{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2956522"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2956522","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η ενταξιακή διάσταση των μουσειακών εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ειδικές ομάδες κοινού. Μια συγκριτική μελέτη περίπτωσης σε παιδιά και ενήλικες.","abstract":"Περίληψη Στην παρούσα έρευνα γίνεται προσπάθεια να διερευνηθεί ο ενταξιακός προσανατολισμός των μουσειακών εκπαιδευτικών προγραμμάτων που απευθύνονται σε ειδικές ομάδες κοινού κάθε ηλικίας, μέσα από τη μελέτη περίπτωσης ενός συγκεκριμένου μουσείου. Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσο ο σχεδιασμός και η υλοποίησή τους, ενεργοποιούν τους συμμετέχοντες ώστε να συμβάλλουν στην πολιτισμική και κοινωνική τους ένταξη από τη σχολική ηλικία ως την ενήλικη ζωή. Ως επιμέρους στόχοι τέθηκαν η διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπροσώπων του μουσείου για την ενταξιακή εκπαίδευση, των παραγόντων που λειτουργούν ενταξιακά ή μη στα εκπαιδευτικά προγράμματα των μουσείων και η καταγραφή της άποψης και των ίδιων των συμμετεχόντων, όπου αυτό ήταν εφικτό. Η παρούσα μελέτη, στο θεωρητικό της τμήμα, εστιάζει στη σημασία των αντικειμένων ως τεκμηρίων πολιτισμού, στην έννοια και τους στόχους του μουσείου ως πολιτιστικού οργανισμού, στους ρόλους που καλείται να αναλάβει ως παράγοντας πολιτισμού, συναισθηματικής ανάπτυξης, αποκλεισμού αλλά και ένταξης κοινωνικών ομάδων και ατόμων με αναπηρίες αλλά και εκπαίδευσης. Σε αυτόν τον τελευταίο παράγοντα, της εκπαίδευσης, γίνεται αναφορά σε διάφορες θεωρίες μάθησης, οι οποίες μπορεί να υιοθετούνται από έναν μουσειακό οργανισμό και οι οποίες μπορεί να συμβάλλουν στην προσέγγιση ή την απομάκρυνση του κοινού από αυτόν. Επιπλέον, η παρούσα μελέτη εξετάζει στη θεωρητική της διάσταση και τη σχέση των ενήλικων ομάδων κοινού με το μουσείο, προσεγγίζοντας τις κυριότερες θεωρίες μάθησης ενηλίκων και τους τρόπους με τους οποίους η μουσειακή εμπειρία γίνεται αντιληπτή από το ενήλικο κοινό. Η συγκεκριμένη ποιοτική έρευνα έλαβε χώρα σε ένα πολιτιστικό μουσείο της Αθήνας. Σε αυτή συμμετείχαν οι μουσειοπαιδαγωγοί των προγραμμάτων, οι οποίοι ήταν και οι άνθρωποι που τα σχεδίασαν. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν, συγκεντρώθηκαν από τη χρήση διάφορων ερευνητικών εργαλείων που επεδίωκαν να καταδείξουν τον ενταξιακό προσανατολισμό των προγραμμάτων, όχι μόνο στη θεωρία αλλά και στην πράξη, τόσο από την πλευρά των εκπροσώπων των μουσείων όσο και από την πλευρά του κοινού τους. Κατά συνέπεια, χρησιμοποιήθηκε η ημιδομημένη συνέντευξη και η παρατήρηση. Για τις ανάγκες της συνέντευξης δημιουργήθηκε οδηγός συνέντευξης, ενώ για τις ανάγκες της παρατήρησης δημιουργήθηκε ένα πρωτόκολλο παρατήρησης. Οι μέθοδοι που επιλέχθηκαν για την ερμηνεία των ευρημάτων, ήταν η ποιοτική ανάλυση περιεχομένου και η θεματική ανάλυση. Δείγμα για τη συγκεκριμένη έρευνα, αποτέλεσαν μια τάξη ειδικού δημοτικού σχολείου και δυο ομάδες ενηλίκων με προβλήματα όρασης. Τα βασικά ευρήματα που προέκυψαν από την παρούσα έρευνα συνοψίζονται στο ότι οι μουσειοπαιδαγωγοί των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για παιδιά λαμβάνουν υπόψη τους ενταξιακούς παράγοντες κατά το σχεδιασμό, ενώ των ενηλίκων όχι, καθώς θεωρείται πως οι ενήλικες συμμετέχοντες δεν έχουν ανάγκη ένταξης. Ωστόσο, κατά την εφαρμογή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, προέκυψε ότι και στις δύο περιπτώσεις οι μουσειοπαιδαγωγοί, επηρεασμένοι από τις αντιλήψεις τους, κατέφευγαν στην εφαρμογή πιο παραδοσιακών παιδαγωγικών εφαρμογών, εντάσσοντας μέσα σε αυτές κάποια στοιχεία ενταξιακού προσανατολισμού. Τα στοιχεία που προέκυψαν από τις συνεντεύξεις των ενηλίκων συμμετεχόντων στο πρόγραμμα, κατέδειξαν πως ακόμα και η ύπαρξη μιας μουσειακής δράσης, λειτουργεί ενταξιακά για τους συμμετέχοντες, καθώς τους κινητοποιεί και τους ενθαρρύνει. Οι ίδιοι οι συμμετέχοντες έδωσαν πολύ μεγάλη βαρύτητα στη συμπεριφορά του προσωπικού του μουσείου απέναντί τους και στο σεβασμό της προσωπικότητάς τους από αυτό, στοιχείο που υπερισχύει σε τέτοιο βαθμό, ώστε να παραβλέπονται οποιεσδήποτε αδυναμίες, δυσκολίες ή και ελλείψεις του προγράμματος. Από την έρευνα επίσης διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο σχέδιο που να λαμβάνει υπόψη το εξελικτικό στάδιο των διαφόρων ομάδων κοινού, ώστε το τελευταίο να εκπαιδεύεται σε δεξιότητες που θα του επιτρέπουν να εξελιχθεί σε πιο έμπειρο και εκπαιδευμένο μουσειακό κοινό. Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι τα εκπαιδευτικά προγράμματα των μουσείων, μπορούν να λειτουργήσουν ενταξιακά, καθώς προσφέρουν στους ανθρώπους που συμμετέχουν σε αυτά, στοιχεία ενδυνάμωσης της προσωπικότητάς τους, ώστε να μπορούν να τα εξασκήσουν και στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησης επιτυγχάνονται σε σημαντικό βαθμό, ανεξάρτητα από το αν αποτελούν πάντα στόχο του μουσείου και των εκπαιδευτικών του προγραμμάτων. Σημαντικό στοιχείο σε όλη αυτή τη διαδικασία αποτελεί πέρα από το ίδιο το περιεχόμενο του μουσείου, το καλά καταρτισμένο προσωπικό όχι μόνο σε γνωστικό αλλά και σε κοινωνικό και ψυχολογικό επίπεδο. Τα μουσεία μπορούν και πρέπει να είναι χώροι ανοιχτοί σε όλες τις ομάδες κοινού, καθώς μέσα στις δυνατότητές τους συμπεριλαμβάνεται και η δυνατότητα να εκπαιδεύσουν και να διαφωτίσουν το προσωπικό αλλά και το κοινό τους ως προς τη διαφορετικότητα και την αποδοχή του «άλλου».","abstract_html":"Περίληψη Στην παρούσα έρευνα γίνεται προσπάθεια να διερευνηθεί ο ενταξιακός προσανατολισμός των μουσειακών εκπαιδευτικών προγραμμάτων που απευθύνονται σε ειδικές ομάδες κοινού κάθε ηλικίας, μέσα από τη μελέτη περίπτωσης ενός συγκεκριμένου μουσείου. Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσο ο σχεδιασμός και η υλοποίησή τους, ενεργοποιούν τους συμμετέχοντες ώστε να συμβάλλουν στην πολιτισμική και κοινωνική τους ένταξη από τη σχολική ηλικία ως την ενήλικη ζωή. Ως επιμέρους στόχοι τέθηκαν η διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπροσώπων του μουσείου για την ενταξιακή εκπαίδευση, των παραγόντων που λειτουργούν ενταξιακά ή μη στα εκπαιδευτικά προγράμματα των μουσείων και η καταγραφή της άποψης και των ίδιων των συμμετεχόντων, όπου αυτό ήταν εφικτό. Η παρούσα μελέτη, στο θεωρητικό της τμήμα, εστιάζει στη σημασία των αντικειμένων ως τεκμηρίων πολιτισμού, στην έννοια και τους στόχους του μουσείου ως πολιτιστικού οργανισμού, στους ρόλους που καλείται να αναλάβει ως παράγοντας πολιτισμού, συναισθηματικής ανάπτυξης, αποκλεισμού αλλά και ένταξης κοινωνικών ομάδων και ατόμων με αναπηρίες αλλά και εκπαίδευσης. Σε αυτόν τον τελευταίο παράγοντα, της εκπαίδευσης, γίνεται αναφορά σε διάφορες θεωρίες μάθησης, οι οποίες μπορεί να υιοθετούνται από έναν μουσειακό οργανισμό και οι οποίες μπορεί να συμβάλλουν στην προσέγγιση ή την απομάκρυνση του κοινού από αυτόν. Επιπλέον, η παρούσα μελέτη εξετάζει στη θεωρητική της διάσταση και τη σχέση των ενήλικων ομάδων κοινού με το μουσείο, προσεγγίζοντας τις κυριότερες θεωρίες μάθησης ενηλίκων και τους τρόπους με τους οποίους η μουσειακή εμπειρία γίνεται αντιληπτή από το ενήλικο κοινό. Η συγκεκριμένη ποιοτική έρευνα έλαβε χώρα σε ένα πολιτιστικό μουσείο της Αθήνας. Σε αυτή συμμετείχαν οι μουσειοπαιδαγωγοί των προγραμμάτων, οι οποίοι ήταν και οι άνθρωποι που τα σχεδίασαν. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν, συγκεντρώθηκαν από τη χρήση διάφορων ερευνητικών εργαλείων που επεδίωκαν να καταδείξουν τον ενταξιακό προσανατολισμό των προγραμμάτων, όχι μόνο στη θεωρία αλλά και στην πράξη, τόσο από την πλευρά των εκπροσώπων των μουσείων όσο και από την πλευρά του κοινού τους. Κατά συνέπεια, χρησιμοποιήθηκε η ημιδομημένη συνέντευξη και η παρατήρηση. Για τις ανάγκες της συνέντευξης δημιουργήθηκε οδηγός συνέντευξης, ενώ για τις ανάγκες της παρατήρησης δημιουργήθηκε ένα πρωτόκολλο παρατήρησης. Οι μέθοδοι που επιλέχθηκαν για την ερμηνεία των ευρημάτων, ήταν η ποιοτική ανάλυση περιεχομένου και η θεματική ανάλυση. Δείγμα για τη συγκεκριμένη έρευνα, αποτέλεσαν μια τάξη ειδικού δημοτικού σχολείου και δυο ομάδες ενηλίκων με προβλήματα όρασης. Τα βασικά ευρήματα που προέκυψαν από την παρούσα έρευνα συνοψίζονται στο ότι οι μουσειοπαιδαγωγοί των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για παιδιά λαμβάνουν υπόψη τους ενταξιακούς παράγοντες κατά το σχεδιασμό, ενώ των ενηλίκων όχι, καθώς θεωρείται πως οι ενήλικες συμμετέχοντες δεν έχουν ανάγκη ένταξης. Ωστόσο, κατά την εφαρμογή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, προέκυψε ότι και στις δύο περιπτώσεις οι μουσειοπαιδαγωγοί, επηρεασμένοι από τις αντιλήψεις τους, κατέφευγαν στην εφαρμογή πιο παραδοσιακών παιδαγωγικών εφαρμογών, εντάσσοντας μέσα σε αυτές κάποια στοιχεία ενταξιακού προσανατολισμού. Τα στοιχεία που προέκυψαν από τις συνεντεύξεις των ενηλίκων συμμετεχόντων στο πρόγραμμα, κατέδειξαν πως ακόμα και η ύπαρξη μιας μουσειακής δράσης, λειτουργεί ενταξιακά για τους συμμετέχοντες, καθώς τους κινητοποιεί και τους ενθαρρύνει. Οι ίδιοι οι συμμετέχοντες έδωσαν πολύ μεγάλη βαρύτητα στη συμπεριφορά του προσωπικού του μουσείου απέναντί τους και στο σεβασμό της προσωπικότητάς τους από αυτό, στοιχείο που υπερισχύει σε τέτοιο βαθμό, ώστε να παραβλέπονται οποιεσδήποτε αδυναμίες, δυσκολίες ή και ελλείψεις του προγράμματος. Από την έρευνα επίσης διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο σχέδιο που να λαμβάνει υπόψη το εξελικτικό στάδιο των διαφόρων ομάδων κοινού, ώστε το τελευταίο να εκπαιδεύεται σε δεξιότητες που θα του επιτρέπουν να εξελιχθεί σε πιο έμπειρο και εκπαιδευμένο μουσειακό κοινό. Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι τα εκπαιδευτικά προγράμματα των μουσείων, μπορούν να λειτουργήσουν ενταξιακά, καθώς προσφέρουν στους ανθρώπους που συμμετέχουν σε αυτά, στοιχεία ενδυνάμωσης της προσωπικότητάς τους, ώστε να μπορούν να τα εξασκήσουν και στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησης επιτυγχάνονται σε σημαντικό βαθμό, ανεξάρτητα από το αν αποτελούν πάντα στόχο του μουσείου και των εκπαιδευτικών του προγραμμάτων. Σημαντικό στοιχείο σε όλη αυτή τη διαδικασία αποτελεί πέρα από το ίδιο το περιεχόμενο του μουσείου, το καλά καταρτισμένο προσωπικό όχι μόνο σε γνωστικό αλλά και σε κοινωνικό και ψυχολογικό επίπεδο. Τα μουσεία μπορούν και πρέπει να είναι χώροι ανοιχτοί σε όλες τις ομάδες κοινού, καθώς μέσα στις δυνατότητές τους συμπεριλαμβάνεται και η δυνατότητα να εκπαιδεύσουν και να διαφωτίσουν το προσωπικό αλλά και το κοινό τους ως προς τη διαφορετικότητα και την αποδοχή του «άλλου».","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαδημητρίου Ασπασία","Papadimitriou Aspasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:43:26Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2956522"],"render_values":[{"text":"uoadl:2956522","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2956522","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2956522","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2956522","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαδημητρίου Ασπασία","Papadimitriou Aspasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2956522","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2956522"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Περίληψη Στην παρούσα έρευνα γίνεται προσπάθεια να διερευνηθεί ο ενταξιακός προσανατολισμός των μουσειακών εκπαιδευτικών προγραμμάτων που απευθύνονται σε ειδικές ομάδες κοινού κάθε ηλικίας, μέσα από τη μελέτη περίπτωσης ενός συγκεκριμένου μουσείου. Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσο ο σχεδιασμός και η υλοποίησή τους, ενεργοποιούν τους συμμετέχοντες ώστε να συμβάλλουν στην πολιτισμική και κοινωνική τους ένταξη από τη σχολική ηλικία ως την ενήλικη ζωή. Ως επιμέρους στόχοι τέθηκαν η διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπροσώπων του μουσείου για την ενταξιακή εκπαίδευση, των παραγόντων που λειτουργούν ενταξιακά ή μη στα εκπαιδευτικά προγράμματα των μουσείων και η καταγραφή της άποψης και των ίδιων των συμμετεχόντων, όπου αυτό ήταν εφικτό. Η παρούσα μελέτη, στο θεωρητικό της τμήμα, εστιάζει στη σημασία των αντικειμένων ως τεκμηρίων πολιτισμού, στην έννοια και τους στόχους του μουσείου ως πολιτιστικού οργανισμού, στους ρόλους που καλείται να αναλάβει ως παράγοντας πολιτισμού, συναισθηματικής ανάπτυξης, αποκλεισμού αλλά και ένταξης κοινωνικών ομάδων και ατόμων με αναπηρίες αλλά και εκπαίδευσης. Σε αυτόν τον τελευταίο παράγοντα, της εκπαίδευσης, γίνεται αναφορά σε διάφορες θεωρίες μάθησης, οι οποίες μπορεί να υιοθετούνται από έναν μουσειακό οργανισμό και οι οποίες μπορεί να συμβάλλουν στην προσέγγιση ή την απομάκρυνση του κοινού από αυτόν. Επιπλέον, η παρούσα μελέτη εξετάζει στη θεωρητική της διάσταση και τη σχέση των ενήλικων ομάδων κοινού με το μουσείο, προσεγγίζοντας τις κυριότερες θεωρίες μάθησης ενηλίκων και τους τρόπους με τους οποίους η μουσειακή εμπειρία γίνεται αντιληπτή από το ενήλικο κοινό. Η συγκεκριμένη ποιοτική έρευνα έλαβε χώρα σε ένα πολιτιστικό μουσείο της Αθήνας. Σε αυτή συμμετείχαν οι μουσειοπαιδαγωγοί των προγραμμάτων, οι οποίοι ήταν και οι άνθρωποι που τα σχεδίασαν. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν, συγκεντρώθηκαν από τη χρήση διάφορων ερευνητικών εργαλείων που επεδίωκαν να καταδείξουν τον ενταξιακό προσανατολισμό των προγραμμάτων, όχι μόνο στη θεωρία αλλά και στην πράξη, τόσο από την πλευρά των εκπροσώπων των μουσείων όσο και από την πλευρά του κοινού τους. Κατά συνέπεια, χρησιμοποιήθηκε η ημιδομημένη συνέντευξη και η παρατήρηση. Για τις ανάγκες της συνέντευξης δημιουργήθηκε οδηγός συνέντευξης, ενώ για τις ανάγκες της παρατήρησης δημιουργήθηκε ένα πρωτόκολλο παρατήρησης. Οι μέθοδοι που επιλέχθηκαν για την ερμηνεία των ευρημάτων, ήταν η ποιοτική ανάλυση περιεχομένου και η θεματική ανάλυση. Δείγμα για τη συγκεκριμένη έρευνα, αποτέλεσαν μια τάξη ειδικού δημοτικού σχολείου και δυο ομάδες ενηλίκων με προβλήματα όρασης. Τα βασικά ευρήματα που προέκυψαν από την παρούσα έρευνα συνοψίζονται στο ότι οι μουσειοπαιδαγωγοί των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για παιδιά λαμβάνουν υπόψη τους ενταξιακούς παράγοντες κατά το σχεδιασμό, ενώ των ενηλίκων όχι, καθώς θεωρείται πως οι ενήλικες συμμετέχοντες δεν έχουν ανάγκη ένταξης. Ωστόσο, κατά την εφαρμογή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, προέκυψε ότι και στις δύο περιπτώσεις οι μουσειοπαιδαγωγοί, επηρεασμένοι από τις αντιλήψεις τους, κατέφευγαν στην εφαρμογή πιο παραδοσιακών παιδαγωγικών εφαρμογών, εντάσσοντας μέσα σε αυτές κάποια στοιχεία ενταξιακού προσανατολισμού. Τα στοιχεία που προέκυψαν από τις συνεντεύξεις των ενηλίκων συμμετεχόντων στο πρόγραμμα, κατέδειξαν πως ακόμα και η ύπαρξη μιας μουσειακής δράσης, λειτουργεί ενταξιακά για τους συμμετέχοντες, καθώς τους κινητοποιεί και τους ενθαρρύνει. Οι ίδιοι οι συμμετέχοντες έδωσαν πολύ μεγάλη βαρύτητα στη συμπεριφορά του προσωπικού του μουσείου απέναντί τους και στο σεβασμό της προσωπικότητάς τους από αυτό, στοιχείο που υπερισχύει σε τέτοιο βαθμό, ώστε να παραβλέπονται οποιεσδήποτε αδυναμίες, δυσκολίες ή και ελλείψεις του προγράμματος. Από την έρευνα επίσης διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο σχέδιο που να λαμβάνει υπόψη το εξελικτικό στάδιο των διαφόρων ομάδων κοινού, ώστε το τελευταίο να εκπαιδεύεται σε δεξιότητες που θα του επιτρέπουν να εξελιχθεί σε πιο έμπειρο και εκπαιδευμένο μουσειακό κοινό. Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι τα εκπαιδευτικά προγράμματα των μουσείων, μπορούν να λειτουργήσουν ενταξιακά, καθώς προσφέρουν στους ανθρώπους που συμμετέχουν σε αυτά, στοιχεία ενδυνάμωσης της προσωπικότητάς τους, ώστε να μπορούν να τα εξασκήσουν και στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησης επιτυγχάνονται σε σημαντικό βαθμό, ανεξάρτητα από το αν αποτελούν πάντα στόχο του μουσείου και των εκπαιδευτικών του προγραμμάτων. Σημαντικό στοιχείο σε όλη αυτή τη διαδικασία αποτελεί πέρα από το ίδιο το περιεχόμενο του μουσείου, το καλά καταρτισμένο προσωπικό όχι μόνο σε γνωστικό αλλά και σε κοινωνικό και ψυχολογικό επίπεδο. Τα μουσεία μπορούν και πρέπει να είναι χώροι ανοιχτοί σε όλες τις ομάδες κοινού, καθώς μέσα στις δυνατότητές τους συμπεριλαμβάνεται και η δυνατότητα να εκπαιδεύσουν και να διαφωτίσουν το προσωπικό αλλά και το κοινό τους ως προς τη διαφορετικότητα και την αποδοχή του «άλλου».","Abstract In the present research, an attempt is made to investigate the integration orientation of the museum educational programs addressed to special groups of audiences of all ages, through the case study of a specific museum. The purpose of the research is to determine whether the educational programs design and implementation activate participants and contribute to their cultural and social integration, from school age to adulthood. The side-objectives are to explore (a) the perceptions of the museum representatives about the inclusive education, (b) the factors that work inclusive or not in the educational programs of the museums; and to elicit the opinion of the participants themselves, wherever possible. The research, in its theoretical part, focuses on the importance of objects as evidence of culture, the meaning and the objectives of the museum as a cultural organization, the roles the latter is required to play as a factor of culture, emotional development, exclusion and inclusion of social groups and people with disabilities, and a factor of education. In relation to the latter, reference is made to various learning theories, which may be adopted by a museum organization and which may contribute to approaching or distancing from the public. In addition, the present research examines the theoretical dimensions of the relationship of adult groups with the museum, approaching the main theories of adult learning and the ways in which the museum experience is perceived by the adult public. The specific qualitative research took place in a cultural museum in Athens. The museum educators, who were also the people who designed the programs, also participated in the research. The data were collected using various research tools sought to demonstrate the integration orientation of the programs, not only in theory but also in practice, both on the part of museum representatives and on the part of their audience. Semi-structured interviews and observation were therefore used as well. An interview guide was created for the needs of the interview, while an observation protocol was created for the needs of the observation. The methods chosen for the interpretation of the findings were qualitative content analysis and thematic analysis. The sample for this research included a special primary school class and two groups of visually impaired adults. The main findings of the present study can be summarized in the fact that museum educators of educational programs for children take into account the inclusion factors in the design, while those of adults do not, as it is considered that adult participants do not need inclusion. However, during the implementation of the educational programs, it emerged that in both cases the museum educators, influenced by their perceptions, resorted to the application of more traditional pedagogical applications, including in them only some elements of integration orientation. The data obtained from the interviews with the adult participants attending the program, showed that even the mere existence of a museum action, works in an inclusive way for the participants, as it motivates and encourages them. The participants