{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2955347"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2955347","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού, ως Γεωπολιτικός Παράγοντας ανακατανομής ισχύος στο γεωπολιτικό σύμπλοκο της Ευρωπαϊκής Ενώσεως","abstract":"Στην φαινομενικά αδιάσειστη συμμαχία της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, υπάρχουν κράτη τα οποία μπορούν να παίξουν έναν διπλό ή και πολλαπλό ρόλο ανάμεσα στους μεγάλους υπερσυστημικούς δρώντες, όπως είναι οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα. Ο Νέος Δρόμος του Μεταξιού, διαιρείται σε 4 επιμέρους κομμάτια. Ο Χερσαίος, ο Θαλάσσιος, ο Πολικός και ο Διαδικτυακός Δρόμος του Μεταξιού. Η Πρωτοβουλία στοχεύει να προωθήσει τη συνδεσιμότητα των ασιατικών, ευρωπαϊκών και αφρικανικών ηπείρων και των παρακείμενων θαλασσών τους, να δημιουργήσει και να ενισχύσει συνεργασίες μεταξύ των χωρών κατά μήκος της ζώνης, να δημιουργήσει μια πολυδιάστατη, πολυεπίπεδη και σύνθετη συνδεσιμότητα μέσω δικτύων και να πραγματοποιήσει μια ανεξάρτητη, ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη σε αυτές τις χώρες. Οι εξελίξεις για τον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ασίας, των περασμάτων του Ινδικού και του Ειρηνικού Ωκεανού είναι περίπλοκες. Αυτό συμβαίνει, γιατί στον συγκεκριμένο χώρο συγκρούονται 3 διαφορετικές στρατηγικές. Από την μία η στρατηγική της Κίνας με τον «Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού στον 21ο αιώνα», ενώ από την άλλη η στρατηγική της Ινδίας με την «Πολιτική Ανατολικής Δράσης» σε συνδυασμό με τις επιδιώξεις και τον αναπροσανατολισμό των ΗΠΑ στην συγκεκριμένη περιοχή. Η κινεζική Πρωτοβουλία περιπλέκεται ακόμη περισσότερο, όταν ο Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού φτάνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό συμβαίνει γιατί εκεί συναντώνται τα γεωστρατηγικά και επενδυτικά σχέδια αρκετών χωρών, όπως των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας, που άλλοτε συνυπάρχουν αρμονικά σε μια εύθραυστη ισορροπία και άλλοτε συγκρούονται. Με αφετηρία την Ελλάδα και στην συνέχεια τα Βαλκάνια, η Κίνα έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει μια σειρά επενδυτικών σχεδίων, κυρίως με την οικοδόμηση αμέτρητων έργων υποδομής. Μάλιστα σύμφωνα με έρευνες, εάν τα λιμάνια της Μεσογείου, Αδριατικής και του Πειραιά, μπορούσαν να φθάσουν στην αποτελεσματικότητα και την χωρητικότητα και να δημιουργήσουν επαρκείς συνδέσεις στην ενδοχώρα, θα δημιουργούσαν σοβαρή απειλή για τα λιμάνια της βορειοδυτικής ηπείρου, πχ το Ρότερνταμ, την Αμβέρσα και το Αμβούργο, και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια άνευ προηγουμένου μετατόπιση των ευρωπαϊκών συστημάτων μεταφορών και οικονομίας, ιδίως των μικρών χωρών όπως το Βέλγιο και οι Κάτω Χώρες, των οποίων οι οικονομίες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στους μεγάλους λιμένες. Παράλληλα, οι επενδυτικές κινήσεις σε μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια, σιδηροδρομικούς σταθμούς και οδικά δίκτυα εκτείνονται σε όλα σχεδόν τα ευρωπαϊκά κράτη. Μέσω των Βαλκανίων, η Κίνα επιδιώκει την σύνδεση της Ασίας με την Ευρώπη, διαμέσου χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων. Ο στόχος αφορά στην οικονομική και εμπορική επέκταση και στην Ευρώπη, κάτι που αποτυπώνεται και στον Οικονομικό Διάλογο Υψηλού Επιπέδου μεταξυ της ΕΕ και της Κίνας. Τα υποσυστήματα είναι τα εξής: 1. τα κράτη του ποτάμιου διαδρόμου Δουνάβεως-Ρήνου σε συνδυασμό με τον διάδρομο Orient East Med: Αυστρία-Γερμανία-Ολλανδία 2. τα κράτη που δέχονται τις ποτάμιες διακλαδώσεις του άξονα Δουνάβεως-Ρήνου σε συνδυασμό με τον Μεσογειακό διάδρομο: Γαλλία - Ιταλία 3. τα κράτη των δυτικών Βαλκανίων του διαδρόμου Αξιού-Μοράβα-Δουνάβεως σε συνδυασμό με τον διάδρομο Orient East Med: Ελλάδα-Βουλγαρία-Ρουμανία-Σερβία. Ο σχεδιασμός των υποσυστημάτων έγινε με τρόπο τέτοιο, καθώς φαίνεται πως η οικονομική πολιτική της Γερμανίας ταυτίζεται με τις αντίστοιχες της Αυστρίας και της Ολλανδίας, σε αντιπαράθεση με την Γαλλία και Ιταλία. Ένα ακόμη στοιχείο αποτελούν οι εμπορικοί διάδρομοι, οι οποίοι εξυπηρετούν επι το πλείστον τα λιμάνια της Γερμανίας και της Ολλανδίας, σε αντιπαράθεση με τα λιμάνια της Νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου. Όσον αφορά την οικονομική πολιτική της Γαλλίας και της Ιταλίας εκτιμάται ότι ταυτίζεται με αυτήν της Ελλάδας, όμως η τελευταία λόγω γεωγραφικής θέσης συνυπολογίζεται σε διαφορετικό υποσύστημα. Επιπλέον, κυρίως μέσω της μακροπεριφερειακής στρατηγικής της ΕΕ, εκτιμάται πως η Ελλάδα πρόκειται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα Βαλκάνια, για την προώθηση της πολιτικής αλλά και την διεύρυνση της ΕΕ, μέσω των συνδιασκέψεων που έχουν υλοποιηθεί το τελευταίο διάστημα, τόσο μεταξύ Βουλγαρίας - Ρουμανίας και Σερβίας, όσο και μεταξύ Κύπρου και Σερβίας‧ εκτιμάται μάλιστα ότι είναι πάγια πολιτική, καθώς υλοποιείται από παραπάνω από μια ελληνικές κυβερνήσεις. Φαίνεται πως η Κίνα ακολουθεί ξεχωριστή πολιτική για τις χώρες των Βαλκανίων, που ταυτόχρονα είναι και υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ, μέσω της «Πρωτοβουλίας 17+1». Ένας άλλος παράγοντας είναι η διευκόλυνση της εμπορευματικής κυκλοφορίας και μετακίνησης στον Βαλκανικό χώρο, αφού ο χώρος του Ιονίου και της Αδριατικής επικαλύπτεται και συνδέεται άμεσα με τον γεωγραφικό χώρο των Δυτικών Βαλκανίων και του Δούναβη. Η ανακατάταξη στο πεδίο της οικονομίας, διαμορφώνει το έδαφος για την ανασύνθεση των παλιών οικονομικών, πολιτικών και αμυντικών/στρατιωτικών ενώσεων όπως το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη, ενώ ήδη άρχισαν να διαμορφώνονται νέες συμμαχίες, οι οποίες στηρίζονται στην σύγκλιση συμφερόντων, όπως οι BRICS, η Οργάνωση Συνεργασίας της Σανγκάης. Πιο συγκεκριμένα στο εσωτερικό της ΕΕ και της Ευρωζώνης, οι αντιπαραθέσεις γίνονται ολοένα και πιο έντονες και οι συμβιβασμοί πιο εύθραυστοι, ειδικά με φόντο το ενδεχόμενο μιας νέας οικονομικής κρίσης. Συγκεκριμένα, διαφαίνεται πως η Γερμανία, υπερισχύει έναντι των χωρών του Νότου, γεγονός που βάζει σε κίνδυνο την συνοχή της Ευρωζώνης. Ήδη διαμορφώνονται διάφορα στρατόπεδα με αντικρουόμενες δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές. Από την μια τα κράτη του Νότου (Γαλλία, Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία), από την άλλη τα κράτη του Βορρά (Αυστρία, Δανία, Ολλανδία και Σουηδία) και τα κράτη του Βίσενγκραντ, με εξέχοντα κράτη την Ουγγαρία και την Πολωνία, με κύριο άξονα αντιπαράθεσης την γραμμή για το μεταναστευτικό. Πέρα από τον δημοσιονομικό και νομισματικό παράγοντα αξίζει να αναφερθεί, ότι ο γαλλογερμανικός συμβιβασμός δεν πρέπει να θεωρείται σταθερός, γιατί τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ σε σχέση με την Τουρκία και την Ν/Α Μεσόγειο ή η διεύρυνση της Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια, μπορούν να σπάσουν τον συμβιβασμό. Μεγάλη σημασία για την οικονομική ανάπτυξη ενός κράτους, έχει η εμπορευματική κυκλοφορία και οι εμπορικοί διάδρομοι. Όσον αφορά στους εμπορικούς διαδρόμους είτε οδικούς, είτε σιδηροδρομικούς, είτε υδάτινους, πρέπει να κατανοήσουμε πως είναι εκείνοι που χρησιμοποιούνται για την μεταφορά των εμπορευμάτων, κυρίως για την μείωση του χρόνου που απαιτείται λόγω των μεγάλων αποστάσεων‧ άλλωστε «για αυτό το εμπόριο πρέπει να το δούμε ως διαμετακομιστικό, ως εξισορρόπηση μεταξύ επάρκειας και έλλειψης ανάμεσα στα επιμέρους τμήματα ενός γεωγραφικού χώρου, καθώς και ως ανταλλαγή με άλλους χώρους, Ο Μάζης αναφέρει ότι «η ρατσελιανή κυκλοφορία εμπεριέχει τρία sine qua non στοιχεία: α) τον γεωγραφικό χώρο εκκίνησης/εκπομπής, β) τον γεωγραφικό χώρο προορισμού/άφιξης/έλξης και γ) την μεταξύ τους απόσταση», όπως επίσης εκτιμά ότι «η βαθύτερη ουσία της Verkehr (κυκλοφορίας) είναι γεωγραφική, αλλά και γεωγραφικώς καθοριζόμενη καθώς η κυκλοφορία είναι ιδιαίτερη μορφή της ιστορικής δυναμικής, παραγωγός αρμονίας και επιταχυντικός ιστορικός καταλύτης. Είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη των κρατών». Όσον αφορά τα ποτάμια δίκτυα, το πρόγραμμα της ΕΕ «Waterway Infrastructure Priorities for 2014-2020» στοχεύει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ποτάμιων πληροφοριακών συστημάτων και των υποδομών καθαρού καυσίμου. Με το νέο πρόγραμμα και την ανάλογη υποδομή της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», αλλά και με τις βασικές της πρωταρχικές επιδιώξεις, η ΕΕ σκοπεύει να δημιουργήσει ένα μεγάλης κλίμακας μεταφορικό δίκτυο, το οποίο θα εκτείνεται σε ολόκληρη την περιοχή, ώστε να διεξάγεται πιο εύκολα και γρήγορα η μεταφορά και η μετακίνηση των εμπορευμάτων, αλλά και των ανθρώπων. Αυτό το βασικό δίκτυο περιλαμβάνει σημαντικές υποδομές, απαραίτητες για την εσωτερική αγορά της ΕΕ συμπεριλαμβανομένων των πλωτών οδών και των λιμένων. Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθούμε στην σημασία του Δούναβη και την δυνητική του σύνδεση με τον ποταμό Αξιό, μέσω του παραπόταμού του, Μοράβα. Από το 2013, η Κίνα αρχίζει και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για την συγκεκριμένη. Στις 26 Ιανουαρίου 2013 ο υπουργός Φυσικών Πόρων, Ορυχείων και Χωροταξίας της Σερβίας, Milan Bacevic και ο πρόεδρος της κινεζικής κρατικής εταιρείας China Gezhouba Group Corporation, Zhang Jinquan, υπέγραψαν Πρωτόκολλο Συνεννόησης για την εκπόνηση μιας μελέτης σχετικά με την κατασκευή διώρυγας στο Μοράβα. Από τους χάρτες που προκύπτουν μέσω του προγράμματος «Mobility & Transport-TENtec Interactive Map Viewer», αναδεικνύεται ότι όσον αφορά τις Κάτω Χώρες βρίσκονται οι διάδρομοι Βόρειας θάλασσας-Βαλτικής-Μεσογείου και Ρήνου-Δούναβη-Άλπεων, ενώ στην Γερμανία, συναντώνται ο διάδρομος Βόρειας-Βαλτικής θάλασσας με τον Orient East/Med, ο διάδρομος Σκανδιναβικής Χερσονήσου με την Μεσόγειο, ο διάδρομος Ρήνου-Δούναβη-Άλπεων και ο Ατλαντικός διάδρομος. Η ενδεχόμενη σύνδεση του Δούναβη, μέσω του Μοράβα, με τον Αξιό, θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την μείωση του χρόνου που χρειάζεται ένα εμπόρευμα για να φτάσει στον τελικό προορισμό του. Σύμφωνα με τον Μάζη «το Πεκίνον αξιολογεί την διασύνδεση αυτήν ως συνέχεια του One Belt One Road (OBOR), και την πλέον συμφέρουσα για την τροφοδοσία των Ευρωπαϊκών αγορών με κινεζικά προϊόντα αλλά και την κινεζικής αγοράς με ευρωπαϊκά προϊόντα. […] Μελέτες υποστηρίζουν ότι μια τέτοια διαδρομή θα συντομεύσει κατά τέσσαρες ημέρες, εν συγκρίσει με την υπάρχουσα κατάσταση. Από πλευράς δε ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ η σύνδεσις αυτή υποστηρίζεται από την σερβική και γερμανική πλευρά, ότι θα αποτελέσει εναλλακτική όδευση για την προμήθεια πετρελαιοειδών από την Μέση Ανατολή, αυξάνοντας την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και οδηγώντας την Σερβία ακόμη πιο κοντά στην ένταξη της στους κόλπους της Ένωσης». Ενώ, σύμφωνα με μελέτες γεωγραφικά, φαίνεται περίεργο να σταλεί κάποιο φορτίο στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, λαμβάνοντας υπόψη ότι το Αιγαίο και η Αδριατική Θάλασσα είναι πολύ κοντινότερες θαλάσσιες συνδέσεις με την πλειοψηφία των κεντρικών ευρωπαϊκών τελικών προορισμών. Ακόμα και η απόσταση στην ξηρά από τον Πειραιά και την Τεργέστη σε κάποιους προορισμούς της ενδοχώρας - για παράδειγμα, το Μόναχο- είναι μικρότερη από την Βόρεια πλευρά. Από την κατάσταση που δημιουργείται στο εσωτερικό της ΕΕ, παρατηρείται η τάση ανακατανομής ισχύος υπέρ του πρώτου υποσυστήματος, που περιλαμβάνει την Γερμανία, την Ολλανδία και την Αυστρία, γεγονός που επηρεάζει τις ήδη διαμορφωμένες και καθιερωμένες συμμαχίες, τόσο σε οικονομικό, όσο και σε εμπορικό επίπεδο. Παρατηρείται επίσης, άνιση κατανομή του πλούτου και διαφοροποίηση σε μια σειρά δείκτες, όπως των ποσοστών του ΑΕΠ και της Βιομηχανίας, υπέρ του δευτέρου υποσυστήματος, που περιλαμβάνει την Γαλλία και την Ιταλία. Ωστόσο οι δυνάμεις του πρώτου υποσυστήματος υπερισχύουν σε αρκετούς τομείς, όπως στον τομέα των σιδηροδρομικών δικτύων, των διακινούμενων εμπορευματοκιβωτίων, των ΑΞΕ και των εμπορικών εξαγωγών. Οι δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν για τους τομείς των μεταφορικών δικτύων αποδεικνύουν με μεγάλη διαφορά, πως το διαμετακομιστικό εμπόριο που έχει αναπτυχθεί μέχρι στιγμής και που πρόκειται να αναπτυχθεί περαιτέρω, θα βοηθήσει τα κράτη – μέλη της ΕΕ, που βρίσκονται στο πρώτο υποσύστημα. Τα κράτη του τρίτου υποσυστήματος μπορούν να παίξουν μακροπρόθεσμα έναν πιο κομβικό ρόλο όσον αφορά το διαμετακομιστικό εμπόριο, λόγω της γεωγραφικής τοποθεσίας τους. Καθώς οι επενδύσεις της Κίνας συνεχίζονται τόσο στις προαναφερθείσες χώρες του τρίτου υποσυστήματος, όσο και γενικότερα στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, η αγοραστική δύναμη του ντόπιου πληθυσμού θα αυξάνεται και το χάσμα στο κόστος εργασίας θα μειώνεται. Με αυτόν τον τρόπο οι Κινέζοι κατασκευαστές ενδέχεται να βρίσκουν φθηνότερο να τοποθετήσουν τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους πιο κοντά στις αγορές προορισμού, οπότε μακροπρόθεσμα οι χώρες του τρίτου υποσυστήματος, θα βελτιώνουν την θέση τους και στον τομέα της βιομηχανίας και της μεταποίησης. Κατά συνέπεια, η άνιση κατανομή του πλούτου και της φτώχειας, σε συνδυασμό με την διαφαινόμενη τάση ορισμένων κρατών να μεταβάλλουν την στάση τους απέναντι σε έτερα κράτη τα οποία δεν βρίσκονται στην ΕΕ ή στο ΝΑΤΟ, γεννούν ανησυχίες ότι οι υπάρχουσες συμμαχίες πρόκειται να αναδιαμορφωθούν και να ανασχηματιστούν. Σε αυτό το σημείο, αξίζει να πούμε πως το Πεκίνο βασίζεται σε ένα παγκόσμιο δίκτυο εμπορικών δεσμών, οπότε είναι απρόθυμο για άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ. Οι Κινέζοι ηγέτες φοβούνται -όχι χωρίς λόγο- ότι μια τέτοια