{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2945084"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2945084","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μοριακή διαγνωστική στην Φυματίωση ιστορικά στοιχεία και παρούσα κατάσταση","abstract":"Η Φυματίωση (ΤΒ) παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την παγκόσμια υγεία. Αποτελεί σοβαρή νόσο με αδικαιολόγητη νοσηρότητα και θνησιμότητα. Παγκοσμίως, καταγράφονται ετησίως πάνω από 10 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις φυματίωσης σε όλο τον κόσμο και περίπου 2 εκατομμύρια θάνατοι. Ανησυχητικό φαινόμενο αποτελεί η αύξηση των πολυανθεκτικών και των εκτεταμένα ανθεκτικών (MDR και XDR) στελεχών. Το Mycobacterium tuberculosis complex (MTBC) περιλαμβάνει οκτώ είδη, το Mycobacterium tuberculosis, το Μycobacterium africanum, το Μycobacterium canetti, το Μycobacterium bovis, το Μycobacterium bovis Bacillus Calmette Guérin (BCG) , το Μycobacterium microti , το Μycobacterium caprae και το Μycobacterium pinnipedii. Το Mycobacterium tuberculosis (MTB) που προκαλεί τη φυματίωση είναι ένα μικρό, αργά αναπτυσσόμενο βακτήριο που μπορεί να ζήσει μόνο στους ανθρώπους. Το MTB είναι αερόβιο βακτήριο, ένας προαιρετικά ενδοκυττάριος μικροοργανισμός, συνήθως των μακροφάγων, και έχει έναν αργό ρυθμό αναπαραγωγής, 15-20 ώρες, Το διακριτό χαρακτηριστικό όλων των ειδών του γένους είναι ότι το κυτταρικό τοίχωμα είναι παχύτερο από ό,τι σε άλλα βακτήρια, και είναι υδρόφοβο, κηρώδες και πλούσιο σε μυκολικά οξέα. Η κλωνική εξέλιξή του MTB οδήγησε σε απογόνους με διαφορετικές εξελικτικές πορείες και λοιμογονικότητα. Η μελέτη του σε μοριακό επίπεδο ανέδειξε: α) διατηρημένους γενετικούς τόπους για την ανίχνευσή του όπως το 16S rDNA, οι ITS β) μεταβλητούς τόπους του γονιδιώματός του (τρανσποζόνια όπως η αλληλουχία εισαγωγής IS6110) γ) συνώνυμα και μη συνώνυμα SNP Οι αλληλουχίες εισαγωγής και τα SNPs βοηθούν στην κατάταξή του MTB σε στελέχη και στην ανίχνευση αντοχών του στα αντιφυματικά φάρμακα. Το σημείο εκκίνησης της διάγνωσης της φυματίωσης πρέπει να είναι η συνεργασία του κλινικού με τον εργαστηριακό ιατρό. Ο ρόλος του κλινικού εργαστηρίου συνίσταται στην ανίχνευση, ταυτοποίηση, και επιβεβαίωση με επιστημονικά μέσα της νόσου αλλά και στη πρόληψή της που είναι τελικά ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισής της φυματίωσης. Η πιο γρήγορη εξέταση για την διάγνωση της φυματίωσης είναι η μικροσκόπηση. Είναι σημαντικό ότι η θετική μικροσκοπική εξέταση επιβεβαιώνει την κλινική εικόνα ενώ η αρνητική δεν αποκλείει τη νόσο. Η εργαστηριακή επιβεβαίωση της νόσου γίνεται με την απομόνωση του MTB στην καλλιέργεια και αυτό αποτελεί και το gold standard της διάγνωσης. Οι πρώτες μέθοδοι ανίχνευσης βασίστηκαν σε φαινοτυπικά χαρακτηριστικά, όπως η μορφολογία των αποικιών, η ευαισθησία σε φάρμακα κατά της φυματίωσης κα. Η χρησιμότητα αυτών των μεθόδων περιορίζεται σοβαρά από τη φαινοτυπική μεταβλητότητα των μυκοβακτηριδίων. Ο διαχωρισμός μεταξύ των στελεχών με βάση τα βιοχημικά και ορολογικά χαρακτηριστικά τους είναι ακόμη πιο ανεπιτυχής. Ένα σημείο καμπής σε αυτήν την αναζήτηση ήταν η ανάπτυξη των εργαλείων της μοριακής βιολογίας στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Οι μοριακές μέθοδοι, κυρίως οι δοκιμασίες που βασίζονται σε ανιχνευτές και στην PCR έχουν μεγάλη αξία σήμερα στην παροχή έγκαιρης διάγνωσης λόγω της ευαισθησίας και της ταχύτητάς τους στην παροχή αποτελεσμάτων. Η γονοτύπηση (genotyping) χρησιμοποιείται για την ανίχνευση διαφορετικών στελεχών του MTB, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, προκειμένου να ληφθούν πληροφορίες σχετικά με τα μοτίβα των στελεχών εξάπλωσης, λοιμογονικότητας και παθογένειας. Οι τεχνικές που βασίζονται στο DNA έχουν φέρει επανάσταση στην επιδημιολογία της φυματίωσης και άλλων μυκοβακτηριδιακών νόσων, καθώς επιτρέπουν την εξέταση ολόκληρου του γονιδιώματος που είναι μοναδικό και σχετικά σταθερό για κάθε στέλεχος. Επί του παρόντος, αναπτύσσεται και αξιολογείται ένα ευρύ φάσμα μοριακών δοκιμών για την ανίχνευση της φυματίωσης και ενώ ορισμένες δοκιμές προορίζονται για εργαστήρια αναφοράς, άλλες στοχεύουν σε χρήση παρά την κλίνη του ασθενούς και άλλες σε εγκαταστάσεις περιφερειακής υγειονομικής περίθαλψης. Αυτές οι εξελίξεις αναμένεται να αυξήσουν την πρόσβαση σε μοριακής δοκιμές φυματίωσης για μεγαλύτερους πληθυσμούς ασθενών. Όσον αφορά τον έλεγχο ευαισθησίας στα φάρμακα, τα NAAT και η αλληλούχηση επόμενης γενιάς