{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2946836"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2946836","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η αξιοποίηση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών και η ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης των μαθητών της Γ ΄ Τάξης Λυκείου.","abstract":"Η καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης των μαθητών συντείνει στη διάπλαση κριτικά σκεπτόμενων πολιτών, οι οποίοι αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο για την εύρυθμη λειτουργία μίας δημοκρατικής και πολυφωνικής κοινωνίας. Ο σχεδιασμός ωστόσο, διδακτικών παρεμβάσεων, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης, διαμορφώνεται με βάση τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές προσεγγίζουν τις ιστορικές πηγές καθώς και με τον τρόπο που αντιλαμβάνονται την Ιστορία. Η συγκεκριμένη ποιοτική έρευνα πραγματοποιήθηκε με τρεις διδακτικές παρεμβάσεις σε ένα τμήμα της Γ ΄ τάξης ενός Γενικού Λυκείου και ειδικότερα στην κατεύθυνση των ανθρωπιστικών σπουδών. Αρχικός σκοπός ήταν οι παρεμβάσεις να είναι πολύ περισσότερες, αλλά δεν κατέστη δυνατόν λόγω της ιδιαίτερης συνθήκης που διαμορφώθηκε από την πανδημία. Οι διδασκαλίες σχεδιάστηκαν έχοντας ως κεντρικό άξονα τις βασικές πτυχές ανάπτυξης της ιστορικής σκέψης και την αποκλειστική αξιοποίηση αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών. Τα δεδομένα, που συλλέχθηκαν ανέδειξαν σημαντικά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά επαληθεύτηκαν με τις προσωπικές συνεντεύξεις των μαθητών, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μετά το πέρας των διδασκαλιών. Παρά την αρχική δυσκολία που αντιμετώπισαν οι μαθητές στην διερευνητική προσέγγιση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών, τα αποτελέσματα ήταν θετικά. Οι μαθητές φάνηκε ότι κατόρθωσαν να μελετήσουν κριτικά και εις βάθος τις ιστορικές πηγές. Επιπρόσθετα, ήταν σε θέση να αναδείξουν, να καταγράψουν και να ερμηνεύσουν τις αντίθετες οπτικές που παρουσιάστηκαν μέσω της μελέτης των πηγών. Συγχρόνως, οι μαθητές κατανόησαν, έστω και σε ένα αρχικό επίπεδο, την ηθική διάσταση των ιστορικών γεγονότων που μελέτησαν αφού ήταν σε θέση να διατυπώσουν τις ηθικές κρίσεις τους για τις ενέργειες των ιστορικών υποκειμένων και εν συνεχεία να τις ερμηνεύσουν με βάση το ιστορικό πλαίσιο υπό το οποίο οι ενέργειες αυτές διεξήχθησαν. Αξιοποίησαν ακόμη τις ιστορικές πληροφορίες που συνέλεξαν, με βάση την διερευνητική προσέγγιση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών, και διατύπωσαν τα επιχειρήματα και τις ιστορικές τους υποθέσεις. Συμπερασματικά, φαίνεται πως οι μαθητές άσκησαν ουσιαστικό έλεγχο στις ιστορικές πηγές. Επεξεργάστηκαν τα νέα ιστορικά στοιχεία με τρόπο διερευνητικό και κατόρθωσαν να κατασκευάσουν την νέα ιστορική τους γνώση για τα υπό μελέτη ιστορικά φαινόμενα. Επομένως η σταδιακή προσπάθεια κριτικής προσέγγισης των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών και η συνεχής ενασχόληση των μαθητών με την ανάδειξη και την ερμηνεία των αντίθετων οπτικών που παρουσιάζει ένα ιστορικό γεγονός, μπορούν να συμβάλλουν από κοινού στην ανάπτυξη πτυχών της ιστορικής σκέψης των μαθητών.","abstract_html":"Η καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης των μαθητών συντείνει στη διάπλαση κριτικά σκεπτόμενων πολιτών, οι οποίοι αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο για την εύρυθμη λειτουργία μίας δημοκρατικής και πολυφωνικής κοινωνίας. Ο σχεδιασμός ωστόσο, διδακτικών παρεμβάσεων, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης, διαμορφώνεται με βάση τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές προσεγγίζουν τις ιστορικές πηγές καθώς και με τον τρόπο που αντιλαμβάνονται την Ιστορία. Η συγκεκριμένη ποιοτική έρευνα πραγματοποιήθηκε με τρεις διδακτικές παρεμβάσεις σε ένα τμήμα της Γ ΄ τάξης ενός Γενικού Λυκείου και ειδικότερα στην κατεύθυνση των ανθρωπιστικών σπουδών. Αρχικός σκοπός ήταν οι παρεμβάσεις να είναι πολύ περισσότερες, αλλά δεν κατέστη δυνατόν λόγω της ιδιαίτερης συνθήκης που διαμορφώθηκε από την πανδημία. Οι διδασκαλίες σχεδιάστηκαν έχοντας ως κεντρικό άξονα τις βασικές πτυχές ανάπτυξης της ιστορικής σκέψης και την αποκλειστική αξιοποίηση αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών. Τα δεδομένα, που συλλέχθηκαν ανέδειξαν σημαντικά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά επαληθεύτηκαν με τις προσωπικές συνεντεύξεις των μαθητών, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μετά το πέρας των διδασκαλιών. Παρά την αρχική