{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2956317"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2956317","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΑΝΔΗΜΙΕΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΑΝ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ. ΠΩΣ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ","abstract":"Πανδημία είναι η εξάπλωση μιας νέας νόσου σε παγκόσμια κλίμακα. Oι περισσότερες πανδημίες έχουν ζωική προέλευση και συνοδεύονται από σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, αφανίζοντας μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού. Για την αντιμετώπισή τους εφαρμόζονται φαρμακολογικές παρεμβάσεις (εμβόλια, αντιβιοτικά, αντιικά φάρμακα) και μη φαρμακολογικές παρεμβάσεις (επιτήρηση, καραντίνα, απομόνωση, κοινωνική απόσταση, μέτρα ατομικής υγιεινής). Ο λοιμός της Αθήνας (430- 426 π.Χ.) και ο λοιμός των Αντωνίνων της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας (165- 180) ξεκίνησαν από την Αιθιοπία και την Κίνα αντίστοιχα, αλλά ακόμη δεν έχει εξακριβωθεί ο μικροβιακός παράγοντας που τις προκάλεσε. Ακολούθησαν 3 πανδημίες πανώλης, που οφείλονται στο βακτήριο Yesrinia pestis. Η πιο θανατηφόρα ήταν ο Μαύρος Θάνατος (1346-1352) που εξαπλώθηκε από την Κίνα μέσω αρουραίων και σταγονιδίων και σκότωσε 150 εκατομμύρια ανθρώπους. Η ευλογιά οφείλεται σε ιό που άρχισε να προσβάλλει τον άνθρωπο πριν 12000 χρόνια αλλά έλαβε διαστάσεις πανδημίας το 1521, όταν οι Ευρωπαίοι εξερευνητές την μετέφεραν στον Νέο Κόσμο, εξολοθρεύοντας το 90% των ιθαγενών. Το εμβόλιο του Jenner έναντι της ευλογιάς ήταν το πρώτο εμβόλιο που ανακαλύφθηκε και από το 1980 η ευλογιά έγινε η μόνη μολυσματική ασθένεια που θεωρείται ότι έχει εξαλειφθεί πλήρως. Η χολέρα οφείλεται στo βακτήριο Vibrio cholerae που μεταδίδεται μέσω στοματο-πρωκτικής οδού και έχει προκαλέσει 7 πανδημίες, οι περισσότερες από τις οποίες ξεκίνησαν από την Ινδία. Η γρίπη οφείλεται σε ιούς και μεταδίδεται μέσω του αναπνευστικού συστήματος. Έχουν καταγραφεί 5 πανδημίες γρίπης: η Ρωσική γρίπη (1889- 1890) πιθανότατα από τον ιό Η2Ν2, η Ισπανική γρίπη (1918-1919) από τον Η1Ν1, η Ασιατική γρίπη (1957 - 1958) από τον Η2Ν2 , η γρίπη του Χονγκ- Κονγκ (1968- 1969) από τον Η3Ν2 και η γρίπη των χοίρων (2009- 2010) από τον Η1Ν1/2009. Η Ισπανική γρίπη ήταν η πιο θανατηφόρα όλων, στοιχίζοντας τη ζωή σε 50-100 εκατομμύρια ανθρώπους. Το AIDS είναι μία σεξουαλικώς μεταδιδόμενη ασθένεια που εμφανίστηκε το 1981 στις ΗΠΑ και έχει σκοτώσει πάνω από 30 εκ. ανθρώπους. Οφείλεται στον ιό HIV που προήλθε από τους χιμπατζήδες. Η πανδημία του SARS (2002- 2003) ξεκίνησε από την Κίνα, όταν ο υπεύθυνος κορωνοϊός SARS-CoV μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στον άνθρωπο μέσω ασιατικής μοσχογαλής. Η πανδημία του ΜΕRS (2012- 2018) ξεκίνησε από την Σαουδική Αραβία όταν ο κορωνοϊός MERS-CoV μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στον άνθρωπο μέσω της καμήλας. Η πανδημία του ιού Ebola (2013- 2016) ξεκίνησε όταν ο ιός μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες σε ένα παιδί στη Γουϊνέα. Η πανδημία COVID-19 ξέσπασε το 2020. Oφείλεται στον κορωνοϊό SARS-CoV-2 και μεταδίδεται με τα σταγονίδια. Το πρόγραμμα εμβολιασμού έναντι της ασθένειας είναι σε εξέλιξη, ενώ ακόμη διερευνάται η ζωική προέλευση του ιού. Δεδομένα δείχνουν ότι η πιθανότητα των πανδημιών έχει αυξηθεί τον