{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2947805"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2947805","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Επίδραση κολλαγόνου στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών και στην ανάπτυξη και προσκόλληση βλαστικών κυττάρων οδοντικής προέλευσης","abstract":"Εισαγωγή: Στις δημοσιευμένες κλινικές οδηγίες για την εφαρμογή των αναγεννητικών τεχνικών, έπειτα από την ολοκλήρωση των διαδικασιών που στοχεύουν στην απολύμανση της πολφικής κοιλότητας αναφέρεται η πρόκληση αιμορραγίας και ο σχηματισμός αιματικού θρόμβου. Κατόπιν προτείνεται η τοποθέτηση απορροφήσιμης μήτρας κολλαγόνου σε επαφή με τον αιματικό θρόμβο και μετέπειτα με το βιοεπαγωγικό υλικό επιλογής. Η αλληλεπίδραση της μήτρας κολλαγόνου αφενός με τον αιματικό θρόμβο και αφετέρου με τα βιοεπαγωγικά υλικά είναι το αντικείμενο εξέτασης της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Η επιλογή του υλικού έµφραξης του αυχενικού τριτηµορίου του ριζικού σωλή-να στις αναγεννητικές τεχνικές αποτελεί έναν από τους σηµαντικούς παράγοντες που επιδρούν στην επιτυχία της τεχνικής, καθώς το υλικό αυτό έρχεται σε επαφή µε πλήθος βλαστικών κυττάρων που βρίσκονται εντός του αιµατικού θρόµβου. Αρκετές είναι οι μελέτες που έχουν ερευνήσει και συγκρίνει τη βιοσυμβατότητα των διαφόρων βιοεπαγωγικών υλικών, τόσο μεταξύ τους, όσο και με διάφορα άλλα οδοντιατρικά υλικά. Γενικό συμπέρασμα από τις παραπάνω μελέτες είναι η υψηλή βιοσυμβατότητα τόσο του ΜΤΑ και του Biodentine όσο και των υπόλοιπων βιοκεραμικών υλικών. Ελλιπή κρίνονται τα διαθέσιμα στοιχεία από τη διεθνή βιβλιογραφία για το αν οι ιδιότητες των βιοεπαγωγικών υλικών επηρεάζονται όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία κολλαγόνου, περιβάλλον που δεν είναι γνωστό αν μπορεί να επηρεάσει τις φυσικές ιδιότητες των υλικών αυτών και κατ’ επέκταση και την βιοεπαγωγικότητα τους. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν διπλός και αφορούσε αφενός στην αξιολόγηση της μορφολογίας της επιφάνειας και της ποιοτικής στοιχειακής σύνθεσης των ΜΤΑ και Biodentine όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία κολλαγόνου (Spongostan και Collaplug) με τη χρήση ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης και αφετέρου στην in vitro αξιολόγηση της επίδρασης του συνδυασμού κολλαγόνου και βιοεπαγωγικών υλικών στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων μεσεγχυματικών κυττάρων από τον οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών (SHED) με χρήση συνεστιακού μικροσκοπίου. Μεθοδολογία και υλικά: Για την αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στη μορφολογία της επιφάνειας και στην ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των MTA και Biodentine χρησιμοποιήθηκαν 24 μονόρριζοι προγόμφιοι. Από τη ρίζα του κάθε δοντιού συλλέχτηκαν τµήµατα µήκους 3 mm. Η παρασκευή του τµήµατος του ριζικού σωλήνα έγινε µε G.G. No 4 (1100 µm). Πραγματοποιήθηκαν διακλυσμοί 10 ml 3% NaOCl και τα δείγματα τοποθετήθηκαν σε διάλυμα 18% EDTA και ξεπλύθηκαν με φυσιολογικό ορό. Το δείγµα χωρίστηκε σε 4 πειραματικές οµάδες και 2 ομάδες ελέγχου (4 δείγµατα για την κάθε οµάδα). Ανάλογα με την ομάδα που ανήκε το κάθε δείγμα, ακολούθησε έμφραξη του τμήματος του ριζικού σωλήνα με το εκάστοτε βιοεπαγωγικό υλικό. Αναμίχθηκαν Biodentine (Septodont, Saint Maur des Fosses, France) και λευκό ProRoot MTA (Dentsply Tulsa Dental Specialties, Memphis, TN) σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών και συμπυκνώθηκαν στους παρασκευασμένους ριζικούς σωλήνες των δίσκων οδοντίνης. Άνωθεν του βιοεπαγωγικού υλικού τοποθετήθηκε τμήμα σπόγγου κολλαγόνου Collaplug (Zimmer Dental, Carlsbad, CA) ή Spongostan (Ethicon, Somerville, USA) που υπερκάλυπτε τον ριζικό σωλήνα. Τα δείγματα παρέμειναν σε περιβάλλον 100% υγρασίας στους 37οC, σε επαφή με γάζα εμποτισμένη με φυσιολογικό ορό (Pharmex S.A. Pharmaceuticals, Greece) για 24 ώρες και μετά πραγματοποιήθηκε η εξέταση τους στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης Jeol 6380LV (JEOL Ltd., USA). Για την αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων βλαστικών κυττάρων από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών χρησιμοποιήθηκαν 40 μονόρριζοι προγόμφιοι και τα δείγματα παρασκευάστηκαν ακολουθώντας το ίδιο πρωτόκολλο με το πρώτο τμήμα του πειράματος. Αδιαφοροποίητα µεσεγχυµατικά κύτταρα από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών (SHED) εξασφαλίστηκαν από την ProCell, Biotechnological Application SA. Τα κύτταρα καλλιεργήθηκαν σε Dulbecco’s Modified Eagle’s Medium (DMEM) µε προσθήκη 10% απενεργοποιηµένου µε θέρµανση βόειου εµβρυικού ορρού, εµπλουτισµένου µε στρεπτοµυκίνη, πενικιλλίνη και L-γλουταµίνη σε συνθήκες 37ο C και 5% CO2. Τα βλαστικά κύτταρα που χρησιµοποιήθηκαν ήταν µεταξύ του 3ου και 5ου περάσµατος. Το δείγµα χωρίστηκε σε 4 πειραματικές οµάδες και 4 ομάδες ελέγχου (6 δείγµατα για την κάθε πειραματική οµάδα και 4 δείγματα για την κάθε ομάδα ελέγχου). Κατόπιν, ο ριζικός σωλήνας εμφράχθηκε με ProRoot MTA ή Biodentine και άνωθεν του βιοεπαγωγικού υλικού τοποθετήθηκε τμήμα σπόγγου κολλαγόνου Collaplug ή Spongostan που υπερκάλυπτε τον ριζικό σωλήνα, όπως προαναφέρθηκε. Στη συνέχεια, αφού πρώτα παρήλθε σύντομος χρόνος για να επιτευχθεί η αρχική σκλήρυνση των υλικών, έγινε απευθείας μεταφορά των βλαστικών κυττάρων. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν πανομοιότυπη για όλες τις ομάδες. Τα δείγματα, δηλαδή, μετά τον χρόνο παραμονής που όριζε η ομάδα στην οποία ανήκαν, μεταφέρθηκαν σε 24-well-plate και σε κάθε well τοποθετήθηκαν 2,5x104 κύτταρα, τα οποία επωάστηκαν για 72 ώρες. Τα δείγματα μονιμοποιήθηκαν σε διάλυμα 4% παραφολμαδεΰδης για 20 λεπτά, ξεπλύθηκαν με ρυθμιστικό διάλυμα φωσφορικού άλατος και ακολούθησε χρώση τους με διάλυμα Φαλοϊδίνης-Ροδαμίνης για αξιολόγηση του κυτταροπλάσματος και με διάλυμα 4’,6-diamidino-2-plenylindole (DAPI) για την καταγραφή των πυρήνων. Ακολούθησε παρατήρηση τους σε συνεστιακό μικροσκόπιο (x10, x40) (Leica TCS SP5, Leica, Wetzlar, Germany) με τη χρήση του Leica software, LAS AF. Για τη συσχέτιση μεταξύ των πειραματικών ομάδων και του αριθμού κυττάρων ανά μονάδα επιφάνειας (mm2) πραγματοποιήθηκε μη παραμετρική δοκιμασία Kruskal Wallis. Ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε το 0,05. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με το πρόγραμμα SPSS-IBM, v. 25. Αποτελέσματα: Όσον αφορά στην αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στη μορφολογία της επιφάνειας και στην ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των MTA και Biodentine η καταγραφόμενη στοιχειομετρία επιβεβαιώθηκε και ενισχύθηκε από παλαιότερες αντίστοιχες μελέτες. Μετά την απομάκρυνση των σπόγγων για την παρατήρηση της επιφάνειας των υλικών στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης, το Spongostan κατέλειπε στην επιφάνεια περισσότερα υπολείμματα σε σύγκριση με το Collaplug. Στις πειραματικές ομάδες, υπό το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο παρατηρήθηκε η παρουσία ενός ιζήματος που κάλυπτε όλη την επιφάνεια δίνοντας στη μήτρα του υλικού μια πιο θολή εμφάνιση. Όσον αφορά στην αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων βλαστικών κυττάρων από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών, στατιστικά σημαντική διαφορά σημειώθηκε μεταξύ όλων των πειραματικών ομάδων και των ομάδων ελέγχου. Δεν σημειώθηκε διαφορά μεταξύ των ομάδων ελέγχου. Μεταξύ των πειραματικών ομάδων δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στις ομάδες ΜΤΑ-Spongostan και Biodentine-Spongostan (p=0,63), ενώ όλες οι άλλες ομάδες διέφεραν σε επίπεδο στατιστικά σημαντικό (p<0,05). Τοποθετώντας τις σε σειρά και ξεκινώντας από την ομάδα με τις υψηλότερες τιμές κυττάρων προς την ομάδα με τις χαμηλότερες τιμές κυττάρων τα αποτελέσματα διαμορφώθηκαν ως εξής: Biodentine - Collaplug > MTA - Collaplug > MTA - Spongostan = Biodentine - Spongostan > Ομάδες ελέγχου. Υπό το συνεστιακό μικροσκόπιο στις ομάδες ελέγχου υπάρχουν αραιά κύτταρα στις επιφάνειες υπό εξέταση με ευδιάκριτους πυρήνες και κυτταροπλασματικές αποφυάδες. Στην ομάδα MTA – Spongostan παρατηρήθηκαν αραιά κύτταρα στην επιφάνεια του με αποστρογγυλεμένο σχήμα. Στις ομάδες MTA – Collaplug και Biodentine – Spongostan τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια και περιλάβαναν πολυάριθμα κύτταρα στην επιφάνεια του σπόγγου, αποπεπλετατυσμένα με εκτενείς κυτταροπλασματικές αποφυάδες. Τέλος, στην ομάδα Biodentine – Collaplug καταγράφηκαν πολυάριθμα, ατρακτοειδούς σχήματος κύτταρα σε όλη την επιφάνεια του δείγματος. Συμπεράσματα: Η ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των βιοεπαγωγικών υλικών δεν επηρεάζεται όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία σπόγγου κολλαγόνου, επηρεάζεται όμως η μορφολογία τους καθώς παρατηρείται εναπόθεση ενός ιζήματος στην επιφάνεια τους. Ο συνδυασμός σπόγγου κολλαγόνου και βιοεπαγωγικού υλικού φαίνεται να επιδρά ευεργετικά στην ανάπτυξη και προσκόλληση βλαστικών κυττάρων στην επιφάνεια τους. Καλύτερος συνδυασμός υλικού και σπόγγου αποδεικνύεται αυτός που περιλαμβάνει Biodentine ως βιοεπαγωγικό υλικό και Collaplug ως σπόγγο κολλαγόνου. Το Collaplug φαίνεται να υπερτερεί του Spongostan όταν εξετάζεται η ανάπτυξη κι η προσκόλληση των βλαστικών κυττάρων στην επιφάνεια τους.","abstract_html":"Εισαγωγή: Στις δημοσιευμένες κλινικές οδηγίες για την εφαρμογή των αναγεννητικών τεχνικών, έπειτα από την ολοκλήρωση των διαδικασιών που στοχεύουν στην απολύμανση της πολφικής κοιλότητας αναφέρεται η πρόκληση αιμορραγίας και ο σχηματισμός αιματικού θρόμβου. Κατόπιν προτείνεται η τοποθέτηση απορροφήσιμης μήτρας κολλαγόνου σε επαφή με τον αιματικό θρόμβο και μετέπειτα με το βιοεπαγωγικό υλικό επιλογής. Η αλληλεπίδραση της μήτρας κολλαγόνου αφενός με τον αιματικό θρόμβο και αφετέρου με τα βιοεπαγωγικά υλικά είναι το αντικείμενο εξέτασης της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Η επιλογή του υλικού έµφραξης του αυχενικού τριτηµορίου του ριζικού σωλή-να στις αναγεννητικές τεχνικές αποτελεί έναν από τους σηµαντικούς παράγοντες που επιδρούν στην επιτυχία της τεχνικής, καθώς το υλικό αυτό έρχεται σε επαφή µε πλήθος βλαστικών κυττάρων που βρίσκονται εντός του αιµατικού θρόµβου. Αρκετές είναι οι μελέτες που έχουν ερευνήσει και συγκρίνει τη βιοσυμβατότητα των διαφόρων βιοεπαγωγικών υλικών, τόσο μεταξύ τους, όσο και με διάφορα άλλα οδοντιατρικά υλικά. Γενικό συμπέρασμα από τις παραπάνω μελέτες είναι η υψηλή βιοσυμβατότητα τόσο του ΜΤΑ και του Biodentine όσο και των υπόλοιπων βιοκεραμικών υλικών. Ελλιπή κρίνονται τα διαθέσιμα στοιχεία από τη διεθνή βιβλιογραφία για το αν οι ιδιότητες των βιοεπαγωγικών υλικών επηρεάζονται όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία κολλαγόνου, περιβάλλον που δεν είναι γνωστό αν μπορεί να επηρεάσει τις φυσικές ιδιότητες των υλικών αυτών και κατ’ επέκταση και την βιοεπαγωγικότητα τους. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν διπλός και αφορούσε αφενός στην αξιολόγηση της μορφολογίας της επιφάνειας και της ποιοτικής στοιχειακής σύνθεσης των ΜΤΑ και Biodentine όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία κολλαγόνου (Spongostan και Collaplug) με τη χρήση ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης και αφετέρου στην in vitro αξιολόγηση της επίδρασης του συνδυασμού κολλαγόνου και βιοεπαγωγικών υλικών στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων μεσεγχυματικών κυττάρων από τον οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών (SHED) με χρήση συνεστιακού μικροσκοπίου. Μεθοδολογία και υλικά: Για την αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στη μορφολογία της επιφάνειας και στην ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των MTA και Biodentine χρησιμοποιήθηκαν 24 μονόρριζοι προγόμφιοι. Από τη ρίζα του κάθε δοντιού συλλέχτηκαν τµήµατα µήκους 3 mm. Η παρασκευή του τµήµατος του ριζικού σωλήνα έγινε µε G.G. No 4 (1100 µm). Πραγματοποιήθηκαν διακλυσμοί 10 ml 3% NaOCl και τα δείγματα τοποθετήθηκαν σε διάλυμα 18% EDTA και ξεπλύθηκαν με φυσιολογικό ορό. Το δείγµα χωρίστηκε σε 4 πειραματικές οµάδες και 2 ομάδες ελέγχου (4 δείγµατα για την κάθε οµάδα). Ανάλογα με την ομάδα που ανήκε το κάθε δείγμα, ακολούθησε έμφραξη του τμήματος του ριζικού σωλήνα με το εκάστοτε βιοεπαγωγικό υλικό. Αναμίχθηκαν Biodentine (Septodont, Saint Maur des Fosses, France) και λευκό ProRoot MTA (Dentsply Tulsa Dental Specialties, Memphis, TN) σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών και συμπυκνώθηκαν στους παρασκευασμένους ριζικούς σωλήνες των δίσκων οδοντίνης. Άνωθεν του βιοεπαγωγικού υλικού τοποθετήθηκε τμήμα σπόγγου κολλαγόνου Collaplug (Zimmer Dental, Carlsbad, CA) ή Spongostan (Ethicon, Somerville, USA) που υπερκάλυπτε τον ριζικό σωλήνα. Τα δείγματα παρέμειναν σε περιβάλλον 100% υγρασίας στους 37οC, σε επαφή με γάζα εμποτισμένη με φυσιολογικό ορό (Pharmex S.A. Pharmaceuticals, Greece) για 24 ώρες και μετά πραγματοποιήθηκε η εξέταση τους στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης Jeol 6380LV (JEOL Ltd., USA). Για την αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων βλαστικών κυττάρων από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών χρησιμοποιήθηκαν 40 μονόρριζοι προγόμφιοι και τα δείγματα παρασκευάστηκαν ακολουθώντας το ίδιο πρωτόκολλο με το πρώτο τμήμα του πειράματος. Αδιαφοροποίητα