μπορούν να παρέχουν αποτελέσματα πολύ ταχύτερα από την παραδοσιακή φαινοτυπική καλλιέργεια. Πράγματι η πρόοδος στη μοριακή διάγνωση της φυματίωσης την τελευταία δεκαετία οδήγησε σε δοκιμές φυματίωσης που είναι πολύ ακριβείς και γρηγορότερες από τις συμβατικές μικροβιολογικές δοκιμές και οι αναδυόμενες τεχνολογίες υπόσχονται να συνεχίσουν αυτήν την τάση. Πχ τα NAAT έχουν θετικό κλινικό αντίκτυπο. γιατί οδηγούν σε μείωση του χρόνου έως τη διάγνωση της φυματίωσης και του χρόνου για την έναρξη της θεραπείας, και η χρήση τους οδηγεί σε ολοένα αυξανόμενους αριθμός ασθενών που εξετάζονται και ξεκινούν θεραπεία κατά της ΤΒ. Παρόλο που εξακολουθούν να είναι ακριβές ακόμη και σήμερα, θα βοηθήσουν στη συνολική εξοικονόμηση για τον ασθενή παρέχοντας έγκαιρη διάγνωση. Πρέπει εδώ να τονιστεί ότι χωρίς την κατάλληλη χρήση των ΝΑΑΤ (στέρεα συστήματα υγείας, επίτευξη της παρακολούθησης του ασθενούς κα) ο κλινικός αντίκτυπός τους δηλαδή η μείωση της θνητότητας ή της υποτροπής της ΤΒ θα είναι μικρότερος από τον αναμενόμενο. Έτσι, για να βελτιωθεί ο κλινικός αντίκτυπος των μοριακών δοκιμών για τη φυματίωση απαιτείται η εισαγωγή τους σε λειτουργικά και ενισχυμένα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης (είτε αυτά αφορούν κάποια νοσοκομειακή εγκατάσταση είτε το σημείο φροντίδας του ασθενούς) τα οποία θα μπορούν να ανταποκριθούν σε εστίες επιδημιών όπου και απαιτείται εξέταση πολλών ασθενών. Είναι πλέον επιτακτική ανάγκη η διαμόρφωση συστημάτων υγείας υψηλής ποιότητας παντού που θα επιτρέψουν στα NAAT να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους και να αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος ενός ψηφιακά συνδεδεμένου, επανασχεδιασμένου συστήματος φροντίδας φυματίωσης με επίκεντρο τον ασθενή.","abstract_html":"Η Φυματίωση (ΤΒ) παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την παγκόσμια υγεία. Αποτελεί σοβαρή νόσο με αδικαιολόγητη νοσηρότητα και θνησιμότητα. Παγκοσμίως, καταγράφονται ετησίως πάνω από 10 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις φυματίωσης σε όλο τον κόσμο και περίπου 2 εκατομμύρια θάνατοι. Ανησυχητικό φαινόμενο αποτελεί η αύξηση των πολυανθεκτικών και των εκτεταμένα ανθεκτικών (MDR και XDR) στελεχών. Το Mycobacterium tuberculosis complex (MTBC) περιλαμβάνει οκτώ είδη, το Mycobacterium tuberculosis, το Μycobacterium africanum, το Μycobacterium canetti, το Μycobacterium bovis, το Μycobacterium bovis Bacillus Calmette Guérin (BCG) , το Μycobacterium microti , το Μycobacterium caprae και το Μycobacterium pinnipedii. Το Mycobacterium tuberculosis (MTB) που προκαλεί τη φυματίωση είναι ένα μικρό, αργά αναπτυσσόμενο βακτήριο που μπορεί να ζήσει μόνο στους ανθρώπους. Το MTB είναι αερόβιο βακτήριο, ένας προαιρετικά ενδοκυττάριος μικροοργανισμός, συνήθως των μακροφάγων, και έχει έναν αργό ρυθμό αναπαραγωγής, 15-20 ώρες, Το διακριτό χαρακτηριστικό όλων των ειδών του γένους είναι ότι το κυτταρικό τοίχωμα είναι παχύτερο από ό,τι σε άλλα βακτήρια, και είναι υδρόφοβο, κηρώδες και πλούσιο σε μυκολικά οξέα. Η κλωνική εξέλιξή του MTB οδήγησε σε απογόνους με διαφορετικές εξελικτικές πορείες και λοιμογονικότητα. Η μελέτη του σε μοριακό επίπεδο ανέδειξε: α) διατηρημένους γενετικούς τόπους για την ανίχνευσή του όπως το 16S rDNA, οι ITS β) μεταβλητούς τόπους του γονιδιώματός του (τρανσποζόνια όπως η αλληλουχία εισαγωγής IS6110) γ) συνώνυμα και μη συνώνυμα SNP Οι αλληλουχίες εισαγωγής και τα SNPs βοηθούν στην κατάταξή του MTB σε στελέχη και στην ανίχνευση αντοχών του στα αντιφυματικά φάρμακα. Το σημείο εκκίνησης της διάγνωσης της φυματίωσης πρέπει να είναι η συνεργασία του κλινικού με τον εργαστηριακό ιατρό. Ο ρόλος του κλινικού εργαστηρίου συνίσταται στην ανίχνευση, ταυτοποίηση, και επιβεβαίωση με επιστημονικά μέσα της νόσου αλλά και στη πρόληψή της που είναι τελικά ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισής της φυματίωσης. Η πιο γρήγορη εξέταση για την διάγνωση της φυματίωσης είναι η μικροσκόπηση. Είναι σημαντικό ότι η θετική μικροσκοπική εξέταση επιβεβαιώνει την κλινική εικόνα ενώ η αρνητική δεν αποκλείει τη νόσο. Η εργαστηριακή επιβεβαίωση της νόσου γίνεται με την απομόνωση του MTB στην καλλιέργεια και αυτό αποτελεί και το gold standard της διάγνωσης. Οι πρώτες μέθοδοι ανίχνευσης βασίστηκαν σε φαινοτυπικά χαρακτηριστικά, όπως η μορφολογία των αποικιών, η ευαισθησία σε φάρμακα κατά της φυματίωσης κα. Η χρησιμότητα αυτών των μεθόδων περιορίζεται σοβαρά από τη φαινοτυπική μεταβλητότητα των