δυσκολία που αντιμετώπισαν οι μαθητές στην διερευνητική προσέγγιση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών, τα αποτελέσματα ήταν θετικά. Οι μαθητές φάνηκε ότι κατόρθωσαν να μελετήσουν κριτικά και εις βάθος τις ιστορικές πηγές. Επιπρόσθετα, ήταν σε θέση να αναδείξουν, να καταγράψουν και να ερμηνεύσουν τις αντίθετες οπτικές που παρουσιάστηκαν μέσω της μελέτης των πηγών. Συγχρόνως, οι μαθητές κατανόησαν, έστω και σε ένα αρχικό επίπεδο, την ηθική διάσταση των ιστορικών γεγονότων που μελέτησαν αφού ήταν σε θέση να διατυπώσουν τις ηθικές κρίσεις τους για τις ενέργειες των ιστορικών υποκειμένων και εν συνεχεία να τις ερμηνεύσουν με βάση το ιστορικό πλαίσιο υπό το οποίο οι ενέργειες αυτές διεξήχθησαν. Αξιοποίησαν ακόμη τις ιστορικές πληροφορίες που συνέλεξαν, με βάση την διερευνητική προσέγγιση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών, και διατύπωσαν τα επιχειρήματα και τις ιστορικές τους υποθέσεις. Συμπερασματικά, φαίνεται πως οι μαθητές άσκησαν ουσιαστικό έλεγχο στις ιστορικές πηγές. Επεξεργάστηκαν τα νέα ιστορικά στοιχεία με τρόπο διερευνητικό και κατόρθωσαν να κατασκευάσουν την νέα ιστορική τους γνώση για τα υπό μελέτη ιστορικά φαινόμενα. Επομένως η σταδιακή προσπάθεια κριτικής προσέγγισης των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών και η συνεχής ενασχόληση των μαθητών με την ανάδειξη και την ερμηνεία των αντίθετων οπτικών που παρουσιάζει ένα ιστορικό γεγονός, μπορούν να συμβάλλουν από κοινού στην ανάπτυξη πτυχών της ιστορικής σκέψης των μαθητών.","abstract_has_math":false,"creators":["Σίμου Πολυξένη","Simou Polyxeni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:42:48Z","subjects":["Ιστορία","History"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2946836"],"render_values":[{"text":"uoadl:2946836","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2946836","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2946836","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2946836","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σίμου Πολυξένη","Simou Polyxeni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ιστορία","History"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2946836","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2946836"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης των μαθητών συντείνει στη διάπλαση κριτικά σκεπτόμενων πολιτών, οι οποίοι αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο για την εύρυθμη λειτουργία μίας δημοκρατικής και πολυφωνικής κοινωνίας. Ο σχεδιασμός ωστόσο, διδακτικών παρεμβάσεων, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης, διαμορφώνεται με βάση τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές προσεγγίζουν τις ιστορικές πηγές καθώς και με τον τρόπο που αντιλαμβάνονται την Ιστορία. Η συγκεκριμένη ποιοτική έρευνα πραγματοποιήθηκε με τρεις διδακτικές παρεμβάσεις σε ένα τμήμα της Γ ΄ τάξης ενός Γενικού Λυκείου και ειδικότερα στην κατεύθυνση των ανθρωπιστικών σπουδών. Αρχικός σκοπός ήταν οι παρεμβάσεις να είναι πολύ περισσότερες, αλλά δεν κατέστη δυνατόν λόγω της ιδιαίτερης συνθήκης που διαμορφώθηκε από την πανδημία. Οι διδασκαλίες σχεδιάστηκαν έχοντας ως κεντρικό άξονα τις βασικές πτυχές ανάπτυξης της ιστορικής σκέψης και την αποκλειστική αξιοποίηση αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών. Τα δεδομένα, που συλλέχθηκαν ανέδειξαν σημαντικά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά επαληθεύτηκαν με τις προσωπικές συνεντεύξεις των μαθητών, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μετά το πέρας των διδασκαλιών. Παρά την αρχική δυσκολία που αντιμετώπισαν οι μαθητές στην διερευνητική προσέγγιση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών, τα αποτελέσματα ήταν θετικά. Οι μαθητές φάνηκε ότι κατόρθωσαν να μελετήσουν κριτικά και εις βάθος τις ιστορικές πηγές. Επιπρόσθετα, ήταν σε θέση να αναδείξουν, να καταγράψουν και να ερμηνεύσουν τις αντίθετες οπτικές που παρουσιάστηκαν μέσω της μελέτης των πηγών. Συγχρόνως, οι μαθητές κατανόησαν, έστω και σε ένα αρχικό επίπεδο, την ηθική διάσταση των ιστορικών γεγονότων που μελέτησαν αφού ήταν σε θέση να διατυπώσουν τις ηθικές κρίσεις τους για τις ενέργειες των ιστορικών υποκειμένων και εν συνεχεία να τις ερμηνεύσουν με βάση το ιστορικό πλαίσιο υπό το οποίο οι ενέργειες αυτές διεξήχθησαν. Αξιοποίησαν ακόμη τις ιστορικές πληροφορίες που συνέλεξαν, με βάση την διερευνητική προσέγγιση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών, και διατύπωσαν τα επιχειρήματα και τις ιστορικές τους υποθέσεις. Συμπερασματικά, φαίνεται πως οι μαθητές