{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2948242"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2948242","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Δοσιμετρική και ραδιοβιολογική σύγκριση τεχνικών και πρωτοκόλλων προεγχειρητικής ακτινοθεραπείας για καρκίνο του ορθού","abstract":"Η προεγχειρητική ακτινοθεραπεία για ασθενείς που νοσούν από καρκίνο στην ανατομική περιοχή του ορθού, αποτελεί την πιο συχνή μέθοδο θεραπείας του κακοηθούς όγκου. Για την αντιμετώπιση του όγκου έχουν προταθεί δυο διαφορετικά πρωτόκολλα θεραπείας, το συμβατικό (LCRT, Long Course RT) και το υποκλασματοποιημένο (SCRT, Short Course RT). Με το συμβατικό σχήμα θεραπείας χορηγείται στον ασθενή συνολική δόση 50Gy σε 25 συνεδρίες. Αντίθετα, με το υποκλασματοποιημένο σχήμα ο ασθενής λαμβάνει 25Gy σε 5 συνεδρίες. Στην περιοχή εγγύς του ορθού βρίσκονται όργανα μείζονος ζωτικής σημασίας, όπως το έντερο, η ουροδόχος κύστη, ο προστάτης, η μήτρα κ.α, τα οποία χρήζουν προστασίας από την ακτινοβολία καθώς συνδέονται με εκδήλωση τοξικότητας. Επιπλέον, η έκθεση των υγιών οργάνων σε υψηλή δόση, η οποία προέρχεται από ακτινοθεραπεία, συνδέεται ακόμα και με μακροπρόθεσμη εμφάνισης δευτερογενούς καρκίνου. Γι αυτό η παρούσα διπλωματική εργασία έχει δυο απώτερους στόχους. Ο πρώτος είναι να συγκρίνει δοσιμετρικά τόσο τα δυο ακτινοθεραπευτικά σχήματα, όσο και τις τεχνικές σχεδιασμού της θεραπείας. Ενώ ο δεύτερος στόχος περιλαμβάνει τη ραδιοβιολογική σύγκριση των τεχνικών και τελικά των δυο διαφορετικών πρωτοκόλλων μέσω του υπολογισμού του απόλυτου κινδύνου (EAR, Excess Absolute Risk) επαγωγής δευτερογενών κακοηθειών σε κρίσιμα όργανα που βρίσκονται εντός του πρωτογενούς πεδίου ακτινοβολίας. Η εργασία εστιάζει στο σχεδιασμό πλάνων θεραπείας με τις σύγχρονες τεχνικές. Οι σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού θεραπείας που χρησιμοποιήθηκαν είναι η IMRT (Intensity Modulated Radiation Therapy) και η VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy), ενέργειας φωτονίων 6MV και 10MV. Όλα τα πλάνα που σχεδιάστηκαν υπακούουν στις απαιτήσεις ορίων δόσης που καταγράφονται στη διεθνή βιβλιογραφία. Από το σύστημα σχεδιασμού θεραπείας (TPS) λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα δοσιμετρικά δεδομένα για τη σύγκριση των διαφορετικών τεχνικών του ίδιου σχήματος. Η σύγκριση πραγματοποιείται τόσο για την κάλυψη του όγκου στόχου όσο και για την προστασία των κρίσιμων οργάνων (OAR sparing). Το αποτέλεσμα που προκύπτει από τη δοσιμετρική σύγκριση των τεχνικών είναι ότι αναφορικά με την κάλυψη του όγκου στόχου δεν παρουσίασαν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, όμως τα πλάνα που σχεδιάστηκαν με την τεχνική IMRT ενέργειας φωτονίων 6MV παρείχαν μεγαλύτερη προστασία των κρίσιμων ανατομικών δομών και για τα δυο σχήματα θεραπείας. Εν συνεχεία, με τη βοήθεια του διαφορικού ιστογράμματος δόσης – όγκου (Differential DVH) πραγματοποιήθηκαν υπολογισμοί για την εύρεση της ισοδύναμης δόσης οργάνου (OED, Organ Equivalent Dose), για τις ανατομικές δομές της ουροδόχου κύστης και του εντέρου, σύμφωνα με τη σύσταση του Schneider et. al [51]. Ενώ ταυτόχρονα, υπολογίστηκε ο απόλυτος κίνδυνος (EAR) εμφάνισης δευτερογενούς καρκίνου έπειτα από ακτινοθεραπεία. Η μέση ηλικία των ασθενών που εκτέθηκαν σε ακτινοβολία είναι τα 55 έτη. Οι τιμές EAR της ουροδόχου κύστης για το συμβατικό σχήμα και για το υποκλασματοποιημένο σχήμα είναι (1.095, 0.909, 0.965, 0.745) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, και (1.02, 0.978, 1.013, 0.973) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, αντίστοιχα για IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. Αντίθετα για το έντερο οι τιμές EAR του συμβατικού και υποκλασματοποιημένου σχήματος είναι (1.453, 1.323, 1.331, 1.148) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, και (1.045, 0.978, 1.058, 0.979) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, αντίστοιχα για IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. Τα αποτελέσματα που διαφαίνονται από αυτές τις συγκρίσεις είναι ότι μεταξύ των πλάνων για τις