themselves give great importance to the attitude of the museum staff towards them and to the way the staff members respect their personalities, an element that prevails to such an extent that any weaknesses, difficulties or shortcomings of the program are overlooked. The research also found that there is no single plan that takes into account the evolution phase of each age group of the public, to accordingly provide training in skills that will allow its development into a more experienced and educated museum audience. In conclusion, we could argue that the educational programs of the museums can function in an integral way, as they offer to participants, assets for personality strengthening, which can be use in a wider social context. Enhancing self-confidence and self-esteem is achieved to a significant degree, regardless of whether they are the target of the museum and its educational programs or not. An important advantage in this whole process is, in addition to the content of the museum itself, the existence of a staff well-trained, not only cognitively but also socially and psychologically. Museums can and should be open to all groups of the public, as their capabilities include the ability to educate and enlighten their staff and their public about diversity and acceptance of the \"other\"."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η ενταξιακή διάσταση των μουσειακών εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ειδικές ομάδες κοινού. Μια συγκριτική μελέτη περίπτωσης σε παιδιά και ενήλικες."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαδημητρίου Ασπασία","Papadimitriou Aspasia"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Περίληψη Στην παρούσα έρευνα γίνεται προσπάθεια να διερευνηθεί ο ενταξιακός προσανατολισμός των μουσειακών εκπαιδευτικών προγραμμάτων που απευθύνονται σε ειδικές ομάδες κοινού κάθε ηλικίας, μέσα από τη μελέτη περίπτωσης ενός συγκεκριμένου μουσείου. Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσο ο σχεδιασμός και η υλοποίησή τους, ενεργοποιούν τους συμμετέχοντες ώστε να συμβάλλουν στην πολιτισμική και κοινωνική τους ένταξη από τη σχολική ηλικία ως την ενήλικη ζωή. Ως επιμέρους στόχοι τέθηκαν η διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπροσώπων του μουσείου για την ενταξιακή εκπαίδευση, των παραγόντων που λειτουργούν ενταξιακά ή μη στα εκπαιδευτικά προγράμματα των μουσείων και η καταγραφή της άποψης και των ίδιων των συμμετεχόντων, όπου αυτό ήταν εφικτό. Η παρούσα μελέτη, στο θεωρητικό της τμήμα, εστιάζει στη σημασία των αντικειμένων ως τεκμηρίων πολιτισμού, στην έννοια και τους στόχους του μουσείου ως πολιτιστικού οργανισμού, στους ρόλους που καλείται να αναλάβει ως παράγοντας πολιτισμού, συναισθηματικής ανάπτυξης, αποκλεισμού αλλά και ένταξης κοινωνικών ομάδων και ατόμων με αναπηρίες αλλά και εκπαίδευσης. Σε αυτόν τον τελευταίο παράγοντα, της εκπαίδευσης, γίνεται αναφορά σε διάφορες θεωρίες μάθησης, οι οποίες μπορεί να υιοθετούνται από έναν μουσειακό οργανισμό και οι οποίες μπορεί να συμβάλλουν στην προσέγγιση ή την απομάκρυνση του κοινού από αυτόν. Επιπλέον, η παρούσα μελέτη εξετάζει στη θεωρητική της διάσταση και τη σχέση των ενήλικων ομάδων κοινού με το μουσείο, προσεγγίζοντας τις κυριότερες θεωρίες μάθησης ενηλίκων και τους τρόπους με τους οποίους η μουσειακή εμπειρία γίνεται αντιληπτή από το ενήλικο κοινό. Η συγκεκριμένη ποιοτική έρευνα έλαβε χώρα σε ένα πολιτιστικό μουσείο της Αθήνας. Σε αυτή συμμετείχαν οι μουσειοπαιδαγωγοί των προγραμμάτων, οι οποίοι ήταν και οι άνθρωποι που τα σχεδίασαν. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν, συγκεντρώθηκαν από τη χρήση διάφορων ερευνητικών εργαλείων που επεδίωκαν να καταδείξουν τον ενταξιακό προσανατολισμό των προγραμμάτων, όχι μόνο στη θεωρία αλλά και στην πράξη, τόσο από την πλευρά των εκπροσώπων των μουσείων όσο και από την πλευρά του κοινού τους. Κατά συνέπεια, χρησιμοποιήθηκε η ημιδομημένη συνέντευξη και η παρατήρηση. Για τις ανάγκες της συνέντευξης δημιουργήθηκε οδηγός συνέντευξης, ενώ για τις ανάγκες της παρατήρησης δημιουργήθηκε ένα πρωτόκολλο παρατήρησης. Οι μέθοδοι που επιλέχθηκαν για την ερμηνεία των ευρημάτων, ήταν η ποιοτική ανάλυση περιεχομένου και η θεματική ανάλυση. Δείγμα για τη συγκεκριμένη έρευνα, αποτέλεσαν μια τάξη ειδικού δημοτικού σχολείου και δυο ομάδες ενηλίκων με προβλήματα όρασης. Τα βασικά ευρήματα που προέκυψαν από την παρούσα έρευνα συνοψίζονται στο ότι οι μουσειοπαιδαγωγοί των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για παιδιά λαμβάνουν υπόψη τους ενταξιακούς παράγοντες κατά το σχεδιασμό, ενώ των ενηλίκων όχι, καθώς θεωρείται πως οι ενήλικες συμμετέχοντες δεν έχουν ανάγκη ένταξης. Ωστόσο, κατά την εφαρμογή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, προέκυψε ότι και στις δύο περιπτώσεις οι μουσειοπαιδαγωγοί, επηρεασμένοι από τις αντιλήψεις τους, κατέφευγαν στην εφαρμογή πιο παραδοσιακών παιδαγωγικών εφαρμογών, εντάσσοντας μέσα σε αυτές κάποια στοιχεία ενταξιακού προσανατολισμού. Τα στοιχεία που προέκυψαν από τις συνεντεύξεις των ενηλίκων συμμετεχόντων στο πρόγραμμα, κατέδειξαν πως ακόμα και η ύπαρξη μιας μουσειακής δράσης, λειτουργεί ενταξιακά για τους συμμετέχοντες, καθώς τους κινητοποιεί και τους ενθαρρύνει. Οι ίδιοι οι συμμετέχοντες έδωσαν πολύ μεγάλη βαρύτητα στη συμπεριφορά του προσωπικού του μουσείου απέναντί τους και στο σεβασμό της προσωπικότητάς τους από αυτό, στοιχείο που υπερισχύει σε τέτοιο βαθμό, ώστε να παραβλέπονται οποιεσδήποτε αδυναμίες, δυσκολίες ή και ελλείψεις του προγράμματος. Από την έρευνα επίσης διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο σχέδιο που να λαμβάνει υπόψη το εξελικτικό στάδιο των διαφόρων ομάδων κοινού, ώστε το τελευταίο να εκπαιδεύεται σε δεξιότητες που θα του επιτρέπουν να εξελιχθεί σε πιο έμπειρο και εκπαιδευμένο μουσειακό κοινό. Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι τα εκπαιδευτικά προγράμματα των μουσείων, μπορούν να λειτουργήσουν ενταξιακά, καθώς προσφέρουν στους ανθρώπους που συμμετέχουν σε αυτά, στοιχεία ενδυνάμωσης της προσωπικότητάς τους, ώστε να μπορούν να τα εξασκήσουν και στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησης επιτυγχάνονται σε σημαντικό βαθμό, ανεξάρτητα από το αν αποτελούν πάντα στόχο του μουσείου και των εκπαιδευτικών του προγραμμάτων. Σημαντικό στοιχείο σε όλη αυτή τη διαδικασία αποτελεί πέρα από το ίδιο το περιεχόμενο του μουσείου, το καλά καταρτισμένο προσωπικό όχι μόνο σε γνωστικό αλλά και σε κοινωνικό και ψυχολογικό επίπεδο. Τα μουσεία μπορούν και πρέπει να είναι χώροι ανοιχτοί σε όλες τις ομάδες κοινού, καθώς μέσα στις δυνατότητές τους συμπεριλαμβάνεται και η δυνατότητα να εκπαιδεύσουν και να διαφωτίσουν το προσωπικό αλλά και το κοινό τους ως προς τη διαφορετικότητα και την αποδοχή του «άλλου».","Abstract In the present research, an attempt is made to investigate the integration orientation of the museum educational programs addressed to special groups of audiences of all ages, through the case study of a specific museum. The purpose of the research is to determine whether the educational programs design and implementation activate participants and contribute to their cultural and social integration, from school age to adulthood. The side-objectives are to explore (a) the perceptions of the museum representatives about the inclusive education, (b) the factors that work inclusive or not in the educational programs of the museums; and to elicit the opinion of the participants themselves, wherever possible. The research, in its theoretical part, focuses on the importance of objects as evidence of culture, the meaning and the objectives of the museum as a cultural organization, the roles the latter is required to play as a factor of culture, emotional development, exclusion and inclusion of social groups and