τελευταίο αιώνα, λόγω των αυξημένων ταξιδιών, της αστικοποίησης, της αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών και των αλλαγών της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Αυτή τη στιγμή οι 12 ασθένειες που έχουν αυξημένο κίνδυνο να αποτελέσουν παγκόσμια απειλή είναι: η COVID-19, ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας - Κονγκό, η νόσος του ιού Ebola και του ιού Marburg, ο πυρετός Λάσσα, τα σύνδρομα SARS και MERS, η νόσος των ιών Nipa και Henipa, ο πυρετός της κοιλάδας Rift, η νόσος του ιού Zika και η ασθένεια Χ, η οποία θα προέλθει από κάποιο άγνωστο ως τώρα παθογόνο, που πιθανόν να απελευθερωθεί λόγω εργαστηριακού ατυχήματος ή ως βιοτρομοκρατική ενέργεια. Είναι λοιπόν σαφές ότι η ανάγκη για διεθνή ετοιμότητα είναι επιτακτική.","abstract_html":"Πανδημία είναι η εξάπλωση μιας νέας νόσου σε παγκόσμια κλίμακα. Oι περισσότερες πανδημίες έχουν ζωική προέλευση και συνοδεύονται από σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, αφανίζοντας μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού. Για την αντιμετώπισή τους εφαρμόζονται φαρμακολογικές παρεμβάσεις (εμβόλια, αντιβιοτικά, αντιικά φάρμακα) και μη φαρμακολογικές παρεμβάσεις (επιτήρηση, καραντίνα, απομόνωση, κοινωνική απόσταση, μέτρα ατομικής υγιεινής). Ο λοιμός της Αθήνας (430- 426 π.Χ.) και ο λοιμός των Αντωνίνων της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας (165- 180) ξεκίνησαν από την Αιθιοπία και την Κίνα αντίστοιχα, αλλά ακόμη δεν έχει εξακριβωθεί ο μικροβιακός παράγοντας που τις προκάλεσε. Ακολούθησαν 3 πανδημίες πανώλης, που οφείλονται στο βακτήριο Yesrinia pestis. Η πιο θανατηφόρα ήταν ο Μαύρος Θάνατος (1346-1352) που εξαπλώθηκε από την Κίνα μέσω αρουραίων και σταγονιδίων και σκότωσε 150 εκατομμύρια ανθρώπους. Η ευλογιά οφείλεται σε ιό που άρχισε να προσβάλλει τον άνθρωπο πριν 12000 χρόνια αλλά έλαβε διαστάσεις πανδημίας το 1521, όταν οι Ευρωπαίοι εξερευνητές την μετέφεραν στον Νέο Κόσμο, εξολοθρεύοντας το 90% των ιθαγενών. Το εμβόλιο του Jenner έναντι της ευλογιάς ήταν το πρώτο εμβόλιο που ανακαλύφθηκε και από το 1980 η ευλογιά έγινε η μόνη μολυσματική ασθένεια που θεωρείται ότι έχει εξαλειφθεί πλήρως. Η χολέρα οφείλεται στo βακτήριο Vibrio cholerae που μεταδίδεται μέσω στοματο-πρωκτικής οδού και έχει προκαλέσει 7 πανδημίες, οι περισσότερες από τις οποίες ξεκίνησαν από την Ινδία. Η γρίπη οφείλεται σε ιούς και μεταδίδεται μέσω του αναπνευστικού συστήματος. Έχουν καταγραφεί 5 πανδημίες γρίπης: η Ρωσική γρίπη (1889- 1890) πιθανότατα από τον ιό Η2Ν2, η Ισπανική γρίπη (1918-1919) από τον Η1Ν1, η Ασιατική γρίπη (1957 - 1958) από τον Η2Ν2 , η γρίπη του Χονγκ- Κονγκ (1968- 1969) από τον Η3Ν2 και η γρίπη των χοίρων (2009- 2010) από τον Η1Ν1/2009. Η Ισπανική γρίπη ήταν η πιο θανατηφόρα όλων, στοιχίζοντας τη ζωή σε 50-100 εκατομμύρια ανθρώπους. Το AIDS είναι μία σεξουαλικώς μεταδιδόμενη ασθένεια που εμφανίστηκε το 1981 στις ΗΠΑ και έχει σκοτώσει πάνω από 30 εκ. ανθρώπους. Οφείλεται στον ιό HIV που προήλθε από τους χιμπατζήδες. Η πανδημία του SARS (2002- 2003) ξεκίνησε από την Κίνα, όταν ο υπεύθυνος κορωνοϊός SARS-CoV μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στον άνθρωπο μέσω ασιατικής μοσχογαλής. Η πανδημία του ΜΕRS (2012- 2018) ξεκίνησε από την Σαουδική Αραβία όταν ο κορωνοϊός MERS-CoV μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στον άνθρωπο μέσω της