μυκοβακτηριδίων. Ο διαχωρισμός μεταξύ των στελεχών με βάση τα βιοχημικά και ορολογικά χαρακτηριστικά τους είναι ακόμη πιο ανεπιτυχής. Ένα σημείο καμπής σε αυτήν την αναζήτηση ήταν η ανάπτυξη των εργαλείων της μοριακής βιολογίας στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Οι μοριακές μέθοδοι, κυρίως οι δοκιμασίες που βασίζονται σε ανιχνευτές και στην PCR έχουν μεγάλη αξία σήμερα στην παροχή έγκαιρης διάγνωσης λόγω της ευαισθησίας και της ταχύτητάς τους στην παροχή αποτελεσμάτων. Η γονοτύπηση (genotyping) χρησιμοποιείται για την ανίχνευση διαφορετικών στελεχών του MTB, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, προκειμένου να ληφθούν πληροφορίες σχετικά με τα μοτίβα των στελεχών εξάπλωσης, λοιμογονικότητας και παθογένειας. Οι τεχνικές που βασίζονται στο DNA έχουν φέρει επανάσταση στην επιδημιολογία της φυματίωσης και άλλων μυκοβακτηριδιακών νόσων, καθώς επιτρέπουν την εξέταση ολόκληρου του γονιδιώματος που είναι μοναδικό και σχετικά σταθερό για κάθε στέλεχος. Επί του παρόντος, αναπτύσσεται και αξιολογείται ένα ευρύ φάσμα μοριακών δοκιμών για την ανίχνευση της φυματίωσης και ενώ ορισμένες δοκιμές προορίζονται για εργαστήρια αναφοράς, άλλες στοχεύουν σε χρήση παρά την κλίνη του ασθενούς και άλλες σε εγκαταστάσεις περιφερειακής υγειονομικής περίθαλψης. Αυτές οι εξελίξεις αναμένεται να αυξήσουν την πρόσβαση σε μοριακής δοκιμές φυματίωσης για μεγαλύτερους πληθυσμούς ασθενών. Όσον αφορά τον έλεγχο ευαισθησίας στα φάρμακα, τα NAAT και η αλληλούχηση επόμενης γενιάς μπορούν να παρέχουν αποτελέσματα πολύ ταχύτερα από την παραδοσιακή φαινοτυπική καλλιέργεια. Πράγματι η πρόοδος στη μοριακή διάγνωση της φυματίωσης την τελευταία δεκαετία οδήγησε σε δοκιμές φυματίωσης που είναι πολύ ακριβείς και γρηγορότερες από τις συμβατικές μικροβιολογικές δοκιμές και οι αναδυόμενες τεχνολογίες υπόσχονται να συνεχίσουν αυτήν την τάση. Πχ τα NAAT έχουν θετικό κλινικό αντίκτυπο. γιατί οδηγούν σε μείωση του χρόνου έως τη διάγνωση της φυματίωσης και του χρόνου για την έναρξη της θεραπείας, και η χρήση τους οδηγεί σε ολοένα αυξανόμενους αριθμός ασθενών που εξετάζονται και ξεκινούν θεραπεία κατά της ΤΒ. Παρόλο που εξακολουθούν να είναι ακριβές ακόμη και σήμερα, θα βοηθήσουν στη συνολική εξοικονόμηση για τον ασθενή παρέχοντας έγκαιρη διάγνωση. Πρέπει εδώ να τονιστεί ότι χωρίς την κατάλληλη χρήση των ΝΑΑΤ (στέρεα συστήματα υγείας, επίτευξη της παρακολούθησης του ασθενούς κα) ο κλινικός αντίκτυπός τους δηλαδή η μείωση της θνητότητας ή της υποτροπής της ΤΒ θα είναι μικρότερος από τον αναμενόμενο. Έτσι, για να βελτιωθεί ο κλινικός αντίκτυπος των μοριακών δοκιμών για τη φυματίωση απαιτείται η εισαγωγή τους σε λειτουργικά και ενισχυμένα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης (είτε αυτά αφορούν κάποια νοσοκομειακή εγκατάσταση είτε το σημείο φροντίδας του ασθενούς) τα οποία θα μπορούν να ανταποκριθούν σε εστίες επιδημιών όπου και απαιτείται εξέταση πολλών ασθενών. Είναι πλέον επιτακτική ανάγκη η διαμόρφωση συστημάτων υγείας υψηλής ποιότητας παντού που θα επιτρέψουν στα NAAT να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους και να αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος ενός ψηφιακά συνδεδεμένου, επανασχεδιασμένου συστήματος φροντίδας φυματίωσης με επίκεντρο τον ασθενή.","abstract_has_math":false,"creators":["Γιαννακάκη Μαρία","Giannakaki Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:42Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2945084"],"render_values":[{"text":"uoadl:2945084","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2945084","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2945084","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2945084","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γιαννακάκη Μαρία","Giannakaki Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2945084","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2945084"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η Φυματίωση (ΤΒ) παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την παγκόσμια υγεία. Αποτελεί σοβαρή νόσο με αδικαιολόγητη νοσηρότητα και θνησιμότητα. Παγκοσμίως, καταγράφονται ετησίως πάνω από 10 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις φυματίωσης σε όλο τον κόσμο και περίπου 2 εκατομμύρια θάνατοι. Ανησυχητικό φαινόμενο αποτελεί η αύξηση των πολυανθεκτικών και των εκτεταμένα ανθεκτικών (MDR και XDR) στελεχών. Το Mycobacterium tuberculosis complex (MTBC) περιλαμβάνει οκτώ είδη, το Mycobacterium tuberculosis, το Μycobacterium africanum, το Μycobacterium canetti, το Μycobacterium bovis, το Μycobacterium bovis Bacillus Calmette Guérin (BCG) , το Μycobacterium microti , το Μycobacterium caprae και το Μycobacterium pinnipedii. Το Mycobacterium tuberculosis (MTB) που προκαλεί τη φυματίωση είναι ένα μικρό, αργά αναπτυσσόμενο βακτήριο που μπορεί να ζήσει μόνο στους ανθρώπους. Το MTB είναι αερόβιο βακτήριο, ένας προαιρετικά ενδοκυττάριος μικροοργανισμός, συνήθως των μακροφάγων, και έχει έναν αργό ρυθμό αναπαραγωγής, 15-20 ώρες, Το διακριτό χαρακτηριστικό όλων των ειδών του γένους είναι ότι το κυτταρικό τοίχωμα είναι παχύτερο από ό,τι σε άλλα βακτήρια, και είναι υδρόφοβο, κηρώδες και πλούσιο σε μυκολικά οξέα. Η κλωνική εξέλιξή του MTB οδήγησε σε απογόνους με διαφορετικές εξελικτικές πορείες και λοιμογονικότητα. Η μελέτη του σε μοριακό επίπεδο ανέδειξε: α) διατηρημένους γενετικούς τόπους για την ανίχνευσή του όπως το 16S rDNA, οι ITS β) μεταβλητούς τόπους του γονιδιώματός του (τρανσποζόνια όπως η αλληλουχία εισαγωγής IS6110) γ) συνώνυμα και μη συνώνυμα SNP Οι αλληλουχίες εισαγωγής και τα SNPs βοηθούν στην κατάταξή του MTB σε στελέχη και στην ανίχνευση αντοχών του στα αντιφυματικά φάρμακα. Το σημείο εκκίνησης της διάγνωσης της φυματίωσης πρέπει να είναι η συνεργασία του κλινικού με τον εργαστηριακό ιατρό. Ο ρόλος του κλινικού εργαστηρίου συνίσταται στην ανίχνευση, ταυτοποίηση, και επιβεβαίωση με επιστημονικά μέσα της νόσου αλλά και στη πρόληψή της που είναι τελικά ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισής της φυματίωσης. Η πιο γρήγορη εξέταση για την διάγνωση της φυματίωσης είναι η μικροσκόπηση. Είναι σημαντικό ότι η θετική μικροσκοπική εξέταση επιβεβαιώνει την κλινική εικόνα ενώ η αρνητική δεν αποκλείει τη νόσο. Η εργαστηριακή επιβεβαίωση της νόσου γίνεται με την απομόνωση του MTB στην καλλιέργεια και αυτό αποτελεί και το gold standard της διάγνωσης. Οι πρώτες μέθοδοι ανίχνευσης βασίστηκαν σε φαινοτυπικά χαρακτηριστικά, όπως η μορφολογία των αποικιών, η ευαισθησία σε φάρμακα κατά της φυματίωσης κα. Η χρησιμότητα αυτών των μεθόδων περιορίζεται σοβαρά από τη φαινοτυπική μεταβλητότητα των μυκοβακτηριδίων. Ο διαχωρισμός μεταξύ των στελεχών με βάση τα βιοχημικά και ορολογικά χαρακτηριστικά τους είναι ακόμη πιο ανεπιτυχής. Ένα σημείο καμπής σε αυτήν την αναζήτηση ήταν η ανάπτυξη των εργαλείων της μοριακής βιολογίας στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Οι μοριακές μέθοδοι, κυρίως οι δοκιμασίες που βασίζονται σε ανιχνευτές και στην PCR έχουν μεγάλη αξία σήμερα στην παροχή έγκαιρης διάγνωσης λόγω της ευαισθησίας και της ταχύτητάς τους στην παροχή αποτελεσμάτων. Η γονοτύπηση (genotyping) χρησιμοποιείται για την ανίχνευση διαφορετικών στελεχών του MTB, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, προκειμένου να ληφθούν πληροφορίες σχετικά με τα μοτίβα των στελεχών εξάπλωσης, λοιμογονικότητας και παθογένειας. Οι τεχνικές που βασίζονται στο DNA έχουν φέρει επανάσταση στην επιδημιολογία της φυματίωσης και άλλων μυκοβακτηριδιακών νόσων, καθώς επιτρέπουν την εξέταση ολόκληρου του γονιδιώματος που είναι μοναδικό και σχετικά σταθερό για κάθε στέλεχος. Επί του παρόντος, αναπτύσσεται και αξιολογείται ένα ευρύ φάσμα μοριακών δοκιμών για την ανίχνευση της φυματίωσης και ενώ ορισμένες δοκιμές προορίζονται για εργαστήρια αναφοράς, άλλες στοχεύουν σε χρήση παρά την κλίνη του ασθενούς και άλλες σε εγκαταστάσεις περιφερειακής υγειονομικής περίθαλψης. Αυτές οι εξελίξεις αναμένεται να αυξήσουν την πρόσβαση σε μοριακής δοκιμές φυματίωσης για μεγαλύτερους πληθυσμούς ασθενών. Όσον αφορά τον έλεγχο ευαισθησίας στα φάρμακα, τα NAAT και η αλληλούχηση επόμενης γενιάς μπορούν να παρέχουν αποτελέσματα πολύ ταχύτερα από την παραδοσιακή φαινοτυπική καλλιέργεια. Πράγματι η πρόοδος στη μοριακή διάγνωση της φυματίωσης την τελευταία δεκαετία οδήγησε σε δοκιμές φυματίωσης που είναι πολύ ακριβείς και γρηγορότερες από τις συμβατικές μικροβιολογικές δοκιμές και οι αναδυόμενες τεχνολογίες υπόσχονται να συνεχίσουν αυτήν την τάση. Πχ τα NAAT έχουν θετικό κλινικό αντίκτυπο. γιατί οδηγούν σε μείωση του χρόνου έως τη διάγνωση της φυματίωσης και του χρόνου για την έναρξη της θεραπείας, και η χρήση τους οδηγεί σε ολοένα αυξανόμενους αριθμός ασθενών που εξετάζονται και ξεκινούν θεραπεία κατά της ΤΒ. Παρόλο που εξακολουθούν να είναι ακριβές ακόμη και σήμερα, θα βοηθήσουν στη συνολική εξοικονόμηση για τον ασθενή παρέχοντας έγκαιρη διάγνωση. Πρέπει