διαφορετικές τεχνικές κι ενέργειες οι απόλυτες τιμές EAR δεν παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις. Όμως συγκρίνοντας αυτές τις τιμές για τα διαφορετικά ακτινοθεραπευτικά πρωτόκολλα παρατηρείται πως για την ουροδόχο κύστη ο απόλυτος κίνδυνος καρκινογένεσης αυξάνεται στο υποκλασματοποιημένο σχήμα θεραπείας. Παρόλα αυτά κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να συμβαίνει για την ανατομική περιοχή του εντέρου, καθώς τόσο οι απόλυτες τιμές EAR μεταξύ των πλάνων του ίδιου σχήματος όσο και οι απόλυτες τιμές μεταξύ των δυο πρωτοκόλλων LCRT κι SCRT, δεν υπόκεινται σε σημαντικές αριθμητικές διακυμάνσεις. Εν κατακλείδι, ως προς τη δοσιμετρία τα δυο διαφορετικά ακτινοθεραπευτικά σχήματα καθίστανται ισοδύναμα, καθώς πληρούν τους αρχικούς δοσιμετρικούς περιορισμούς. Αυτοί οι περιορισμοί συνδέουν τα διαφορετικά επίπεδα δόσης της συμβατικής και της υποκλασματοποιημένης ακτινοθεραπείας γι αυτό μπορεί η σύγκριση να καταστεί εφικτή. Ωστόσο, σχετικά με τη ραδιοβιολογική σύγκριση και τον απόλυτο κίνδυνο επαγωγής δευτερογενούς καρκίνου στις κρίσιμες ανατομικές δομές της ουροδόχου κύστης και του εντέρου παρατηρούνται διαφορές. Για το έντερο τα δυο σχήματα φαίνεται να είναι ισοδύναμα, ενώ για την ουροδόχο κύστη η ακτινοθεραπεία με SCRT ελλοχεύει μεγαλύτερο απόλυτο κίνδυνο επαγώμενης κακοήθειας. Παρόλα αυτά το απώτερο αποτέλεσμα αυτών των συγκρίσεων είναι ότι τόσο οι διαφορετικές τεχνικές όσο και τα δυο πρωτόκολλα δεν εμφανίζουν ουσιαστικές διαφορές. Επομένως μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην κλινική πράξη και να επιφέρουν αξιόλογα αποτελέσματα αναφορικά με την προεγχειρητική αντιμετώπιση του καρκίνου στο ορθό.","abstract_html":"Η προεγχειρητική ακτινοθεραπεία για ασθενείς που νοσούν από καρκίνο στην ανατομική περιοχή του ορθού, αποτελεί την πιο συχνή μέθοδο θεραπείας του κακοηθούς όγκου. Για την αντιμετώπιση του όγκου έχουν προταθεί δυο διαφορετικά πρωτόκολλα θεραπείας, το συμβατικό (LCRT, Long Course RT) και το υποκλασματοποιημένο (SCRT, Short Course RT). Με το συμβατικό σχήμα θεραπείας χορηγείται στον ασθενή συνολική δόση 50Gy σε 25 συνεδρίες. Αντίθετα, με το υποκλασματοποιημένο σχήμα ο ασθενής λαμβάνει 25Gy σε 5 συνεδρίες. Στην περιοχή εγγύς του ορθού βρίσκονται όργανα μείζονος ζωτικής σημασίας, όπως το έντερο, η ουροδόχος κύστη, ο προστάτης, η μήτρα κ.α, τα οποία χρήζουν προστασίας από την ακτινοβολία καθώς συνδέονται με εκδήλωση τοξικότητας. Επιπλέον, η έκθεση των υγιών οργάνων σε υψηλή δόση, η οποία προέρχεται από ακτινοθεραπεία, συνδέεται ακόμα και με μακροπρόθεσμη εμφάνισης δευτερογενούς καρκίνου. Γι αυτό η παρούσα διπλωματική εργασία έχει δυο απώτερους στόχους. Ο πρώτος είναι να συγκρίνει δοσιμετρικά τόσο τα δυο ακτινοθεραπευτικά σχήματα, όσο και τις τεχνικές σχεδιασμού της θεραπείας. Ενώ ο δεύτερος στόχος περιλαμβάνει τη ραδιοβιολογική σύγκριση των τεχνικών και τελικά των δυο διαφορετικών πρωτοκόλλων μέσω του υπολογισμού του απόλυτου κινδύνου (EAR, Excess Absolute Risk) επαγωγής δευτερογενών κακοηθειών σε κρίσιμα όργανα που βρίσκονται εντός του πρωτογενούς πεδίου ακτινοβολίας. Η εργασία εστιάζει στο σχεδιασμό πλάνων θεραπείας με τις σύγχρονες τεχνικές. Οι σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού θεραπείας που χρησιμοποιήθηκαν είναι η IMRT (Intensity Modulated Radiation Therapy) και η VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy), ενέργειας φωτονίων 6MV και 10MV. Όλα τα πλάνα που σχεδιάστηκαν υπακούουν στις απαιτήσεις ορίων δόσης που καταγράφονται στη διεθνή βιβλιογραφία. Από το σύστημα σχεδιασμού θεραπείας (TPS) λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα δοσιμετρικά δεδομένα για τη σύγκριση των διαφορετικών τεχνικών του ίδιου σχήματος. Η σύγκριση πραγματοποιείται τόσο για την κάλυψη του όγκου στόχου όσο και για την προστασία των κρίσιμων οργάνων (OAR sparing). Το αποτέλεσμα που προκύπτει από τη δοσιμετρική σύγκριση των τεχνικών είναι ότι αναφορικά με την κάλυψη του όγκου στόχου δεν παρουσίασαν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, όμως τα πλάνα που σχεδιάστηκαν με την τεχνική IMRT