καμήλας. Η πανδημία του ιού Ebola (2013- 2016) ξεκίνησε όταν ο ιός μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες σε ένα παιδί στη Γουϊνέα. Η πανδημία COVID-19 ξέσπασε το 2020. Oφείλεται στον κορωνοϊό SARS-CoV-2 και μεταδίδεται με τα σταγονίδια. Το πρόγραμμα εμβολιασμού έναντι της ασθένειας είναι σε εξέλιξη, ενώ ακόμη διερευνάται η ζωική προέλευση του ιού. Δεδομένα δείχνουν ότι η πιθανότητα των πανδημιών έχει αυξηθεί τον τελευταίο αιώνα, λόγω των αυξημένων ταξιδιών, της αστικοποίησης, της αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών και των αλλαγών της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Αυτή τη στιγμή οι 12 ασθένειες που έχουν αυξημένο κίνδυνο να αποτελέσουν παγκόσμια απειλή είναι: η COVID-19, ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας - Κονγκό, η νόσος του ιού Ebola και του ιού Marburg, ο πυρετός Λάσσα, τα σύνδρομα SARS και MERS, η νόσος των ιών Nipa και Henipa, ο πυρετός της κοιλάδας Rift, η νόσος του ιού Zika και η ασθένεια Χ, η οποία θα προέλθει από κάποιο άγνωστο ως τώρα παθογόνο, που πιθανόν να απελευθερωθεί λόγω εργαστηριακού ατυχήματος ή ως βιοτρομοκρατική ενέργεια. Είναι λοιπόν σαφές ότι η ανάγκη για διεθνή ετοιμότητα είναι επιτακτική.","abstract_has_math":false,"creators":["Κουμπενά Βαλεντίνα Ευαγγελία","Koumpena Valentina Evangelia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:43:26Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2956317"],"render_values":[{"text":"uoadl:2956317","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2956317","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2956317","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2956317","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κουμπενά Βαλεντίνα Ευαγγελία","Koumpena Valentina Evangelia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2956317","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2956317"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Πανδημία είναι η εξάπλωση μιας νέας νόσου σε παγκόσμια κλίμακα. Oι περισσότερες πανδημίες έχουν ζωική προέλευση και συνοδεύονται από σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, αφανίζοντας μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού. Για την αντιμετώπισή τους εφαρμόζονται φαρμακολογικές παρεμβάσεις (εμβόλια, αντιβιοτικά, αντιικά φάρμακα) και μη φαρμακολογικές παρεμβάσεις (επιτήρηση, καραντίνα, απομόνωση, κοινωνική απόσταση, μέτρα ατομικής υγιεινής). Ο λοιμός της Αθήνας (430- 426 π.Χ.) και ο λοιμός των Αντωνίνων της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας (165- 180) ξεκίνησαν από την Αιθιοπία και την Κίνα αντίστοιχα, αλλά ακόμη δεν έχει εξακριβωθεί ο μικροβιακός παράγοντας που τις προκάλεσε. Ακολούθησαν 3 πανδημίες πανώλης, που οφείλονται στο βακτήριο Yesrinia pestis. Η πιο θανατηφόρα ήταν ο Μαύρος Θάνατος (1346-1352) που εξαπλώθηκε από την Κίνα μέσω αρουραίων και σταγονιδίων και σκότωσε 150 εκατομμύρια ανθρώπους. Η ευλογιά οφείλεται σε ιό που άρχισε να προσβάλλει τον άνθρωπο πριν 12000 χρόνια αλλά έλαβε διαστάσεις πανδημίας το 1521, όταν οι Ευρωπαίοι εξερευνητές την μετέφεραν στον Νέο Κόσμο, εξολοθρεύοντας το 90% των ιθαγενών. Το εμβόλιο του Jenner έναντι της ευλογιάς ήταν το πρώτο εμβόλιο που ανακαλύφθηκε και από το 1980 η ευλογιά έγινε η μόνη μολυσματική ασθένεια που θεωρείται ότι έχει εξαλειφθεί πλήρως. Η χολέρα οφείλεται στo βακτήριο Vibrio cholerae που μεταδίδεται μέσω στοματο-πρωκτικής οδού και έχει προκαλέσει 7 πανδημίες, οι περισσότερες από τις οποίες ξεκίνησαν από την Ινδία. Η γρίπη οφείλεται σε ιούς και μεταδίδεται μέσω του αναπνευστικού συστήματος. Έχουν καταγραφεί 5 πανδημίες γρίπης: η Ρωσική γρίπη (1889- 1890) πιθανότατα από τον ιό Η2Ν2, η Ισπανική γρίπη (1918-1919) από τον Η1Ν1, η Ασιατική γρίπη (1957 - 1958) από τον Η2Ν2 , η γρίπη του Χονγκ- Κονγκ (1968- 1969) από τον Η3Ν2 και η γρίπη των χοίρων (2009- 2010) από τον Η1Ν1/2009. Η Ισπανική γρίπη ήταν η πιο θανατηφόρα όλων, στοιχίζοντας τη ζωή σε 50-100 εκατομμύρια ανθρώπους. Το AIDS είναι μία σεξουαλικώς μεταδιδόμενη ασθένεια που εμφανίστηκε το 1981 στις ΗΠΑ και έχει σκοτώσει πάνω από 30 εκ. ανθρώπους. Οφείλεται στον ιό HIV που προήλθε από τους χιμπατζήδες. Η πανδημία του SARS (2002- 2003) ξεκίνησε από την Κίνα, όταν ο υπεύθυνος κορωνοϊός SARS-CoV μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στον άνθρωπο μέσω ασιατικής μοσχογαλής. Η πανδημία του ΜΕRS (2012- 2018) ξεκίνησε από την Σαουδική Αραβία όταν ο κορωνοϊός MERS-CoV μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στον άνθρωπο μέσω της καμήλας. Η πανδημία του ιού Ebola (2013- 2016) ξεκίνησε όταν ο ιός μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες σε ένα παιδί στη Γουϊνέα. Η πανδημία COVID-19 ξέσπασε το 2020. Oφείλεται στον κορωνοϊό SARS-CoV-2 και μεταδίδεται με τα σταγονίδια. Το πρόγραμμα εμβολιασμού έναντι της ασθένειας είναι σε εξέλιξη, ενώ ακόμη διερευνάται η ζωική προέλευση του ιού. Δεδομένα δείχνουν ότι η πιθανότητα των πανδημιών έχει αυξηθεί τον τελευταίο αιώνα, λόγω των αυξημένων ταξιδιών, της αστικοποίησης, της αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών και των αλλαγών της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Αυτή τη στιγμή οι 12 ασθένειες που έχουν αυξημένο κίνδυνο να αποτελέσουν παγκόσμια απειλή είναι: η COVID-19, ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας - Κονγκό, η νόσος του ιού Ebola και του ιού Marburg, ο πυρετός Λάσσα, τα σύνδρομα SARS και MERS, η νόσος των ιών Nipa και Henipa, ο πυρετός της κοιλάδας Rift, η νόσος του ιού Zika και η ασθένεια Χ, η οποία θα προέλθει από κάποιο άγνωστο ως τώρα παθογόνο, που πιθανόν να απελευθερωθεί λόγω εργαστηριακού ατυχήματος ή ως βιοτρομοκρατική ενέργεια. Είναι λοιπόν σαφές ότι η ανάγκη για διεθνή ετοιμότητα είναι επιτακτική.","A pandemic is the worldwide spread of a new disease. Most pandemics originate from an animal source and have profound social and economic impacts, devastating populations. The strategies for containing serious outbreaks include pharmacological interventions (vaccines, antivirals, antibiotics) and non-pharmacological interventions (surveillance, quarantine, isolation, social distancing and personal hygiene measures). Plague of Athens (430- 426 B.C.) and Antonine plague of Roman Empire (165- 180) have originated in Ethiopia and China respectively and the causative agent has not been identified yet. Three plague pandemics followed, caused by the Yersinia pestis bacterium. Black Death (1346- 1352) which spread from China by rats and droplets, was the deadliest, killing over 150 million people. Smallpox is caused by Variola virus which is believed to have first infected humans 12,000 years ago. However, it reached pandemic proportions when it was brought to the New