αντιπαράθεση θα μπορούσε να διακόψει την πρόσβαση της Κίνας στις αγορές των ΗΠΑ και να οδηγήσει τους συμμάχους των ΗΠΑ να συγκροτηθούν ενάντια στην Κίνα, παρά να παραμείνουν ουδέτεροι, απογυμνώνοντας την από σημαντικές οικονομικές εταιρικές σχέσεις και πολύτιμες διπλωματικές συνδέσεις. Λόγω αυτής της κατάστασης, η εξωτερική πολιτική του Πεκίνου θα χαρακτηρίζεται από επιφυλακτικότητα, όχι θεληματικότητα και επιθετικότητα, ενώ ταυτόχρονα η Κίνα θα αποφεύγει να πιέσει πάνω στα ζητήματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ, όπως είναι η θάλασσα της Νότιας Κίνας, η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και η οπλοποίηση του διαστήματος». Πέραν αυτών έχει ιδιαίτερη αξία η μελέτη των αντιθέσεων που διαμορφώνονται εντός της ΕΕ καθώς και εντός του ΝΑΤΟ. Παρατηρείται η αποστασιοποίηση - διαφοροποίηση της Γερμανίας σε μια σειρά τομείς, όπως για παράδειγμα η ελαχιστοποίηση των αμυντικών της δαπανών προς το ΝΑΤΟ, η στάση της απέναντι στην υλοποίηση του αγωγού Nord Stream II σε συνεργασία με την Ρωσία, όπως επίσης η απόφαση της να μην επιβληθούν επιπλέον κυρώσεις για την υπόθεση Ναβάλνι, το εμπορικό ισοζύγιο και η συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Δεν πρέπει να παραβλέπουμε πως αναπτύσσονται φυγόκεντρες τάσεις ή τουλάχιστον τάσεις για μια οικονομική ένωση δύο ταχυτήτων. Η Γερμανία επιδιώκει να συνεχίσει να αποτελεί την κυρίαρχη πολιτική και οικονομική δύναμη εντός της ΕΕ και της Ευρωζώνης. Η Γερμανική ελίτ, προσπαθεί να διατηρεί αδιάλειπτα την ηγεσία της ΕΕ, τόσο με την ενδυνάμωση και την σταθεροποίηση του νομίσματος, όσο και με το να αποφεύγει να χρεωθεί το βάρος της υποτίμησης του χρέους των υπερχρεωμένων κρατών της Ένωσης. Παράλληλα με όλες αυτές τις τάσεις, δεν πρέπει να υποτιμάμε και την νέα ανερχόμενη τάση, η οποία αμφισβητεί την μορφή που έχει η σημερινή Ευρωζώνη, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην προσέγγιση της Κίνας και της Ρωσίας (Östpolitik). Η οικονομική κατάσταση που διαμορφώνεται στην ΕΕ, δημιουργεί το σενάριο της εξόδου αδύναμων κρατών απο την Ένωση, όπως για παράδειγμα την Ιταλία. Το γεγονός αυτό, θα οδηγήσει στην συρρίκνωση της οικονομικής και πολιτικής σφαίρας της ΕΕ, ιδιαίτερα μετα την αδυναμία ανταπόκρισης διάφορων κρατών, στο νέο πακέτο οικονομικής βοήθειας που εκταμιεύθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης, λόγω της πανδημίας COVID-19. Μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο, η αντιπαράθεση στην ΕΕ, μεταξύ Βορρά και Νότου ξεφεύγει από την απλή δημοσιονομική και νομισματική διαχείριση της κατάστασης. Ένα νέο πεδίο διαφωνιών και γεωπολιτικών διενέξεων, βρίσκεται στον τομέα των μεταφορών. Με λίγα λόγια, οι σιδηροδρομικές μεταφορές από την Κίνα προς την ΕΕ, οι οποίες καταλήγουν στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, σε αντίθεση με τις θαλάσσιες μεταφορές που φθάνουν στα λιμάνια της Νότιας Ευρώπης. Αυτό αποτυπώνεται στις διαφορετικές διαδρομές του «Νέου Δρόμου του Μεταξιού» και συγκεκριμένα στον «Νέο Οικονομικό Διάδρομο Ευρασιατικής Γέφυρας» (NEBLEC), που μέσω Ρωσίας καταλήγει στην Λευκορωσία και έπειτα στην ΕΕ, αλλά και στον «Οικονομικό Διάδρομο Κίνας, Κεντρικής και Δυτικής Ασίας» (CCWAEEC), που καταλήγει στην Τουρκία. Σε αυτήν την διαμάχη, πολλά περιφερειακά επεισόδια όπως το πρόσφατο στο Σουέζ, μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο και να επηρεάσουν την εφοδιαστική αλυσίδα των κρατών που σχετίζονται με τον Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού. Ταυτόχρονα, εκτιμάται ότι η Ευρώπη χρειάζεται χρόνο προκειμένου να αποφασίσει για το εάν η κινεζική πρωτοβουλία είναι ωφέλιμη. Υπάρχουν βέβαια αρκετοί λόγοι που συναινούν στην σύσφιξη των σχέσεων της ΕΕ με την Κίνα. Πίσω από τον εμπορικό πόλεμο της Κίνας με τις ΗΠΑ, «ο νέος Δρόμος του Μεταξιού» κάνει τις γερμανικές πόλεις Hamburg και Duisburg, τα κύρια εφοδιαστικά κέντρα για τα τραίνα που έρχονται από την Ν. Κίνα στην Γερμανία, ενώ περισσότερες από 900 κινεζικές εταιρείες έχουν υποκαταστήματα στην Γερμανία. Η δημοσκόπηση του Pew Research Center αναδεικνύει ότι οι πολίτες της Γερμανίας, θεωρούν εξίσου σημαντικό εταίρο την Κίνα σε σχέση με τις ΗΠΑ, παρόλο που το 2019 η εικόνα ήταν πιο θετική για τις ΗΠΑ. Επιπλέον, σύμφωνα με την Γερμανική Στατιστική Υπηρεσία (destatis), η Κίνα φαίνεται ότι είναι ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας για 4 συνεχόμενα έτη, γεγονός που ενισχύει την διατυπωμένη υπόθεση. Τα οφέλη για την ΕΕ μπορεί να είναι εξαιρετικά, εφόσον τα κανάλια διανομής των εμπορευμάτων μεταξύ Κίνας και ΕΕ είναι ελεύθερα χρήσης από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για την αποστολή αγαθών προς την Κίνα, διότι η χρηματοδότηση γίνεται μόνο από την Κίνα. Οπότε η ΕΕ θα χρησιμοποιεί κανάλια διανομής χωρίς να έχει ξοδέψει κεφάλαια σε υποδομές μεταφοράς. Ωστόσο, σε περίπτωση που θιχτούν κινεζικά συμφέρονα, η Κίνα θα έχει την δυνατότητα να ορθώσει εμπόδια για την χρήση τους, κάτι που θα έχει οδυνηρές συνέπειες στην εμπορευματική κυκλοφορία εντός της ΕΕ. Από την άλλη πλευρά όμως, η ΕΕ παρά τις αντιθέσεις που επικρατούν στο εσωτερικό της, προσπαθεί να ενισχύσει την θέση της ως αυτόνομος γεωπολιτικός παίκτης στο παγκόσμιο διεθνές γίγνεσθαι, σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αφήνει πολύ στενά περιθώρια για συμβιβασμούς και ισορροπία ανάμεσα στις δύο πλευρές. Οι ΗΠΑ πιέζουν την ΕΕ για την αναθέρμανση των Ευρωατλαντικών σχέσεων, υπογράφοντας συμφωνίες για την απόσυρση εμπορικών δασμών, ενώ η ΕΕ σχετικά πρόσφατα ακύρωσε την επενδυτική συμφωνία με την Κίνα. Οι αντιθέσεις και η προσπάθεια για συμβιβασμό, μεταφέρονται και εντός του ΝΑΤΟ.","abstract_html":"Στην φαινομενικά αδιάσειστη συμμαχία της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, υπάρχουν κράτη τα οποία μπορούν να παίξουν έναν διπλό ή και πολλαπλό ρόλο ανάμεσα στους μεγάλους υπερσυστημικούς δρώντες, όπως είναι οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα. Ο Νέος Δρόμος του Μεταξιού, διαιρείται σε 4 επιμέρους κομμάτια. Ο Χερσαίος, ο Θαλάσσιος, ο Πολικός και ο Διαδικτυακός Δρόμος του Μεταξιού. Η Πρωτοβουλία στοχεύει να προωθήσει τη συνδεσιμότητα των ασιατικών, ευρωπαϊκών και αφρικανικών ηπείρων και των παρακείμενων θαλασσών τους, να δημιουργήσει και να ενισχύσει συνεργασίες μεταξύ των χωρών κατά μήκος της ζώνης, να δημιουργήσει μια πολυδιάστατη, πολυεπίπεδη και σύνθετη συνδεσιμότητα μέσω δικτύων και να πραγματοποιήσει μια ανεξάρτητη, ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη σε αυτές τις χώρες. Οι εξελίξεις για τον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ασίας, των περασμάτων του Ινδικού και του Ειρηνικού Ωκεανού είναι περίπλοκες. Αυτό συμβαίνει, γιατί στον συγκεκριμένο χώρο συγκρούονται 3 διαφορετικές στρατηγικές. Από την μία η στρατηγική της Κίνας με τον «Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού στον 21ο αιώνα», ενώ από την άλλη η στρατηγική της Ινδίας με την «Πολιτική Ανατολικής Δράσης» σε συνδυασμό με τις επιδιώξεις και τον αναπροσανατολισμό των ΗΠΑ στην συγκεκριμένη περιοχή. Η κινεζική Πρωτοβουλία περιπλέκεται ακόμη περισσότερο, όταν ο Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού φτάνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό συμβαίνει γιατί εκεί συναντώνται τα γεωστρατηγικά και επενδυτικά σχέδια αρκετών χωρών, όπως των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας, που άλλοτε συνυπάρχουν αρμονικά σε μια εύθραυστη ισορροπία και άλλοτε συγκρούονται. Με αφετηρία την Ελλάδα και στην συνέχεια τα Βαλκάνια, η Κίνα έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει μια σειρά επενδυτικών σχεδίων, κυρίως με την οικοδόμηση αμέτρητων έργων υποδομής. Μάλιστα σύμφωνα με έρευνες, εάν τα λιμάνια της Μεσογείου, Αδριατικής και του Πειραιά, μπορούσαν να φθάσουν στην αποτελεσματικότητα και την χωρητικότητα και να δημιουργήσουν επαρκείς συνδέσεις στην ενδοχώρα, θα δημιουργούσαν σοβαρή απειλή για τα λιμάνια της βορειοδυτικής ηπείρου, πχ το Ρότερνταμ, την Αμβέρσα και το Αμβούργο, και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια άνευ προηγουμένου μετατόπιση των ευρωπαϊκών συστημάτων μεταφορών και οικονομίας, ιδίως των μικρών χωρών όπως το Βέλγιο και οι Κάτω Χώρες, των οποίων οι οικονομίες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στους μεγάλους λιμένες. Παράλληλα, οι επενδυτικές κινήσεις σε μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια, σιδηροδρομικούς σταθμούς και οδικά δίκτυα εκτείνονται σε όλα σχεδόν τα ευρωπαϊκά κράτη. Μέσω των Βαλκανίων, η Κίνα επιδιώκει την σύνδεση της Ασίας με την Ευρώπη, διαμέσου χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων. Ο στόχος αφορά στην οικονομική και εμπορική επέκταση και στην Ευρώπη, κάτι που αποτυπώνεται και στον Οικονομικό Διάλογο Υψηλού Επιπέδου μεταξυ της ΕΕ και της Κίνας. Τα υποσυστήματα είναι τα εξής: 1. τα κράτη του ποτάμιου διαδρόμου Δουνάβεως-Ρήνου σε συνδυασμό με τον διάδρομο Orient East Med: Αυστρία-Γερμανία-Ολλανδία 2. τα κράτη που δέχονται τις ποτάμιες διακλαδώσεις του άξονα Δουνάβεως-Ρήνου σε συνδυασμό με τον Μεσογειακό διάδρομο: Γαλλία - Ιταλία 3. τα κράτη των δυτικών Βαλκανίων του διαδρόμου Αξιού-Μοράβα-Δουνάβεως σε συνδυασμό με τον διάδρομο Orient East Med: Ελλάδα-Βουλγαρία-Ρουμανία-Σερβία. Ο σχεδιασμός των υποσυστημάτων έγινε με τρόπο τέτοιο, καθώς φαίνεται πως η οικονομική πολιτική της Γερμανίας ταυτίζεται με τις αντίστοιχες της Αυστρίας και της Ολλανδίας, σε αντιπαράθεση με την Γαλλία και Ιταλία. Ένα ακόμη στοιχείο αποτελούν οι εμπορικοί διάδρομοι, οι οποίοι εξυπηρετούν επι το πλείστον τα λιμάνια της Γερμανίας και της Ολλανδίας, σε αντιπαράθεση με τα λιμάνια της Νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου. Όσον αφορά την οικονομική πολιτική της Γαλλίας και της Ιταλίας εκτιμάται ότι ταυτίζεται με αυτήν της Ελλάδας, όμως η τελευταία λόγω γεωγραφικής θέσης συνυπολογίζεται σε διαφορετικό υποσύστημα. Επιπλέον, κυρίως μέσω της μακροπεριφερειακής στρατηγικής της ΕΕ, εκτιμάται πως η Ελλάδα πρόκειται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα Βαλκάνια, για την προώθηση της πολιτικής αλλά και την διεύρυνση της ΕΕ, μέσω των συνδιασκέψεων που έχουν υλοποιηθεί το τελευταίο διάστημα, τόσο μεταξύ Βουλγαρίας - Ρουμανίας και Σερβίας, όσο και μεταξύ Κύπρου και Σερβίας‧ εκτιμάται μάλιστα ότι είναι πάγια πολιτική, καθώς υλοποιείται από παραπάνω από μια ελληνικές κυβερνήσεις. Φαίνεται πως η Κίνα ακολουθεί ξεχωριστή πολιτική για τις χώρες των Βαλκανίων, που ταυτόχρονα είναι και υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ, μέσω της «Πρωτοβουλίας 17+1». Ένας άλλος παράγοντας είναι η διευκόλυνση της εμπορευματικής κυκλοφορίας και μετακίνησης στον Βαλκανικό χώρο, αφού ο χώρος του Ιονίου και της Αδριατικής επικαλύπτεται και συνδέεται άμεσα με τον γεωγραφικό χώρο των Δυτικών Βαλκανίων και του Δούναβη. Η ανακατάταξη στο πεδίο της οικονομίας, διαμορφώνει το έδαφος για την ανασύνθεση των παλιών οικονομικών, πολιτικών και αμυντικών/στρατιωτικών ενώσεων όπως το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη, ενώ ήδη άρχισαν να διαμορφώνονται νέες συμμαχίες, οι οποίες στηρίζονται στην σύγκλιση συμφερόντων, όπως οι BRICS, η Οργάνωση Συνεργασίας της Σανγκάης. Πιο συγκεκριμένα στο εσωτερικό της ΕΕ και της Ευρωζώνης, οι αντιπαραθέσεις γίνονται ολοένα και πιο έντονες και οι συμβιβασμοί πιο εύθραυστοι, ειδικά με φόντο το ενδεχόμενο μιας νέας οικονομικής κρίσης. Συγκεκριμένα, διαφαίνεται πως η Γερμανία, υπερισχύει έναντι των χωρών του Νότου, γεγονός που βάζει σε κίνδυνο την συνοχή της Ευρωζώνης. Ήδη διαμορφώνονται διάφορα στρατόπεδα με αντικρουόμενες δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές. Από την μια τα κράτη του Νότου (Γαλλία, Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία), από την άλλη τα κράτη του Βορρά (Αυστρία, Δανία, Ολλανδία και Σουηδία) και τα κράτη του Βίσενγκραντ, με εξέχοντα κράτη την Ουγγαρία και την Πολωνία, με κύριο άξονα αντιπαράθεσης την γραμμή για το μεταναστευτικό. Πέρα από τον δημοσιονομικό και νομισματικό παράγοντα αξίζει να αναφερθεί, ότι ο γαλλογερμανικός συμβιβασμός δεν πρέπει να θεωρείται σταθερός, γιατί τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ σε σχέση με την Τουρκία και την Ν/Α Μεσόγειο ή η διεύρυνση της Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια, μπορούν να σπάσουν τον συμβιβασμό. Μεγάλη σημασία για την οικονομική ανάπτυξη ενός κράτους, έχει η εμπορευματική κυκλοφορία και οι εμπορικοί διάδρομοι. Όσον αφορά στους εμπορικούς διαδρόμους είτε οδικούς, είτε σιδηροδρομικούς, είτε υδάτινους, πρέπει να κατανοήσουμε πως είναι εκείνοι που χρησιμοποιούνται για την μεταφορά των εμπορευμάτων, κυρίως για την μείωση του χρόνου που απαιτείται λόγω των μεγάλων αποστάσεων‧ άλλωστε «για αυτό το εμπόριο πρέπει να το δούμε ως διαμετακομιστικό, ως εξισορρόπηση μεταξύ επάρκειας και έλλειψης ανάμεσα στα επιμέρους τμήματα ενός γεωγραφικού χώρου, καθώς και ως ανταλλαγή με άλλους χώρους, Ο Μάζης αναφέρει ότι «η ρατσελιανή κυκλοφορία εμπεριέχει τρία sine qua non στοιχεία: α) τον γεωγραφικό χώρο εκκίνησης/εκπομπής, β) τον γεωγραφικό χώρο προορισμού/άφιξης/έλξης και γ) την μεταξύ τους απόσταση», όπως επίσης εκτιμά ότι «η βαθύτερη ουσία της Verkehr (κυκλοφορίας) είναι γεωγραφική, αλλά και γεωγραφικώς καθοριζόμενη καθώς η κυκλοφορία είναι ιδιαίτερη μορφή της ιστορικής δυναμικής, παραγωγός αρμονίας και επιταχυντικός ιστορικός καταλύτης. Είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη των κρατών». Όσον αφορά τα ποτάμια δίκτυα, το πρόγραμμα της ΕΕ «Waterway Infrastructure Priorities for 2014-2020» στοχεύει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ποτάμιων πληροφοριακών συστημάτων και των υποδομών καθαρού καυσίμου. Με το νέο πρόγραμμα και την ανάλογη υποδομή της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», αλλά και με τις βασικές της πρωταρχικές επιδιώξεις, η ΕΕ σκοπεύει να δημιουργήσει ένα μεγάλης κλίμακας μεταφορικό δίκτυο, το οποίο θα εκτείνεται σε ολόκληρη την περιοχή, ώστε να διεξάγεται πιο εύκολα και γρήγορα η μεταφορά και η μετακίνηση των εμπορευμάτων, αλλά και των ανθρώπων. Αυτό το βασικό δίκτυο περιλαμβάνει σημαντικές υποδομές, απαραίτητες για την εσωτερική αγορά της ΕΕ συμπεριλαμβανομένων των πλωτών οδών και των λιμένων. Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθούμε στην σημασία του Δούναβη και την δυνητική του σύνδεση με τον ποταμό Αξιό, μέσω του παραπόταμού του, Μοράβα. Από το 2013, η Κίνα αρχίζει και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για την συγκεκριμένη. Στις 26 Ιανουαρίου 2013 ο υπουργός Φυσικών Πόρων, Ορυχείων και Χωροταξίας της Σερβίας, Milan Bacevic και ο πρόεδρος της κινεζικής κρατικής εταιρείας China Gezhouba Group Corporation, Zhang Jinquan, υπέγραψαν Πρωτόκολλο Συνεννόησης για την εκπόνηση μιας μελέτης σχετικά με την κατασκευή διώρυγας στο Μοράβα. Από τους χάρτες που προκύπτουν μέσω του προγράμματος «Mobility &amp; Transport-TENtec Interactive Map Viewer», αναδεικνύεται ότι όσον αφορά τις Κάτω Χώρες βρίσκονται οι διάδρομοι Βόρειας θάλασσας-Βαλτικής-Μεσογείου και Ρήνου-Δούναβη-Άλπεων, ενώ στην Γερμανία, συναντώνται ο διάδρομος Βόρειας-Βαλτικής θάλασσας με τον Orient East/Med, ο διάδρομος Σκανδιναβικής Χερσονήσου με την Μεσόγειο, ο διάδρομος Ρήνου-Δούναβη-Άλπεων και ο Ατλαντικός διάδρομος. Η ενδεχόμενη σύνδεση του Δούναβη, μέσω του Μοράβα, με τον Αξιό, θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την μείωση του χρόνου που χρειάζεται ένα εμπόρευμα για να φτάσει στον τελικό προορισμό του. Σύμφωνα με τον Μάζη «το Πεκίνον αξιολογεί την διασύνδεση αυτήν ως συνέχεια του One Belt One Road (OBOR), και την πλέον συμφέρουσα για την τροφοδοσία των Ευρωπαϊκών αγορών με κινεζικά προϊόντα αλλά και την κινεζικής αγοράς με ευρωπαϊκά προϊόντα. […] Μελέτες υποστηρίζουν ότι μια τέτοια διαδρομή θα συντομεύσει κατά τέσσαρες ημέρες, εν συγκρίσει με την υπάρχουσα κατάσταση. Από πλευράς δε ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ η σύνδεσις αυτή υποστηρίζεται από την σερβική και γερμανική πλευρά, ότι θα αποτελέσει εναλλακτική όδευση για την προμήθεια πετρελαιοειδών από την Μέση Ανατολή, αυξάνοντας την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και οδηγώντας την Σερβία ακόμη πιο κοντά στην ένταξη της στους κόλπους της Ένωσης». Ενώ, σύμφωνα με μελέτες γεωγραφικά, φαίνεται περίεργο να σταλεί κάποιο φορτίο στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, λαμβάνοντας υπόψη ότι το Αιγαίο και η Αδριατική Θάλασσα είναι πολύ κοντινότερες θαλάσσιες συνδέσεις με την πλειοψηφία των κεντρικών ευρωπαϊκών τελικών προορισμών. Ακόμα και η απόσταση στην ξηρά από τον Πειραιά και την Τεργέστη σε κάποιους προορισμούς της ενδοχώρας - για παράδειγμα, το Μόναχο- είναι μικρότερη από την Βόρεια πλευρά. Από την κατάσταση που δημιουργείται στο εσωτερικό της ΕΕ, παρατηρείται η τάση ανακατανομής ισχύος υπέρ του πρώτου υποσυστήματος, που περιλαμβάνει την Γερμανία, την Ολλανδία και την Αυστρία, γεγονός που επηρεάζει τις ήδη διαμορφωμένες και καθιερωμένες συμμαχίες, τόσο σε οικονομικό, όσο και σε εμπορικό επίπεδο. Παρατηρείται επίσης, άνιση κατανομή του πλούτου και διαφοροποίηση σε μια σειρά δείκτες, όπως των ποσοστών του ΑΕΠ και της Βιομηχανίας, υπέρ του δευτέρου υποσυστήματος, που περιλαμβάνει την Γαλλία και την Ιταλία. Ωστόσο οι δυνάμεις του πρώτου υποσυστήματος υπερισχύουν σε αρκετούς τομείς, όπως στον τομέα των σιδηροδρομικών δικτύων, των διακινούμενων εμπορευματοκιβωτίων, των ΑΞΕ και των εμπορικών εξαγωγών. Οι δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν για τους τομείς των μεταφορικών δικτύων αποδεικνύουν με μεγάλη διαφορά, πως το διαμετακομιστικό εμπόριο που έχει αναπτυχθεί μέχρι στιγμής και που πρόκειται να αναπτυχθεί περαιτέρω, θα βοηθήσει τα κράτη – μέλη της ΕΕ, που βρίσκονται στο πρώτο υποσύστημα. Τα κράτη του τρίτου υποσυστήματος μπορούν να παίξουν μακροπρόθεσμα έναν πιο κομβικό ρόλο όσον αφορά το διαμετακομιστικό εμπόριο, λόγω της γεωγραφικής τοποθεσίας τους. Καθώς οι επενδύσεις της Κίνας συνεχίζονται τόσο στις προαναφερθείσες χώρες του τρίτου υποσυστήματος, όσο και γενικότερα στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, η αγοραστική δύναμη του ντόπιου πληθυσμού θα αυξάνεται και το χάσμα στο κόστος εργασίας θα μειώνεται. Με αυτόν τον τρόπο οι Κινέζοι κατασκευαστές ενδέχεται να βρίσκουν φθηνότερο να τοποθετήσουν τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους πιο κοντά στις αγορές προορισμού, οπότε μακροπρόθεσμα οι χώρες του τρίτου υποσυστήματος, θα βελτιώνουν την θέση τους και στον τομέα της βιομηχανίας και της μεταποίησης. Κατά συνέπεια, η άνιση κατανομή του πλούτου και της φτώχειας, σε συνδυασμό με την διαφαινόμενη τάση ορισμένων κρατών να μεταβάλλουν την στάση τους απέναντι σε έτερα κράτη τα οποία δεν βρίσκονται στην ΕΕ ή στο ΝΑΤΟ, γεννούν ανησυχίες ότι οι υπάρχουσες συμμαχίες πρόκειται να αναδιαμορφωθούν και να ανασχηματιστούν. Σε αυτό το σημείο, αξίζει να πούμε πως το Πεκίνο βασίζεται σε ένα παγκόσμιο δίκτυο εμπορικών δεσμών, οπότε είναι απρόθυμο για άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ. Οι Κινέζοι ηγέτες φοβούνται -όχι χωρίς λόγο- ότι μια τέτοια αντιπαράθεση θα μπορούσε να διακόψει την πρόσβαση της Κίνας στις αγορές των ΗΠΑ και να οδηγήσει τους συμμάχους των ΗΠΑ να συγκροτηθούν ενάντια στην Κίνα, παρά να παραμείνουν ουδέτεροι, απογυμνώνοντας την από σημαντικές οικονομικές εταιρικές σχέσεις και πολύτιμες διπλωματικές συνδέσεις. Λόγω αυτής της κατάστασης, η εξωτερική πολιτική του Πεκίνου θα χαρακτηρίζεται από επιφυλακτικότητα, όχι θεληματικότητα και επιθετικότητα, ενώ ταυτόχρονα η Κίνα θα αποφεύγει να πιέσει πάνω στα ζητήματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ, όπως είναι η θάλασσα της Νότιας Κίνας, η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και η οπλοποίηση του διαστήματος». Πέραν αυτών έχει ιδιαίτερη αξία η μελέτη των αντιθέσεων που διαμορφώνονται εντός της ΕΕ καθώς και εντός του ΝΑΤΟ. Παρατηρείται η αποστασιοποίηση - διαφοροποίηση της Γερμανίας σε μια σειρά τομείς, όπως για παράδειγμα η ελαχιστοποίηση των αμυντικών της δαπανών προς το ΝΑΤΟ, η στάση της απέναντι στην υλοποίηση του αγωγού Nord Stream II σε συνεργασία με την Ρωσία, όπως επίσης η απόφαση της να μην επιβληθούν επιπλέον κυρώσεις για την υπόθεση Ναβάλνι, το εμπορικό ισοζύγιο και η συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Δεν πρέπει να παραβλέπουμε πως αναπτύσσονται φυγόκεντρες τάσεις ή τουλάχιστον τάσεις για μια οικονομική ένωση δύο ταχυτήτων. Η Γερμανία επιδιώκει να συνεχίσει να αποτελεί την κυρίαρχη πολιτική και οικονομική δύναμη εντός της ΕΕ και της Ευρωζώνης. Η Γερμανική ελίτ, προσπαθεί να διατηρεί αδιάλειπτα την ηγεσία της ΕΕ, τόσο με την ενδυνάμωση και την σταθεροποίηση του νομίσματος, όσο και με το να αποφεύγει να χρεωθεί το βάρος της υποτίμησης του χρέους των υπερχρεωμένων κρατών της Ένωσης. Παράλληλα με όλες αυτές τις τάσεις, δεν πρέπει να υποτιμάμε και την νέα ανερχόμενη τάση, η οποία αμφισβητεί την μορφή που έχει η σημερινή Ευρωζώνη, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην προσέγγιση της Κίνας και της Ρωσίας (Östpolitik). Η οικονομική κατάσταση που διαμορφώνεται στην ΕΕ, δημιουργεί το σενάριο της εξόδου αδύναμων κρατών απο την Ένωση, όπως για παράδειγμα την Ιταλία. Το γεγονός αυτό, θα οδηγήσει στην συρρίκνωση της οικονομικής και πολιτικής σφαίρας της ΕΕ, ιδιαίτερα μετα την αδυναμία ανταπόκρισης διάφορων κρατών, στο νέο πακέτο οικονομικής βοήθειας που εκταμιεύθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης, λόγω της πανδημίας COVID-19. Μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο, η αντιπαράθεση στην ΕΕ, μεταξύ Βορρά και Νότου ξεφεύγει από την απλή δημοσιονομική και νομισματική διαχείριση της κατάστασης. Ένα νέο πεδίο διαφωνιών και γεωπολιτικών διενέξεων, βρίσκεται στον τομέα των μεταφορών. Με λίγα λόγια, οι σιδηροδρομικές μεταφορές από την Κίνα προς την ΕΕ, οι οποίες καταλήγουν στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, σε αντίθεση με τις θαλάσσιες μεταφορές που φθάνουν στα λιμάνια της Νότιας Ευρώπης. Αυτό αποτυπώνεται στις διαφορετικές διαδρομές του «Νέου Δρόμου του Μεταξιού» και συγκεκριμένα στον «Νέο Οικονομικό Διάδρομο Ευρασιατικής Γέφυρας» (NEBLEC), που μέσω Ρωσίας καταλήγει στην Λευκορωσία και έπειτα στην ΕΕ, αλλά και στον «Οικονομικό Διάδρομο Κίνας, Κεντρικής και Δυτικής Ασίας» (CCWAEEC), που καταλήγει στην Τουρκία. Σε αυτήν την διαμάχη, πολλά περιφερειακά επεισόδια όπως το πρόσφατο στο Σουέζ, μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο και να επηρεάσουν την εφοδιαστική αλυσίδα των κρατών που σχετίζονται με τον Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού. Ταυτόχρονα, εκτιμάται ότι η Ευρώπη χρειάζεται χρόνο προκειμένου να αποφασίσει για το εάν η κινεζική πρωτοβουλία είναι ωφέλιμη. Υπάρχουν βέβαια αρκετοί λόγοι που συναινούν στην σύσφιξη των σχέσεων της ΕΕ με την Κίνα. Πίσω από τον εμπορικό πόλεμο της Κίνας με τις ΗΠΑ, «ο νέος Δρόμος του Μεταξιού» κάνει τις γερμανικές πόλεις Hamburg και Duisburg, τα κύρια εφοδιαστικά κέντρα για τα τραίνα που έρχονται από την Ν. Κίνα στην Γερμανία, ενώ περισσότερες από 900 κινεζικές εταιρείες έχουν υποκαταστήματα στην Γερμανία. Η δημοσκόπηση του Pew Research Center αναδεικνύει ότι οι πολίτες της Γερμανίας, θεωρούν εξίσου σημαντικό εταίρο την Κίνα σε σχέση με τις ΗΠΑ, παρόλο που το 2019 η εικόνα ήταν πιο θετική για τις ΗΠΑ. Επιπλέον, σύμφωνα με την Γερμανική Στατιστική Υπηρεσία (destatis), η Κίνα φαίνεται ότι είναι ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας για 4 συνεχόμενα έτη, γεγονός που ενισχύει την διατυπωμένη υπόθεση. Τα οφέλη για την ΕΕ μπορεί να είναι εξαιρετικά, εφόσον τα κανάλια διανομής των εμπορευμάτων μεταξύ Κίνας και ΕΕ είναι ελεύθερα χρήσης από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για την αποστολή αγαθών προς την Κίνα, διότι η χρηματοδότηση γίνεται μόνο από την Κίνα. Οπότε η ΕΕ θα χρησιμοποιεί κανάλια διανομής χωρίς να έχει ξοδέψει κεφάλαια σε υποδομές μεταφοράς. Ωστόσο, σε περίπτωση που θιχτούν κινεζικά συμφέρονα, η Κίνα θα έχει την δυνατότητα να ορθώσει εμπόδια για την χρήση τους, κάτι που θα έχει οδυνηρές συνέπειες στην εμπορευματική κυκλοφορία εντός της ΕΕ. Από την άλλη πλευρά όμως, η ΕΕ παρά τις αντιθέσεις που επικρατούν στο εσωτερικό της, προσπαθεί να ενισχύσει την θέση της ως αυτόνομος γεωπολιτικός παίκτης στο παγκόσμιο διεθνές γίγνεσθαι, σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αφήνει πολύ στενά περιθώρια για συμβιβασμούς και ισορροπία ανάμεσα στις δύο πλευρές. Οι ΗΠΑ πιέζουν την ΕΕ για την αναθέρμανση των Ευρωατλαντικών σχέσεων, υπογράφοντας συμφωνίες για την απόσυρση εμπορικών δασμών, ενώ η ΕΕ σχετικά πρόσφατα ακύρωσε την επενδυτική συμφωνία με την Κίνα. Οι αντιθέσεις και η προσπάθεια για συμβιβασμό, μεταφέρονται και εντός του ΝΑΤΟ.","abstract_has_math":false,"creators":["Κορδής Άγγελος","Kordis Aggelos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:43:21Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2955347"],"render_values":[{"text":"uoadl:2955347","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2955347","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2955347","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2955347","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κορδής Άγγελος","Kordis Aggelos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2955347","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2955347"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην φαινομενικά αδιάσειστη συμμαχία της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, υπάρχουν κράτη τα οποία μπορούν να παίξουν έναν διπλό ή και πολλαπλό ρόλο ανάμεσα στους μεγάλους υπερσυστημικούς δρώντες, όπως είναι οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα. Ο Νέος Δρόμος του Μεταξιού, διαιρείται σε 4 επιμέρους κομμάτια. Ο Χερσαίος, ο Θαλάσσιος, ο Πολικός και ο Διαδικτυακός Δρόμος του Μεταξιού. Η Πρωτοβουλία στοχεύει να προωθήσει τη συνδεσιμότητα των ασιατικών, ευρωπαϊκών και αφρικανικών ηπείρων και των παρακείμενων θαλασσών τους, να δημιουργήσει και να ενισχύσει συνεργασίες μεταξύ των χωρών κατά μήκος της ζώνης, να δημιουργήσει μια πολυδιάστατη, πολυεπίπεδη και σύνθετη συνδεσιμότητα μέσω δικτύων και να πραγματοποιήσει μια ανεξάρτητη, ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη σε αυτές τις χώρες. Οι εξελίξεις για τον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ασίας, των περασμάτων του Ινδικού και του Ειρηνικού Ωκεανού είναι περίπλοκες. Αυτό συμβαίνει, γιατί στον συγκεκριμένο χώρο συγκρούονται 3 διαφορετικές στρατηγικές. Από την μία η στρατηγική της Κίνας με τον «Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού στον 21ο αιώνα», ενώ από την άλλη η στρατηγική της Ινδίας με την «Πολιτική Ανατολικής Δράσης» σε συνδυασμό με τις επιδιώξεις και τον αναπροσανατολισμό των ΗΠΑ στην συγκεκριμένη περιοχή. Η κινεζική Πρωτοβουλία περιπλέκεται ακόμη περισσότερο, όταν ο Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού φτάνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό συμβαίνει γιατί εκεί συναντώνται τα γεωστρατηγικά και επενδυτικά σχέδια αρκετών χωρών, όπως των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας, που άλλοτε συνυπάρχουν αρμονικά σε μια εύθραυστη ισορροπία και άλλοτε συγκρούονται. Με αφετηρία την Ελλάδα και στην συνέχεια τα Βαλκάνια, η Κίνα έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει μια σειρά επενδυτικών σχεδίων, κυρίως με την οικοδόμηση αμέτρητων