εδώ να τονιστεί ότι χωρίς την κατάλληλη χρήση των ΝΑΑΤ (στέρεα συστήματα υγείας, επίτευξη της παρακολούθησης του ασθενούς κα) ο κλινικός αντίκτυπός τους δηλαδή η μείωση της θνητότητας ή της υποτροπής της ΤΒ θα είναι μικρότερος από τον αναμενόμενο. Έτσι, για να βελτιωθεί ο κλινικός αντίκτυπος των μοριακών δοκιμών για τη φυματίωση απαιτείται η εισαγωγή τους σε λειτουργικά και ενισχυμένα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης (είτε αυτά αφορούν κάποια νοσοκομειακή εγκατάσταση είτε το σημείο φροντίδας του ασθενούς) τα οποία θα μπορούν να ανταποκριθούν σε εστίες επιδημιών όπου και απαιτείται εξέταση πολλών ασθενών. Είναι πλέον επιτακτική ανάγκη η διαμόρφωση συστημάτων υγείας υψηλής ποιότητας παντού που θα επιτρέψουν στα NAAT να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους και να αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος ενός ψηφιακά συνδεδεμένου, επανασχεδιασμένου συστήματος φροντίδας φυματίωσης με επίκεντρο τον ασθενή.","Tuberculosis (TB) remains one of the major health problems worldwide. It is a serious disease with reasonless morbidity and mortality. Around the world more than 10 million new cases of tuberculosis are reported each year and approximately 2 million deaths occur from the same reason. An increase in multi-resistant and extensively resistant (MDR and XDR) strains is an emerging and worrying phenomenon. The Mycobacterium tuberculosis complex (MTBC) includes eight species, Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium africanum, Mycobacterium canetti, Mycobacterium bovis, Mycobacterium bovis Bacillus Calmette Guérin (BCG), Μycobacterium microti, Mycobacterium caprae and Mycobacterium pinnipedii. Mycobacterium tuberculosis (MTB), the causative agent for tuberculosis, is a small, slow-growing bacterium that can only live in humans. MTB is an aerobic bacterium, an optional intracellular microorganism, usually inside the macrophages with a slow growing rate, 15-20 hours. The main characteristic of all species is that the cell wall is thicker than in other bacteria, hydrophobic, waxy and rich in mycolic acids. The evolution of MTB is clonal and has led to strains with different evolutionary pathways and infectiousness. Its analysis in molecular level showed: a) conserved genetic locus such as 16S rDNA and ITS for its detection b) locus of its genome with high variability (transposons such as the IS6110 insertion sequence) c) synonymous and non synonymous SNPs Insertion sequences and SNPs are useful when typing MTB into isolates and detect its resistance to anti-tubercular drugs. The main point for the diagnosis of tuberculosis should be the collaboration of the clinician and the laboratory physician. The role of the clinical laboratory is to detect, identify, and confirm scientifically the disease but also to prevent it. The last is the most effective way to treat tuberculosis. The fastest test for diagnosing tuberculosis is microscopy. It is important to note that a positive smear microscopy confirms the disease while a negative one does not rule it out. However the most sensitive and specific way of establishing the disease in the laboratory is by isolating MTB in bacteriological culture and this is the gold standard of the diagnosis. The first tests of detection were based on phenotypic characteristics, such as the morphology of the colonies, the sensitivity to antitubercular drugs, etc. The usefulness of these methods is severely limited by the phenotypic variability of Mycobacteria. Differentiation between strains based on their biochemical and serological characteristics is even more unsuccessful. A turning point was the development of the molecular biology methods in the mid-1980s. Molecular methods, especially probe-based assays and PCR, are of great value today in providing early diagnosis due to their increased sensitivity and speed. Genotyping is used to differentiate strains of MTB, both nationally and internationally, in order to obtain information about the patterns of spreading strains, their infectiousness and pathogenesis. DNA-based techniques have revolutionized the epidemiology field of tuberculosis and other mycobacterial diseases, as they allow the examination of the whole genome, which is unique and relatively stable for each strain. A wide range of molecular tests for the detection of tuberculosis is currently being developed and evaluated, while some of them