World by the European explorers in 1521, reducing the indigenous population by up to 90 percent. Jenner’s vaccine against smallpox was the world’s first successful vaccine and since 1980 smallpox has become the only infectious human disease that is considered eradicated. Cholera is caused by Vibrio cholerae bacterium, which is transmitted through the fecal-oral route and has caused 7 pandemics, most of which started in India. Influenza is caused by viruses and is transmitted through the respiratory system. There have been five flu pandemics: Russian flu (1889- 1890) probably caused by H2N2 influenza virus, Spanish flu (1918- 1919) caused by H1N1 virus, Asian flu (1957- 1958) caused by H2N2 virus, Hong Kong flu (1968- 1969) caused by H3N2 virus and swine flu (2009- 2010) caused by H1N1/ 2009 virus. Spanish flu was the deadliest, killing 50- 100 million people. AIDS is a sexually transmitted disease that appeared in 1981 in USA and has killed more than 30 million people. It is caused by a virus called HIV, which was transmitted to humans by chimpanzees. SARS outbreak (2002- 2003) emerged in China when coronavirus SARS- CoV was transmitted by bats to civets and then humans. ΜERS outbreak (2012- 2018) originated in Saudi Arabia when coronavirus MERS-CoV was transmitted from bats to camels and then to humans. Εbola outbreak (2013- 2016) emerged when Ebola virus was transmitted from bats to a child in Guinea. COVID- 19 pandemics emerged in China in 2019. It is caused by coronavirus SARS-CoV- 2 and spreads through droplets. COVID- 19 vaccination program is currently underway. while its animal origin is still under investigation. Evidence suggests that the likelihood of pandemics has increased over the past century because of increased global travel, urbanization, irresponsible use of antibiotics and changes in human behaviour. There are currently 12 priority diseases that may pose a global threat: COVID- 19, Crimean-Congo haemorrhagic fever, Ebola virus disease, Marburg virus disease, Lassa fever, MERS, SARS, Nipahviral diseases, Henipaviral diseases, Rift Valley fever, Zika and “Disease X”. Disease X could be caused by an unknown pathogen, released by laboratory accident or as a bioterrorist act. Therefore, there is an imperative need for global pandemic preparedness."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΑΝΔΗΜΙΕΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΑΝ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ. ΠΩΣ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κουμπενά Βαλεντίνα Ευαγγελία","Koumpena Valentina Evangelia"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Πανδημία είναι η εξάπλωση μιας νέας νόσου σε παγκόσμια κλίμακα. Oι περισσότερες πανδημίες έχουν ζωική προέλευση και συνοδεύονται από σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, αφανίζοντας μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού. Για την αντιμετώπισή τους εφαρμόζονται φαρμακολογικές παρεμβάσεις (εμβόλια, αντιβιοτικά, αντιικά φάρμακα) και μη φαρμακολογικές παρεμβάσεις (επιτήρηση, καραντίνα, απομόνωση, κοινωνική απόσταση, μέτρα ατομικής υγιεινής). Ο λοιμός της Αθήνας (430- 426 π.