έργων υποδομής. Μάλιστα σύμφωνα με έρευνες, εάν τα λιμάνια της Μεσογείου, Αδριατικής και του Πειραιά, μπορούσαν να φθάσουν στην αποτελεσματικότητα και την χωρητικότητα και να δημιουργήσουν επαρκείς συνδέσεις στην ενδοχώρα, θα δημιουργούσαν σοβαρή απειλή για τα λιμάνια της βορειοδυτικής ηπείρου, πχ το Ρότερνταμ, την Αμβέρσα και το Αμβούργο, και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια άνευ προηγουμένου μετατόπιση των ευρωπαϊκών συστημάτων μεταφορών και οικονομίας, ιδίως των μικρών χωρών όπως το Βέλγιο και οι Κάτω Χώρες, των οποίων οι οικονομίες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στους μεγάλους λιμένες. Παράλληλα, οι επενδυτικές κινήσεις σε μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια, σιδηροδρομικούς σταθμούς και οδικά δίκτυα εκτείνονται σε όλα σχεδόν τα ευρωπαϊκά κράτη. Μέσω των Βαλκανίων, η Κίνα επιδιώκει την σύνδεση της Ασίας με την Ευρώπη, διαμέσου χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων. Ο στόχος αφορά στην οικονομική και εμπορική επέκταση και στην Ευρώπη, κάτι που αποτυπώνεται και στον Οικονομικό Διάλογο Υψηλού Επιπέδου μεταξυ της ΕΕ και της Κίνας. Τα υποσυστήματα είναι τα εξής: 1. τα κράτη του ποτάμιου διαδρόμου Δουνάβεως-Ρήνου σε συνδυασμό με τον διάδρομο Orient East Med: Αυστρία-Γερμανία-Ολλανδία 2. τα κράτη που δέχονται τις ποτάμιες διακλαδώσεις του άξονα Δουνάβεως-Ρήνου σε συνδυασμό με τον Μεσογειακό διάδρομο: Γαλλία - Ιταλία 3. τα κράτη των δυτικών Βαλκανίων του διαδρόμου Αξιού-Μοράβα-Δουνάβεως σε συνδυασμό με τον διάδρομο Orient East Med: Ελλάδα-Βουλγαρία-Ρουμανία-Σερβία. Ο σχεδιασμός των υποσυστημάτων έγινε με τρόπο τέτοιο, καθώς φαίνεται πως η οικονομική πολιτική της Γερμανίας ταυτίζεται με τις αντίστοιχες της Αυστρίας και της Ολλανδίας, σε αντιπαράθεση με την Γαλλία και Ιταλία. Ένα ακόμη στοιχείο αποτελούν οι εμπορικοί διάδρομοι, οι οποίοι εξυπηρετούν επι το πλείστον τα λιμάνια της Γερμανίας και της Ολλανδίας, σε αντιπαράθεση με τα λιμάνια της Νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου. Όσον αφορά την οικονομική πολιτική της Γαλλίας και της Ιταλίας εκτιμάται ότι ταυτίζεται με αυτήν της Ελλάδας, όμως η τελευταία λόγω γεωγραφικής θέσης συνυπολογίζεται σε διαφορετικό υποσύστημα. Επιπλέον, κυρίως μέσω της μακροπεριφερειακής στρατηγικής της ΕΕ, εκτιμάται πως η Ελλάδα πρόκειται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα Βαλκάνια, για την προώθηση της πολιτικής αλλά και την διεύρυνση της ΕΕ, μέσω των συνδιασκέψεων που έχουν υλοποιηθεί το τελευταίο διάστημα, τόσο μεταξύ Βουλγαρίας - Ρουμανίας και Σερβίας, όσο και μεταξύ Κύπρου και Σερβίας‧ εκτιμάται μάλιστα ότι είναι πάγια πολιτική, καθώς υλοποιείται από παραπάνω από μια ελληνικές κυβερνήσεις. Φαίνεται πως η Κίνα ακολουθεί ξεχωριστή πολιτική για τις χώρες των Βαλκανίων, που ταυτόχρονα είναι και υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ, μέσω της «Πρωτοβουλίας 17+1». Ένας άλλος παράγοντας είναι η διευκόλυνση της εμπορευματικής κυκλοφορίας και μετακίνησης στον Βαλκανικό χώρο, αφού ο χώρος του Ιονίου και της Αδριατικής επικαλύπτεται και συνδέεται άμεσα με τον γεωγραφικό χώρο των Δυτικών Βαλκανίων και του Δούναβη. Η ανακατάταξη στο πεδίο της οικονομίας, διαμορφώνει το έδαφος για την ανασύνθεση των παλιών οικονομικών, πολιτικών και αμυντικών/στρατιωτικών ενώσεων όπως το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη, ενώ ήδη άρχισαν να διαμορφώνονται νέες συμμαχίες, οι οποίες στηρίζονται στην σύγκλιση συμφερόντων, όπως οι BRICS, η Οργάνωση Συνεργασίας της Σανγκάης. Πιο συγκεκριμένα στο εσωτερικό της ΕΕ και της Ευρωζώνης, οι αντιπαραθέσεις γίνονται ολοένα και πιο έντονες και οι συμβιβασμοί πιο εύθραυστοι, ειδικά με φόντο το ενδεχόμενο μιας νέας οικονομικής κρίσης. Συγκεκριμένα, διαφαίνεται πως η Γερμανία, υπερισχύει έναντι των χωρών του Νότου, γεγονός που βάζει σε κίνδυνο την συνοχή της Ευρωζώνης. Ήδη διαμορφώνονται διάφορα στρατόπεδα με αντικρουόμενες δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές. Από την μια τα κράτη του Νότου (Γαλλία, Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία), από την άλλη τα κράτη του Βορρά (Αυστρία, Δανία, Ολλανδία και Σουηδία) και τα κράτη του Βίσενγκραντ, με εξέχοντα κράτη την Ουγγαρία και την Πολωνία, με κύριο άξονα αντιπαράθεσης την γραμμή για το μεταναστευτικό. Πέρα από τον δημοσιονομικό και νομισματικό παράγοντα αξίζει να αναφερθεί, ότι ο γαλλογερμανικός συμβιβασμός δεν πρέπει να θεωρείται σταθερός, γιατί τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ σε σχέση με την Τουρκία και την Ν/Α Μεσόγειο ή η διεύρυνση της Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια, μπορούν να σπάσουν τον συμβιβασμό. Μεγάλη σημασία για την οικονομική ανάπτυξη ενός κράτους, έχει η εμπορευματική κυκλοφορία και οι εμπορικοί διάδρομοι. Όσον αφορά στους εμπορικούς διαδρόμους είτε οδικούς, είτε σιδηροδρομικούς, είτε υδάτινους, πρέπει να κατανοήσουμε πως είναι εκείνοι που χρησιμοποιούνται για την μεταφορά των εμπορευμάτων, κυρίως για την μείωση του χρόνου που απαιτείται λόγω των μεγάλων αποστάσεων‧ άλλωστε «για αυτό το εμπόριο πρέπει να το δούμε ως διαμετακομιστικό, ως εξισορρόπηση μεταξύ επάρκειας και έλλειψης ανάμεσα στα επιμέρους τμήματα ενός γεωγραφικού χώρου, καθώς και ως ανταλλαγή με άλλους χώρους, Ο Μάζης αναφέρει ότι «η ρατσελιανή κυκλοφορία εμπεριέχει τρία sine qua non στοιχεία: α) τον γεωγραφικό χώρο εκκίνησης/εκπομπής, β) τον γεωγραφικό χώρο προορισμού/άφιξης/έλξης και γ) την μεταξύ τους απόσταση», όπως επίσης εκτιμά ότι «η βαθύτερη ουσία της Verkehr (κυκλοφορίας) είναι γεωγραφική, αλλά και γεωγραφικώς καθοριζόμενη καθώς η κυκλοφορία είναι ιδιαίτερη μορφή της ιστορικής δυναμικής, παραγωγός αρμονίας και επιταχυντικός ιστορικός καταλύτης. Είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη των κρατών». Όσον αφορά τα ποτάμια δίκτυα, το πρόγραμμα της ΕΕ «Waterway Infrastructure Priorities for 2014-2020» στοχεύει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ποτάμιων πληροφοριακών συστημάτων και των υποδομών καθαρού καυσίμου. Με το νέο πρόγραμμα και την ανάλογη υποδομή της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», αλλά και με τις βασικές της πρωταρχικές επιδιώξεις, η ΕΕ σκοπεύει να δημιουργήσει ένα μεγάλης κλίμακας μεταφορικό δίκτυο, το οποίο θα εκτείνεται σε ολόκληρη την περιοχή, ώστε να διεξάγεται πιο εύκολα και γρήγορα η μεταφορά και η μετακίνηση των εμπορευμάτων, αλλά και των ανθρώπων. Αυτό το βασικό δίκτυο περιλαμβάνει σημαντικές υποδομές, απαραίτητες για την εσωτερική αγορά της ΕΕ συμπεριλαμβανομένων των πλωτών οδών και των λιμένων. Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθούμε στην σημασία του Δούναβη και την δυνητική του σύνδεση με τον ποταμό Αξιό, μέσω του παραπόταμού του, Μοράβα. Από το 2013, η Κίνα αρχίζει και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για την συγκεκριμένη. Στις 26 Ιανουαρίου 2013 ο υπουργός Φυσικών Πόρων, Ορυχείων και Χωροταξίας της Σερβίας, Milan Bacevic και ο πρόεδρος της κινεζικής κρατικής εταιρείας China Gezhouba Group Corporation, Zhang Jinquan, υπέγραψαν Πρωτόκολλο Συνεννόησης για την εκπόνηση μιας μελέτης σχετικά με την κατασκευή διώρυγας στο Μοράβα. Από τους χάρτες που προκύπτουν μέσω του προγράμματος «Mobility & Transport-TENtec Interactive Map Viewer», αναδεικνύεται ότι όσον αφορά τις Κάτω Χώρες βρίσκονται οι διάδρομοι Βόρειας θάλασσας-Βαλτικής-Μεσογείου και Ρήνου-Δούναβη-Άλπεων, ενώ στην Γερμανία, συναντώνται ο διάδρομος Βόρειας-Βαλτικής θάλασσας με τον Orient East/Med, ο διάδρομος Σκανδιναβικής Χερσονήσου με την Μεσόγειο, ο διάδρομος Ρήνου-Δούναβη-Άλπεων και ο Ατλαντικός διάδρομος. Η ενδεχόμενη σύνδεση του Δούναβη, μέσω του Μοράβα, με τον Αξιό, θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την μείωση του χρόνου που χρειάζεται ένα εμπόρευμα για να φτάσει στον τελικό προορισμό του. Σύμφωνα με τον Μάζη «το Πεκίνον αξιολογεί την διασύνδεση αυτήν ως συνέχεια του One Belt One Road (OBOR), και την πλέον συμφέρουσα για την τροφοδοσία των Ευρωπαϊκών αγορών με κινεζικά προϊόντα αλλά και την κινεζικής αγοράς με ευρωπαϊκά προϊόντα. […] Μελέτες υποστηρίζουν ότι μια τέτοια διαδρομή θα συντομεύσει κατά τέσσαρες ημέρες, εν συγκρίσει με την υπάρχουσα κατάσταση. Από πλευράς δε ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ η σύνδεσις αυτή υποστηρίζεται από την σερβική και γερμανική πλευρά, ότι θα αποτελέσει εναλλακτική όδευση για την προμήθεια πετρελαιοειδών από την Μέση Ανατολή, αυξάνοντας την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και οδηγώντας την Σερβία ακόμη πιο κοντά στην ένταξη της στους κόλπους της Ένωσης». Ενώ, σύμφωνα με μελέτες γεωγραφικά, φαίνεται περίεργο να σταλεί κάποιο φορτίο στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, λαμβάνοντας υπόψη ότι το Αιγαίο και η Αδριατική Θάλασσα είναι πολύ κοντινότερες θαλάσσιες συνδέσεις με την πλειοψηφία των κεντρικών ευρωπαϊκών τελικών προορισμών. Ακόμα και η απόσταση στην ξηρά από τον Πειραιά και την Τεργέστη σε κάποιους προορισμούς της ενδοχώρας - για παράδειγμα, το Μόναχο- είναι μικρότερη από την Βόρεια πλευρά. Από την κατάσταση που δημιουργείται στο εσωτερικό της ΕΕ, παρατηρείται η τάση ανακατανομής ισχύος υπέρ του πρώτου υποσυστήματος, που περιλαμβάνει την Γερμανία, την Ολλανδία και την Αυστρία, γεγονός που επηρεάζει τις ήδη διαμορφωμένες και καθιερωμένες συμμαχίες, τόσο σε οικονομικό, όσο και σε εμπορικό επίπεδο. Παρατηρείται επίσης, άνιση κατανομή του πλούτου και διαφοροποίηση σε μια σειρά δείκτες, όπως των ποσοστών του ΑΕΠ και της Βιομηχανίας, υπέρ του δευτέρου υποσυστήματος, που περιλαμβάνει την Γαλλία και την Ιταλία. Ωστόσο οι δυνάμεις του πρώτου υποσυστήματος υπερισχύουν σε αρκετούς τομείς, όπως στον τομέα των σιδηροδρομικών δικτύων, των διακινούμενων εμπορευματοκιβωτίων, των ΑΞΕ και των εμπορικών εξαγωγών. Οι δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν για τους τομείς των μεταφορικών δικτύων αποδεικνύουν με μεγάλη διαφορά, πως το διαμετακομιστικό εμπόριο που έχει αναπτυχθεί μέχρι στιγμής και που πρόκειται να αναπτυχθεί περαιτέρω, θα βοηθήσει τα κράτη – μέλη της ΕΕ, που βρίσκονται στο πρώτο υποσύστημα. Τα κράτη του τρίτου υποσυστήματος μπορούν να παίξουν μακροπρόθεσμα έναν πιο κομβικό ρόλο όσον αφορά το διαμετακομιστικό εμπόριο, λόγω της γεωγραφικής τοποθεσίας τους. Καθώς οι επενδύσεις της Κίνας συνεχίζονται τόσο στις προαναφερθείσες χώρες του τρίτου υποσυστήματος, όσο και γενικότερα στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, η αγοραστική δύναμη του ντόπιου πληθυσμού θα αυξάνεται και το χάσμα στο κόστος εργασίας θα μειώνεται. Με αυτόν τον τρόπο οι Κινέζοι κατασκευαστές ενδέχεται να βρίσκουν φθηνότερο να τοποθετήσουν τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους πιο κοντά στις αγορές προορισμού, οπότε μακροπρόθεσμα οι χώρες του τρίτου υποσυστήματος, θα βελτιώνουν την θέση τους και στον τομέα της βιομηχανίας και της μεταποίησης. Κατά συνέπεια, η άνιση κατανομή του πλούτου και της φτώχειας, σε συνδυασμό με την διαφαινόμενη τάση ορισμένων κρατών να μεταβάλλουν την στάση τους απέναντι σε έτερα κράτη τα οποία δεν βρίσκονται στην ΕΕ ή στο ΝΑΤΟ, γεννούν ανησυχίες ότι οι υπάρχουσες συμμαχίες πρόκειται να αναδιαμορφωθούν και να ανασχηματιστούν. Σε αυτό το σημείο, αξίζει να πούμε πως το Πεκίνο βασίζεται σε ένα παγκόσμιο δίκτυο εμπορικών δεσμών, οπότε είναι απρόθυμο για άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ. Οι Κινέζοι ηγέτες φοβούνται -όχι χωρίς λόγο- ότι μια τέτοια αντιπαράθεση θα μπορούσε να διακόψει την πρόσβαση της Κίνας στις αγορές των ΗΠΑ και να οδηγήσει τους συμμάχους των ΗΠΑ να συγκροτηθούν ενάντια στην Κίνα, παρά να παραμείνουν ουδέτεροι, απογυμνώνοντας την από σημαντικές οικονομικές εταιρικές σχέσεις και πολύτιμες διπλωματικές συνδέσεις. Λόγω αυτής της κατάστασης, η εξωτερική πολιτική του Πεκίνου θα χαρακτηρίζεται από επιφυλακτικότητα, όχι θεληματικότητα και επιθετικότητα, ενώ ταυτόχρονα η Κίνα θα αποφεύγει να πιέσει πάνω στα ζητήματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ, όπως είναι η θάλασσα της Νότιας Κίνας, η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και η οπλοποίηση του διαστήματος». Πέραν αυτών έχει ιδιαίτερη αξία η μελέτη των αντιθέσεων που διαμορφώνονται εντός της ΕΕ καθώς και εντός του ΝΑΤΟ. Παρατηρείται η αποστασιοποίηση - διαφοροποίηση της Γερμανίας σε μια σειρά τομείς, όπως για παράδειγμα η ελαχιστοποίηση των αμυντικών της δαπανών προς το ΝΑΤΟ, η στάση της απέναντι στην υλοποίηση του αγωγού Nord Stream II σε συνεργασία με την Ρωσία, όπως επίσης η απόφαση της να μην επιβληθούν επιπλέον κυρώσεις για την υπόθεση Ναβάλνι, το εμπορικό ισοζύγιο και η συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Δεν πρέπει να παραβλέπουμε πως αναπτύσσονται φυγόκεντρες τάσεις ή τουλάχιστον τάσεις για μια οικονομική ένωση δύο ταχυτήτων. Η Γερμανία επιδιώκει να συνεχίσει να αποτελεί την κυρίαρχη πολιτική και οικονομική δύναμη εντός της ΕΕ και της Ευρωζώνης. Η Γερμανική ελίτ, προσπαθεί να διατηρεί αδιάλειπτα την ηγεσία της ΕΕ, τόσο με την ενδυνάμωση και την σταθεροποίηση του νομίσματος, όσο και με το να αποφεύγει να χρεωθεί το βάρος της υποτίμησης του χρέους των υπερχρεωμένων κρατών της Ένωσης. Παράλληλα με όλες αυτές τις τάσεις, δεν πρέπει να υποτιμάμε και την νέα ανερχόμενη τάση, η οποία αμφισβητεί την μορφή που έχει η σημερινή Ευρωζώνη, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην προσέγγιση της Κίνας και της Ρωσίας (Östpolitik). Η οικονομική κατάσταση που διαμορφώνεται στην ΕΕ, δημιουργεί το σενάριο της εξόδου αδύναμων κρατών απο την Ένωση, όπως για παράδειγμα την Ιταλία. Το γεγονός αυτό, θα οδηγήσει στην συρρίκνωση της οικονομικής και πολιτικής σφαίρας της ΕΕ, ιδιαίτερα μετα την αδυναμία ανταπόκρισης διάφορων κρατών, στο νέο πακέτο