ενέργειας φωτονίων 6MV παρείχαν μεγαλύτερη προστασία των κρίσιμων ανατομικών δομών και για τα δυο σχήματα θεραπείας. Εν συνεχεία, με τη βοήθεια του διαφορικού ιστογράμματος δόσης – όγκου (Differential DVH) πραγματοποιήθηκαν υπολογισμοί για την εύρεση της ισοδύναμης δόσης οργάνου (OED, Organ Equivalent Dose), για τις ανατομικές δομές της ουροδόχου κύστης και του εντέρου, σύμφωνα με τη σύσταση του Schneider et. al [51]. Ενώ ταυτόχρονα, υπολογίστηκε ο απόλυτος κίνδυνος (EAR) εμφάνισης δευτερογενούς καρκίνου έπειτα από ακτινοθεραπεία. Η μέση ηλικία των ασθενών που εκτέθηκαν σε ακτινοβολία είναι τα 55 έτη. Οι τιμές EAR της ουροδόχου κύστης για το συμβατικό σχήμα και για το υποκλασματοποιημένο σχήμα είναι (1.095, 0.909, 0.965, 0.745) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, και (1.02, 0.978, 1.013, 0.973) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, αντίστοιχα για IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. Αντίθετα για το έντερο οι τιμές EAR του συμβατικού και υποκλασματοποιημένου σχήματος είναι (1.453, 1.323, 1.331, 1.148) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, και (1.045, 0.978, 1.058, 0.979) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, αντίστοιχα για IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. Τα αποτελέσματα που διαφαίνονται από αυτές τις συγκρίσεις είναι ότι μεταξύ των πλάνων για τις διαφορετικές τεχνικές κι ενέργειες οι απόλυτες τιμές EAR δεν παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις. Όμως συγκρίνοντας αυτές τις τιμές για τα διαφορετικά ακτινοθεραπευτικά πρωτόκολλα παρατηρείται πως για την ουροδόχο κύστη ο απόλυτος κίνδυνος καρκινογένεσης αυξάνεται στο υποκλασματοποιημένο σχήμα θεραπείας. Παρόλα αυτά κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να συμβαίνει για την ανατομική περιοχή του εντέρου, καθώς τόσο οι απόλυτες τιμές EAR μεταξύ των πλάνων του ίδιου σχήματος όσο και οι απόλυτες τιμές μεταξύ των δυο πρωτοκόλλων LCRT κι SCRT, δεν υπόκεινται σε σημαντικές αριθμητικές διακυμάνσεις. Εν κατακλείδι, ως προς τη δοσιμετρία τα δυο διαφορετικά ακτινοθεραπευτικά σχήματα καθίστανται ισοδύναμα, καθώς πληρούν τους αρχικούς δοσιμετρικούς περιορισμούς. Αυτοί οι περιορισμοί συνδέουν τα διαφορετικά επίπεδα δόσης της συμβατικής και της υποκλασματοποιημένης ακτινοθεραπείας γι αυτό μπορεί η σύγκριση να καταστεί εφικτή. Ωστόσο, σχετικά με τη ραδιοβιολογική σύγκριση και τον απόλυτο κίνδυνο επαγωγής δευτερογενούς καρκίνου στις κρίσιμες ανατομικές δομές της ουροδόχου κύστης και του εντέρου παρατηρούνται διαφορές. Για το έντερο τα δυο σχήματα φαίνεται να είναι ισοδύναμα, ενώ για την ουροδόχο κύστη η ακτινοθεραπεία με SCRT ελλοχεύει μεγαλύτερο απόλυτο κίνδυνο επαγώμενης κακοήθειας. Παρόλα αυτά το απώτερο αποτέλεσμα αυτών των συγκρίσεων είναι ότι τόσο οι διαφορετικές τεχνικές όσο και τα δυο πρωτόκολλα δεν εμφανίζουν ουσιαστικές διαφορές. Επομένως μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην κλινική πράξη και να επιφέρουν αξιόλογα αποτελέσματα αναφορικά με την προεγχειρητική αντιμετώπιση του καρκίνου στο ορθό.","abstract_has_math":false,"creators":["Μάτσαλη Αικατερίνη","Matsali Aikaterini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:43:17Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2948242"],"render_values":[{"text":"uoadl:2948242","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2948242","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2948242","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2948242","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μάτσαλη Αικατερίνη","Matsali Aikaterini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2948242","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2948242"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η προεγχειρητική ακτινοθεραπεία για ασθενείς που νοσούν από καρκίνο στην ανατομική περιοχή του ορθού, αποτελεί την πιο συχνή μέθοδο θεραπείας του κακοηθούς όγκου. Για την αντιμετώπιση του όγκου έχουν προταθεί δυο διαφορετικά πρωτόκολλα θεραπείας, το συμβατικό (LCRT, Long Course RT) και το υποκλασματοποιημένο (SCRT, Short Course RT). Με το συμβατικό σχήμα θεραπείας χορηγείται στον ασθενή συνολική δόση 50Gy σε 25 συνεδρίες. Αντίθετα, με το υποκλασματοποιημένο σχήμα ο ασθενής λαμβάνει 25Gy σε 5 συνεδρίες. Στην περιοχή εγγύς του ορθού βρίσκονται όργανα μείζονος ζωτικής σημασίας, όπως το έντερο, η ουροδόχος κύστη, ο προστάτης, η μήτρα κ.