Χ.) και ο λοιμός των Αντωνίνων της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας (165- 180) ξεκίνησαν από την Αιθιοπία και την Κίνα αντίστοιχα, αλλά ακόμη δεν έχει εξακριβωθεί ο μικροβιακός παράγοντας που τις προκάλεσε. Ακολούθησαν 3 πανδημίες πανώλης, που οφείλονται στο βακτήριο Yesrinia pestis. Η πιο θανατηφόρα ήταν ο Μαύρος Θάνατος (1346-1352) που εξαπλώθηκε από την Κίνα μέσω αρουραίων και σταγονιδίων και σκότωσε 150 εκατομμύρια ανθρώπους. Η ευλογιά οφείλεται σε ιό που άρχισε να προσβάλλει τον άνθρωπο πριν 12000 χρόνια αλλά έλαβε διαστάσεις πανδημίας το 1521, όταν οι Ευρωπαίοι εξερευνητές την μετέφεραν στον Νέο Κόσμο, εξολοθρεύοντας το 90% των ιθαγενών. Το εμβόλιο του Jenner έναντι της ευλογιάς ήταν το πρώτο εμβόλιο που ανακαλύφθηκε και από το 1980 η ευλογιά έγινε η μόνη μολυσματική ασθένεια που θεωρείται ότι έχει εξαλειφθεί πλήρως. Η χολέρα οφείλεται στo βακτήριο Vibrio cholerae που μεταδίδεται μέσω στοματο-πρωκτικής οδού και έχει προκαλέσει 7 πανδημίες, οι περισσότερες από τις οποίες ξεκίνησαν από την Ινδία. Η γρίπη οφείλεται σε ιούς και μεταδίδεται μέσω του αναπνευστικού συστήματος. Έχουν καταγραφεί 5 πανδημίες γρίπης: η Ρωσική γρίπη (1889- 1890) πιθανότατα από τον ιό Η2Ν2, η Ισπανική γρίπη (1918-1919) από τον Η1Ν1, η Ασιατική γρίπη (1957 - 1958) από τον Η2Ν2 , η γρίπη του Χονγκ- Κονγκ (1968- 1969) από τον Η3Ν2 και η γρίπη των χοίρων (2009- 2010) από τον Η1Ν1/2009. Η Ισπανική γρίπη ήταν η πιο θανατηφόρα όλων, στοιχίζοντας τη ζωή σε 50-100 εκατομμύρια ανθρώπους. Το AIDS είναι μία σεξουαλικώς μεταδιδόμενη ασθένεια που εμφανίστηκε το 1981 στις ΗΠΑ και έχει σκοτώσει πάνω από 30 εκ. ανθρώπους. Οφείλεται στον ιό HIV που προήλθε από τους χιμπατζήδες. Η πανδημία του SARS (2002- 2003) ξεκίνησε από την Κίνα, όταν ο υπεύθυνος κορωνοϊός SARS-CoV μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στον άνθρωπο μέσω ασιατικής μοσχογαλής. Η πανδημία του ΜΕRS (2012- 2018) ξεκίνησε από την Σαουδική Αραβία όταν ο κορωνοϊός MERS-CoV μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες στον άνθρωπο μέσω της καμήλας. Η πανδημία του ιού Ebola (2013- 2016) ξεκίνησε όταν ο ιός μεταδόθηκε από τις νυχτερίδες σε ένα παιδί στη Γουϊνέα. Η πανδημία COVID-19 ξέσπασε το 2020. Oφείλεται στον κορωνοϊό SARS-CoV-2 και μεταδίδεται με τα σταγονίδια. Το πρόγραμμα εμβολιασμού έναντι της ασθένειας είναι σε εξέλιξη, ενώ ακόμη διερευνάται η ζωική προέλευση του ιού. Δεδομένα δείχνουν ότι η πιθανότητα των πανδημιών έχει αυξηθεί τον τελευταίο αιώνα, λόγω των αυξημένων ταξιδιών, της αστικοποίησης, της αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών και των αλλαγών της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Αυτή τη στιγμή οι 12 ασθένειες που έχουν αυξημένο κίνδυνο να αποτελέσουν παγκόσμια απειλή είναι: η COVID-19, ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας - Κονγκό, η νόσος του ιού Ebola και του ιού Marburg, ο πυρετός Λάσσα, τα σύνδρομα SARS και MERS, η νόσος των ιών Nipa και Henipa, ο πυρετός της κοιλάδας Rift, η νόσος του ιού Zika και η ασθένεια Χ, η οποία θα προέλθει από κάποιο άγνωστο ως τώρα παθογόνο, που πιθανόν να απελευθερωθεί λόγω εργαστηριακού ατυχήματος ή ως βιοτρομοκρατική ενέργεια. Είναι λοιπόν σαφές ότι η ανάγκη για διεθνή ετοιμότητα είναι επιτακτική.","A pandemic is the worldwide spread of a new disease. Most pandemics originate from an animal source and have profound social and economic impacts, devastating populations. The strategies for containing serious outbreaks include pharmacological interventions (vaccines, antivirals, antibiotics) and non-pharmacological