{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2944224"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2944224","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η οικιακή επίπλωση στην πρωτοβυζαντινή περίοδο και ο ρόλος της στην καθημερινή ζωή (γραπτές πηγές - αρχαιολογικά τεκμήρια – απεικονίσεις)","abstract":"Η εργασία αυτή έχει ως αντικείμενο την μορφή, τη χρήση και το διάκοσμο των οικιακών επίπλων από τον 4ο έως τον 7ο αιώνα. Τη μελέτη του θέματος αυτού συσκοτίζει η έλλειψη επαρκών τεκμηρίων: οι σχετικές αναφορές στα κείμενα της εποχής και απεικονίσεις στην εικονογραφία είναι σπάνιες, ενώ ακόμα πιο αποσπασματικά είναι τα ίδια τα κατάλοιπα επίπλων, λόγω της φθαρτότητας ή ανακυκλωσιμότητας των πρώτων υλών τους. Για τους λόγους αυτούς, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον χώρο της οικίας και τις διάφορες δραστηριότητες που λάμβαναν χώρα μέσα σε αυτόν, οι οποίες προϋπέθεταν την παρουσία ορισμένων ειδών επίπλων. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα και οι αναφορές στα κείμενα οδηγούν σε μια διάκριση των χώρων της οικίας σε τρικλίνια, άλλες αίθουσες υποδοχής και λοιπούς ιδιωτικούς χώρους. Από αυτούς, περισσότερα είναι γνωστά για την μορφή, καθώς και για τις δραστηριότητες που λάμβαναν χώρα στο τρικλίνιο, τον σημαντικότερο χώρο εστίασης της οικίας. Στην καθιερωμένη του επίπλωση περιλαμβανόταν το στιβάδιο, το ημικυκλικό φορητό ή κτιστό ανάκλιντρο που γίνεται δημοφιλές από τον 4ο αιώνα και μετά, και μια ξύλινη ή μαρμάρινη τράπεζα. Παρόμοια επίπλωση μπορεί να διέθεταν και ορισμένες άλλες αίθουσες της οικίας, δίνεται ωστόσο έμφαση στην λειτουργία τους ως χώροι υποδοχής, όπου πιθανώς υπήρχαν ερμάρια - βιβλιοθήκες και καθίσματα. Ως μια ενιαία κατηγορία θεωρείται ο υπόλοιπος οικιστικός χώρος, αποτελούμενος από ιδιωτικά διαμερίσματα και υπνοδωμάτια που σπάνια ταυτίζονται ανασκαφικά. Από τα περιεχόμενά τους εξετάζονται οι κλίνες και τα έπιπλα που επέτρεπαν την αποθήκευση αντικειμένων, δηλαδή τα ερμάρια και τα κιβώτια. Στα παραπάνω προστίθεται μια σύντομη αναφορά στα έπιπλα που χρησιμοποιούσαν οι γραφείς και οι ιατροί, τα λεγόμενα μονοπόδια, καθώς και ορισμένα ξυλόγλυπτα από την Αίγυπτο, που πιθανώς αποτελούσαν τμήματα επίπλων. Ο διάκοσμος των επίπλων εξετάζεται μέσα από τρεις κατηγορίες υλικού: τις μαρμάρινες τράπεζες που διέθεταν μια περιμετρική ταινία με ανάγλυφο διάκοσμο, ένα σύνολο από ξύλινα τμήματα επίπλων και της οστέινης επένδυσής τους, που βρέθηκαν σε μια καταποντισμένη αψιδωτή αίθουσα στις Κεγχρεές, καθώς και τα αιγυπτιακά ξυλόγλυπτα που αναφέρθηκαν παραπάνω. Διαπιστώνεται η ύπαρξη κοινών εικονογραφικών προτιμήσεων, όπως είναι οι μορφές ζώων, οι σκηνές κυνηγιού και οι διονυσιακές συνθέσεις. Καθώς παρόμοια θέματα απαντούν σε διάφορα αντικείμενα που θα συναντούσε κανείς σε μια πλούσια οικία, προτείνεται η λειτουργία τους ως σύνολο, που προβάλλει τα ήθη και τον τρόπο ζωής της ανώτερης τάξης. Τις τάσεις αυτές επιβεβαιώνει μια μικρογραφία από τον Αμιατινό Κώδικα που απεικονίζει τον προφήτη Εσδρά μπροστά από ένα ευμεγέθες ερμάριο, διακοσμημένο με μορφές ζώων.","abstract_html":"Η εργασία αυτή έχει ως αντικείμενο την μορφή, τη χρήση και το διάκοσμο των οικιακών επίπλων από τον 4ο έως τον 7ο αιώνα. Τη μελέτη του θέματος αυτού συσκοτίζει η έλλειψη επαρκών τεκμηρίων: οι σχετικές αναφορές στα κείμενα της εποχής και απεικονίσεις στην εικονογραφία είναι σπάνιες, ενώ ακόμα πιο αποσπασματικά είναι τα ίδια τα κατάλοιπα επίπλων, λόγω της φθαρτότητας ή ανακυκλωσιμότητας των πρώτων υλών τους. Για τους λόγους αυτούς, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον χώρο της οικίας και τις διάφορες δραστηριότητες που λάμβαναν χώρα μέσα σε αυτόν, οι οποίες προϋπέθεταν την παρουσία ορισμένων ειδών επίπλων. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα και οι αναφορές στα κείμενα οδηγούν σε μια διάκριση των χώρων της οικίας σε τρικλίνια, άλλες αίθουσες υποδοχής και λοιπούς ιδιωτικούς χώρους. Από αυτούς, περισσότερα είναι γνωστά για την μορφή, καθώς και για τις δραστηριότητες που λάμβαναν χώρα στο τρικλίνιο, τον σημαντικότερο χώρο εστίασης της οικίας. Στην καθιερωμένη του επίπλωση περιλαμβανόταν το στιβάδιο, το ημικυκλικό φορητό ή κτιστό ανάκλιντρο που γίνεται δημοφιλές από τον 4ο αιώνα και μετά, και μια ξύλινη ή μαρμάρινη τράπεζα. Παρόμοια επίπλωση μπορεί να διέθεταν και ορισμένες άλλες αίθουσες της οικίας, δίνεται ωστόσο έμφαση στην λειτουργία τους ως χώροι υποδοχής, όπου πιθανώς υπήρχαν ερμάρια - βιβλιοθήκες και καθίσματα. Ως μια ενιαία κατηγορία θεωρείται ο υπόλοιπος οικιστικός χώρος, αποτελούμενος από ιδιωτικά διαμερίσματα και υπνοδωμάτια που σπάνια ταυτίζονται ανασκαφικά. Από τα περιεχόμενά τους εξετάζονται οι κλίνες και τα έπιπλα που επέτρεπαν την αποθήκευση αντικειμένων, δηλαδή τα ερμάρια και τα κιβώτια. Στα παραπάνω προστίθεται μια σύντομη αναφορά στα έπιπλα που χρησιμοποιούσαν οι γραφείς και οι ιατροί, τα λεγόμενα μονοπόδια, καθώς και ορισμένα ξυλόγλυπτα από την Αίγυπτο, που πιθανώς αποτελούσαν τμήματα επίπλων. Ο διάκοσμος των επίπλων εξετάζεται μέσα από τρεις κατηγορίες υλικού: τις μαρμάρινες τράπεζες που διέθεταν μια περιμετρική ταινία με ανάγλυφο διάκοσμο, ένα σύνολο από ξύλινα τμήματα επίπλων και της οστέινης επένδυσής τους, που βρέθηκαν σε μια καταποντισμένη αψιδωτή αίθουσα στις Κεγχρεές, καθώς και τα αιγυπτιακά ξυλόγλυπτα που αναφέρθηκαν παραπάνω. Διαπιστώνεται η ύπαρξη κοινών εικονογραφικών προτιμήσεων, όπως είναι οι μορφές ζώων, οι σκηνές κυνηγιού και οι διονυσιακές συνθέσεις. Καθώς παρόμοια θέματα απαντούν σε διάφορα αντικείμενα που θα συναντούσε κανείς σε μια πλούσια οικία, προτείνεται η λειτουργία τους ως σύνολο, που προβάλλει τα ήθη και τον τρόπο ζωής της ανώτερης τάξης. Τις τάσεις αυτές επιβεβαιώνει μια μικρογραφία από τον Αμιατινό Κώδικα που απεικονίζει τον προφήτη Εσδρά μπροστά από ένα ευμεγέθες ερμάριο, διακοσμημένο με μορφές ζώων.","abstract_has_math":false,"creators":["Πετρίδης Ευστράτιος","Petridis Efstratios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:40Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2944224"],"render_values":[{"text":"uoadl:2944224","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2944224","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2944224","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2944224","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πετρίδης Ευστράτιος","Petridis Efstratios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2944224","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2944224"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η εργασία αυτή έχει ως αντικείμενο την μορφή, τη χρήση και το διάκοσμο των οικιακών επίπλων από τον 4ο έως τον 7ο αιώνα. Τη μελέτη του θέματος αυτού συσκοτίζει η έλλειψη επαρκών τεκμηρίων: οι σχετικές αναφορές στα κείμενα της εποχής και απεικονίσεις στην εικονογραφία είναι σπάνιες, ενώ ακόμα πιο αποσπασματικά είναι τα ίδια τα κατάλοιπα επίπλων, λόγω της φθαρτότητας ή ανακυκλωσιμότητας των πρώτων υλών τους. Για τους λόγους αυτούς, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον χώρο της οικίας και τις διάφορες δραστηριότητες που λάμβαναν χώρα μέσα σε αυτόν, οι οποίες προϋπέθεταν την παρουσία ορισμένων ειδών επίπλων. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα και οι αναφορές στα κείμενα οδηγούν σε μια διάκριση των χώρων της οικίας σε τρικλίνια, άλλες αίθουσες υποδοχής και λοιπούς ιδιωτικούς χώρους. Από αυτούς, περισσότερα είναι γνωστά για την μορφή, καθώς και για τις δραστηριότητες που λάμβαναν χώρα στο τρικλίνιο, τον σημαντικότερο χώρο εστίασης της οικίας. Στην καθιερωμένη του επίπλωση περιλαμβανόταν το στιβάδιο, το ημικυκλικό φορητό ή κτιστό ανάκλιντρο που γίνεται δημοφιλές από τον 4ο αιώνα και μετά, και μια ξύλινη ή μαρμάρινη τράπεζα. Παρόμοια επίπλωση μπορεί να διέθεταν και ορισμένες άλλες αίθουσες της οικίας, δίνεται ωστόσο έμφαση στην λειτουργία τους ως χώροι υποδοχής, όπου πιθανώς υπήρχαν ερμάρια - βιβλιοθήκες και καθίσματα. Ως μια ενιαία κατηγορία θεωρείται ο υπόλοιπος οικιστικός χώρος, αποτελούμενος από ιδιωτικά διαμερίσματα και υπνοδωμάτια που σπάνια ταυτίζονται ανασκαφικά. Από τα περιεχόμενά τους εξετάζονται οι κλίνες και τα έπιπλα που επέτρεπαν την αποθήκευση αντικειμένων, δηλαδή τα ερμάρια και τα κιβώτια. Στα παραπάνω προστίθεται μια σύντομη αναφορά στα έπιπλα που χρησιμοποιούσαν οι γραφείς και οι ιατροί, τα λεγόμενα μονοπόδια, καθώς και ορισμένα ξυλόγλυπτα από την Αίγυπτο, που πιθανώς αποτελούσαν τμήματα επίπλων. Ο διάκοσμος των επίπλων εξετάζεται μέσα από τρεις κατηγορίες υλικού: τις μαρμάρινες τράπεζες που διέθεταν μια περιμετρική ταινία με ανάγλυφο διάκοσμο, ένα σύνολο από ξύλινα τμήματα επίπλων και της οστέινης επένδυσής τους, που βρέθηκαν σε μια καταποντισμένη αψιδωτή αίθουσα στις Κεγχρεές, καθώς και τα αιγυπτιακά ξυλόγλυπτα που αναφέρθηκαν παραπάνω. Διαπιστώνεται η ύπαρξη κοινών εικονογραφικών προτιμήσεων, όπως είναι οι μορφές ζώων, οι σκηνές κυνηγιού και οι διονυσιακές συνθέσεις. Καθώς παρόμοια θέματα απαντούν σε διάφορα αντικείμενα που θα συναντούσε κανείς σε μια πλούσια οικία, προτείνεται η λειτουργία τους ως σύνολο, που προβάλλει τα ήθη και τον τρόπο ζωής της ανώτερης τάξης. Τις τάσεις αυτές επιβεβαιώνει μια μικρογραφία από τον Αμιατινό Κώδικα που απεικονίζει τον προφήτη Εσδρά μπροστά από ένα ευμεγέθες ερμάριο, διακοσμημένο με μορφές ζώων.","This essay discusses the form, use and decoration of domestic furniture from the 4th to the 7th century. The study of this subject is obscured by the absence of adequate evidence: related accounts in the literature of the period and iconographic depictions are scarce, whereas the remnants of furniture itself are even more fragmentary, owing to the frailness and recyclability of their materials. For these reasons, a special emphasis is given to the domestic space and the different activities that took place within it, which required the precence of certain types of furniture. The archeological remains and the literary reports lead to a division of the household's space in triclinia, other reception rooms and remaining private spaces. Of those, more is known about the form, as well as the activities that took place inside the triclinium, the most important dining room of the house. Among its standart furnishings were the stibadium, the semi-circular movable or masonry couch, which becomes popular from the 4th century onward, and a wooden or marble table. Certain other rooms in the same house could have similar furniture, however, their function as reception rooms, where armaria - bookcases and seating was to be found, is stressed. The rest of the domestic space, comprised of private chambers and dormitories which are rarely archeologically identified, is