α, τα οποία χρήζουν προστασίας από την ακτινοβολία καθώς συνδέονται με εκδήλωση τοξικότητας. Επιπλέον, η έκθεση των υγιών οργάνων σε υψηλή δόση, η οποία προέρχεται από ακτινοθεραπεία, συνδέεται ακόμα και με μακροπρόθεσμη εμφάνισης δευτερογενούς καρκίνου. Γι αυτό η παρούσα διπλωματική εργασία έχει δυο απώτερους στόχους. Ο πρώτος είναι να συγκρίνει δοσιμετρικά τόσο τα δυο ακτινοθεραπευτικά σχήματα, όσο και τις τεχνικές σχεδιασμού της θεραπείας. Ενώ ο δεύτερος στόχος περιλαμβάνει τη ραδιοβιολογική σύγκριση των τεχνικών και τελικά των δυο διαφορετικών πρωτοκόλλων μέσω του υπολογισμού του απόλυτου κινδύνου (EAR, Excess Absolute Risk) επαγωγής δευτερογενών κακοηθειών σε κρίσιμα όργανα που βρίσκονται εντός του πρωτογενούς πεδίου ακτινοβολίας. Η εργασία εστιάζει στο σχεδιασμό πλάνων θεραπείας με τις σύγχρονες τεχνικές. Οι σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού θεραπείας που χρησιμοποιήθηκαν είναι η IMRT (Intensity Modulated Radiation Therapy) και η VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy), ενέργειας φωτονίων 6MV και 10MV. Όλα τα πλάνα που σχεδιάστηκαν υπακούουν στις απαιτήσεις ορίων δόσης που καταγράφονται στη διεθνή βιβλιογραφία. Από το σύστημα σχεδιασμού θεραπείας (TPS) λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα δοσιμετρικά δεδομένα για τη σύγκριση των διαφορετικών τεχνικών του ίδιου σχήματος. Η σύγκριση πραγματοποιείται τόσο για την κάλυψη του όγκου στόχου όσο και για την προστασία των κρίσιμων οργάνων (OAR sparing). Το αποτέλεσμα που προκύπτει από τη δοσιμετρική σύγκριση των τεχνικών είναι ότι αναφορικά με την κάλυψη του όγκου στόχου δεν παρουσίασαν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, όμως τα πλάνα που σχεδιάστηκαν με την τεχνική IMRT ενέργειας φωτονίων 6MV παρείχαν μεγαλύτερη προστασία των κρίσιμων ανατομικών δομών και για τα δυο σχήματα θεραπείας. Εν συνεχεία, με τη βοήθεια του διαφορικού ιστογράμματος δόσης – όγκου (Differential DVH) πραγματοποιήθηκαν υπολογισμοί για την εύρεση της ισοδύναμης δόσης οργάνου (OED, Organ Equivalent Dose), για τις ανατομικές δομές της ουροδόχου κύστης και του εντέρου, σύμφωνα με τη σύσταση του Schneider et. al [51]. Ενώ ταυτόχρονα, υπολογίστηκε ο απόλυτος κίνδυνος (EAR) εμφάνισης δευτερογενούς καρκίνου έπειτα από ακτινοθεραπεία. Η μέση ηλικία των ασθενών που εκτέθηκαν σε ακτινοβολία είναι τα 55 έτη. Οι τιμές EAR της ουροδόχου κύστης για το συμβατικό σχήμα και για το υποκλασματοποιημένο σχήμα είναι (1.095, 0.909, 0.965, 0.745) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, και (1.02, 0.978, 1.013, 0.973) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, αντίστοιχα για IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. Αντίθετα για το έντερο οι τιμές EAR του συμβατικού και υποκλασματοποιημένου σχήματος είναι (1.453, 1.323, 1.331, 1.148) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, και (1.045, 0.978, 1.058, 0.979) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, αντίστοιχα για IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. Τα αποτελέσματα που διαφαίνονται από αυτές τις συγκρίσεις είναι ότι μεταξύ των πλάνων για τις διαφορετικές τεχνικές κι ενέργειες οι απόλυτες τιμές EAR δεν παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις. Όμως συγκρίνοντας αυτές τις τιμές για τα διαφορετικά ακτινοθεραπευτικά πρωτόκολλα παρατηρείται πως για την ουροδόχο κύστη ο απόλυτος κίνδυνος καρκινογένεσης αυξάνεται στο υποκλασματοποιημένο σχήμα θεραπείας. Παρόλα αυτά κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να συμβαίνει για την ανατομική περιοχή του εντέρου, καθώς τόσο οι απόλυτες τιμές EAR μεταξύ των πλάνων του ίδιου σχήματος όσο και οι απόλυτες τιμές μεταξύ των δυο πρωτοκόλλων LCRT κι SCRT, δεν υπόκεινται σε σημαντικές