interventions (surveillance, quarantine, isolation, social distancing and personal hygiene measures). Plague of Athens (430- 426 B.C.) and Antonine plague of Roman Empire (165- 180) have originated in Ethiopia and China respectively and the causative agent has not been identified yet. Three plague pandemics followed, caused by the Yersinia pestis bacterium. Black Death (1346- 1352) which spread from China by rats and droplets, was the deadliest, killing over 150 million people. Smallpox is caused by Variola virus which is believed to have first infected humans 12,000 years ago. However, it reached pandemic proportions when it was brought to the New World by the European explorers in 1521, reducing the indigenous population by up to 90 percent. Jenner’s vaccine against smallpox was the world’s first successful vaccine and since 1980 smallpox has become the only infectious human disease that is considered eradicated. Cholera is caused by Vibrio cholerae bacterium, which is transmitted through the fecal-oral route and has caused 7 pandemics, most of which started in India. Influenza is caused by viruses and is transmitted through the respiratory system. There have been five flu pandemics: Russian flu (1889- 1890) probably caused by H2N2 influenza virus, Spanish flu (1918- 1919) caused by H1N1 virus, Asian flu (1957- 1958) caused by H2N2 virus, Hong Kong flu (1968- 1969) caused by H3N2 virus and swine flu (2009- 2010) caused by H1N1/ 2009 virus. Spanish flu was the deadliest, killing 50- 100 million people. AIDS is a sexually transmitted disease that appeared in 1981 in USA and has killed more than 30 million people. It is caused by a virus called HIV, which was transmitted to humans by chimpanzees. SARS outbreak (2002- 2003) emerged in China when coronavirus SARS- CoV was transmitted by bats to civets and then humans. ΜERS outbreak (2012- 2018) originated in Saudi Arabia when coronavirus MERS-CoV was transmitted from bats to camels and then to humans. Εbola outbreak (2013- 2016) emerged when Ebola virus was transmitted from bats to a child in Guinea. COVID- 19 pandemics emerged in China in 2019. It is caused by coronavirus SARS-CoV- 2 and spreads through droplets. COVID- 19 vaccination program is currently underway. while its animal origin is still under investigation. Evidence suggests that the likelihood of pandemics has increased over the past century because of increased global travel, urbanization, irresponsible use of antibiotics and changes in human behaviour. There are currently 12 priority diseases that may pose a global threat: COVID- 19, Crimean-Congo haemorrhagic fever, Ebola virus disease, Marburg virus disease, Lassa fever, MERS, SARS, Nipahviral diseases, Henipaviral diseases, Rift Valley fever, Zika and “Disease X”. Disease X could be caused by an unknown pathogen, released by laboratory accident or as a bioterrorist act. Therefore, there is an imperative need for global pandemic preparedness."],"dc:identifier":["uoadl:2956317","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2956317"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΑΝΔΗΜΙΕΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΑΝ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ. ΠΩΣ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΑΝ"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:43:26Z"}