οικονομικής βοήθειας που εκταμιεύθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης, λόγω της πανδημίας COVID-19. Μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο, η αντιπαράθεση στην ΕΕ, μεταξύ Βορρά και Νότου ξεφεύγει από την απλή δημοσιονομική και νομισματική διαχείριση της κατάστασης. Ένα νέο πεδίο διαφωνιών και γεωπολιτικών διενέξεων, βρίσκεται στον τομέα των μεταφορών. Με λίγα λόγια, οι σιδηροδρομικές μεταφορές από την Κίνα προς την ΕΕ, οι οποίες καταλήγουν στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, σε αντίθεση με τις θαλάσσιες μεταφορές που φθάνουν στα λιμάνια της Νότιας Ευρώπης. Αυτό αποτυπώνεται στις διαφορετικές διαδρομές του «Νέου Δρόμου του Μεταξιού» και συγκεκριμένα στον «Νέο Οικονομικό Διάδρομο Ευρασιατικής Γέφυρας» (NEBLEC), που μέσω Ρωσίας καταλήγει στην Λευκορωσία και έπειτα στην ΕΕ, αλλά και στον «Οικονομικό Διάδρομο Κίνας, Κεντρικής και Δυτικής Ασίας» (CCWAEEC), που καταλήγει στην Τουρκία. Σε αυτήν την διαμάχη, πολλά περιφερειακά επεισόδια όπως το πρόσφατο στο Σουέζ, μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο και να επηρεάσουν την εφοδιαστική αλυσίδα των κρατών που σχετίζονται με τον Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού. Ταυτόχρονα, εκτιμάται ότι η Ευρώπη χρειάζεται χρόνο προκειμένου να αποφασίσει για το εάν η κινεζική πρωτοβουλία είναι ωφέλιμη. Υπάρχουν βέβαια αρκετοί λόγοι που συναινούν στην σύσφιξη των σχέσεων της ΕΕ με την Κίνα. Πίσω από τον εμπορικό πόλεμο της Κίνας με τις ΗΠΑ, «ο νέος Δρόμος του Μεταξιού» κάνει τις γερμανικές πόλεις Hamburg και Duisburg, τα κύρια εφοδιαστικά κέντρα για τα τραίνα που έρχονται από την Ν. Κίνα στην Γερμανία, ενώ περισσότερες από 900 κινεζικές εταιρείες έχουν υποκαταστήματα στην Γερμανία. Η δημοσκόπηση του Pew Research Center αναδεικνύει ότι οι πολίτες της Γερμανίας, θεωρούν εξίσου σημαντικό εταίρο την Κίνα σε σχέση με τις ΗΠΑ, παρόλο που το 2019 η εικόνα ήταν πιο θετική για τις ΗΠΑ. Επιπλέον, σύμφωνα με την Γερμανική Στατιστική Υπηρεσία (destatis), η Κίνα φαίνεται ότι είναι ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας για 4 συνεχόμενα έτη, γεγονός που ενισχύει την διατυπωμένη υπόθεση. Τα οφέλη για την ΕΕ μπορεί να είναι εξαιρετικά, εφόσον τα κανάλια διανομής των εμπορευμάτων μεταξύ Κίνας και ΕΕ είναι ελεύθερα χρήσης από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για την αποστολή αγαθών προς την Κίνα, διότι η χρηματοδότηση γίνεται μόνο από την Κίνα. Οπότε η ΕΕ θα χρησιμοποιεί κανάλια διανομής χωρίς να έχει ξοδέψει κεφάλαια σε υποδομές μεταφοράς. Ωστόσο, σε περίπτωση που θιχτούν κινεζικά συμφέρονα, η Κίνα θα έχει την δυνατότητα να ορθώσει εμπόδια για την χρήση τους, κάτι που θα έχει οδυνηρές συνέπειες στην εμπορευματική κυκλοφορία εντός της ΕΕ. Από την άλλη πλευρά όμως, η ΕΕ παρά τις αντιθέσεις που επικρατούν στο εσωτερικό της, προσπαθεί να ενισχύσει την θέση της ως αυτόνομος γεωπολιτικός παίκτης στο παγκόσμιο διεθνές γίγνεσθαι, σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αφήνει πολύ στενά περιθώρια για συμβιβασμούς και ισορροπία ανάμεσα στις δύο πλευρές. Οι ΗΠΑ πιέζουν την ΕΕ για την αναθέρμανση των Ευρωατλαντικών σχέσεων, υπογράφοντας συμφωνίες για την απόσυρση εμπορικών δασμών, ενώ η ΕΕ σχετικά πρόσφατα ακύρωσε την επενδυτική συμφωνία με την Κίνα. Οι αντιθέσεις και η προσπάθεια για συμβιβασμό, μεταφέρονται και εντός του ΝΑΤΟ.","In the seemingly unshakeable Alliance of the EU and NATO, there are states that can play a double or multiple role among the large super-conspiratory actors, such as US, Russia and China. The new silk road is divided into 4 sub-tracks. The land, the marine, the polar and the online road of silk. The initiative aims to promote the connectivity of Asian, European and African continents and their adjacent seas, to create and enhance partnerships between countries along the zone, to create a multidimensional, multilevel and complex network connectivity and to carry out an independent , balanced and sustainable development in these countries. Developments for controlling the wider region of Southeast Asia, Indian and Pacific Ocean's passages are complex. This is because 3 different strategies are collected in this area. From the one hand, China Strategy with the \"Marine Road of Silk in the 21st Century,\", on the other hand, India's \"Eastern Action Policy\" in conjunction with the US's aspirations and reorientation in this area. The Chinese initiative is even more complicated when the Marine Road of Silk in the 21st Century reaches the European Union. This is because there are the geostrategic and investment plans of several countries, such as the US, Russia, Germany and France, which sometimes coexist harmoniously in a fragile balance and sometimes collide. Starting from Greece and then the Balkans, China has designed and implemented a series of investment plans, mainly by building countless infrastructure projects. Indeed, according to surveys, if the Mediterranean, Adriatic and Piraeus ports could reach effectiveness and capacity and create adequate hinterland connections, they would create a serious threat to the ports of Northwest Epirus, eg Rotterdam, Antwerp and Hamburg, and could lead to an unprecedented shift of European transport and economy systems, especially small countries such as Belgium and the Netherlands, whose economies are largely based on large ports. At the same time, investment movements in large European ports, railway stations and road networks extend to almost all European states. Through the Balkans, China seeks the association of Asia to Europe through terrestrial and sea roads. The goal is about economic and commercial expansion and Europe, which is also reflected in the high-level economic dialogue between the EU and China. The subsystems are as follows: 1. the Danube-Rhine river corridor in conjunction with the Orient East Med corridor: Austria-Germany-Netherlands 2. States receiving the Danube-Rhine river tributaries in conjunction with the Mediterranean corridor: France - Italy 3. the countries of the western Balkans of the Axios-Morava-Danube corridor in conjunction with the Orient East Med corridor: Greece-Bulgaria-Romania-Serbia. The subsystems were designed in this way, as it seems that the economic policy of Germany is identical with that of Austria and the Netherlands, in contrast to France and Italy. Another element is the trade corridors, which mostly serve the ports of Germany and the Netherlands, as opposed to the ports of Southern Europe and the Mediterranean. Regarding the economic policy of France and Italy, it is estimated that it is identical with that of Greece, but the latter, due to its geographical location, is included in a different subsystem. In addition, mainly through the EU macro-regional strategy, it is estimated that Greece is going to play a leading role in the Balkans, for the promotion of the policy but also for the enlargement of the EU, through the recent conferences, both between Bulgaria and Romania and Serbia, as well as between Cyprus and Serbia, is even considered to be a firm policy, as it is implemented by more than one Greek government. It seems that China is pursuing a separate policy for the Balkan countries, which are also candidates for EU membership, through the \"17 + 1 Initiative\". Another factor is the facilitation of freight traffic and movement in the Balkans, since the Ionian and Adriatic areas overlap and are directly connected to the geographical area of ​​the Western Balkans and the Danube. Reorganization in the field of economy is paving the way for the reorganization of the old economic, political and defense / military alliances such as NATO, the European Union and the Eurozone, while new alliances have already begun to be formed, which are based on the convergence of interests, the BRICS, the Shanghai Cooperation Organization. More specifically, within the EU and the Eurozone, the confrontations are becoming more intense and the compromises more fragile, especially against the background of the possibility of a new economic crisis. In particular, it seems that Germany is prevailing over the countries of the South, a fact that endangers the cohesion of the Eurozone. Various camps are already being formed with conflicting fiscal and monetary policies. On the one hand the southern states (France, Greece, Spain and Italy), on the other the northern states (Austria, Denmark, the Netherlands and Sweden) and the Visegrad states, with Hungary and Poland leading the way. axis of confrontation the line for immigration. Apart from the financial and monetary factor, it is worth mentioning that the Franco-German compromise should not be considered stable, because EU foreign policy issues in relation to Turkey and the N / A Mediterranean or the enlargement of the Union to the Western Balkans may break the compromise. Freight and trade corridors are of great importance for the economic development of a state. With regard to trade corridors, whether by road, rail or water, we must understand that they are used to transport goods, especially to reduce the time required due to long distances; after all, for this trade it must be we see it as transit, as a balance between sufficiency and scarcity between the individual parts of a geographical area, as well as an exchange with other places, Mazis states that \"Rachel's theory of traffic contains three sine qua non elements: a) the geographical area of ​​departure / transmission, b) the geographical area of ​​destination / arrival / attraction and c) the distance between them\", as he also estimates that \"the deepest Verkehr's substance (traffic) is geographical, but also geographically defined as traffic is a special form of historical dynamics, a producer of harmony and an accelerating historical catalyst. It is the necessary condition for the development of the states \". With regard to river networks, the EU Waterway Infrastructure Priorities for 2014-2020 program aims to further develop river information systems and clean fuel infrastructure. With the new program and the corresponding infrastructure of the \"Connecting Europe\" facility, but also with its basic priorities, the EU intends to set up a large-scale transport network, which will be extended to the whole region, in order to and fast transport and movement of goods, but also of people. This core network includes important infrastructure necessary for the EU internal market, including waterways and ports. At this point it is worth mentioning the importance of the Danube and its potential connection to the river Axios, through its tributary, the Morava. Since 2013, China has been playing a key role in this. On January 26, 2013, the Minister of Natural Resources, Mines and Spatial Planning of Serbia, Milan Bacevic, and the President of the Chinese state-owned company China Gezhouba Group Corporation, Zhang Jinquan, signed a Memorandum of Understanding for a study on the construction of a canal in Morava. The maps obtained through the \"Mobility & Transport-TENtec Interactive Map Viewer\" program show that the North Sea-Baltic-Mediterranean and Rhine-Danube-Alpine corridors are located in the Netherlands, while the North corridor is found in Germany. -Baltic Sea with the Orient East / Med, the Scandinavian Peninsula corridor with the Mediterranean, the Rhine-Danube-Alps corridor and the Atlantic corridor. The possible connection of the Danube, through Morava, with Axios, will further enhance the reduction of the time it takes a commodity to reach its final destination. According to Mazis, \"Beijing evaluates this interconnection as a continuation of the One Belt One Road (OBOR), and the most advantageous for the supply of European markets with Chinese products but also the Chinese market with European products. […] Studies suggest that such a route will be shortened by four days, compared to the current situation. In terms of EU energy security, this connection is supported by the Serbian and German sides, that it will be an alternative route for the supply of petroleum products from the Middle East, increasing European energy security and leading Serbia even closer to its accession. Union \". While, according to geographical studies, it seems strange to send some cargo to the ports of Northern Europe, given that the Aegean and the Adriatic Sea are much closer sea connections with most of the central European final destinations. Even the land distance from Piraeus and Trieste to some inland destinations - for example, Munich - is shorter than the North side. From the situation within the EU, there is a tendency to redistribute power in favor of the first subsystem, which includes Germany, the Netherlands and Austria, which affects the already formed and established alliances, both economically and commercially. . There is also an unequal distribution of wealth and variation in a number of indicators, such as GDP and industry rates, in favor of the second subsystem, which includes France and Italy. However, the forces of the first subsystem prevail in several areas, such as railways, moving containers, FDI and trade exports. The indicators used for the transport sector sectors show by a wide margin that the transit trade that has been developed so far and that is to be further developed will help the EU Member States, which are in the first subsystem. Third subsystem countries can play a more pivotal role in transit trade in the long run due to their geographical location. As China continues to invest in both the aforementioned third