αριθμητικές διακυμάνσεις. Εν κατακλείδι, ως προς τη δοσιμετρία τα δυο διαφορετικά ακτινοθεραπευτικά σχήματα καθίστανται ισοδύναμα, καθώς πληρούν τους αρχικούς δοσιμετρικούς περιορισμούς. Αυτοί οι περιορισμοί συνδέουν τα διαφορετικά επίπεδα δόσης της συμβατικής και της υποκλασματοποιημένης ακτινοθεραπείας γι αυτό μπορεί η σύγκριση να καταστεί εφικτή. Ωστόσο, σχετικά με τη ραδιοβιολογική σύγκριση και τον απόλυτο κίνδυνο επαγωγής δευτερογενούς καρκίνου στις κρίσιμες ανατομικές δομές της ουροδόχου κύστης και του εντέρου παρατηρούνται διαφορές. Για το έντερο τα δυο σχήματα φαίνεται να είναι ισοδύναμα, ενώ για την ουροδόχο κύστη η ακτινοθεραπεία με SCRT ελλοχεύει μεγαλύτερο απόλυτο κίνδυνο επαγώμενης κακοήθειας. Παρόλα αυτά το απώτερο αποτέλεσμα αυτών των συγκρίσεων είναι ότι τόσο οι διαφορετικές τεχνικές όσο και τα δυο πρωτόκολλα δεν εμφανίζουν ουσιαστικές διαφορές. Επομένως μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην κλινική πράξη και να επιφέρουν αξιόλογα αποτελέσματα αναφορικά με την προεγχειρητική αντιμετώπιση του καρκίνου στο ορθό.","Preoperative radiotherapy is the standard treatment used in patients with rectal cancer. There are two different treatment protocols that have been proposed for this type of malignancy, the conventional/standard fractional (LCRT, Long Course RT) one and the hypofractional (SCRT, Short Course RT) treatment. Following the conventional regimen, is given to the patient a total dose of 50Gy in 25 fractions. In contrast, in the hypofractional regimen the patient receives 25Gy in 5 fractions. Organs adjacent to the rectal such as, the bowel/intestine, the bladder, the prostate, the uterus, etc., need radiation protection as they are associated with acute and late toxicity. In addition, normal tissues are exposed to high doses when patients undergo radiotherapy. The exposure to high dose rates could be associated with long-term occurrence of second cancer. For this reasons the main purpose of this project is divided into two segments. The first one is related to the dosimetric comparison of both radiotherapy regimens and treatment planning techniques. The second objective is to estimate the induction of secondary cancer through the excess absolute risk (EAR) for critical organs located within the primary radiation field. In the end radiobiological comparison takes place for both techniques and protocols. This project focuses on the treatment planning with modern techniques, IMRT and VMAT for both protocols. The modern treatment planning techniques IMRT (Intensity Modulated Radiation Therapy) and VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy) are combined with 6MV and 10MV photon energies. All plans obey the dose limit requirements (constraints) that are recorded in the literature. The treatment planning system (TPS) provides all the necessary dosimetric data to compare different techniques of the same regimen. The comparison is made both for the target volume coverage and for organs at risk sparing. The result of this dosimetric comparison between the techniques is that in terms of target volume coverage, no significant differences appeared. On the other hand standard fractionated and hypofractionated IMRT combined with 6MV photon energy provided better critical structures sparing. Subsequently, using the Differential dose – volume histogram (DVH), calculations were made to find the organ equivalent dose (OED) for the anatomical structures of the bladder and bowel, according to recommendation of Schneider et. al [51]. At the same time, the excess absolute risk (EAR) of secondary cancer was calculated. The age of the patients, at the time of their exposure to radiotherapy, was that of 55 years. The estimated EAR values for bladder using the conventional and the hypofractional regimen are (1,095, 0.909, 0.965, 0.745) per 104 persons - year, and (1.02, 0.978, 1,013, 0.973) per 104 persons - year, respectively for IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. In contrast for the bowel the EAR values for conventional and hypofractional