µεσεγχυµατικά κύτταρα από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών (SHED) εξασφαλίστηκαν από την ProCell, Biotechnological Application SA. Τα κύτταρα καλλιεργήθηκαν σε Dulbecco’s Modified Eagle’s Medium (DMEM) µε προσθήκη 10% απενεργοποιηµένου µε θέρµανση βόειου εµβρυικού ορρού, εµπλουτισµένου µε στρεπτοµυκίνη, πενικιλλίνη και L-γλουταµίνη σε συνθήκες 37ο C και 5% CO2. Τα βλαστικά κύτταρα που χρησιµοποιήθηκαν ήταν µεταξύ του 3ου και 5ου περάσµατος. Το δείγµα χωρίστηκε σε 4 πειραματικές οµάδες και 4 ομάδες ελέγχου (6 δείγµατα για την κάθε πειραματική οµάδα και 4 δείγματα για την κάθε ομάδα ελέγχου). Κατόπιν, ο ριζικός σωλήνας εμφράχθηκε με ProRoot MTA ή Biodentine και άνωθεν του βιοεπαγωγικού υλικού τοποθετήθηκε τμήμα σπόγγου κολλαγόνου Collaplug ή Spongostan που υπερκάλυπτε τον ριζικό σωλήνα, όπως προαναφέρθηκε. Στη συνέχεια, αφού πρώτα παρήλθε σύντομος χρόνος για να επιτευχθεί η αρχική σκλήρυνση των υλικών, έγινε απευθείας μεταφορά των βλαστικών κυττάρων. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν πανομοιότυπη για όλες τις ομάδες. Τα δείγματα, δηλαδή, μετά τον χρόνο παραμονής που όριζε η ομάδα στην οποία ανήκαν, μεταφέρθηκαν σε 24-well-plate και σε κάθε well τοποθετήθηκαν 2,5x104 κύτταρα, τα οποία επωάστηκαν για 72 ώρες. Τα δείγματα μονιμοποιήθηκαν σε διάλυμα 4% παραφολμαδεΰδης για 20 λεπτά, ξεπλύθηκαν με ρυθμιστικό διάλυμα φωσφορικού άλατος και ακολούθησε χρώση τους με διάλυμα Φαλοϊδίνης-Ροδαμίνης για αξιολόγηση του κυτταροπλάσματος και με διάλυμα 4’,6-diamidino-2-plenylindole (DAPI) για την καταγραφή των πυρήνων. Ακολούθησε παρατήρηση τους σε συνεστιακό μικροσκόπιο (x10, x40) (Leica TCS SP5, Leica, Wetzlar, Germany) με τη χρήση του Leica software, LAS AF. Για τη συσχέτιση μεταξύ των πειραματικών ομάδων και του αριθμού κυττάρων ανά μονάδα επιφάνειας (mm2) πραγματοποιήθηκε μη παραμετρική δοκιμασία Kruskal Wallis. Ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε το 0,05. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με το πρόγραμμα SPSS-IBM, v. 25. Αποτελέσματα: Όσον αφορά στην αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στη μορφολογία της επιφάνειας και στην ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των MTA και Biodentine η καταγραφόμενη στοιχειομετρία επιβεβαιώθηκε και ενισχύθηκε από παλαιότερες αντίστοιχες μελέτες. Μετά την απομάκρυνση των σπόγγων για την παρατήρηση της επιφάνειας των υλικών στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης, το Spongostan κατέλειπε στην επιφάνεια περισσότερα υπολείμματα σε σύγκριση με το Collaplug. Στις πειραματικές ομάδες, υπό το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο παρατηρήθηκε η παρουσία ενός ιζήματος που κάλυπτε όλη την επιφάνεια δίνοντας στη μήτρα του υλικού μια πιο θολή εμφάνιση. Όσον αφορά στην αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων βλαστικών κυττάρων από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών, στατιστικά σημαντική διαφορά σημειώθηκε μεταξύ όλων των πειραματικών ομάδων και των ομάδων ελέγχου. Δεν σημειώθηκε διαφορά μεταξύ των ομάδων ελέγχου. Μεταξύ των πειραματικών ομάδων δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στις ομάδες ΜΤΑ-Spongostan και Biodentine-Spongostan (p=0,63), ενώ όλες οι άλλες ομάδες διέφεραν σε επίπεδο στατιστικά σημαντικό (p&lt;0,05). Τοποθετώντας τις σε σειρά και ξεκινώντας από την ομάδα με τις υψηλότερες τιμές κυττάρων προς την ομάδα με τις χαμηλότερες τιμές κυττάρων τα αποτελέσματα διαμορφώθηκαν ως εξής: Biodentine - Collaplug &gt; MTA - Collaplug &gt; MTA - Spongostan = Biodentine - Spongostan &gt; Ομάδες ελέγχου. Υπό το συνεστιακό μικροσκόπιο στις ομάδες ελέγχου υπάρχουν αραιά κύτταρα στις επιφάνειες υπό εξέταση με ευδιάκριτους πυρήνες και κυτταροπλασματικές αποφυάδες. Στην ομάδα MTA – Spongostan παρατηρήθηκαν αραιά κύτταρα στην επιφάνεια του με αποστρογγυλεμένο σχήμα. Στις ομάδες MTA – Collaplug και Biodentine – Spongostan τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια και περιλάβαναν πολυάριθμα κύτταρα στην επιφάνεια του σπόγγου, αποπεπλετατυσμένα με εκτενείς κυτταροπλασματικές αποφυάδες. Τέλος, στην ομάδα Biodentine – Collaplug καταγράφηκαν πολυάριθμα, ατρακτοειδούς σχήματος κύτταρα σε όλη την επιφάνεια του δείγματος. Συμπεράσματα: Η ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των βιοεπαγωγικών υλικών δεν επηρεάζεται όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία σπόγγου κολλαγόνου, επηρεάζεται όμως η μορφολογία τους καθώς παρατηρείται εναπόθεση ενός ιζήματος στην επιφάνεια τους. Ο συνδυασμός σπόγγου κολλαγόνου και βιοεπαγωγικού υλικού φαίνεται να επιδρά ευεργετικά στην ανάπτυξη και προσκόλληση βλαστικών κυττάρων στην επιφάνεια τους. Καλύτερος συνδυασμός υλικού και σπόγγου αποδεικνύεται αυτός που περιλαμβάνει Biodentine ως βιοεπαγωγικό υλικό και Collaplug ως σπόγγο κολλαγόνου. Το Collaplug φαίνεται να υπερτερεί του Spongostan όταν εξετάζεται η ανάπτυξη κι η προσκόλληση των βλαστικών κυττάρων στην επιφάνεια τους.","abstract_has_math":false,"creators":["Δεϊμέζη Μαρία-Ελπίδα","Deimezi Maria-Elpida"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020","date_published":"2020","updated_at":"2026-11-19T05:43:14Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2947805"],"render_values":[{"text":"uoadl:2947805","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2947805","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2947805","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2947805","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δεϊμέζη Μαρία-Ελπίδα","Deimezi Maria-Elpida"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2020"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2947805","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2947805"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Στις δημοσιευμένες κλινικές οδηγίες για την εφαρμογή των αναγεννητικών τεχνικών, έπειτα από την ολοκλήρωση των διαδικασιών που στοχεύουν στην απολύμανση της πολφικής κοιλότητας αναφέρεται η πρόκληση αιμορραγίας και ο σχηματισμός αιματικού θρόμβου. Κατόπιν προτείνεται η τοποθέτηση απορροφήσιμης μήτρας κολλαγόνου σε επαφή με τον αιματικό θρόμβο και μετέπειτα με το βιοεπαγωγικό υλικό επιλογής. Η αλληλεπίδραση της μήτρας κολλαγόνου αφενός με τον αιματικό θρόμβο και αφετέρου με τα βιοεπαγωγικά υλικά είναι το αντικείμενο εξέτασης της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Η επιλογή του υλικού έµφραξης του αυχενικού τριτηµορίου του ριζικού σωλή-να στις αναγεννητικές τεχνικές αποτελεί έναν από τους σηµαντικούς παράγοντες που επιδρούν στην επιτυχία της τεχνικής, καθώς το υλικό αυτό έρχεται σε επαφή µε πλήθος βλαστικών κυττάρων που βρίσκονται εντός του αιµατικού θρόµβου. Αρκετές είναι οι μελέτες που έχουν ερευνήσει και συγκρίνει τη βιοσυμβατότητα των διαφόρων βιοεπαγωγικών υλικών, τόσο μεταξύ τους, όσο και με διάφορα άλλα οδοντιατρικά υλικά. Γενικό συμπέρασμα από τις παραπάνω μελέτες είναι η υψηλή βιοσυμβατότητα τόσο του ΜΤΑ και του Biodentine όσο και των υπόλοιπων βιοκεραμικών υλικών. Ελλιπή κρίνονται τα διαθέσιμα στοιχεία από τη διεθνή βιβλιογραφία για το αν οι ιδιότητες των βιοεπαγωγικών υλικών επηρεάζονται όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία κολλαγόνου, περιβάλλον που δεν είναι γνωστό αν μπορεί να επηρεάσει τις φυσικές ιδιότητες των υλικών αυτών και κατ’ επέκταση και την βιοεπαγωγικότητα τους. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν διπλός και αφορούσε αφενός στην αξιολόγηση της μορφολογίας της επιφάνειας και της ποιοτικής στοιχειακής σύνθεσης των ΜΤΑ και Biodentine όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία κολλαγόνου (Spongostan και Collaplug) με τη χρήση ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης και αφετέρου στην in vitro αξιολόγηση της επίδρασης του συνδυασμού κολλαγόνου και βιοεπαγωγικών υλικών στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων μεσεγχυματικών κυττάρων από τον οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών (SHED) με χρήση συνεστιακού μικροσκοπίου. Μεθοδολογία και υλικά: Για την αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στη μορφολογία της επιφάνειας και στην ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των MTA και Biodentine χρησιμοποιήθηκαν 24 μονόρριζοι προγόμφιοι. Από τη ρίζα του κάθε δοντιού συλλέχτηκαν τµήµατα µήκους 3 mm. Η παρασκευή του τµήµατος του ριζικού σωλήνα έγινε µε G.G. No 4 (1100 µm). Πραγματοποιήθηκαν διακλυσμοί 10 ml 3% NaOCl και τα δείγματα τοποθετήθηκαν σε διάλυμα 18% EDTA και ξεπλύθηκαν με φυσιολογικό ορό. Το δείγµα χωρίστηκε σε 4 πειραματικές οµάδες και 2 ομάδες ελέγχου (4 δείγµατα για την κάθε οµάδα). Ανάλογα με την ομάδα που ανήκε το κάθε δείγμα, ακολούθησε έμφραξη του τμήματος του ριζικού σωλήνα με το εκάστοτε βιοεπαγωγικό υλικό. Αναμίχθηκαν Biodentine (Septodont, Saint Maur des Fosses, France) και λευκό ProRoot MTA (Dentsply Tulsa Dental Specialties, Memphis, TN) σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών και συμπυκνώθηκαν στους παρασκευασμένους ριζικούς σωλήνες των δίσκων οδοντίνης. Άνωθεν του βιοεπαγωγικού υλικού τοποθετήθηκε τμήμα σπόγγου κολλαγόνου Collaplug (Zimmer Dental, Carlsbad, CA) ή Spongostan (Ethicon, Somerville, USA) που υπερκάλυπτε τον ριζικό σωλήνα. Τα δείγματα παρέμειναν σε περιβάλλον 100% υγρασίας στους 37οC, σε επαφή με γάζα εμποτισμένη με φυσιολογικό ορό (Pharmex S.A. Pharmaceuticals, Greece) για 24 ώρες και μετά πραγματοποιήθηκε η εξέταση τους στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης Jeol 6380LV (JEOL Ltd., USA). Για την αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων βλαστικών κυττάρων από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών χρησιμοποιήθηκαν 40 μονόρριζοι προγόμφιοι και τα δείγματα παρασκευάστηκαν ακολουθώντας το ίδιο πρωτόκολλο με το πρώτο τμήμα του πειράματος. Αδιαφοροποίητα µεσεγχυµατικά κύτταρα από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών (SHED) εξασφαλίστηκαν από την ProCell, Biotechnological Application SA. Τα κύτταρα καλλιεργήθηκαν σε Dulbecco’s Modified Eagle’s Medium (DMEM) µε προσθήκη 10% απενεργοποιηµένου µε θέρµανση βόειου εµβρυικού ορρού, εµπλουτισµένου µε στρεπτοµυκίνη, πενικιλλίνη και L-γλουταµίνη σε συνθήκες 37ο C και 5% CO2. Τα βλαστικά κύτταρα που χρησιµοποιήθηκαν ήταν µεταξύ του 3ου και 5ου περάσµατος. Το δείγµα χωρίστηκε σε 4 πειραματικές οµάδες και 4 ομάδες ελέγχου (6 δείγµατα για την κάθε πειραματική οµάδα και 4 δείγματα για την κάθε ομάδα ελέγχου). Κατόπιν, ο ριζικός σωλήνας εμφράχθηκε με ProRoot MTA ή Biodentine και άνωθεν του βιοεπαγωγικού υλικού τοποθετήθηκε τμήμα σπόγγου κολλαγόνου Collaplug ή Spongostan που υπερκάλυπτε τον ριζικό σωλήνα, όπως προαναφέρθηκε. Στη συνέχεια, αφού πρώτα παρήλθε σύντομος χρόνος για να επιτευχθεί η αρχική σκλήρυνση των υλικών, έγινε απευθείας μεταφορά των βλαστικών κυττάρων. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν πανομοιότυπη για όλες τις ομάδες. Τα δείγματα, δηλαδή, μετά τον χρόνο παραμονής που όριζε η ομάδα στην οποία ανήκαν, μεταφέρθηκαν σε 24-well-plate και σε κάθε well τοποθετήθηκαν 2,5x104 κύτταρα, τα οποία επωάστηκαν για 72 ώρες. Τα δείγματα μονιμοποιήθηκαν σε διάλυμα 4% παραφολμαδεΰδης για 20 λεπτά, ξεπλύθηκαν με ρυθμιστικό διάλυμα φωσφορικού άλατος και ακολούθησε χρώση τους με διάλυμα Φαλοϊδίνης-Ροδαμίνης για αξιολόγηση του κυτταροπλάσματος και με διάλυμα 4’,6-diamidino-2-plenylindole (DAPI) για την καταγραφή των πυρήνων. Ακολούθησε παρατήρηση τους σε συνεστιακό μικροσκόπιο (x10, x40) (Leica TCS SP5, Leica, Wetzlar, Germany) με τη χρήση του Leica software, LAS AF. Για τη συσχέτιση μεταξύ των πειραματικών ομάδων και του αριθμού κυττάρων ανά μονάδα επιφάνειας (mm2) πραγματοποιήθηκε μη παραμετρική δοκιμασία Kruskal Wallis. Ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε το 0,05. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με το πρόγραμμα SPSS-IBM, v. 25. Αποτελέσματα: Όσον αφορά στην αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στη μορφολογία της επιφάνειας και στην ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των MTA και Biodentine η καταγραφόμενη στοιχειομετρία επιβεβαιώθηκε και ενισχύθηκε από παλαιότερες αντίστοιχες μελέτες. Μετά την απομάκρυνση των σπόγγων για την παρατήρηση της επιφάνειας των υλικών στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης, το Spongostan κατέλειπε στην επιφάνεια περισσότερα υπολείμματα σε σύγκριση με το Collaplug. Στις πειραματικές ομάδες, υπό το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο παρατηρήθηκε η παρουσία ενός ιζήματος που κάλυπτε όλη την επιφάνεια δίνοντας στη μήτρα του υλικού μια πιο θολή εμφάνιση. Όσον αφορά στην αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων βλαστικών κυττάρων από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών, στατιστικά σημαντική διαφορά σημειώθηκε μεταξύ όλων των πειραματικών ομάδων και των ομάδων ελέγχου. Δεν σημειώθηκε διαφορά μεταξύ των ομάδων ελέγχου. Μεταξύ των πειραματικών ομάδων δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στις ομάδες ΜΤΑ-Spongostan και Biodentine-Spongostan (p=0,63), ενώ όλες οι άλλες ομάδες διέφεραν σε επίπεδο στατιστικά σημαντικό (p<0,05). Τοποθετώντας τις σε σειρά και ξεκινώντας από την ομάδα με τις υψηλότερες τιμές κυττάρων προς την ομάδα με τις χαμηλότερες τιμές κυττάρων τα αποτελέσματα διαμορφώθηκαν ως εξής: Biodentine - Collaplug > MTA - Collaplug > MTA - Spongostan = Biodentine - Spongostan > Ομάδες ελέγχου. Υπό το συνεστιακό μικροσκόπιο στις ομάδες ελέγχου υπάρχουν αραιά κύτταρα στις επιφάνειες υπό εξέταση με ευδιάκριτους πυρήνες και κυτταροπλασματικές αποφυάδες. Στην ομάδα MTA – Spongostan παρατηρήθηκαν αραιά κύτταρα στην επιφάνεια του με αποστρογγυλεμένο σχήμα. Στις ομάδες MTA – Collaplug και Biodentine – Spongostan τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια και περιλάβαναν πολυάριθμα κύτταρα στην επιφάνεια του σπόγγου, αποπεπλετατυσμένα με εκτενείς κυτταροπλασματικές αποφυάδες. Τέλος, στην ομάδα Biodentine – Collaplug καταγράφηκαν πολυάριθμα, ατρακτοειδούς σχήματος κύτταρα σε όλη την επιφάνεια του δείγματος. Συμπεράσματα: Η ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των βιοεπαγωγικών υλικών δεν επηρεάζεται όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία σπόγγου κολλαγόνου, επηρεάζεται όμως η μορφολογία τους καθώς παρατηρείται εναπόθεση ενός ιζήματος στην επιφάνεια τους. Ο συνδυασμός σπόγγου κολλαγόνου και βιοεπαγωγικού υλικού φαίνεται να επιδρά ευεργετικά στην ανάπτυξη και προσκόλληση βλαστικών κυττάρων στην επιφάνεια τους. Καλύτερος συνδυασμός υλικού και σπόγγου αποδεικνύεται αυτός που περιλαμβάνει Biodentine ως βιοεπαγωγικό υλικό και Collaplug ως σπόγγο κολλαγόνου. Το Collaplug φαίνεται να υπερτερεί του Spongostan όταν εξετάζεται η ανάπτυξη κι η προσκόλληση των βλαστικών κυττάρων στην επιφάνεια τους.","Introduction: In the published clinical instructions for the application of regenerative techniques, after the completion of the procedures aimed at the disinfection of the pulpal cavity, the induction of bleeding and the formation of a blood clot are mentioned. It is then recommended to place an absorbable collagen matrix in contact with the blood clot and subsequently with the bioactive material of choice. The interaction of the collagen matrix with the blood clot on the one hand and with the bioactive materials on the other hand is the subject of the present dissertation. The choice of the material that will be used as an intracanal coronal barrier in regenerative techniques is one of the factors influencing the success of the technique, as this material comes in contact with a number of stem cells located within the blood clot. Several studies compare the biocompatibility of different bioactive materials, both between each other and among various other dental materials. A general conclusion from the above studies is the high biocompatibility of both MTA and Biodentine as well as other bioceramic materials. The available data from the international literature on whether the properties of bioactive materials are affected when the setting reaction is carried out in the presence of collagen, an environment that is not known if it can affect the physical properties of these materials and consequently their bioinductivity, are considered incomplete. Objective: The purpose of this study was twofold: 1) the evaluation of the surface morphology and the qualitative elemental composition of MTA and Biodentine when setting in the presence of collagen (Spongostan and Collaplug) using a scanning electron microscope and 2) the in vitro evaluation of the effect of the combination of collagen and bioactive materials on the growth and adhesion of stem cells from human exfoliated deciduous teeth (SHED) using a confocal microscope. Materials and Methods: To evaluate the effect of collagen on the surface morphology and the qualitative elemental composition of MTA and Biodentine, 24 intact, fully developed, single-rooted human mandibular premolars were recruited. A root segment of 3mm in thickness was collected from the middle part of each root. Root canals were enlarged to 1100 μm in diameter by using Gates Glidden drills #1 to #4. The samples were divided into 4 experimental groups and 2 control groups (4 samples for each group). Biodentine (Septodont, Saint Maur des Fosses, France) and white ProRoot MTA (Dentsply Tulsa Dental Spe-cialties, Memphis, TN) were mixed according to the manufacturers’ instructions and packed into the lumen of each root segment according to the group assigned to each sample. Collaplug collagen sponge (Zimmer Dental, Carlsbad, CA) or Spongostan (Ethicon, Som-erville, USA) was placed on top of the bioactive material to cover the root canal. The samples remained in a 100% humidity environment at 37°C, in contact with gauze impregnated with saline (Pharmex S.A. Pharmaceuticals, Greece) for 24 hours and then examined under the scanning electron microscope Jeol 6380LV (JEOL Ltd., USA). To evaluate the effect of collagen on the growth and adhesion of stem cells from human exfoliated deciduous teeth (SHED) on the surface of bioactive materials 40 intact, fully developed, single-rooted human mandibular premolars were recruited and speciments were prepared following the same protocol as the first part of the experiment. SHED were cultured in Dulbecco’s Modi-fied Eagle’s Medium (DMEM), supplemented with streptomycin, penicillin, and L-glutamine and complemented with 10% heat-inactivated fetal bovine serum at 37o C in a 5% CO2 humidified incubator. Cells used were between 3rd and 5th passage. The samples were divided into 4 experimental groups and 4 control groups (6 samples for each experimental group and 4 samples for each control group). The root canal was then filled with ProRoot MTA or Biodentine and a section of Collaplug or Spongostan collagen sponge was placed on top of the bioinductive material, covering the root canal, as mentioned above. Then, after a short time elapsed to achieve the initial curing of the materials the samples were transferred in the bottom of the wells of a 24-well culture plate. 300 µl DMEM and 2.5x104 cells were added in each well. The cells were cultured for 72 hours at 37oC in a 5% CO2 humidified incubator. After that, the cells cultured on the surface of the samples were fixed and the samples were stained using Phalloidin - Rhodamin solution to reveal the cytoskeleton and more specifically the actin filaments. 