. Η αλεξιθυμία ελέγχθηκε με την χρήση της “Κλίμακας Αλεξιθυμίας του Τορόντο” (TAS-20). Τα επίπεδα του μετατραυματικού στρες εκτιμήθηκαν με τη χρήση ενός ερωτηματολογίου αυτοαναφοράς “ Impact of Event Scale - Revised”. Επίσης, οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν με τη χρήση της “κλίμακας Ανθεκτικότητας Conor-Davidson”, “The Connor‐Davidson resilience scale” (CD‐RISC), ένα μέσο για τη μέτρηση της ανθεκτικότητας. Για τη διερεύνηση της ενεργότητας των νόσων, τα ερευνητικά εργαλεία ήταν το DAS28 για τους ασθενείς με ΡΑ και το SLEDAI για τους ασθενείς με ΣΕΛ. Αποτελέσματα: Το άγχος (Μ.Τ.= 857) βρέθηκε να είναι ήπιο. Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ άγχους και παράλειψης δόσης (p-value=0.004), της υποκειμενικής εμπειρίας επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες (p-value<0.001), σοβαρότητας του πόνου κατά την τελευταία βδομάδα (p-value=0.001), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.008), και ψυχικής ανθεκτικότητας (r=-0.337, p-value<0.05). Η κατάθλιψη (Μ.Τ.=8.09) βρέθηκε, επίσης, σε ήπιο επίπεδο. Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ κατάθλιψης και παράλειψης δόσης (p-value=0.018), της υποκειμενικής εμπειρίας επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες (p-value=0.023), σοβαρότητας του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value<0.001), διάγνωσης από 3 έως 7 χρόνια (p-value=0.029), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.004), της ηλικίας διάγνωσης (r=0.218, p-value<0.05), και της ανθεκτικότητας (r=-0.399, p-value<0.05). Η συνολική μέση βαθμολογία του TAS20 έδειξε πιθανή αλεξιθυμία (Μ.Τ.=54.89). Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση του συνολικού σκορ TAS 20 και της ηλικίας (r=0.284, p-value<0.05), του επιπέδου εκπαίδευσης (p-value=0.003), της έλλειψης εργασίας (Μ.Ο.= 57.42 vs. M.O.= 48.47, p-value<0.001), της ηλικίας διάγνωσης (r=0.277, p-value<0.05), και της ανθεκτικότητας (r=-0.254, p-value<0.05). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ δυσκολίας αναγνώρισης συναισθημάτων και ηλικίας (r=0.196, p-value<0.01), έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.= 21.16 vs. M.O.= 18.10, p-value=0.028), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.003), ηλικίας διάγνωσης (r=0.221, p-value<0.01), και ανθεκτικότητας (r=-0.223, p-value<0.01). Παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων με το επίπεδο εκπαίδευσης (p-value=0.002), την έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.=15.39 vs. M.O. =11.87, p-value<0.001), και την ανθεκτικότητα (r=-0.217, p-value<0.01). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της εξωτερικά προσανατολισμένης σχέσης με την ηλικία (r=0.349, p-value<0.05), το επίπεδο εκπαίδευσης (p-value<0.001), την έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.= 20.87 vs. M.O.= 18.50, p-value=0.012), και με την ηλικία διάγνωσης (r=0.328, p-value<0.05). Η συνολική μέση βαθμολογία του IES-R (Μ.Τ.=4.89) έδειξε υψηλό μετατραυματικό στρες. Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση του συνολικού σκορ IER με την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες (p-value<0.001), τη σοβαρότητα του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value=0.004). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της υπερδιέγερσης ως συμπτώματος του μετατραυματικού στρες με την παράλειψη δόσης (p-value=0.007), την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες 2 εβδομάδες (p-value<0.001), τη σοβαρότητα πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value=0.002), και την ενεργότητα της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.034). Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση της αναβίωσης του τραυματικού γεγονότος ως σύμπτωμα του μετατραυματικού στρες με την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες (p-value<0.001), και την σοβαρότητα πόνου (p-value=0.007). Η συνολική μέση βαθμολογία της κλίμακας της ανθεκτικότητας, του CD-RISK25 ήταν ίση με 66.8015.55. Η άσκηση συσχετίστηκε με την ανθεκτικότητα (p-value=0.014). Δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ασθενών με ΡΑ και των ασθενών με ΣΕΛ. Συμπεράσματα: Το χρόνιο άγχος στο δείγμα μας φάνηκε να είναι ήπιο και να σχετίζεται θετικά με την παράλειψη δόσης, την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες, την σοβαρότητα του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα, την ενεργότητα της νόσου στη ΡΑ, και αρνητικά με την ανθεκτικότητα. Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι όταν οι καταστάσεις υγείας είναι αρνητικές και οι ασθενείς εισέρχονται σε μια επακόλουθη αρνητική κατάσταση, τότε η εξέλιξη της σωματικής και ψυχικής υγείας είναι καθοδική. Οι χρόνιες αυτές επιβαρύνσεις στην υγεία προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία και λιγότερη ευημερία. Αυτή η μελέτη επιβεβαιώνει τις ψυχολογικές επιπτώσεις (άγχος, κατάθλιψη, αλεξιθυμία, και μετατραυματικό στρες) των χρόνιων παθήσεων, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και του συστηματικού ερυθηματώδους λύκου. Γι’ αυτόν το λόγο είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν προληπτικές παρεμβάσεις που επιτρέπουν την ανάπτυξη προστατευτικών παραγόντων για την ανθεκτικότητα, οι οποίες θα μπορούσαν να βελτιώσουν τα αποτελέσματα στην υγεία.","Introduction: Given the characteristics of chronicity, pain, functional disability, and deformity by the disease, more behaviors of depression, anxiety and stress can occur in a considerable proportion of patients with rheumatoid arthritis (RA) and systemic lupus erythematosus (SLE), often reflecting the difficulties of these patients in coping with a chronic debilitating disorder. The recent studies investigate the presence of alexithymia in patients suffering from RA and SLE. Alexithymia is a disorder of the regulatory mechanism of the emotion elaboration; it is characterized by difficulties in differentiating and describing feelings. Patients experiencing chronic diseases have been studied with regard to depression, anxiety and alexithymia, but negligible attention has been given to the post traumatic stress potential of chronic disease. Many patients of severe chronic illness have traumatic memories such as nightmares, panic or pain which can be associated with the development of post-traumatic stress. Yet, evidence of other chronic diseases such as cardiovascular disease suggests that the post traumatic stress of chronic diseases, may produce maladaptive illness coping and worsen the prognosis of disease. Resilience as the capacity or the ability to rebound from and positively adapt to significant stressors, despite experiences of significant adversity or trauma can be an important factor in (mental and physical) health promotion. Purpose of the study: The aim of this study is to identify the prevalence of anxiety (as chronic stress) in people with rheumatoid arthritis and systemic lupus erythematosus. Other variables such as depression, anxiety, post traumatic stress of chronic disease and resilience were also studied. This study examines if these variables were correlated with socioeconomic and demographic characteristics, disease activity, medication adherence, and life- related habits (exercise, smoking, drinking alcohol). Materials and Methods: The study population consists of 106 patients diagnosed with RA or SLE at the Rheumatology Department of the University General Hospital of Athens “ATTIKON”, patients suffering from SLE (n=64) and patients suffering from RA (n=42). Τhe majority of participants were women (93.4%), with a mean age of 50.8 years and 64.2% were married. 44.3% were diagnosed 3 to 7 years ago and according the onset of the first symptoms, 52.8% have experienced them for more than 7 years. A proportion of 66% have visited a psychiatrist or psychologist at least once. Regarding their working condition, 71.7% do not work. The data collected during their visit to the rheumatology clinic of the Attiko General Hospital. The research took place over the period from September 2020 to November 2020. Demographic and socio-economic data and informations about life- related habits (exercise, smoking, drinking alcohol) were recorded via questionnaires from the patients who took part in the research. The “Hospital Anxiety and Depression Scale” (HADS) used to assess depressive and anxiety symptoms. Alexithymia was screened using the 20-item version of “The Toronto Alexithymia Scale”, (TAS-20). Levels of post traumatic stress were estimated using an administered self-report questionnaire, “The Impact of Event