άσκησαν ουσιαστικό έλεγχο στις ιστορικές πηγές. Επεξεργάστηκαν τα νέα ιστορικά στοιχεία με τρόπο διερευνητικό και κατόρθωσαν να κατασκευάσουν την νέα ιστορική τους γνώση για τα υπό μελέτη ιστορικά φαινόμενα. Επομένως η σταδιακή προσπάθεια κριτικής προσέγγισης των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών και η συνεχής ενασχόληση των μαθητών με την ανάδειξη και την ερμηνεία των αντίθετων οπτικών που παρουσιάζει ένα ιστορικό γεγονός, μπορούν να συμβάλλουν από κοινού στην ανάπτυξη πτυχών της ιστορικής σκέψης των μαθητών.","The cultivation of students' historical thinking contributes to the formation of critically thought citizens, who are a cornerstone for the proper functioning of a democratic and polyphonic society. However, the design of teaching interventions, which contribute to the development of historical thinking, is shaped by the way in which students approach historical sources as well as the way they perceive History. This qualitative survey was carried out with three teaching interventions in a section of the 3rd grade of a General Lyceum and in particular in the direction of humanities studies. The original aim was for the interventions to be much more, but it was not possible because of the special treaty formed by the pandemic. The teachings were designed with as their central focus the basic aspects of the development of historical thought and the exclusive exploitation of opposing historical sources. The data collected highlighted important data. These data were verified by the students' personal interviews, which took place after the end of the teachings. Despite the initial difficulty faced by students in the exploratory approach of opposing historical sources, the results were positive. The students were able to study critically and in depth the historical sources. In addition, they were able to highlight, record and interpret the opposing perspectives presented through the study of sources. At the same time, the students understood, even at an initial level, the moral dimension of the historical events they studied as they were able to formulate their moral judgments about the actions of historical subjects and then interpret them on the basis of the historical context in which they were carried out. The students also took advantage of the historical information they collected, based on the exploratory approach of the opposing historical sources, and formulated their arguments and historical assumptions. In conclusion, it seems that the students have exercised thorough control over the historical sources. They processed the new historical data in an exploratory way and managed to construct their new historical knowledge of the historical phenomena under study. Therefore, the gradual effort to critically approach opposing historical sources and the continuous involvement of students with the emergence and interpretation of opposing perspectives presented by a historical event, can contribute to the development of aspects of students' historical thinking."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η αξιοποίηση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών και η ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης των μαθητών της Γ ΄ Τάξης Λυκείου."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σίμου Πολυξένη","Simou Polyxeni"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης των μαθητών συντείνει στη διάπλαση κριτικά σκεπτόμενων πολιτών, οι οποίοι αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο για την εύρυθμη λειτουργία μίας δημοκρατικής και πολυφωνικής κοινωνίας. Ο σχεδιασμός ωστόσο, διδακτικών παρεμβάσεων, που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης, διαμορφώνεται με βάση τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές προσεγγίζουν τις ιστορικές πηγές καθώς και με τον τρόπο που αντιλαμβάνονται την Ιστορία. Η συγκεκριμένη ποιοτική έρευνα πραγματοποιήθηκε με τρεις διδακτικές παρεμβάσεις σε ένα τμήμα της Γ ΄ τάξης ενός Γενικού Λυκείου και ειδικότερα στην κατεύθυνση των ανθρωπιστικών σπουδών. Αρχικός σκοπός ήταν οι παρεμβάσεις να είναι πολύ περισσότερες, αλλά δεν κατέστη δυνατόν λόγω της ιδιαίτερης συνθήκης που διαμορφώθηκε από την πανδημία. Οι διδασκαλίες σχεδιάστηκαν έχοντας ως κεντρικό άξονα τις βασικές πτυχές ανάπτυξης της ιστορικής σκέψης και την αποκλειστική αξιοποίηση αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών. Τα δεδομένα, που συλλέχθηκαν ανέδειξαν σημαντικά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά επαληθεύτηκαν με τις