4’,6-diamidino-2-phenylindole (DAPI) was used for the detection of the nucleus. Samples were observed under the confocal microscope Leica TCS SP5 and analyzed using Leica software, LAS AF. Kruskal Wallis non-parametric test was performed for the correlation between the experimental groups and the number of cells per unit area (mm2). All reported probability values (p-values) were compared to a significant level of 5%. The analyses of coded data were carried out using IBM SPSS software version 25.0. Results: Regarding the evaluation of the effect of collagen on the surface morphology and the qualitative elemental composition of MTA and Biodentine, the recorded stoichiometry was confirmed and reinforced by previous corresponding studies. After removing the sponges to observe the surface of the materials in the scanning electron microscope, Spongostan left more residue on the surface compared to Collaplug. In the experimental groups, the presence of a precipitate that appeared to cover the entire surface was observed under the electron microscope, giving the matrix of the material a more cloudy appearance. Regarding the evaluation of the effect of collagen on the growth and adhesion of stem cells from human exfoliated deciduous teeth to the surface of bioactive materials, a statistically significant difference was observed between all experimental and control groups. There was no difference between the control groups. No statistically significant difference was observed between the experimental groups MTA-Spongostan and Biodentine-Spongostan (p = 0.63), while all other groups differed at a statistically significant level (p <0.05). By placing them in order and starting from the group with the highest cell values to the group with the lowest cell values the results were the following: Biodentine - Collaplug> MTA - Collaplug> MTA - Spongostan = Biodentine - Spongostan> Control groups. Under the confocal microscope in the control groups there were sparse cells on the test surfaces with distinct nuclei and cytoplasmic processes. In the MTA - Spongostan group, sparse cells with a rounded shape were observed on its surface. In the MTA - Collaplug and Biodentine - Spongostan groups the results were similar and included numerous cells on the surface of the sponge, depleted with extensive cytoplasmic processes. Finally, in the Biodentine - Collaplug group, numerous spindle-shaped cells were observed throughout the sample surface. Conclusion: The qualitative elemental composition of bioactive materials is not affected when they set in the presence of collagen sponge, but their morphology is affected as a precipitate is deposited on their surface. The combination of collagen sponge and bioactive material seems to have a beneficial effect on the growth and adhesion of stem cells to their surface. The best combination of material and sponge proves to be the one that includes Biodentine as a bioinductive material and Collaplug as a collagen sponge. Collaplug appears to be superior to Spongostan when considering the growth and adhesion of stem cells to their surface."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Επίδραση κολλαγόνου στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών και στην ανάπτυξη και προσκόλληση βλαστικών κυττάρων οδοντικής προέλευσης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δεϊμέζη Μαρία-Ελπίδα","Deimezi Maria-Elpida"],"dc:date":["2020"],"dc:description":["Εισαγωγή: Στις δημοσιευμένες κλινικές οδηγίες για την εφαρμογή των αναγεννητικών τεχνικών, έπειτα από την ολοκλήρωση των διαδικασιών που στοχεύουν στην απολύμανση της πολφικής κοιλότητας αναφέρεται η πρόκληση αιμορραγίας και ο σχηματισμός αιματικού θρόμβου. Κατόπιν προτείνεται η τοποθέτηση απορροφήσιμης μήτρας κολλαγόνου σε επαφή με τον αιματικό θρόμβο και μετέπειτα με το βιοεπαγωγικό υλικό επιλογής. Η αλληλεπίδραση της μήτρας κολλαγόνου αφενός με τον αιματικό θρόμβο και αφετέρου με τα βιοεπαγωγικά υλικά είναι το αντικείμενο εξέτασης της παρούσας διπλωματικής εργασίας. Η επιλογή του υλικού έµφραξης του αυχενικού τριτηµορίου του ριζικού σωλή-να στις αναγεννητικές τεχνικές αποτελεί έναν από τους σηµαντικούς παράγοντες που επιδρούν στην επιτυχία της τεχνικής, καθώς το υλικό αυτό έρχεται σε επαφή µε πλήθος βλαστικών κυττάρων που βρίσκονται εντός του αιµατικού θρόµβου. Αρκετές είναι οι μελέτες που έχουν ερευνήσει και συγκρίνει τη βιοσυμβατότητα των διαφόρων βιοεπαγωγικών υλικών, τόσο μεταξύ τους, όσο και με διάφορα άλλα οδοντιατρικά υλικά. Γενικό συμπέρασμα από τις παραπάνω μελέτες είναι η υψηλή βιοσυμβατότητα τόσο του ΜΤΑ και του Biodentine όσο και των υπόλοιπων βιοκεραμικών υλικών. Ελλιπή κρίνονται τα διαθέσιμα στοιχεία από τη διεθνή βιβλιογραφία για το αν οι ιδιότητες των βιοεπαγωγικών υλικών επηρεάζονται όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία κολλαγόνου, περιβάλλον που δεν είναι γνωστό αν μπορεί να επηρεάσει τις φυσικές ιδιότητες των υλικών αυτών και κατ’ επέκταση και την βιοεπαγωγικότητα τους. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν διπλός και αφορούσε αφενός στην αξιολόγηση της μορφολογίας της επιφάνειας και της ποιοτικής στοιχειακής σύνθεσης των ΜΤΑ και Biodentine όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία κολλαγόνου (Spongostan και Collaplug) με τη χρήση ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης και αφετέρου στην in vitro αξιολόγηση της επίδρασης του συνδυασμού κολλαγόνου και βιοεπαγωγικών υλικών στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων μεσεγχυματικών κυττάρων από τον οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών (SHED) με χρήση συνεστιακού μικροσκοπίου. Μεθοδολογία και υλικά: Για την αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στη μορφολογία της επιφάνειας και στην ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των MTA και Biodentine χρησιμοποιήθηκαν 24 μονόρριζοι προγόμφιοι. Από τη ρίζα του κάθε δοντιού συλλέχτηκαν τµήµατα µήκους 3 mm. Η παρασκευή του τµήµατος του ριζικού σωλήνα έγινε µε G.G. No 4 (1100 µm). Πραγματοποιήθηκαν διακλυσμοί 10 ml 3% NaOCl και τα δείγματα τοποθετήθηκαν σε διάλυμα 18% EDTA και ξεπλύθηκαν με φυσιολογικό ορό. Το δείγµα χωρίστηκε σε 4 πειραματικές οµάδες και 2 ομάδες ελέγχου (4 δείγµατα για την κάθε οµάδα). Ανάλογα με την ομάδα που ανήκε το κάθε δείγμα, ακολούθησε έμφραξη του τμήματος του ριζικού σωλήνα με το εκάστοτε βιοεπαγωγικό υλικό. Αναμίχθηκαν Biodentine (Septodont, Saint Maur des Fosses, France) και λευκό ProRoot MTA (Dentsply Tulsa Dental Specialties, Memphis, TN) σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών και συμπυκνώθηκαν στους παρασκευασμένους ριζικούς σωλήνες των δίσκων οδοντίνης. Άνωθεν του βιοεπαγωγικού υλικού τοποθετήθηκε τμήμα σπόγγου κολλαγόνου Collaplug (Zimmer Dental, Carlsbad, CA) ή Spongostan (Ethicon, Somerville, USA) που υπερκάλυπτε τον ριζικό σωλήνα. Τα δείγματα παρέμειναν σε περιβάλλον 100% υγρασίας στους 37οC, σε επαφή με γάζα εμποτισμένη με φυσιολογικό ορό (Pharmex S.A. Pharmaceuticals, Greece) για 24 ώρες και μετά πραγματοποιήθηκε η εξέταση τους στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης Jeol 6380LV (JEOL Ltd., USA). Για την αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων βλαστικών