regimen are (1.453, 1.323, 1.331, 1.148) per 104 persons - year, and (1.045, 0.978, 1.058, 0.979) per 104 persons - year, respectively for IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. According to these comparisons the absolute EAR values for the different techniques combined with different energies do not fluctuate much. However, comparing these values to the different radiotherapy protocols, it is observed that the absolute risk of carcinogenesis increases for the hypofractionated treatment regimen for the bladder. However, this does not seem to be the case for the bowel, as the absolute EAR values for both planning techniques with 6MV or 10MV, and between LCRT and SCRT are not subject to significant numerical deviations. In conclusion, in terms of dosimetry the two different radiotherapy regimens become equivalent, as they meet the initial dose constraints. These limitations link the different dose levels of conventional and hypofractional radiotherapy, so such comparisons may be acceptable. However, differences are observed regarding the radiobiological comparison and the secondary bladder and bowel cancer absolute risk. While for the bowel where both protocols appear to be equivalent, SCRT carries a greater absolute risk of creating malignancy to the bladder. However, the ultimate result of these comparisons is that both the techniques and the two protocols do not show significant differences, so the different techniques and protocols can be used in clinical practice and bring remarkable endpoints in the preoperative treatment of rectal cancer."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Δοσιμετρική και ραδιοβιολογική σύγκριση τεχνικών και πρωτοκόλλων προεγχειρητικής ακτινοθεραπείας για καρκίνο του ορθού"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μάτσαλη Αικατερίνη","Matsali Aikaterini"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η προεγχειρητική ακτινοθεραπεία για ασθενείς που νοσούν από καρκίνο στην ανατομική περιοχή του ορθού, αποτελεί την πιο συχνή μέθοδο θεραπείας του κακοηθούς όγκου. Για την αντιμετώπιση του όγκου έχουν προταθεί δυο διαφορετικά πρωτόκολλα θεραπείας, το συμβατικό (LCRT, Long Course RT) και το υποκλασματοποιημένο (SCRT, Short Course RT). Με το συμβατικό σχήμα θεραπείας χορηγείται στον ασθενή συνολική δόση 50Gy σε 25 συνεδρίες. Αντίθετα, με το υποκλασματοποιημένο σχήμα ο ασθενής λαμβάνει 25Gy σε 5 συνεδρίες. Στην περιοχή εγγύς του ορθού βρίσκονται όργανα μείζονος ζωτικής σημασίας, όπως το έντερο, η ουροδόχος κύστη, ο προστάτης, η μήτρα κ.α, τα οποία χρήζουν προστασίας από την ακτινοβολία καθώς συνδέονται με εκδήλωση τοξικότητας. Επιπλέον, η έκθεση των υγιών οργάνων σε υψηλή δόση, η οποία προέρχεται από ακτινοθεραπεία, συνδέεται ακόμα και με μακροπρόθεσμη εμφάνισης δευτερογενούς καρκίνου. Γι αυτό η παρούσα διπλωματική εργασία έχει δυο απώτερους στόχους. Ο πρώτος είναι να συγκρίνει δοσιμετρικά τόσο τα δυο ακτινοθεραπευτικά σχήματα, όσο και τις τεχνικές σχεδιασμού της θεραπείας. Ενώ ο δεύτερος στόχος περιλαμβάνει τη ραδιοβιολογική σύγκριση των τεχνικών και τελικά των δυο διαφορετικών πρωτοκόλλων μέσω του υπολογισμού του απόλυτου κινδύνου (EAR, Excess Absolute Risk) επαγωγής δευτερογενών κακοηθειών σε κρίσιμα όργανα που βρίσκονται εντός του πρωτογενούς πεδίου ακτινοβολίας. Η εργασία εστιάζει στο σχεδιασμό πλάνων θεραπείας με τις σύγχρονες τεχνικές. Οι σύγχρονες τεχνικές σχεδιασμού θεραπείας που χρησιμοποιήθηκαν είναι η IMRT (Intensity Modulated Radiation Therapy) και η VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy), ενέργειας φωτονίων 6MV και 10MV. Όλα τα πλάνα που σχεδιάστηκαν υπακούουν στις απαιτήσεις ορίων δόσης που καταγράφονται στη διεθνή βιβλιογραφία. Από το σύστημα σχεδιασμού θεραπείας (TPS) λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα δοσιμετρικά δεδομένα για τη σύγκριση των διαφορετικών τεχνικών του ίδιου σχήματος. Η σύγκριση πραγματοποιείται τόσο για την κάλυψη του όγκου στόχου όσο και για την προστασία των κρίσιμων οργάνων (OAR sparing). Το αποτέλεσμα που προκύπτει από τη δοσιμετρική