προσωπικές συνεντεύξεις των μαθητών, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μετά το πέρας των διδασκαλιών. Παρά την αρχική δυσκολία που αντιμετώπισαν οι μαθητές στην διερευνητική προσέγγιση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών, τα αποτελέσματα ήταν θετικά. Οι μαθητές φάνηκε ότι κατόρθωσαν να μελετήσουν κριτικά και εις βάθος τις ιστορικές πηγές. Επιπρόσθετα, ήταν σε θέση να αναδείξουν, να καταγράψουν και να ερμηνεύσουν τις αντίθετες οπτικές που παρουσιάστηκαν μέσω της μελέτης των πηγών. Συγχρόνως, οι μαθητές κατανόησαν, έστω και σε ένα αρχικό επίπεδο, την ηθική διάσταση των ιστορικών γεγονότων που μελέτησαν αφού ήταν σε θέση να διατυπώσουν τις ηθικές κρίσεις τους για τις ενέργειες των ιστορικών υποκειμένων και εν συνεχεία να τις ερμηνεύσουν με βάση το ιστορικό πλαίσιο υπό το οποίο οι ενέργειες αυτές διεξήχθησαν. Αξιοποίησαν ακόμη τις ιστορικές πληροφορίες που συνέλεξαν, με βάση την διερευνητική προσέγγιση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών, και διατύπωσαν τα επιχειρήματα και τις ιστορικές τους υποθέσεις. Συμπερασματικά, φαίνεται πως οι μαθητές άσκησαν ουσιαστικό έλεγχο στις ιστορικές πηγές. Επεξεργάστηκαν τα νέα ιστορικά στοιχεία με τρόπο διερευνητικό και κατόρθωσαν να κατασκευάσουν την νέα ιστορική τους γνώση για τα υπό μελέτη ιστορικά φαινόμενα. Επομένως η σταδιακή προσπάθεια κριτικής προσέγγισης των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών και η συνεχής ενασχόληση των μαθητών με την ανάδειξη και την ερμηνεία των αντίθετων οπτικών που παρουσιάζει ένα ιστορικό γεγονός, μπορούν να συμβάλλουν από κοινού στην ανάπτυξη πτυχών της ιστορικής σκέψης των μαθητών.","The cultivation of students' historical thinking contributes to the formation of critically thought citizens, who are a cornerstone for the proper functioning of a democratic and polyphonic society. However, the design of teaching interventions, which contribute to the development of historical thinking, is shaped by the way in which students approach historical sources as well as the way they perceive History. This qualitative survey was carried out with three teaching interventions in a section of the 3rd grade of a General Lyceum and in particular in the direction of humanities studies. The original aim was for the interventions to be much more, but it was not possible because of the special treaty formed by the pandemic. The teachings were designed with as their central focus the basic aspects of the development of historical thought and the exclusive exploitation of opposing historical sources. The data collected highlighted important data. These data were verified by the students' personal interviews, which took place after the end of the teachings. Despite the initial difficulty faced by students in the exploratory approach of opposing historical sources, the results were positive. The students were able to study critically and in depth the historical sources. In addition, they were able to highlight, record and interpret the opposing perspectives presented through the study of sources. At the same time, the students understood, even at an initial level, the moral dimension of the historical events they studied as they were able to formulate their moral judgments about the actions of historical subjects and then interpret them on the basis of the historical context in which they were carried out. The students also took advantage of the historical information they collected, based on the exploratory approach of the opposing historical sources, and formulated their arguments and historical assumptions. In conclusion, it seems that the students have exercised thorough control over the historical sources. They processed the new historical data in an exploratory way and managed to construct their new historical knowledge of the historical phenomena under study. Therefore, the gradual effort to critically approach opposing historical sources and the continuous involvement of students with the emergence and interpretation of opposing perspectives presented by a historical event, can contribute to the development of aspects of students' historical thinking."],"dc:identifier":["uoadl:2946836","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2946836"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ιστορία","History"],"dc:title":["Η αξιοποίηση των αντιτιθέμενων ιστορικών πηγών και η ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης των μαθητών της Γ ΄ Τάξης Λυκείου."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:42:48Z"}