are intended for reference laboratories, others for POC use and others for peripheral healthcare facilities. All these are expected to increase access to molecular TB testing for even larger patient populations. In terms of drug susceptibility testing, NAAT and next-generation sequencing can produce results much faster than conventional phenotypic DST. Indeed, advances in molecular diagnosis for TB over the past decade led to assays that are much more accurate and faster than conventional microbiological tests, and emerging technologies promise to continue this trend. For example, NAAT lead to time reduction in diagnosing TB and in starting its treatment. Their use leads also to a continuously increased number of patients being examined and starting treatment for TB. Although they are still expensive nowadays, they will in fact help in saving money by providing an early diagnosis of the patients. It should be emphasized here, that without the proper use of NAAT (strong health systems, achieving patient follow up, etc.) their clinical impact, which is the reduction of mortality or recurrence of TB will be less than expected. Thus, in order to improve it, it is necessary to introduce them into functional and strong organized health care systems (whether they involve a hospital facility, a peripheral center or a patient point of care) able to respond to outbreaks, wherever and whenever examination of many patients is required. It is now more than ever necessary to design high-quality health systems, everywhere, that allow NAATs reaching their full potential and becoming an integral part of a digitally connected, reimagined and patient-centered TB care system."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μοριακή διαγνωστική στην Φυματίωση ιστορικά στοιχεία και παρούσα κατάσταση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γιαννακάκη Μαρία","Giannakaki Maria"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η Φυματίωση (ΤΒ) παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την παγκόσμια υγεία. Αποτελεί σοβαρή νόσο με αδικαιολόγητη νοσηρότητα και θνησιμότητα. Παγκοσμίως, καταγράφονται ετησίως πάνω από 10 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις φυματίωσης σε όλο τον κόσμο και περίπου 2 εκατομμύρια θάνατοι. Ανησυχητικό φαινόμενο αποτελεί η αύξηση των πολυανθεκτικών και των εκτεταμένα ανθεκτικών (MDR και XDR) στελεχών. Το Mycobacterium tuberculosis complex (MTBC) περιλαμβάνει οκτώ είδη, το Mycobacterium tuberculosis, το Μycobacterium africanum, το Μycobacterium canetti, το Μycobacterium bovis, το Μycobacterium bovis Bacillus Calmette Guérin (BCG) , το Μycobacterium microti , το Μycobacterium caprae και το Μycobacterium pinnipedii. Το Mycobacterium tuberculosis (MTB) που προκαλεί τη φυματίωση είναι ένα μικρό, αργά αναπτυσσόμενο βακτήριο που μπορεί να ζήσει μόνο στους ανθρώπους. Το MTB είναι αερόβιο βακτήριο, ένας προαιρετικά ενδοκυττάριος μικροοργανισμός, συνήθως των μακροφάγων, και έχει έναν αργό ρυθμό αναπαραγωγής, 15-20 ώρες, Το διακριτό χαρακτηριστικό όλων των ειδών του γένους είναι ότι το κυτταρικό τοίχωμα είναι παχύτερο από ό,τι σε άλλα βακτήρια, και είναι υδρόφοβο, κηρώδες και πλούσιο σε μυκολικά οξέα. Η κλωνική εξέλιξή του MTB οδήγησε σε απογόνους με διαφορετικές εξελικτικές πορείες και λοιμογονικότητα. Η μελέτη του σε μοριακό επίπεδο ανέδειξε: α) διατηρημένους γενετικούς τόπους για την ανίχνευσή του όπως το 16S rDNA, οι ITS β) μεταβλητούς τόπους του γονιδιώματός του (τρανσποζόνια όπως η αλληλουχία εισαγωγής IS6110) γ) συνώνυμα και μη συνώνυμα SNP Οι αλληλουχίες εισαγωγής και τα SNPs βοηθούν στην κατάταξή του MTB σε στελέχη και στην ανίχνευση αντοχών του στα αντιφυματικά φάρμακα. Το σημείο εκκίνησης της διάγνωσης της φυματίωσης πρέπει να είναι η συνεργασία του κλινικού με τον εργαστηριακό ιατρό. Ο ρόλος του κλινικού εργαστηρίου συνίσταται στην ανίχνευση, ταυτοποίηση, και επιβεβαίωση με επιστημονικά μέσα της νόσου αλλά και στη πρόληψή της που είναι τελικά ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισής της φυματίωσης. Η πιο γρήγορη εξέταση για την διάγνωση της φυματίωσης είναι η μικροσκόπηση. Είναι σημαντικό ότι η θετική μικροσκοπική εξέταση επιβεβαιώνει την κλινική εικόνα ενώ η αρνητική δεν αποκλείει τη νόσο. Η εργαστηριακή επιβεβαίωση της νόσου γίνεται με την απομόνωση του MTB στην καλλιέργεια και αυτό αποτελεί και το gold standard της διάγνωσης. Οι πρώτες μέθοδοι ανίχνευσης βασίστηκαν σε φαινοτυπικά