σύγκριση των τεχνικών είναι ότι αναφορικά με την κάλυψη του όγκου στόχου δεν παρουσίασαν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους, όμως τα πλάνα που σχεδιάστηκαν με την τεχνική IMRT ενέργειας φωτονίων 6MV παρείχαν μεγαλύτερη προστασία των κρίσιμων ανατομικών δομών και για τα δυο σχήματα θεραπείας. Εν συνεχεία, με τη βοήθεια του διαφορικού ιστογράμματος δόσης – όγκου (Differential DVH) πραγματοποιήθηκαν υπολογισμοί για την εύρεση της ισοδύναμης δόσης οργάνου (OED, Organ Equivalent Dose), για τις ανατομικές δομές της ουροδόχου κύστης και του εντέρου, σύμφωνα με τη σύσταση του Schneider et. al [51]. Ενώ ταυτόχρονα, υπολογίστηκε ο απόλυτος κίνδυνος (EAR) εμφάνισης δευτερογενούς καρκίνου έπειτα από ακτινοθεραπεία. Η μέση ηλικία των ασθενών που εκτέθηκαν σε ακτινοβολία είναι τα 55 έτη. Οι τιμές EAR της ουροδόχου κύστης για το συμβατικό σχήμα και για το υποκλασματοποιημένο σχήμα είναι (1.095, 0.909, 0.965, 0.745) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, και (1.02, 0.978, 1.013, 0.973) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, αντίστοιχα για IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. Αντίθετα για το έντερο οι τιμές EAR του συμβατικού και υποκλασματοποιημένου σχήματος είναι (1.453, 1.323, 1.331, 1.148) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, και (1.045, 0.978, 1.058, 0.979) ανά 104 άτομα ανά χρόνο, αντίστοιχα για IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. Τα αποτελέσματα που διαφαίνονται από αυτές τις συγκρίσεις είναι ότι μεταξύ των πλάνων για τις διαφορετικές τεχνικές κι ενέργειες οι απόλυτες τιμές EAR δεν παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις. Όμως συγκρίνοντας αυτές τις τιμές για τα διαφορετικά ακτινοθεραπευτικά πρωτόκολλα παρατηρείται πως για την ουροδόχο κύστη ο απόλυτος κίνδυνος καρκινογένεσης αυξάνεται στο υποκλασματοποιημένο σχήμα θεραπείας. Παρόλα αυτά κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να συμβαίνει για την ανατομική περιοχή του εντέρου, καθώς τόσο οι απόλυτες τιμές EAR μεταξύ των πλάνων του ίδιου σχήματος όσο και οι απόλυτες τιμές μεταξύ των δυο πρωτοκόλλων LCRT κι SCRT, δεν υπόκεινται σε σημαντικές αριθμητικές διακυμάνσεις. Εν κατακλείδι, ως προς τη δοσιμετρία τα δυο διαφορετικά ακτινοθεραπευτικά σχήματα καθίστανται ισοδύναμα, καθώς πληρούν τους αρχικούς δοσιμετρικούς περιορισμούς. Αυτοί οι περιορισμοί συνδέουν τα διαφορετικά επίπεδα δόσης της συμβατικής και της υποκλασματοποιημένης ακτινοθεραπείας γι αυτό μπορεί η σύγκριση να καταστεί εφικτή. Ωστόσο, σχετικά με τη ραδιοβιολογική σύγκριση και τον απόλυτο κίνδυνο επαγωγής δευτερογενούς καρκίνου στις κρίσιμες ανατομικές δομές της ουροδόχου κύστης και του εντέρου παρατηρούνται διαφορές. Για το έντερο τα δυο σχήματα φαίνεται να είναι ισοδύναμα, ενώ για την ουροδόχο κύστη η ακτινοθεραπεία με SCRT ελλοχεύει μεγαλύτερο απόλυτο κίνδυνο επαγώμενης κακοήθειας. Παρόλα αυτά το απώτερο αποτέλεσμα αυτών των συγκρίσεων είναι ότι τόσο οι διαφορετικές τεχνικές όσο και τα δυο πρωτόκολλα δεν εμφανίζουν ουσιαστικές διαφορές. Επομένως μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην κλινική πράξη και να επιφέρουν αξιόλογα αποτελέσματα αναφορικά με την προεγχειρητική αντιμετώπιση του καρκίνου στο ορθό.","Preoperative radiotherapy is the standard treatment used in patients with rectal cancer. There are two different treatment protocols that have been proposed for this type of malignancy, the conventional/standard fractional (LCRT, Long Course RT) one and the hypofractional (SCRT, Short Course RT) treatment. Following the conventional regimen, is given to the patient a total dose of 50Gy in 25 fractions. In contrast, in the hypofractional regimen the patient receives 25Gy in 5 fractions. Organs adjacent to the rectal such as, the bowel/intestine, the bladder, the prostate, the uterus, etc., need radiation protection as they are associated with acute and late toxicity. In addition, normal tissues are exposed to high doses when patients undergo radiotherapy. The exposure to high dose rates could be associated with long-term