people with disabilities, and a factor of education. In relation to the latter, reference is made to various learning theories, which may be adopted by a museum organization and which may contribute to approaching or distancing from the public. In addition, the present research examines the theoretical dimensions of the relationship of adult groups with the museum, approaching the main theories of adult learning and the ways in which the museum experience is perceived by the adult public. The specific qualitative research took place in a cultural museum in Athens. The museum educators, who were also the people who designed the programs, also participated in the research. The data were collected using various research tools sought to demonstrate the integration orientation of the programs, not only in theory but also in practice, both on the part of museum representatives and on the part of their audience. Semi-structured interviews and observation were therefore used as well. An interview guide was created for the needs of the interview, while an observation protocol was created for the needs of the observation. The methods chosen for the interpretation of the findings were qualitative content analysis and thematic analysis. The sample for this research included a special primary school class and two groups of visually impaired adults. The main findings of the present study can be summarized in the fact that museum educators of educational programs for children take into account the inclusion factors in the design, while those of adults do not, as it is considered that adult participants do not need inclusion. However, during the implementation of the educational programs, it emerged that in both cases the museum educators, influenced by their perceptions, resorted to the application of more traditional pedagogical applications, including in them only some elements of integration orientation. The data obtained from the interviews with the adult participants attending the program, showed that even the mere existence of a museum action, works in an inclusive way for the participants, as it motivates and encourages them. The participants themselves give great importance to the attitude of the museum staff towards them and to the way the staff members respect their personalities, an element that prevails to such an extent that any weaknesses, difficulties or shortcomings of the program are overlooked. The research also found that there is no single plan that takes into account the evolution phase of each age group of the public, to accordingly provide training in skills that will allow its development into a more experienced and educated museum audience. In conclusion, we could argue that the educational programs of the museums can function in an integral way, as they offer to participants, assets for personality strengthening, which can be use in a wider social context. Enhancing self-confidence and self-esteem is achieved to a significant degree, regardless of whether they are the target of the museum and its educational programs or not. An important advantage in this whole process is, in addition to the content of the museum itself, the existence of a staff well-trained, not only cognitively but also socially and psychologically. Museums can and should be open to all groups of the public, as their capabilities include the ability to educate and enlighten their staff and their public about diversity and acceptance of the \"other\"."],"dc:identifier":["uoadl:2956522","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2956522"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Η ενταξιακή διάσταση των μουσειακών εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ειδικές ομάδες κοινού. Μια συγκριτική μελέτη περίπτωσης σε παιδιά και ενήλικες."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:43:26Z"}