Scale—Revised” (IES-R). Also, subjects were evaluated by using “The Connor‐Davidson resilience scale” (CD‐RISC), an instrument for measuring resilience. For the purpose of investigating the disease activity, the research tools were the Disease Activity Score 28 (DAS28) for RA patients and the Systemic Lupus Erythematosus Disease Activity Index (SLEDAI) for SLE patients. Results: Anxiety (M=8.57) found to be mild. There was a statistically significant relation between anxiety and dose omission (p=0.004), subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks (p <0.001), severity of the pain experienced by patients in the last week (p =0.001), disease activity in rheumatoid arthritis (p=0.008), and resilience (r=-0.337, p<0.05). Depression (M=8.09) was also found to be mild. There was a statistically significant relationship between depression and dose omission (p=0.018), subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks (p =0.023), severity of the pain experienced by patients in the last week (p <0.001), diagnosis from 3 to 7 years (p =0.029), disease activity in rheumatoid arthritis (p=0.008), age of diagnosis (r=0.218, p <0.05), and resilience (r=-0.399, p<0.05). The overall mean score of TAS-20 indicated possible alexithymia (M=54.89). There was a statistically significant relation between the total TAS20 score and age (r=0.284, p-value<0.05), level of education (p =0.003), not work (Μ = 57.42 vs. M = 48.47, p <0.001), age of diagnosis (r=0.277, p <0.05), and resilience (r=-0.254, p- <0.05). A statistically significant relationship was found between the difficulty identifying feelings and age (r=0.196, p <0.01), not work (Μ= 21.16 vs. M = 18.10, p =0.028), disease activity in rheumatoid arthritis (p=0.003), age of diagnosis (r=0.221, p <0.01), and resilience (r=-0.223, p <0.01). A statistically significant relation was observed between the difficulty of describing feelings and level of education (p =0.002), not work, and resilience (r=-0.217, p <0.01). A statistically significant relation was found between the externally oriented thinking and age (r=0.349, p <0.05), level of education (p<0.001), not work (Μ = 20.87 vs. M = 18.50, p =0.012), and age of diagnosis (r=0.328, p <0.05). The overall mean score of IES-R indicated high post traumatic stress (M=4.89). A statistically significant relationship was found between the total IES-R score and subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks (p <0.001), and severity of the pain experienced by patients in the last week (p =0.004). A statistically significant relationship was found between hyperarousal as a symptom of post-traumatic stress and dose omission (p=0.007), subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks (p <0.001), and severity of the pain experienced by patients in the last week (p =0.002), and disease activity in rheumatoid arthritis (p=0.034). There was a statistically significant relation between intrusion of the traumatic event as a symptom of post-traumatic stress and subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks (p <0.001), and severity of the pain experienced by patients in the last week (p =0.007). The total mean score of CD-RISC 25 was equal to 66.80±15.55. Exercise was associated with resilience (p=0.014). No statistically significant differences were found between patients with RA and SLE. Conclusions: Anxiety (chronic stress) in our sample appeared to be mild and positively correlated with dose omission, subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks, severity of the pain experienced by patients in the last week, disease activity in rheumatoid arthritis, and resilience. We can conclude that when health states are negative and patients enter a consequent negative state, then the evolution of physical and mental health is declining. These chronic health burdens cause more anxiety and less well being. This study confirms the psychological effects (anxiety, depression, alexithymia, and post- traumatic stress) of chronic diseases, rheumatoid arthritis and systemic lupus erythematosus. For this reason, it is necessary to develop preventive interventions that allow protective factors for resilience to be developed, which could improve the outcomes in health."