κυττάρων από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών χρησιμοποιήθηκαν 40 μονόρριζοι προγόμφιοι και τα δείγματα παρασκευάστηκαν ακολουθώντας το ίδιο πρωτόκολλο με το πρώτο τμήμα του πειράματος. Αδιαφοροποίητα µεσεγχυµατικά κύτταρα από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών (SHED) εξασφαλίστηκαν από την ProCell, Biotechnological Application SA. Τα κύτταρα καλλιεργήθηκαν σε Dulbecco’s Modified Eagle’s Medium (DMEM) µε προσθήκη 10% απενεργοποιηµένου µε θέρµανση βόειου εµβρυικού ορρού, εµπλουτισµένου µε στρεπτοµυκίνη, πενικιλλίνη και L-γλουταµίνη σε συνθήκες 37ο C και 5% CO2. Τα βλαστικά κύτταρα που χρησιµοποιήθηκαν ήταν µεταξύ του 3ου και 5ου περάσµατος. Το δείγµα χωρίστηκε σε 4 πειραματικές οµάδες και 4 ομάδες ελέγχου (6 δείγµατα για την κάθε πειραματική οµάδα και 4 δείγματα για την κάθε ομάδα ελέγχου). Κατόπιν, ο ριζικός σωλήνας εμφράχθηκε με ProRoot MTA ή Biodentine και άνωθεν του βιοεπαγωγικού υλικού τοποθετήθηκε τμήμα σπόγγου κολλαγόνου Collaplug ή Spongostan που υπερκάλυπτε τον ριζικό σωλήνα, όπως προαναφέρθηκε. Στη συνέχεια, αφού πρώτα παρήλθε σύντομος χρόνος για να επιτευχθεί η αρχική σκλήρυνση των υλικών, έγινε απευθείας μεταφορά των βλαστικών κυττάρων. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν πανομοιότυπη για όλες τις ομάδες. Τα δείγματα, δηλαδή, μετά τον χρόνο παραμονής που όριζε η ομάδα στην οποία ανήκαν, μεταφέρθηκαν σε 24-well-plate και σε κάθε well τοποθετήθηκαν 2,5x104 κύτταρα, τα οποία επωάστηκαν για 72 ώρες. Τα δείγματα μονιμοποιήθηκαν σε διάλυμα 4% παραφολμαδεΰδης για 20 λεπτά, ξεπλύθηκαν με ρυθμιστικό διάλυμα φωσφορικού άλατος και ακολούθησε χρώση τους με διάλυμα Φαλοϊδίνης-Ροδαμίνης για αξιολόγηση του κυτταροπλάσματος και με διάλυμα 4’,6-diamidino-2-plenylindole (DAPI) για την καταγραφή των πυρήνων. Ακολούθησε παρατήρηση τους σε συνεστιακό μικροσκόπιο (x10, x40) (Leica TCS SP5, Leica, Wetzlar, Germany) με τη χρήση του Leica software, LAS AF. Για τη συσχέτιση μεταξύ των πειραματικών ομάδων και του αριθμού κυττάρων ανά μονάδα επιφάνειας (mm2) πραγματοποιήθηκε μη παραμετρική δοκιμασία Kruskal Wallis. Ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε το 0,05. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με το πρόγραμμα SPSS-IBM, v. 25. Αποτελέσματα: Όσον αφορά στην αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στη μορφολογία της επιφάνειας και στην ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των MTA και Biodentine η καταγραφόμενη στοιχειομετρία επιβεβαιώθηκε και ενισχύθηκε από παλαιότερες αντίστοιχες μελέτες. Μετά την απομάκρυνση των σπόγγων για την παρατήρηση της επιφάνειας των υλικών στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης, το Spongostan κατέλειπε στην επιφάνεια περισσότερα υπολείμματα σε σύγκριση με το Collaplug. Στις πειραματικές ομάδες, υπό το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο παρατηρήθηκε η παρουσία ενός ιζήματος που κάλυπτε όλη την επιφάνεια δίνοντας στη μήτρα του υλικού μια πιο θολή εμφάνιση. Όσον αφορά στην αξιολόγηση της επίδρασης του κολλαγόνου στην ανάπτυξη και την προσκόλληση αδιαφοροποίητων βλαστικών κυττάρων από οδοντικό πολφό νεογιλών δοντιών στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών, στατιστικά σημαντική διαφορά σημειώθηκε μεταξύ όλων των πειραματικών ομάδων και των ομάδων ελέγχου. Δεν σημειώθηκε διαφορά μεταξύ των ομάδων ελέγχου. Μεταξύ των πειραματικών ομάδων δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στις ομάδες ΜΤΑ-Spongostan και Biodentine-Spongostan (p=0,63), ενώ όλες οι άλλες ομάδες διέφεραν σε επίπεδο στατιστικά σημαντικό (p<0,05). Τοποθετώντας τις σε σειρά και ξεκινώντας από την ομάδα με τις υψηλότερες τιμές κυττάρων προς την ομάδα με τις χαμηλότερες τιμές κυττάρων τα αποτελέσματα διαμορφώθηκαν ως εξής: Biodentine - Collaplug > MTA - Collaplug > MTA - Spongostan = Biodentine - Spongostan > Ομάδες ελέγχου. Υπό το συνεστιακό μικροσκόπιο στις ομάδες ελέγχου υπάρχουν αραιά κύτταρα στις επιφάνειες υπό εξέταση με ευδιάκριτους πυρήνες και κυτταροπλασματικές αποφυάδες. Στην ομάδα MTA – Spongostan παρατηρήθηκαν αραιά κύτταρα στην επιφάνεια του με αποστρογγυλεμένο σχήμα. Στις ομάδες MTA – Collaplug και Biodentine – Spongostan τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια και περιλάβαναν πολυάριθμα κύτταρα στην επιφάνεια του σπόγγου, αποπεπλετατυσμένα με εκτενείς κυτταροπλασματικές αποφυάδες. Τέλος, στην ομάδα Biodentine – Collaplug καταγράφηκαν πολυάριθμα, ατρακτοειδούς σχήματος κύτταρα σε όλη την επιφάνεια του δείγματος. Συμπεράσματα: Η ποιοτική στοιχειακή σύνθεση των βιοεπαγωγικών υλικών δεν επηρεάζεται όταν η πήξη τους πραγματοποιείται παρουσία σπόγγου κολλαγόνου, επηρεάζεται όμως η μορφολογία τους καθώς παρατηρείται εναπόθεση ενός ιζήματος στην επιφάνεια τους. Ο συνδυασμός σπόγγου κολλαγόνου και βιοεπαγωγικού υλικού φαίνεται να επιδρά ευεργετικά στην ανάπτυξη και προσκόλληση βλαστικών κυττάρων στην επιφάνεια τους. Καλύτερος συνδυασμός υλικού και σπόγγου αποδεικνύεται αυτός που περιλαμβάνει Biodentine ως βιοεπαγωγικό υλικό και Collaplug ως σπόγγο κολλαγόνου. Το Collaplug φαίνεται να υπερτερεί του Spongostan όταν εξετάζεται η ανάπτυξη κι η προσκόλληση των βλαστικών κυττάρων στην επιφάνεια τους.","Introduction: In the published clinical instructions for the application of regenerative techniques, after the completion of the procedures aimed at the disinfection of the pulpal cavity, the induction of bleeding and the formation of a blood clot are mentioned. It is then recommended to place an absorbable collagen matrix in contact with the blood clot and subsequently with the bioactive material of choice. The interaction of the collagen matrix with the blood clot on the one hand and with the bioactive materials on the other hand is the subject of the present dissertation. The choice of the material that will be used as an intracanal coronal barrier in regenerative techniques is one of the factors influencing the success of the technique, as this material comes in contact with a number of stem cells located within the blood clot. Several studies compare the biocompatibility of different bioactive materials, both between each other and among various other dental materials. A general conclusion from the above studies is the high biocompatibility of both MTA and Biodentine as well as other bioceramic materials. The available data from the international literature on whether the properties of bioactive materials are affected when the setting reaction is carried out in the presence of collagen, an environment that is not known if it can affect the physical properties of these materials and consequently their bioinductivity, are considered