treated as a single category. Of their contents, beds, as well as storage furniture, namely armaria and chests, are examined. To the above is added a brief mention of the furniture that was used by scribes and doctors, the so called monopodia, as well as certain wood carvings from Egypt, which may have been furniture parts. The decoration of furniture is examined via three categories of material: the marble tables which had a stripe decorated in relief at their edge, an asseblage of wooden furniture parts, and pieces of their bone decoration, found in a submerged apsidal room at Kenchreai, as well as the egyptian woodcarvings mentioned above. The existence of common iconographical preferences, such as animal figures, hunting scenes and dionysiac compositions, is established. As similar subjects are found on a range of objects one would encounter in a wealthy house, it is proposed that they act as a whole, emphasising the ethos and the lifestyle of the upper class. These tendencies are confirmed by a miniature from the Codex Amiatinus showing the prophet Ezra in front of a large armarium, decorated with animal figures."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η οικιακή επίπλωση στην πρωτοβυζαντινή περίοδο και ο ρόλος της στην καθημερινή ζωή (γραπτές πηγές - αρχαιολογικά τεκμήρια – απεικονίσεις)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πετρίδης Ευστράτιος","Petridis Efstratios"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η εργασία αυτή έχει ως αντικείμενο την μορφή, τη χρήση και το διάκοσμο των οικιακών επίπλων από τον 4ο έως τον 7ο αιώνα. Τη μελέτη του θέματος αυτού συσκοτίζει η έλλειψη επαρκών τεκμηρίων: οι σχετικές αναφορές στα κείμενα της εποχής και απεικονίσεις στην εικονογραφία είναι σπάνιες, ενώ ακόμα πιο αποσπασματικά είναι τα ίδια τα κατάλοιπα επίπλων, λόγω της φθαρτότητας ή ανακυκλωσιμότητας των πρώτων υλών τους. Για τους λόγους αυτούς, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον χώρο της οικίας και τις διάφορες δραστηριότητες που λάμβαναν χώρα μέσα σε αυτόν, οι οποίες προϋπέθεταν την παρουσία ορισμένων ειδών επίπλων. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα και οι αναφορές στα κείμενα οδηγούν σε μια διάκριση των χώρων της οικίας σε τρικλίνια, άλλες αίθουσες υποδοχής και λοιπούς ιδιωτικούς χώρους. Από αυτούς, περισσότερα είναι γνωστά για την μορφή, καθώς και για τις δραστηριότητες που λάμβαναν χώρα στο τρικλίνιο, τον σημαντικότερο χώρο εστίασης της οικίας. Στην καθιερωμένη του επίπλωση περιλαμβανόταν το στιβάδιο, το ημικυκλικό φορητό ή κτιστό ανάκλιντρο που γίνεται δημοφιλές από τον 4ο αιώνα και μετά, και μια ξύλινη ή μαρμάρινη τράπεζα. Παρόμοια επίπλωση μπορεί να διέθεταν και ορισμένες άλλες αίθουσες της οικίας, δίνεται ωστόσο έμφαση στην λειτουργία τους ως χώροι υποδοχής, όπου πιθανώς υπήρχαν ερμάρια - βιβλιοθήκες και καθίσματα. Ως μια ενιαία κατηγορία θεωρείται ο υπόλοιπος οικιστικός χώρος, αποτελούμενος από ιδιωτικά διαμερίσματα και υπνοδωμάτια που σπάνια ταυτίζονται ανασκαφικά. Από τα περιεχόμενά τους εξετάζονται οι κλίνες και τα έπιπλα που επέτρεπαν την αποθήκευση αντικειμένων, δηλαδή τα ερμάρια και τα κιβώτια. Στα παραπάνω προστίθεται μια σύντομη αναφορά στα έπιπλα που χρησιμοποιούσαν οι γραφείς και οι ιατροί, τα λεγόμενα μονοπόδια, καθώς και ορισμένα ξυλόγλυπτα από την Αίγυπτο, που πιθανώς αποτελούσαν τμήματα επίπλων. Ο διάκοσμος των επίπλων εξετάζεται μέσα από τρεις κατηγορίες υλικού: τις μαρμάρινες τράπεζες που διέθεταν μια περιμετρική ταινία με ανάγλυφο διάκοσμο, ένα σύνολο από ξύλινα τμήματα