χαρακτηριστικά, όπως η μορφολογία των αποικιών, η ευαισθησία σε φάρμακα κατά της φυματίωσης κα. Η χρησιμότητα αυτών των μεθόδων περιορίζεται σοβαρά από τη φαινοτυπική μεταβλητότητα των μυκοβακτηριδίων. Ο διαχωρισμός μεταξύ των στελεχών με βάση τα βιοχημικά και ορολογικά χαρακτηριστικά τους είναι ακόμη πιο ανεπιτυχής. Ένα σημείο καμπής σε αυτήν την αναζήτηση ήταν η ανάπτυξη των εργαλείων της μοριακής βιολογίας στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Οι μοριακές μέθοδοι, κυρίως οι δοκιμασίες που βασίζονται σε ανιχνευτές και στην PCR έχουν μεγάλη αξία σήμερα στην παροχή έγκαιρης διάγνωσης λόγω της ευαισθησίας και της ταχύτητάς τους στην παροχή αποτελεσμάτων. Η γονοτύπηση (genotyping) χρησιμοποιείται για την ανίχνευση διαφορετικών στελεχών του MTB, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, προκειμένου να ληφθούν πληροφορίες σχετικά με τα μοτίβα των στελεχών εξάπλωσης, λοιμογονικότητας και παθογένειας. Οι τεχνικές που βασίζονται στο DNA έχουν φέρει επανάσταση στην επιδημιολογία της φυματίωσης και άλλων μυκοβακτηριδιακών νόσων, καθώς επιτρέπουν την εξέταση ολόκληρου του γονιδιώματος που είναι μοναδικό και σχετικά σταθερό για κάθε στέλεχος. Επί του παρόντος, αναπτύσσεται και αξιολογείται ένα ευρύ φάσμα μοριακών δοκιμών για την ανίχνευση της φυματίωσης και ενώ ορισμένες δοκιμές προορίζονται για εργαστήρια αναφοράς, άλλες στοχεύουν σε χρήση παρά την κλίνη του ασθενούς και άλλες σε εγκαταστάσεις περιφερειακής υγειονομικής περίθαλψης. Αυτές οι εξελίξεις αναμένεται να αυξήσουν την πρόσβαση σε μοριακής δοκιμές φυματίωσης για μεγαλύτερους πληθυσμούς ασθενών. Όσον αφορά τον έλεγχο ευαισθησίας στα φάρμακα, τα NAAT και η αλληλούχηση επόμενης γενιάς μπορούν να παρέχουν αποτελέσματα πολύ ταχύτερα από την παραδοσιακή φαινοτυπική καλλιέργεια. Πράγματι η πρόοδος στη μοριακή διάγνωση της φυματίωσης την τελευταία δεκαετία οδήγησε σε δοκιμές φυματίωσης που είναι πολύ ακριβείς και γρηγορότερες από τις συμβατικές μικροβιολογικές δοκιμές και οι αναδυόμενες τεχνολογίες υπόσχονται να συνεχίσουν αυτήν την τάση. Πχ τα NAAT έχουν θετικό κλινικό αντίκτυπο. γιατί οδηγούν σε μείωση του χρόνου έως τη διάγνωση της φυματίωσης και του χρόνου για την έναρξη της θεραπείας, και η χρήση τους οδηγεί σε ολοένα αυξανόμενους αριθμός ασθενών που εξετάζονται και ξεκινούν θεραπεία κατά της ΤΒ. Παρόλο που εξακολουθούν να είναι ακριβές ακόμη και σήμερα, θα βοηθήσουν στη συνολική εξοικονόμηση για τον ασθενή παρέχοντας έγκαιρη διάγνωση. Πρέπει εδώ να τονιστεί ότι χωρίς την κατάλληλη χρήση των ΝΑΑΤ (στέρεα συστήματα υγείας, επίτευξη της παρακολούθησης του ασθενούς κα) ο κλινικός αντίκτυπός τους δηλαδή η μείωση της θνητότητας ή της υποτροπής της ΤΒ θα είναι μικρότερος από τον αναμενόμενο. Έτσι, για να βελτιωθεί ο κλινικός αντίκτυπος των μοριακών δοκιμών για τη φυματίωση απαιτείται η εισαγωγή τους σε λειτουργικά και ενισχυμένα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης (είτε αυτά αφορούν κάποια νοσοκομειακή εγκατάσταση είτε το σημείο φροντίδας του ασθενούς) τα οποία θα μπορούν να ανταποκριθούν σε εστίες επιδημιών όπου και απαιτείται εξέταση πολλών ασθενών. Είναι πλέον επιτακτική ανάγκη η διαμόρφωση συστημάτων υγείας υψηλής ποιότητας παντού που θα επιτρέψουν στα NAAT να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους και να αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος ενός ψηφιακά συνδεδεμένου, επανασχεδιασμένου συστήματος φροντίδας φυματίωσης με επίκεντρο τον ασθενή.","Tuberculosis (TB) remains one of the major health problems worldwide. It is a serious disease with reasonless morbidity and mortality. Around the world more than 10 million new cases of tuberculosis are reported each year and approximately 2 million deaths occur from the same reason. An increase in multi-resistant and extensively resistant (MDR and XDR) strains is an emerging and worrying phenomenon. The Mycobacterium tuberculosis complex (MTBC) includes eight species, Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium africanum, Mycobacterium canetti, Mycobacterium bovis, Mycobacterium bovis Bacillus Calmette Guérin (BCG), Μycobacterium microti, Mycobacterium caprae and Mycobacterium pinnipedii. Mycobacterium tuberculosis (MTB), the causative agent for tuberculosis, is a small, slow-growing bacterium that can only live in humans. MTB is an aerobic bacterium, an optional intracellular microorganism, usually inside the macrophages with a slow growing rate, 15-20 hours. The