subsystem countries and in Southeast Europe in general, the purchasing power of the local population will increase and the labor cost gap will narrow. In this way, Chinese manufacturers may find it cheaper to place their production facilities closer to the destination markets, so that in the long run the third subsystem countries will improve their position in both industry and manufacturing. As a result, the unequal distribution of wealth and poverty, combined with the emerging tendency of some countries to change their attitudes towards other non-EU or NATO countries, raises concerns that existing alliances will be reshaped and reshape. At this point, it is worth noting that Beijing relies on a global network of trade ties, so it is reluctant to come into direct conflict with the United States. Chinese leaders fear - not without reason - that such a confrontation could cut off China's access to U.S. markets and lead U.S. allies to form anti-Chinese rather than neutral, stripping it of key economic partnerships. and valuable diplomatic connections. Due to this situation, Beijing's foreign policy will be characterized by caution, not willpower and aggression, while at the same time China will avoid pressing on issues that could lead to a conflict with the US, such as the South China Sea. cybersecurity and space weapons \". Apart from these, the study of the contradictions that are formed within the EU as well as within NATO is of special value. Germany is distancing itself in a number of areas, such as minimizing its defense spending on NATO, its stance on the implementation of the Nord Stream II pipeline in cooperation with Russia, as well as its decision not to impose additional sanctions on the Navalny case, the trade balance and the agreement on Iran's nuclear program. We must not overlook the fact that centrifugal tendencies are developing, or at least tendencies for a two-speed economic union. Germany seeks to continue to be the dominant political and economic power within the EU and the Eurozone. The German elite is trying to maintain the EU leadership, both by strengthening and stabilizing the currency, and by avoiding being burdened with the burden of the debt devaluation of the heavily indebted countries of the Union. Along with all these trends, we must not underestimate the new emerging trend, which challenges the shape of the current Eurozone, giving more weight to the rapprochement between China and Russia (Östpolitik). The economic situation in the EU creates the scenario for the exit of weak states from the Union, such as Italy. This will lead to the shrinking of the EU economic and political sphere, especially after the failure of various countries to respond to the new financial aid package disbursed by the European Recovery Fund due to the COVID-19 pandemic. In all this context, the confrontation in the EU between North and South goes beyond simple fiscal and monetary management of the situation. A new field of disagreements and geopolitical conflicts is in the field of transport. In short, rail transport from China to the EU, which ends up in the ports of Northern Europe, in contrast to maritime transport that reaches the ports of Southern Europe. This is reflected in the different routes of the \"New Silk Road\" and in particular in the \"New Economic Corridor of the Eurasian Bridge\" (NEBLEC), which through Russia ends in Belarus and then in the EU, but also in the \"China, Central and West Asia Economic Corridor\". (CCWAEEC), ending in Turkey. In this controversy, many regional incidents, such as the recent one in Suez, could play a key role in influencing the supply chain of the Silk Road-related states. At the same time, it is estimated that Europe needs time to decide whether the Chinese initiative is beneficial. There are, of course, several reasons that agree to strengthen the EU's relations with China. Behind China's trade war with the US, the \"new Silk Road\" makes the German cities of Hamburg and Duisburg the main supply centers for trains coming from South China to Germany, with more than 900 Chinese companies branches in Germany. The Pew Research Center poll shows that German citizens consider China an equally important partner compared to the US, although in 2019 the picture was more positive for the US. In addition, according to the German Statistical Office (destatis), China appears to be Germany's leading trading partner for 4 consecutive years, which reinforces the hypothesis. The benefits for the EU can be enormous, as the distribution channels between China and the EU are free to use by European companies to ship goods to China, as they are financed only by China. So the EU will use distribution channels without spending money on transport infrastructure. However, in the event that Chinese interests are affected, China will be able to remove barriers to their use, which will have painful consequences for freight traffic within the EU. On the other hand, the EU, despite its internal contradictions, is trying to strengthen its position as an autonomous geopolitical player in the global international arena, at a time when competition between the US and China leaves very narrow room for compromise and balance between the two sides. The US is pushing the EU to reheat Euro-Atlantic relations by signing trade tariffs, and the EU has recently canceled an investment deal with China. Conflicts and the effort for compromise are also transferred within NATO."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού, ως Γεωπολιτικός Παράγοντας ανακατανομής ισχύος στο γεωπολιτικό σύμπλοκο της Ευρωπαϊκής Ενώσεως"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κορδής Άγγελος","Kordis Aggelos"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Στην φαινομενικά αδιάσειστη συμμαχία της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, υπάρχουν κράτη τα οποία μπορούν να παίξουν έναν διπλό ή και πολλαπλό ρόλο ανάμεσα στους μεγάλους υπερσυστημικούς δρώντες, όπως είναι οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα. Ο Νέος Δρόμος του Μεταξιού, διαιρείται σε 4 επιμέρους κομμάτια. Ο Χερσαίος, ο Θαλάσσιος, ο Πολικός και ο Διαδικτυακός Δρόμος του Μεταξιού. Η Πρωτοβουλία στοχεύει να προωθήσει τη συνδεσιμότητα των ασιατικών, ευρωπαϊκών και αφρικανικών ηπείρων και των παρακείμενων θαλασσών τους, να δημιουργήσει και να ενισχύσει συνεργασίες μεταξύ των χωρών κατά μήκος της ζώνης, να δημιουργήσει μια πολυδιάστατη, πολυεπίπεδη και σύνθετη συνδεσιμότητα μέσω δικτύων και να πραγματοποιήσει μια ανεξάρτητη, ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη σε αυτές τις χώρες. Οι εξελίξεις για τον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ασίας, των περασμάτων του Ινδικού και του Ειρηνικού Ωκεανού είναι περίπλοκες. Αυτό συμβαίνει, γιατί στον συγκεκριμένο χώρο συγκρούονται 3 διαφορετικές στρατηγικές. Από την μία η στρατηγική της Κίνας με τον «Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού στον 21ο αιώνα», ενώ από την άλλη η στρατηγική της Ινδίας με την «Πολιτική Ανατολικής Δράσης» σε συνδυασμό με τις επιδιώξεις και τον αναπροσανατολισμό των ΗΠΑ στην συγκεκριμένη περιοχή. Η κινεζική Πρωτοβουλία περιπλέκεται ακόμη περισσότερο, όταν ο Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού φτάνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό συμβαίνει γιατί εκεί συναντώνται τα γεωστρατηγικά και επενδυτικά σχέδια αρκετών χωρών, όπως των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας, που άλλοτε συνυπάρχουν αρμονικά σε μια εύθραυστη ισορροπία και άλλοτε συγκρούονται. Με αφετηρία την Ελλάδα και στην συνέχεια τα Βαλκάνια, η Κίνα έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει μια σειρά επενδυτικών σχεδίων, κυρίως με την οικοδόμηση αμέτρητων έργων υποδομής. Μάλιστα σύμφωνα με έρευνες, εάν τα λιμάνια της Μεσογείου, Αδριατικής και του Πειραιά, μπορούσαν να φθάσουν στην αποτελεσματικότητα και την χωρητικότητα και να δημιουργήσουν επαρκείς συνδέσεις στην ενδοχώρα, θα δημιουργούσαν σοβαρή απειλή για τα λιμάνια της βορειοδυτικής ηπείρου, πχ το Ρότερνταμ, την Αμβέρσα και το Αμβούργο, και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια άνευ προηγουμένου μετατόπιση των ευρωπαϊκών συστημάτων μεταφορών και οικονομίας, ιδίως των μικρών χωρών όπως το Βέλγιο και οι Κάτω Χώρες, των οποίων οι οικονομίες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στους μεγάλους λιμένες. Παράλληλα, οι επενδυτικές κινήσεις σε μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια, σιδηροδρομικούς σταθμούς και οδικά δίκτυα εκτείνονται σε όλα σχεδόν τα ευρωπαϊκά κράτη. Μέσω των Βαλκανίων, η Κίνα επιδιώκει την σύνδεση της Ασίας με την Ευρώπη, διαμέσου χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων. Ο στόχος αφορά στην οικονομική και εμπορική επέκταση και στην Ευρώπη, κάτι που αποτυπώνεται και στον Οικονομικό Διάλογο Υψηλού Επιπέδου μεταξυ της ΕΕ και της Κίνας. Τα υποσυστήματα είναι τα εξής: 1. τα κράτη του ποτάμιου διαδρόμου Δουνάβεως-Ρήνου σε συνδυασμό με τον διάδρομο Orient East Med: Αυστρία-Γερμανία-Ολλανδία 2. τα κράτη που δέχονται τις ποτάμιες διακλαδώσεις του άξονα Δουνάβεως-Ρήνου σε συνδυασμό με τον Μεσογειακό διάδρομο: Γαλλία - Ιταλία 3. τα κράτη των δυτικών Βαλκανίων του διαδρόμου Αξιού-Μοράβα-Δουνάβεως σε συνδυασμό με τον διάδρομο Orient East Med: Ελλάδα-Βουλγαρία-Ρουμανία-Σερβία. Ο σχεδιασμός των υποσυστημάτων έγινε με τρόπο τέτοιο, καθώς φαίνεται πως η οικονομική πολιτική της Γερμανίας ταυτίζεται με τις αντίστοιχες της Αυστρίας και της Ολλανδίας, σε αντιπαράθεση με την Γαλλία και Ιταλία. Ένα ακόμη στοιχείο αποτελούν οι εμπορικοί διάδρομοι, οι οποίοι εξυπηρετούν επι το πλείστον τα λιμάνια της Γερμανίας και της Ολλανδίας, σε αντιπαράθεση με τα λιμάνια της Νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου. Όσον αφορά την οικονομική πολιτική της Γαλλίας και της Ιταλίας εκτιμάται ότι ταυτίζεται με αυτήν της Ελλάδας, όμως η τελευταία λόγω γεωγραφικής θέσης συνυπολογίζεται σε διαφορετικό υποσύστημα. Επιπλέον, κυρίως μέσω της μακροπεριφερειακής στρατηγικής της ΕΕ, εκτιμάται πως η Ελλάδα πρόκειται να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα Βαλκάνια, για την προώθηση της πολιτικής αλλά και την διεύρυνση της ΕΕ, μέσω των συνδιασκέψεων που έχουν υλοποιηθεί το τελευταίο διάστημα, τόσο μεταξύ Βουλγαρίας - Ρουμανίας και Σερβίας, όσο και μεταξύ Κύπρου και Σερβίας‧ εκτιμάται μάλιστα ότι είναι πάγια πολιτική, καθώς υλοποιείται από παραπάνω από μια ελληνικές κυβερνήσεις. Φαίνεται πως η Κίνα ακολουθεί ξεχωριστή πολιτική για τις χώρες των Βαλκανίων, που ταυτόχρονα είναι και υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ, μέσω της «Πρωτοβουλίας 17+1». Ένας άλλος παράγοντας είναι η διευκόλυνση της εμπορευματικής κυκλοφορίας και μετακίνησης στον Βαλκανικό χώρο, αφού ο χώρος του Ιονίου και της Αδριατικής επικαλύπτεται και συνδέεται άμεσα με τον γεωγραφικό χώρο των Δυτικών Βαλκανίων και του Δούναβη. Η ανακατάταξη στο πεδίο της οικονομίας, διαμορφώνει το έδαφος για την ανασύνθεση των παλιών οικονομικών, πολιτικών και αμυντικών/στρατιωτικών ενώσεων όπως το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη, ενώ ήδη άρχισαν να διαμορφώνονται νέες συμμαχίες, οι οποίες στηρίζονται στην σύγκλιση συμφερόντων, όπως οι BRICS, η Οργάνωση Συνεργασίας της Σανγκάης. Πιο συγκεκριμένα στο εσωτερικό της ΕΕ και της Ευρωζώνης, οι αντιπαραθέσεις γίνονται ολοένα και πιο έντονες και οι συμβιβασμοί πιο εύθραυστοι, ειδικά με φόντο το ενδεχόμενο μιας νέας οικονομικής κρίσης. Συγκεκριμένα, διαφαίνεται πως η Γερμανία, υπερισχύει έναντι των χωρών του Νότου, γεγονός που βάζει σε κίνδυνο την συνοχή της Ευρωζώνης. Ήδη διαμορφώνονται διάφορα στρατόπεδα με αντικρουόμενες δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές. Από την μια τα κράτη του Νότου (Γαλλία, Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία), από την άλλη τα κράτη του Βορρά (Αυστρία, Δανία, Ολλανδία και Σουηδία) και τα κράτη του Βίσενγκραντ, με εξέχοντα κράτη την Ουγγαρία και την Πολωνία, με κύριο άξονα αντιπαράθεσης την γραμμή για το μεταναστευτικό. Πέρα από τον δημοσιονομικό και νομισματικό παράγοντα αξίζει να αναφερθεί, ότι ο γαλλογερμανικός συμβιβασμός δεν πρέπει να θεωρείται σταθερός, γιατί τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ σε σχέση με την Τουρκία και την Ν/Α Μεσόγειο ή η διεύρυνση της Ένωσης στα Δυτικά Βαλκάνια, μπορούν να σπάσουν τον συμβιβασμό. Μεγάλη σημασία για την οικονομική ανάπτυξη ενός κράτους, έχει η εμπορευματική κυκλοφορία και οι εμπορικοί διάδρομοι. Όσον αφορά στους εμπορικούς διαδρόμους είτε οδικούς, είτε σιδηροδρομικούς, είτε υδάτινους, πρέπει να κατανοήσουμε πως είναι εκείνοι που χρησιμοποιούνται για την μεταφορά των εμπορευμάτων, κυρίως για την μείωση του χρόνου που απαιτείται λόγω των μεγάλων αποστάσεων‧ άλλωστε «για αυτό το εμπόριο πρέπει να το δούμε ως διαμετακομιστικό, ως εξισορρόπηση μεταξύ επάρκειας και έλλειψης ανάμεσα στα επιμέρους τμήματα ενός γεωγραφικού χώρου, καθώς και ως ανταλλαγή με άλλους χώρους, Ο Μάζης αναφέρει ότι «η ρατσελιανή κυκλοφορία εμπεριέχει τρία sine qua non στοιχεία: α) τον γεωγραφικό χώρο εκκίνησης/εκπομπής, β) τον γεωγραφικό χώρο προορισμού/άφιξης/έλξης και γ) την μεταξύ τους απόσταση», όπως επίσης εκτιμά ότι «η βαθύτερη ουσία της Verkehr (κυκλοφορίας) είναι γεωγραφική, αλλά και γεωγραφικώς καθοριζόμενη καθώς η κυκλοφορία είναι ιδιαίτερη μορφή της ιστορικής δυναμικής, παραγωγός αρμονίας και επιταχυντικός ιστορικός καταλύτης. Είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη των κρατών». Όσον αφορά τα ποτάμια δίκτυα, το πρόγραμμα της ΕΕ «Waterway Infrastructure Priorities for 2014-2020» στοχεύει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ποτάμιων πληροφοριακών συστημάτων και των υποδομών καθαρού καυσίμου. Με το νέο πρόγραμμα και την ανάλογη υποδομή της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», αλλά και με τις βασικές της πρωταρχικές επιδιώξεις, η ΕΕ σκοπεύει να δημιουργήσει ένα μεγάλης κλίμακας μεταφορικό δίκτυο, το οποίο θα εκτείνεται σε ολόκληρη την περιοχή, ώστε να διεξάγεται πιο εύκολα και γρήγορα η μεταφορά και η μετακίνηση των εμπορευμάτων, αλλά και των ανθρώπων. Αυτό το βασικό δίκτυο περιλαμβάνει σημαντικές υποδομές, απαραίτητες για την εσωτερική αγορά της ΕΕ συμπεριλαμβανομένων των πλωτών οδών και των λιμένων. Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθούμε στην σημασία του Δούναβη και την δυνητική του σύνδεση με τον ποταμό Αξιό, μέσω του παραπόταμού του, Μοράβα. Από το 2013, η Κίνα αρχίζει και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για την συγκεκριμένη. Στις 26 Ιανουαρίου 2013 ο υπουργός Φυσικών Πόρων, Ορυχείων και Χωροταξίας της Σερβίας, Milan Bacevic και ο πρόεδρος της κινεζικής κρατικής εταιρείας China Gezhouba Group Corporation, Zhang Jinquan, υπέγραψαν Πρωτόκολλο Συνεννόησης για την εκπόνηση μιας μελέτης σχετικά με την κατασκευή διώρυγας στο Μοράβα. Από τους χάρτες που προκύπτουν μέσω του προγράμματος «Mobility & Transport-TENtec Interactive Map Viewer», αναδεικνύεται ότι όσον αφορά τις Κάτω Χώρες βρίσκονται οι διάδρομοι Βόρειας θάλασσας-Βαλτικής-Μεσογείου και Ρήνου-Δούναβη-Άλπεων, ενώ στην Γερμανία, συναντώνται ο διάδρομος Βόρειας-Βαλτικής θάλασσας με τον Orient East/Med, ο διάδρομος Σκανδιναβικής Χερσονήσου με την Μεσόγειο, ο διάδρομος Ρήνου-Δούναβη-Άλπεων και ο Ατλαντικός διάδρομος. Η ενδεχόμενη σύνδεση του Δούναβη, μέσω του Μοράβα, με τον Αξιό, θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την μείωση του χρόνου που χρειάζεται ένα εμπόρευμα για να φτάσει στον τελικό προορισμό του. Σύμφωνα με τον Μάζη «το Πεκίνον αξιολογεί την διασύνδεση αυτήν ως συνέχεια του One Belt One Road (OBOR), και την πλέον συμφέρουσα για την τροφοδοσία των Ευρωπαϊκών αγορών με κινεζικά προϊόντα αλλά και την κινεζικής αγοράς με ευρωπαϊκά προϊόντα. […] Μελέτες υποστηρίζουν ότι μια τέτοια διαδρομή θα συντομεύσει κατά τέσσαρες ημέρες, εν συγκρίσει με την υπάρχουσα κατάσταση. Από πλευράς δε ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ η σύνδεσις αυτή υποστηρίζεται από την σερβική και γερμανική πλευρά, ότι θα αποτελέσει εναλλακτική όδευση για την προμήθεια πετρελαιοειδών από την Μέση Ανατολή, αυξάνοντας την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και οδηγώντας την Σερβία ακόμη πιο κοντά στην ένταξη της στους κόλπους της Ένωσης». Ενώ, σύμφωνα με μελέτες γεωγραφικά, φαίνεται περίεργο να σταλεί κάποιο φορτίο στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, λαμβάνοντας υπόψη ότι το Αιγαίο και η Αδριατική Θάλασσα είναι πολύ κοντινότερες θαλάσσιες συνδέσεις με την πλειοψηφία των κεντρικών ευρωπαϊκών τελικών προορισμών. Ακόμα και η απόσταση στην ξηρά από τον Πειραιά και την Τεργέστη σε κάποιους προορισμούς της ενδοχώρας - για παράδειγμα, το Μόναχο- είναι μικρότερη από την Βόρεια πλευρά. Από την κατάσταση που δημιουργείται στο εσωτερικό της ΕΕ, παρατηρείται η τάση ανακατανομής ισχύος υπέρ του πρώτου υποσυστήματος, που περιλαμβάνει την Γερμανία, την Ολλανδία και την Αυστρία, γεγονός που επηρεάζει τις ήδη διαμορφωμένες και καθιερωμένες συμμαχίες, τόσο σε οικονομικό, όσο και σε εμπορικό επίπεδο. Παρατηρείται επίσης, άνιση κατανομή του πλούτου και διαφοροποίηση σε μια σειρά δείκτες, όπως των ποσοστών του ΑΕΠ και της Βιομηχανίας, υπέρ του δευτέρου υποσυστήματος, που περιλαμβάνει την Γαλλία και την Ιταλία. Ωστόσο οι δυνάμεις του πρώτου υποσυστήματος υπερισχύουν σε αρκετούς τομείς, όπως στον τομέα των σιδηροδρομικών δικτύων, των διακινούμενων εμπορευματοκιβωτίων, των ΑΞΕ και των εμπορικών εξαγωγών. Οι δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν για τους τομείς των μεταφορικών δικτύων αποδεικνύουν με μεγάλη διαφορά, πως το διαμετακομιστικό εμπόριο που έχει αναπτυχθεί μέχρι στιγμής και που πρόκειται να αναπτυχθεί περαιτέρω, θα βοηθήσει τα κράτη – μέλη της ΕΕ, που βρίσκονται στο πρώτο υποσύστημα. Τα κράτη του τρίτου υποσυστήματος μπορούν να παίξουν μακροπρόθεσμα έναν πιο κομβικό ρόλο όσον αφορά το διαμετακομιστικό εμπόριο, λόγω της γεωγραφικής τοποθεσίας τους. Καθώς οι επενδύσεις της Κίνας συνεχίζονται τόσο στις προαναφερθείσες χώρες του τρίτου υποσυστήματος, όσο και γενικότερα στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, η αγοραστική δύναμη του ντόπιου πληθυσμού θα αυξάνεται και το χάσμα στο κόστος εργασίας θα μειώνεται. Με αυτόν τον τρόπο οι Κινέζοι κατασκευαστές ενδέχεται να βρίσκουν φθηνότερο να τοποθετήσουν τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους πιο κοντά στις αγορές προορισμού, οπότε μακροπρόθεσμα οι χώρες του τρίτου υποσυστήματος, θα βελτιώνουν την θέση τους και στον τομέα της βιομηχανίας και της μεταποίησης. Κατά συνέπεια, η άνιση κατανομή του πλούτου και της φτώχειας, σε συνδυασμό με την διαφαινόμενη τάση ορισμένων κρατών να μεταβάλλουν την στάση τους απέναντι σε έτερα κράτη τα οποία δεν βρίσκονται στην ΕΕ ή στο ΝΑΤΟ, γεννούν ανησυχίες ότι οι υπάρχουσες συμμαχίες πρόκειται να αναδιαμορφωθούν και να ανασχηματιστούν. Σε αυτό το σημείο, αξίζει να πούμε πως το Πεκίνο βασίζεται σε ένα παγκόσμιο δίκτυο εμπορικών δεσμών, οπότε είναι απρόθυμο για άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ. Οι Κινέζοι ηγέτες φοβούνται -όχι χωρίς λόγο- ότι μια τέτοια αντιπαράθεση θα μπορούσε να διακόψει την πρόσβαση της Κίνας στις αγορές των ΗΠΑ και να οδηγήσει τους συμμάχους των ΗΠΑ να συγκροτηθούν ενάντια στην Κίνα, παρά να παραμείνουν ουδέτεροι, απογυμνώνοντας την από σημαντικές οικονομικές εταιρικές σχέσεις και πολύτιμες διπλωματικές συνδέσεις. Λόγω αυτής της κατάστασης, η εξωτερική πολιτική του Πεκίνου θα χαρακτηρίζεται από επιφυλακτικότητα, όχι θεληματικότητα και επιθετικότητα, ενώ ταυτόχρονα η Κίνα θα αποφεύγει να πιέσει πάνω στα ζητήματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ, όπως είναι η θάλασσα της Νότιας Κίνας, η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και η οπλοποίηση του διαστήματος». Πέραν αυτών έχει ιδιαίτερη αξία η μελέτη των αντιθέσεων που διαμορφώνονται εντός της ΕΕ καθώς και εντός του ΝΑΤΟ. Παρατηρείται η αποστασιοποίηση - διαφοροποίηση της Γερμανίας σε μια σειρά τομείς, όπως για παράδειγμα η ελαχιστοποίηση των αμυντικών της δαπανών προς το ΝΑΤΟ, η στάση της απέναντι στην υλοποίηση του αγωγού Nord Stream II σε συνεργασία με την Ρωσία, όπως επίσης η απόφαση της να μην επιβληθούν επιπλέον κυρώσεις για την υπόθεση Ναβάλνι, το εμπορικό ισοζύγιο και η συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Δεν πρέπει να παραβλέπουμε πως αναπτύσσονται φυγόκεντρες τάσεις ή τουλάχιστον τάσεις για μια οικονομική ένωση δύο ταχυτήτων. Η Γερμανία επιδιώκει να συνεχίσει να αποτελεί την κυρίαρχη πολιτική και οικονομική δύναμη εντός της ΕΕ και της Ευρωζώνης. Η Γερμανική ελίτ, προσπαθεί να διατηρεί αδιάλειπτα την ηγεσία της ΕΕ, τόσο με την ενδυνάμωση και την σταθεροποίηση του νομίσματος, όσο και με το να αποφεύγει να χρεωθεί το βάρος της υποτίμησης του χρέους των υπερχρεωμένων κρατών της Ένωσης. Παράλληλα με όλες αυτές τις τάσεις, δεν πρέπει να υποτιμάμε και την νέα ανερχόμενη τάση, η οποία αμφισβητεί την μορφή που έχει η σημερινή Ευρωζώνη, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην προσέγγιση της Κίνας και της Ρωσίας (Östpolitik). Η οικονομική κατάσταση που διαμορφώνεται στην ΕΕ, δημιουργεί το σενάριο της εξόδου αδύναμων κρατών απο την Ένωση, όπως για παράδειγμα την Ιταλία. Το γεγονός αυτό, θα οδηγήσει στην συρρίκνωση της οικονομικής και πολιτικής σφαίρας της ΕΕ, ιδιαίτερα μετα την αδυναμία ανταπόκρισης διάφορων κρατών, στο νέο πακέτο οικονομικής βοήθειας που εκταμιεύθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης, λόγω της πανδημίας COVID-19. Μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο, η αντιπαράθεση στην ΕΕ, μεταξύ Βορρά και Νότου ξεφεύγει από την απλή δημοσιονομική και νομισματική διαχείριση της κατάστασης. Ένα νέο πεδίο διαφωνιών και γεωπολιτικών διενέξεων, βρίσκεται στον τομέα των μεταφορών. Με λίγα λόγια, οι σιδηροδρομικές μεταφορές από την Κίνα προς την ΕΕ, οι οποίες καταλήγουν στα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης, σε αντίθεση με τις θαλάσσιες μεταφορές που φθάνουν στα λιμάνια της Νότιας Ευρώπης. Αυτό αποτυπώνεται στις διαφορετικές διαδρομές του «Νέου Δρόμου του Μεταξιού» και συγκεκριμένα στον «Νέο Οικονομικό Διάδρομο Ευρασιατικής Γέφυρας» (NEBLEC), που μέσω Ρωσίας καταλήγει στην Λευκορωσία και έπειτα στην ΕΕ, αλλά και στον «Οικονομικό Διάδρομο Κίνας, Κεντρικής και Δυτικής Ασίας» (CCWAEEC), που καταλήγει στην Τουρκία. Σε αυτήν την διαμάχη, πολλά περιφερειακά επεισόδια όπως το πρόσφατο στο Σουέζ, μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο και να επηρεάσουν την εφοδιαστική αλυσίδα των κρατών που σχετίζονται με τον Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού. Ταυτόχρονα, εκτιμάται ότι η Ευρώπη χρειάζεται χρόνο προκειμένου να αποφασίσει για το εάν η κινεζική πρωτοβουλία είναι ωφέλιμη. Υπάρχουν βέβαια αρκετοί λόγοι που συναινούν στην σύσφιξη των σχέσεων της ΕΕ με την Κίνα. Πίσω από τον εμπορικό πόλεμο της Κίνας με τις ΗΠΑ, «ο νέος Δρόμος του Μεταξιού» κάνει τις γερμανικές πόλεις Hamburg και Duisburg, τα κύρια εφοδιαστικά κέντρα για τα τραίνα που έρχονται από την Ν. Κίνα στην Γερμανία, ενώ περισσότερες από 900 κινεζικές εταιρείες έχουν υποκαταστήματα στην Γερμανία. Η δημοσκόπηση του Pew Research Center αναδεικνύει ότι οι πολίτες της Γερμανίας, θεωρούν εξίσου σημαντικό εταίρο την Κίνα σε σχέση με τις ΗΠΑ, παρόλο που το 2019 η εικόνα ήταν πιο θετική για τις ΗΠΑ. Επιπλέον, σύμφωνα με την Γερμανική Στατιστική Υπηρεσία (destatis), η Κίνα φαίνεται ότι είναι ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας για 4 συνεχόμενα έτη, γεγονός που ενισχύει την διατυπωμένη υπόθεση. Τα οφέλη για την ΕΕ μπορεί να είναι εξαιρετικά, εφόσον τα κανάλια διανομής των εμπορευμάτων μεταξύ Κίνας και ΕΕ είναι ελεύθερα χρήσης από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για την αποστολή αγαθών προς την Κίνα, διότι η χρηματοδότηση γίνεται μόνο από την Κίνα. Οπότε η ΕΕ θα χρησιμοποιεί κανάλια διανομής χωρίς να έχει ξοδέψει κεφάλαια σε υποδομές μεταφοράς. Ωστόσο, σε περίπτωση που θιχτούν κινεζικά συμφέρονα, η Κίνα θα έχει την δυνατότητα να ορθώσει εμπόδια για την χρήση τους, κάτι που θα έχει οδυνηρές συνέπειες στην εμπορευματική κυκλοφορία εντός της ΕΕ. Από την άλλη πλευρά όμως, η ΕΕ παρά τις αντιθέσεις που επικρατούν στο εσωτερικό της, προσπαθεί να ενισχύσει την θέση της ως αυτόνομος γεωπολιτικός παίκτης στο παγκόσμιο διεθνές γίγνεσθαι, σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αφήνει πολύ στενά περιθώρια για συμβιβασμούς και ισορροπία ανάμεσα στις δύο πλευρές. Οι ΗΠΑ πιέζουν την ΕΕ για την αναθέρμανση των Ευρωατλαντικών σχέσεων, υπογράφοντας συμφωνίες για την απόσυρση εμπορικών δασμών, ενώ η ΕΕ σχετικά πρόσφατα ακύρωσε την επενδυτική συμφωνία με την Κίνα. Οι αντιθέσεις και η προσπάθεια για συμβιβασμό, μεταφέρονται και εντός του ΝΑΤΟ.","In the seemingly unshakeable Alliance of the EU and NATO, there are states that can play a double or multiple role among the large super-conspiratory actors, such as US, Russia and China. The new silk road is divided into 4 sub-tracks. The land, the marine, the polar and the online road of silk. The initiative aims to promote the connectivity of Asian, European and African continents and their adjacent seas, to create and enhance partnerships between countries along the zone, to create a multidimensional, multilevel and complex network connectivity and to carry out an independent , balanced and sustainable development in these countries. Developments for controlling the wider region of Southeast Asia, Indian and Pacific Ocean's passages are complex. This is because 3 different strategies are collected in this area. From the one hand, China Strategy with the \"Marine Road of Silk in the 21st Century,\", on the other hand, India's \"Eastern Action Policy\" in conjunction with the US's aspirations and reorientation in this area. The Chinese initiative is even more complicated when the Marine Road of Silk in the 21st Century reaches the European Union. This is because there are the geostrategic and investment plans of several countries, such as the US, Russia, Germany and France, which sometimes coexist harmoniously in a fragile balance and sometimes collide. Starting from Greece and then the Balkans, China has designed and implemented a series of investment plans, mainly by building countless infrastructure projects. Indeed, according to surveys, if the Mediterranean, Adriatic and Piraeus ports could reach effectiveness and capacity and create adequate hinterland connections, they would create a serious threat to the ports of Northwest Epirus, eg Rotterdam, Antwerp and Hamburg, and could lead to an unprecedented shift of European transport and economy systems, especially small countries such as Belgium and the Netherlands, whose economies are largely based on large ports. At the same time, investment movements in large European ports, railway stations and road networks extend to almost all European states. Through the Balkans, China seeks the association of Asia to Europe through terrestrial and sea roads. The goal is about economic and commercial expansion and Europe, which is also reflected in the high-level economic dialogue between the EU and China. The subsystems are as follows: 1. the Danube-Rhine river corridor in conjunction with the Orient East