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Το χρόνιο άγχος, η κατάθλιψη, η αλεξιθυμία, το ψυχοτραυματικό στρες της ασθενείας και η ψυχική ανθεκτικότητα σε ασθενείς που πάσχουν από ρευματοειδή αρθρίτιδα και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τζαρίμα Σοφία","Tzarima Sofia"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Εισαγωγή: Δεδομένων των χαρακτηριστικών της χρονιότητας, του πόνου, της λειτουργικής αναπηρίας, και της παραμόρφωσης από την ασθένεια, πολλές συμπεριφορές κατάθλιψης, άγχους, και στρες μπορεί να εμφανιστούν σε ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα (ΡΑ) και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο (ΣΕΛ), και αυτά συχνά αντανακλούν τις δυσκολίες αυτών των ασθενών στην αντιμετώπιση μιας χρόνιας, εξουθενωτικής διαταραχής. Πρόσφατες μελέτες ερευνούν την παρουσία της αλεξιθυμίας σε ασθενείς που πάσχουν από ΡΑ και ΣΕΛ. Η αλεξιθυμία είναι μια διαταραχή του ρυθμιστικού μηχανισμού της επεξεργασίας συναισθημάτων και χαρακτηρίζεται από δυσκολίες στην έκφραση και αναγνώριση των συναισθημάτων. Ασθενείς με χρόνιες ασθένειες έχουν μελετηθεί σε σχέση με την κατάθλιψη, το άγχος, και την αλεξιθυμία, αλλά έχει δοθεί αμελητέα προσοχή στο μετατραυματικό στρες ως δυναμικό της χρόνιας ασθένειας. Πολλοί ασθενείς με σοβαρές χρόνιες ασθένειες έχουν τραυματικές αναμνήσεις, όπως εφιάλτες, πανικό, ή πόνο που μπορεί να σχετίζονται με την ανάπτυξη μετατραυματικού στρες. Ωστόσο, στοιχεία από άλλες χρόνιες ασθένειες όπως οι καργιαγγειακές παθήσεις υποδηλώνουν ότι το μετατραυματικό στρες των χρόνιων ασθενειών μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργική αντιμετώπιση της ασθένειας και να επιδεινώσει την πρόγνωση της νόσου. Η ανθεκτικότητα ως ικανότητα ή δυνατότητα ανάκαμψης και θετικής προσαρμογής απέναντι σε σημαντικούς στρεσσογόνους παράγοντες, παρά των εμπειριών σημαντικής δυσκολίας ή τραύματος μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την προαγωγή της (ψυχικής και σωματικής) υγείας. Σκοπός της μελέτης: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι ο προσδιορισμός της επικράτησης του χρόνιου άγχους σε άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο. Συχρόνως μελετήθηκαν και άλλες μεταβλητές, η κατάθλιψη, η αλεξιθυμία, το μετατραυματικό στρες της χρόνιας νόσου, και η ανθεκτικότητα. Αυτή η μελέτη εξετάζει εάν αυτές οι μεταβλητές συσχετίζονται με τα κοινωνικοοικονομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά, την ενεργότητα της νόσου, την τήρηση φαρμακευτικής αγωγής, και με έξεις (όπως άσκηση, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ). Υλικό και Μέθοδος: Ο πληθυσμός της μελέτης αποτελείται από 106 ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με ΡΑ ή ΣΕΛ στο Τμήμα Ρευματολογίας του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών, “ΑΤΤΙΚΟΝ”. Πρόκειται για ασθενείς που πάσχουν από ΣΕΛ (Ν=64) και ασθενείς που πάσχουν από ΡΑ (Ν=64). Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες (93.4%), μέσης ηλικίας τα 50.8 έτη και το 64.2% ήταν έγγαμες. Το 44.3% διαγνώστηκε πριν από 3 έως 7 χρόνια και σύμφωνα με την έναρξη των πρώιμων συμπτωμάτων, το 52.8% εμφάνισε τα πρώτα συμπτώματα πολύ πριν τα 7 έτη. Ένα ποσοστό 66% έχει επισκεφθεί ψυχίατρο ή ψυχολόγο τουλάχιστον μια φορά. Σχετικά με την επαγγελματική τους κατάσταση, το 71.7% δεν εργαζόταν. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν κατά την επίσκεψή τους στη Ρευματολογική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου, Αττικό. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2020 έως τον Νοέμβριο του 2020. Δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά δεδομένα και πληροφορίες σχετικά με συνήθειες ζωής (άσκηση, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ) καταγράφηκαν μέσω ερωτηματολογίων από τους ασθενείς που συμμετείχαν στην έρευνα. “Η κλίμακα άγχους και κατάθλιψης στο Γενικό Νοσοκομείο” (HADS) χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και άγχους. Η αλεξιθυμία ελέγχθηκε με την χρήση της “Κλίμακας Αλεξιθυμίας του Τορόντο” (TAS-20). Τα επίπεδα του μετατραυματικού στρες εκτιμήθηκαν με τη χρήση ενός ερωτηματολογίου αυτοαναφοράς “ Impact of Event Scale - Revised”. Επίσης, οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν με τη χρήση της “κλίμακας Ανθεκτικότητας Conor-Davidson”, “The Connor‐Davidson resilience scale” (CD‐RISC), ένα μέσο για τη μέτρηση της ανθεκτικότητας. Για τη διερεύνηση της ενεργότητας των νόσων, τα ερευνητικά εργαλεία ήταν το DAS28 για τους ασθενείς με ΡΑ και το SLEDAI για τους ασθενείς με ΣΕΛ. Αποτελέσματα: Το άγχος (Μ.