επίπλων και της οστέινης επένδυσής τους, που βρέθηκαν σε μια καταποντισμένη αψιδωτή αίθουσα στις Κεγχρεές, καθώς και τα αιγυπτιακά ξυλόγλυπτα που αναφέρθηκαν παραπάνω. Διαπιστώνεται η ύπαρξη κοινών εικονογραφικών προτιμήσεων, όπως είναι οι μορφές ζώων, οι σκηνές κυνηγιού και οι διονυσιακές συνθέσεις. Καθώς παρόμοια θέματα απαντούν σε διάφορα αντικείμενα που θα συναντούσε κανείς σε μια πλούσια οικία, προτείνεται η λειτουργία τους ως σύνολο, που προβάλλει τα ήθη και τον τρόπο ζωής της ανώτερης τάξης. Τις τάσεις αυτές επιβεβαιώνει μια μικρογραφία από τον Αμιατινό Κώδικα που απεικονίζει τον προφήτη Εσδρά μπροστά από ένα ευμεγέθες ερμάριο, διακοσμημένο με μορφές ζώων.","This essay discusses the form, use and decoration of domestic furniture from the 4th to the 7th century. The study of this subject is obscured by the absence of adequate evidence: related accounts in the literature of the period and iconographic depictions are scarce, whereas the remnants of furniture itself are even more fragmentary, owing to the frailness and recyclability of their materials. For these reasons, a special emphasis is given to the domestic space and the different activities that took place within it, which required the precence of certain types of furniture. The archeological remains and the literary reports lead to a division of the household's space in triclinia, other reception rooms and remaining private spaces. Of those, more is known about the form, as well as the activities that took place inside the triclinium, the most important dining room of the house. Among its standart furnishings were the stibadium, the semi-circular movable or masonry couch, which becomes popular from the 4th century onward, and a wooden or marble table. Certain other rooms in the same house could have similar furniture, however, their function as reception rooms, where armaria - bookcases and seating was to be found, is stressed. The rest of the domestic space, comprised of private chambers and dormitories which are rarely archeologically identified, is treated as a single category. Of their contents, beds, as well as storage furniture, namely armaria and chests, are examined. To the above is added a brief mention of the furniture that was used by scribes and doctors, the so called monopodia, as well as certain wood carvings from Egypt, which may have been furniture parts. The decoration of furniture is examined via three categories of material: the marble tables which had a stripe decorated in relief at their edge, an asseblage of wooden furniture parts, and pieces of their bone decoration, found in a submerged apsidal room at Kenchreai, as well as the egyptian woodcarvings mentioned above. The existence of common iconographical preferences, such as animal figures, hunting scenes and dionysiac compositions, is established. As similar subjects are found on a range of objects one would encounter in a wealthy house, it is proposed that they act as a whole, emphasising the ethos and the lifestyle of the upper class. These tendencies are confirmed by a miniature from the Codex Amiatinus showing the prophet Ezra in front of a large armarium, decorated with animal figures."],"dc:identifier":["uoadl:2944224","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2944224"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Η οικιακή επίπλωση στην πρωτοβυζαντινή περίοδο και ο ρόλος της στην καθημερινή ζωή (γραπτές πηγές - αρχαιολογικά τεκμήρια – απεικονίσεις)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:40Z"}