occurrence of second cancer. For this reasons the main purpose of this project is divided into two segments. The first one is related to the dosimetric comparison of both radiotherapy regimens and treatment planning techniques. The second objective is to estimate the induction of secondary cancer through the excess absolute risk (EAR) for critical organs located within the primary radiation field. In the end radiobiological comparison takes place for both techniques and protocols. This project focuses on the treatment planning with modern techniques, IMRT and VMAT for both protocols. The modern treatment planning techniques IMRT (Intensity Modulated Radiation Therapy) and VMAT (Volumetric Modulated Arc Therapy) are combined with 6MV and 10MV photon energies. All plans obey the dose limit requirements (constraints) that are recorded in the literature. The treatment planning system (TPS) provides all the necessary dosimetric data to compare different techniques of the same regimen. The comparison is made both for the target volume coverage and for organs at risk sparing. The result of this dosimetric comparison between the techniques is that in terms of target volume coverage, no significant differences appeared. On the other hand standard fractionated and hypofractionated IMRT combined with 6MV photon energy provided better critical structures sparing. Subsequently, using the Differential dose – volume histogram (DVH), calculations were made to find the organ equivalent dose (OED) for the anatomical structures of the bladder and bowel, according to recommendation of Schneider et. al [51]. At the same time, the excess absolute risk (EAR) of secondary cancer was calculated. The age of the patients, at the time of their exposure to radiotherapy, was that of 55 years. The estimated EAR values for bladder using the conventional and the hypofractional regimen are (1,095, 0.909, 0.965, 0.745) per 104 persons - year, and (1.02, 0.978, 1,013, 0.973) per 104 persons - year, respectively for IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. In contrast for the bowel the EAR values for conventional and hypofractional regimen are (1.453, 1.323, 1.331, 1.148) per 104 persons - year, and (1.045, 0.978, 1.058, 0.979) per 104 persons - year, respectively for IMRT 6MV, IMRT 10MV, VMAT 6MV, VMAT 10MV. According to these comparisons the absolute EAR values for the different techniques combined with different energies do not fluctuate much. However, comparing these values to the different radiotherapy protocols, it is observed that the absolute risk of carcinogenesis increases for the hypofractionated treatment regimen for the bladder. However, this does not seem to be the case for the bowel, as the absolute EAR values for both planning techniques with 6MV or 10MV, and between LCRT and SCRT are not subject to significant numerical deviations. In conclusion, in terms of dosimetry the two different radiotherapy regimens become equivalent, as they meet the initial dose constraints. These limitations link the different dose levels of conventional and hypofractional radiotherapy, so such comparisons may be acceptable. However, differences are observed regarding the radiobiological comparison and the secondary bladder and bowel cancer absolute risk. While for the bowel where both protocols appear to be equivalent, SCRT carries a greater absolute risk of creating malignancy to the bladder. However, the ultimate result of these comparisons is that both the techniques and the two protocols do not show significant differences, so the different techniques and protocols can be used in clinical practice and bring remarkable endpoints in the preoperative treatment of rectal cancer."],"dc:identifier":["uoadl:2948242","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2948242"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Δοσιμετρική και ραδιοβιολογική σύγκριση τεχνικών και πρωτοκόλλων προεγχειρητικής ακτινοθεραπείας για καρκίνο του ορθού"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:43:17Z"}