Med corridor: Austria-Germany-Netherlands 2. States receiving the Danube-Rhine river tributaries in conjunction with the Mediterranean corridor: France - Italy 3. the countries of the western Balkans of the Axios-Morava-Danube corridor in conjunction with the Orient East Med corridor: Greece-Bulgaria-Romania-Serbia. The subsystems were designed in this way, as it seems that the economic policy of Germany is identical with that of Austria and the Netherlands, in contrast to France and Italy. Another element is the trade corridors, which mostly serve the ports of Germany and the Netherlands, as opposed to the ports of Southern Europe and the Mediterranean. Regarding the economic policy of France and Italy, it is estimated that it is identical with that of Greece, but the latter, due to its geographical location, is included in a different subsystem. In addition, mainly through the EU macro-regional strategy, it is estimated that Greece is going to play a leading role in the Balkans, for the promotion of the policy but also for the enlargement of the EU, through the recent conferences, both between Bulgaria and Romania and Serbia, as well as between Cyprus and Serbia, is even considered to be a firm policy, as it is implemented by more than one Greek government. It seems that China is pursuing a separate policy for the Balkan countries, which are also candidates for EU membership, through the \"17 + 1 Initiative\". Another factor is the facilitation of freight traffic and movement in the Balkans, since the Ionian and Adriatic areas overlap and are directly connected to the geographical area of ​​the Western Balkans and the Danube. Reorganization in the field of economy is paving the way for the reorganization of the old economic, political and defense / military alliances such as NATO, the European Union and the Eurozone, while new alliances have already begun to be formed, which are based on the convergence of interests, the BRICS, the Shanghai Cooperation Organization. More specifically, within the EU and the Eurozone, the confrontations are becoming more intense and the compromises more fragile, especially against the background of the possibility of a new economic crisis. In particular, it seems that Germany is prevailing over the countries of the South, a fact that endangers the cohesion of the Eurozone. Various camps are already being formed with conflicting fiscal and monetary policies. On the one hand the southern states (France, Greece, Spain and Italy), on the other the northern states (Austria, Denmark, the Netherlands and Sweden) and the Visegrad states, with Hungary and Poland leading the way. axis of confrontation the line for immigration. Apart from the financial and monetary factor, it is worth mentioning that the Franco-German compromise should not be considered stable, because EU foreign policy issues in relation to Turkey and the N / A Mediterranean or the enlargement of the Union to the Western Balkans may break the compromise. Freight and trade corridors are of great importance for the economic development of a state. With regard to trade corridors, whether by road, rail or water, we must understand that they are used to transport goods, especially to reduce the time required due to long distances; after all, for this trade it must be we see it as transit, as a balance between sufficiency and scarcity between the individual parts of a geographical area, as well as an exchange with other places, Mazis states that \"Rachel's theory of traffic contains three sine qua non elements: a) the geographical area of ​​departure / transmission, b) the geographical area of ​​destination / arrival / attraction and c) the distance between them\", as he also estimates that \"the deepest Verkehr's substance (traffic) is geographical, but also geographically defined as traffic is a special form of historical dynamics, a producer of harmony and an accelerating historical catalyst. It is the necessary condition for the development of the states \". With regard to river networks, the EU Waterway Infrastructure Priorities for 2014-2020 program aims to further develop river information systems and clean fuel infrastructure. With the new program and the corresponding infrastructure of the \"Connecting Europe\" facility, but also with its basic priorities, the EU intends to set up a large-scale transport network, which will be extended to the whole region, in order to and fast transport and movement of goods, but also of people. This core network includes important infrastructure necessary for the EU internal market, including waterways and ports. At this point it is worth mentioning the importance of the Danube and its potential connection to the river Axios, through its tributary, the Morava. Since 2013, China has been playing a key role in this. On January 26, 2013, the Minister of Natural Resources, Mines and Spatial Planning of Serbia, Milan Bacevic, and the President of the Chinese state-owned company China Gezhouba Group Corporation, Zhang Jinquan, signed a Memorandum of Understanding for a study on the construction of a canal in Morava. The maps obtained through the \"Mobility & Transport-TENtec Interactive Map Viewer\" program show that the North Sea-Baltic-Mediterranean and Rhine-Danube-Alpine corridors are located in the Netherlands, while the North corridor is found in Germany. -Baltic Sea with the Orient East / Med, the Scandinavian Peninsula corridor with the Mediterranean, the Rhine-Danube-Alps corridor and the Atlantic corridor. The possible connection of the Danube, through Morava, with Axios, will further enhance the reduction of the time it takes a commodity to reach its final destination. According to Mazis, \"Beijing evaluates this interconnection as a continuation of the One Belt One Road (OBOR), and the most advantageous for the supply of European markets with Chinese products but also the Chinese market with European products. […] Studies suggest that such a route will be shortened by four days, compared to the current situation. In terms of EU energy security, this connection is supported by the Serbian and German sides, that it will be an alternative route for the supply of petroleum products from the Middle East, increasing European energy security and leading Serbia even closer to its accession. Union \". While, according to geographical studies, it seems strange to send some cargo to the ports of Northern Europe, given that the Aegean and the Adriatic Sea are much closer sea connections with most of the central European final destinations. Even the land distance from Piraeus and Trieste to some inland destinations - for example, Munich - is shorter than the North side. From the situation within the EU, there is a tendency to redistribute power in favor of the first subsystem, which includes Germany, the Netherlands and Austria, which affects the already formed and established alliances, both economically and commercially. . There is also an unequal distribution of wealth and variation in a number of indicators, such as GDP and industry rates, in favor of the second subsystem, which includes France and Italy. However, the forces of the first subsystem prevail in several areas, such as railways, moving containers, FDI and trade exports. The indicators used for the transport sector sectors show by a wide margin that the transit trade that has been developed so far and that is to be further developed will help the EU Member States, which are in the first subsystem. Third subsystem countries can play a more pivotal role in transit trade in the long run due to their geographical location. As China continues to invest in both the aforementioned third subsystem countries and in Southeast Europe in general, the purchasing power of the local population will increase and the labor cost gap will narrow. In this way, Chinese manufacturers may find it cheaper to place their production facilities closer to the destination markets, so that in the long run the third subsystem countries will improve their position in both industry and manufacturing. As a result, the unequal distribution of wealth and poverty, combined with the emerging tendency of some countries to change their attitudes towards other non-EU or NATO countries, raises concerns that existing alliances will be reshaped and reshape. At this point, it is worth noting that Beijing relies on a global network of trade ties, so it is reluctant to come into direct conflict with the United States. Chinese leaders fear - not without reason - that such a confrontation could cut off China's access to U.S. markets and lead U.S. allies to form anti-Chinese rather than neutral, stripping it of key economic partnerships. and valuable diplomatic connections. Due to this situation, Beijing's foreign policy will be characterized by caution, not willpower and aggression, while at the same time China will avoid pressing on issues that could lead to a conflict with the US, such as the South China Sea. cybersecurity and space weapons \". Apart from these, the study of the contradictions that are formed within the EU as well as within NATO is of special value. Germany is distancing itself in a number of areas, such as minimizing its defense spending on NATO, its stance on the implementation of the Nord Stream II pipeline in cooperation with Russia, as well as its decision not to impose additional sanctions on the Navalny case, the trade balance and the agreement on Iran's nuclear program. We must not overlook the fact that centrifugal tendencies are developing, or at least tendencies for a two-speed economic union. Germany seeks to continue to be the dominant political and economic power within the EU and the Eurozone. The German elite is trying to maintain the EU leadership, both by strengthening and stabilizing the currency, and by avoiding being burdened with the burden of the debt devaluation of the heavily indebted countries of the Union. Along with all these trends, we must not underestimate the new emerging trend, which challenges the shape of the current Eurozone, giving more weight to the rapprochement between China and Russia (Östpolitik). The economic situation in the EU creates the scenario for the exit of weak states from the Union, such as Italy. This will lead to the shrinking of the EU economic and political sphere, especially after the failure of various countries to respond to the new financial aid package disbursed by the European Recovery Fund due to the COVID-19 pandemic. In all this context, the confrontation in the EU between North and South goes beyond simple fiscal and monetary management of the situation. A new field of disagreements and geopolitical conflicts is in the field of transport. In short, rail transport from China to the EU, which ends up in the ports of Northern Europe, in contrast to maritime transport that reaches the ports of Southern Europe. This is reflected in the different routes of the \"New Silk Road\" and in particular in the \"New Economic Corridor of the Eurasian Bridge\" (NEBLEC), which through Russia ends in Belarus and then in the EU, but also in the \"China, Central and West Asia Economic Corridor\". (CCWAEEC), ending in Turkey. In this controversy, many regional incidents, such as the recent one in Suez, could play a key role in influencing the supply chain of the Silk Road-related states. At the same time, it is estimated that Europe needs time to decide whether the Chinese initiative is beneficial. There are, of course, several reasons that agree to strengthen the EU's relations with China. Behind China's trade war with the US, the \"new Silk Road\" makes the German cities of Hamburg and Duisburg the main supply centers for trains coming from South China to Germany, with more than 900 Chinese companies branches in Germany. The Pew Research Center poll shows that German citizens consider China an equally important partner compared to the US, although in 2019 the picture was more positive for the US. In addition, according to the German Statistical Office (destatis), China appears to be Germany's leading trading partner for 4 consecutive years, which reinforces the hypothesis. The benefits for the EU can be enormous, as the distribution channels between China and the EU are free to use by European companies to ship goods to China, as they are financed only by China. So the EU will use distribution channels without spending money on transport infrastructure. However, in the event that Chinese interests are affected, China will be able to remove barriers to their use, which will have painful consequences for freight traffic within the EU. On the other hand, the EU, despite its internal contradictions, is trying to strengthen its position as an autonomous geopolitical player in the global international arena, at a time when competition between the US and China leaves very narrow room for compromise and balance between the two sides. The US is pushing the EU to reheat Euro-Atlantic relations by signing trade tariffs, and the EU has recently canceled an investment deal with China. Conflicts and the effort for compromise are also transferred within NATO."],"dc:identifier":["uoadl:2955347","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2955347"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Ο Θαλάσσιος Δρόμος του Μεταξιού, ως Γεωπολιτικός Παράγοντας ανακατανομής ισχύος στο γεωπολιτικό σύμπλοκο της Ευρωπαϊκής Ενώσεως"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:43:21Z"}