Τ.= 857) βρέθηκε να είναι ήπιο. Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ άγχους και παράλειψης δόσης (p-value=0.004), της υποκειμενικής εμπειρίας επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες (p-value<0.001), σοβαρότητας του πόνου κατά την τελευταία βδομάδα (p-value=0.001), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.008), και ψυχικής ανθεκτικότητας (r=-0.337, p-value<0.05). Η κατάθλιψη (Μ.Τ.=8.09) βρέθηκε, επίσης, σε ήπιο επίπεδο. Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ κατάθλιψης και παράλειψης δόσης (p-value=0.018), της υποκειμενικής εμπειρίας επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες (p-value=0.023), σοβαρότητας του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value<0.001), διάγνωσης από 3 έως 7 χρόνια (p-value=0.029), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.004), της ηλικίας διάγνωσης (r=0.218, p-value<0.05), και της ανθεκτικότητας (r=-0.399, p-value<0.05). Η συνολική μέση βαθμολογία του TAS20 έδειξε πιθανή αλεξιθυμία (Μ.Τ.=54.89). Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση του συνολικού σκορ TAS 20 και της ηλικίας (r=0.284, p-value<0.05), του επιπέδου εκπαίδευσης (p-value=0.003), της έλλειψης εργασίας (Μ.Ο.= 57.42 vs. M.O.= 48.47, p-value<0.001), της ηλικίας διάγνωσης (r=0.277, p-value<0.05), και της ανθεκτικότητας (r=-0.254, p-value<0.05). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ δυσκολίας αναγνώρισης συναισθημάτων και ηλικίας (r=0.196, p-value<0.01), έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.= 21.16 vs. M.O.= 18.10, p-value=0.028), ενεργότητας της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.003), ηλικίας διάγνωσης (r=0.221, p-value<0.01), και ανθεκτικότητας (r=-0.223, p-value<0.01). Παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων με το επίπεδο εκπαίδευσης (p-value=0.002), την έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.=15.39 vs. M.O. =11.87, p-value<0.001), και την ανθεκτικότητα (r=-0.217, p-value<0.01). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της εξωτερικά προσανατολισμένης σχέσης με την ηλικία (r=0.349, p-value<0.05), το επίπεδο εκπαίδευσης (p-value<0.001), την έλλειψη εργασίας (Μ.Ο.= 20.87 vs. M.O.= 18.50, p-value=0.012), και με την ηλικία διάγνωσης (r=0.328, p-value<0.05). Η συνολική μέση βαθμολογία του IES-R (Μ.Τ.=4.89) έδειξε υψηλό μετατραυματικό στρες. Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση του συνολικού σκορ IER με την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες (p-value<0.001), τη σοβαρότητα του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value=0.004). Βρέθηκε στατιστικά σημαντική σχέση της υπερδιέγερσης ως συμπτώματος του μετατραυματικού στρες με την παράλειψη δόσης (p-value=0.007), την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες 2 εβδομάδες (p-value<0.001), τη σοβαρότητα πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα (p-value=0.002), και την ενεργότητα της νόσου στη ΡΑ (p-value=0.034). Υπήρξε στατιστικά σημαντική σχέση της αναβίωσης του τραυματικού γεγονότος ως σύμπτωμα του μετατραυματικού στρες με την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες (p-value<0.001), και την σοβαρότητα πόνου (p-value=0.007). Η συνολική μέση βαθμολογία της κλίμακας της ανθεκτικότητας, του CD-RISK25 ήταν ίση με 66.8015.55. Η άσκηση συσχετίστηκε με την ανθεκτικότητα (p-value=0.014). Δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ασθενών με ΡΑ και των ασθενών με ΣΕΛ. Συμπεράσματα: Το χρόνιο άγχος στο δείγμα μας φάνηκε να είναι ήπιο και να σχετίζεται θετικά με την παράλειψη δόσης, την υποκειμενική εμπειρία επιδείνωσης των χρόνιων συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δυο εβδομάδες, την σοβαρότητα του πόνου κατά την τελευταία εβδομάδα, την ενεργότητα της νόσου στη ΡΑ, και αρνητικά με την ανθεκτικότητα. Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι όταν οι καταστάσεις υγείας είναι αρνητικές και οι ασθενείς εισέρχονται σε μια επακόλουθη αρνητική κατάσταση, τότε η εξέλιξη της σωματικής και ψυχικής υγείας είναι καθοδική. Οι χρόνιες αυτές επιβαρύνσεις στην υγεία προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία και λιγότερη ευημερία. Αυτή η μελέτη επιβεβαιώνει τις ψυχολογικές επιπτώσεις (άγχος, κατάθλιψη, αλεξιθυμία, και μετατραυματικό στρες) των χρόνιων παθήσεων, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και του συστηματικού ερυθηματώδους λύκου. Γι’ αυτόν το λόγο είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν προληπτικές παρεμβάσεις που επιτρέπουν την ανάπτυξη προστατευτικών παραγόντων για την ανθεκτικότητα, οι οποίες θα μπορούσαν να βελτιώσουν τα αποτελέσματα στην υγεία.","Introduction: Given the characteristics of chronicity, pain, functional disability, and deformity by the disease, more behaviors of depression, anxiety and stress can occur in a considerable proportion of patients with rheumatoid arthritis (RA) and systemic lupus erythematosus (SLE), often reflecting the difficulties of these patients in coping with a chronic debilitating disorder. The recent studies investigate the presence of alexithymia in patients suffering from RA and SLE. Alexithymia is a disorder of the regulatory mechanism of the emotion elaboration; it is characterized by difficulties in differentiating and describing feelings. Patients experiencing chronic diseases have been studied with regard to depression, anxiety and alexithymia, but negligible attention has been given to the post traumatic stress potential of chronic disease. Many patients of severe chronic illness have traumatic memories such as nightmares, panic or pain which can be associated with the development of post-traumatic stress. Yet, evidence of other chronic diseases such as cardiovascular disease suggests that the post traumatic stress of chronic diseases, may produce maladaptive illness coping and worsen the prognosis of disease. Resilience as the capacity or the ability to rebound from and positively adapt to significant stressors, despite experiences of significant adversity or trauma can be an important factor in (mental and physical) health promotion. Purpose of the study: The aim of this study is to identify the prevalence of anxiety (as chronic stress) in people with rheumatoid arthritis and systemic lupus erythematosus. Other variables such as depression, anxiety, post traumatic stress of chronic disease and resilience were also studied. This study examines if these variables were correlated with socioeconomic and demographic characteristics, disease activity, medication adherence, and life- related habits (exercise, smoking, drinking alcohol). Materials and Methods: The study population consists of 106 patients diagnosed with RA or SLE at the Rheumatology Department of the University General Hospital of Athens “ATTIKON”, patients suffering from SLE (n=64) and patients suffering from RA (n=42). Τhe majority of participants were women (93.4%), with a mean age of 50.8 years and 64.2% were married. 44.3% were diagnosed 3 to 7 years ago and according the onset of the first symptoms, 52.8% have experienced them for more than 7 years. A proportion of 66% have visited a psychiatrist or psychologist at least once. Regarding their working condition, 71.7% do not work. The data collected during their visit to the rheumatology clinic of the Attiko General Hospital. The research took place over the period from September 2020 to November 2020. Demographic and socio-economic data and informations about life- related habits (exercise, smoking, drinking alcohol) were recorded via questionnaires from the patients who took part in the research. The “Hospital Anxiety and Depression Scale” (HADS) used to assess depressive and anxiety symptoms. Alexithymia was screened using the 20-item version of “The Toronto Alexithymia Scale”, (TAS-20). Levels of post traumatic stress were estimated using an administered self-report questionnaire, “The Impact of Event Scale—Revised” (IES-R). Also, subjects were evaluated by using “The Connor‐Davidson resilience scale” (CD‐RISC), an instrument for measuring resilience. For the purpose of investigating the disease activity, the research tools were the Disease Activity Score 28 (DAS28) for RA patients and the Systemic Lupus Erythematosus Disease Activity Index (SLEDAI) for SLE patients. Results: Anxiety (M=8.57) found