main characteristic of all species is that the cell wall is thicker than in other bacteria, hydrophobic, waxy and rich in mycolic acids. The evolution of MTB is clonal and has led to strains with different evolutionary pathways and infectiousness. Its analysis in molecular level showed: a) conserved genetic locus such as 16S rDNA and ITS for its detection b) locus of its genome with high variability (transposons such as the IS6110 insertion sequence) c) synonymous and non synonymous SNPs Insertion sequences and SNPs are useful when typing MTB into isolates and detect its resistance to anti-tubercular drugs. The main point for the diagnosis of tuberculosis should be the collaboration of the clinician and the laboratory physician. The role of the clinical laboratory is to detect, identify, and confirm scientifically the disease but also to prevent it. The last is the most effective way to treat tuberculosis. The fastest test for diagnosing tuberculosis is microscopy. It is important to note that a positive smear microscopy confirms the disease while a negative one does not rule it out. However the most sensitive and specific way of establishing the disease in the laboratory is by isolating MTB in bacteriological culture and this is the gold standard of the diagnosis. The first tests of detection were based on phenotypic characteristics, such as the morphology of the colonies, the sensitivity to antitubercular drugs, etc. The usefulness of these methods is severely limited by the phenotypic variability of Mycobacteria. Differentiation between strains based on their biochemical and serological characteristics is even more unsuccessful. A turning point was the development of the molecular biology methods in the mid-1980s. Molecular methods, especially probe-based assays and PCR, are of great value today in providing early diagnosis due to their increased sensitivity and speed. Genotyping is used to differentiate strains of MTB, both nationally and internationally, in order to obtain information about the patterns of spreading strains, their infectiousness and pathogenesis. DNA-based techniques have revolutionized the epidemiology field of tuberculosis and other mycobacterial diseases, as they allow the examination of the whole genome, which is unique and relatively stable for each strain. A wide range of molecular tests for the detection of tuberculosis is currently being developed and evaluated, while some of them are intended for reference laboratories, others for POC use and others for peripheral healthcare facilities. All these are expected to increase access to molecular TB testing for even larger patient populations. In terms of drug susceptibility testing, NAAT and next-generation sequencing can produce results much faster than conventional phenotypic DST. Indeed, advances in molecular diagnosis for TB over the past decade led to assays that are much more accurate and faster than conventional microbiological tests, and emerging technologies promise to continue this trend. For example, NAAT lead to time reduction in diagnosing TB and in starting its treatment. Their use leads also to a continuously increased number of patients being examined and starting treatment for TB. Although they are still expensive nowadays, they will in fact help in saving money by providing an early diagnosis of the patients. It should be emphasized here, that without the proper use of NAAT (strong health systems, achieving patient follow up, etc.) their clinical impact, which is the reduction of mortality or recurrence of TB will be less than expected. Thus, in order to improve it, it is necessary to introduce them into functional and strong organized health care systems (whether they involve a hospital facility, a peripheral center or a patient point of care) able to respond to outbreaks, wherever and whenever examination of many patients is required. It is now more than ever necessary to design high-quality health systems, everywhere, that allow NAATs reaching their full potential and becoming an integral part of a digitally connected, reimagined and patient-centered TB care system."],"dc:identifier":["uoadl:2945084","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2945084"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μοριακή διαγνωστική στην Φυματίωση ιστορικά στοιχεία και παρούσα κατάσταση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:42Z"}