incomplete. Objective: The purpose of this study was twofold: 1) the evaluation of the surface morphology and the qualitative elemental composition of MTA and Biodentine when setting in the presence of collagen (Spongostan and Collaplug) using a scanning electron microscope and 2) the in vitro evaluation of the effect of the combination of collagen and bioactive materials on the growth and adhesion of stem cells from human exfoliated deciduous teeth (SHED) using a confocal microscope. Materials and Methods: To evaluate the effect of collagen on the surface morphology and the qualitative elemental composition of MTA and Biodentine, 24 intact, fully developed, single-rooted human mandibular premolars were recruited. A root segment of 3mm in thickness was collected from the middle part of each root. Root canals were enlarged to 1100 μm in diameter by using Gates Glidden drills #1 to #4. The samples were divided into 4 experimental groups and 2 control groups (4 samples for each group). Biodentine (Septodont, Saint Maur des Fosses, France) and white ProRoot MTA (Dentsply Tulsa Dental Spe-cialties, Memphis, TN) were mixed according to the manufacturers’ instructions and packed into the lumen of each root segment according to the group assigned to each sample. Collaplug collagen sponge (Zimmer Dental, Carlsbad, CA) or Spongostan (Ethicon, Som-erville, USA) was placed on top of the bioactive material to cover the root canal. The samples remained in a 100% humidity environment at 37°C, in contact with gauze impregnated with saline (Pharmex S.A. Pharmaceuticals, Greece) for 24 hours and then examined under the scanning electron microscope Jeol 6380LV (JEOL Ltd., USA). To evaluate the effect of collagen on the growth and adhesion of stem cells from human exfoliated deciduous teeth (SHED) on the surface of bioactive materials 40 intact, fully developed, single-rooted human mandibular premolars were recruited and speciments were prepared following the same protocol as the first part of the experiment. SHED were cultured in Dulbecco’s Modi-fied Eagle’s Medium (DMEM), supplemented with streptomycin, penicillin, and L-glutamine and complemented with 10% heat-inactivated fetal bovine serum at 37o C in a 5% CO2 humidified incubator. Cells used were between 3rd and 5th passage. The samples were divided into 4 experimental groups and 4 control groups (6 samples for each experimental group and 4 samples for each control group). The root canal was then filled with ProRoot MTA or Biodentine and a section of Collaplug or Spongostan collagen sponge was placed on top of the bioinductive material, covering the root canal, as mentioned above. Then, after a short time elapsed to achieve the initial curing of the materials the samples were transferred in the bottom of the wells of a 24-well culture plate. 300 µl DMEM and 2.5x104 cells were added in each well. The cells were cultured for 72 hours at 37oC in a 5% CO2 humidified incubator. After that, the cells cultured on the surface of the samples were fixed and the samples were stained using Phalloidin - Rhodamin solution to reveal the cytoskeleton and more specifically the actin filaments. 4’,6-diamidino-2-phenylindole (DAPI) was used for the detection of the nucleus. Samples were observed under the confocal microscope Leica TCS SP5 and analyzed using Leica software, LAS AF. Kruskal Wallis non-parametric test was performed for the correlation between the experimental groups and the number of cells per unit area (mm2). All reported probability values (p-values) were compared to a significant level of 5%. The analyses of coded data were carried out using IBM SPSS software version 25.0. Results: Regarding the evaluation of the effect of collagen on the surface morphology and the qualitative elemental composition of MTA and Biodentine, the recorded stoichiometry was confirmed and reinforced by previous corresponding studies. After removing the sponges to observe the surface of the materials in the scanning electron microscope, Spongostan left more residue on the surface compared to Collaplug. In the experimental groups, the presence of a precipitate that appeared to cover the entire surface was observed under the electron microscope, giving the matrix of the material a more cloudy appearance. Regarding the evaluation of the effect of collagen on the growth and adhesion of stem cells from human exfoliated deciduous teeth to the surface of bioactive materials, a statistically significant difference was observed between all experimental and control groups. There was no difference between the control groups. No statistically significant difference was observed between the experimental groups MTA-Spongostan and Biodentine-Spongostan (p = 0.63), while all other groups differed at a statistically significant level (p <0.05). By placing them in order and starting from the group with the highest cell values to the group with the lowest cell values the results were the following: Biodentine - Collaplug> MTA - Collaplug> MTA - Spongostan = Biodentine - Spongostan> Control groups. Under the confocal microscope in the control groups there were sparse cells on the test surfaces with distinct nuclei and cytoplasmic processes. In the MTA - Spongostan group, sparse cells with a rounded shape were observed on its surface. In the MTA - Collaplug and Biodentine - Spongostan groups the results were similar and included numerous cells on the surface of the sponge, depleted with extensive cytoplasmic processes. Finally, in the Biodentine - Collaplug group, numerous spindle-shaped cells were observed throughout the sample surface. Conclusion: The qualitative elemental composition of bioactive materials is not affected when they set in the presence of collagen sponge, but their morphology is affected as a precipitate is deposited on their surface. The combination of collagen sponge and bioactive material seems to have a beneficial effect on the growth and adhesion of stem cells to their surface. The best combination of material and sponge proves to be the one that includes Biodentine as a bioinductive material and Collaplug as a collagen sponge. Collaplug appears to be superior to Spongostan when considering the growth and adhesion of stem cells to their surface."],"dc:identifier":["uoadl:2947805","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2947805"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Επίδραση κολλαγόνου στην επιφάνεια βιοεπαγωγικών υλικών και στην ανάπτυξη και προσκόλληση βλαστικών κυττάρων οδοντικής προέλευσης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:43:14Z"}