to be mild. There was a statistically significant relation between anxiety and dose omission (p=0.004), subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks (p <0.001), severity of the pain experienced by patients in the last week (p =0.001), disease activity in rheumatoid arthritis (p=0.008), and resilience (r=-0.337, p<0.05). Depression (M=8.09) was also found to be mild. There was a statistically significant relationship between depression and dose omission (p=0.018), subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks (p =0.023), severity of the pain experienced by patients in the last week (p <0.001), diagnosis from 3 to 7 years (p =0.029), disease activity in rheumatoid arthritis (p=0.008), age of diagnosis (r=0.218, p <0.05), and resilience (r=-0.399, p<0.05). The overall mean score of TAS-20 indicated possible alexithymia (M=54.89). There was a statistically significant relation between the total TAS20 score and age (r=0.284, p-value<0.05), level of education (p =0.003), not work (Μ = 57.42 vs. M = 48.47, p <0.001), age of diagnosis (r=0.277, p <0.05), and resilience (r=-0.254, p- <0.05). A statistically significant relationship was found between the difficulty identifying feelings and age (r=0.196, p <0.01), not work (Μ= 21.16 vs. M = 18.10, p =0.028), disease activity in rheumatoid arthritis (p=0.003), age of diagnosis (r=0.221, p <0.01), and resilience (r=-0.223, p <0.01). A statistically significant relation was observed between the difficulty of describing feelings and level of education (p =0.002), not work, and resilience (r=-0.217, p <0.01). A statistically significant relation was found between the externally oriented thinking and age (r=0.349, p <0.05), level of education (p<0.001), not work (Μ = 20.87 vs. M = 18.50, p =0.012), and age of diagnosis (r=0.328, p <0.05). The overall mean score of IES-R indicated high post traumatic stress (M=4.89). A statistically significant relationship was found between the total IES-R score and subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks (p <0.001), and severity of the pain experienced by patients in the last week (p =0.004). A statistically significant relationship was found between hyperarousal as a symptom of post-traumatic stress and dose omission (p=0.007), subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks (p <0.001), and severity of the pain experienced by patients in the last week (p =0.002), and disease activity in rheumatoid arthritis (p=0.034). There was a statistically significant relation between intrusion of the traumatic event as a symptom of post-traumatic stress and subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks (p <0.001), and severity of the pain experienced by patients in the last week (p =0.007). The total mean score of CD-RISC 25 was equal to 66.80±15.55. Exercise was associated with resilience (p=0.014). No statistically significant differences were found between patients with RA and SLE. Conclusions: Anxiety (chronic stress) in our sample appeared to be mild and positively correlated with dose omission, subjective experience of worsening of chronic symptoms in the last two weeks, severity of the pain experienced by patients in the last week, disease activity in rheumatoid arthritis, and resilience. We can conclude that when health states are negative and patients enter a consequent negative state, then the evolution of physical and mental health is declining. These chronic health burdens cause more anxiety and less well being. This study confirms the psychological effects (anxiety, depression, alexithymia, and post- traumatic stress) of chronic diseases, rheumatoid arthritis and systemic lupus erythematosus. For this reason, it is necessary to develop preventive interventions that allow protective factors for resilience to be developed, which could improve the outcomes in health."],"dc:identifier":["uoadl:2943540","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2943540"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Το χρόνιο άγχος, η κατάθλιψη, η αλεξιθυμία, το ψυχοτραυματικό στρες της ασθενείας και η ψυχική ανθεκτικότητα σε ασθενείς που πάσχουν από ρευματοειδή αρθρίτιδα και συστηματικό ερυθηματώδη λύκο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:36Z"}