{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2959600"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2959600","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Αξιολόγηση της επιτυχίας των αποστολών της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια υπό το πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας: Η περίπτωση της στρατιωτικής επιχείρησης στη Βοσνία Ερζεγοβίνη (EUFOR Althea) και της πολιτικής αποστολής στο Κοσσυφοπέδιο (EULEX)","abstract":"Η ΕΕ έχει κατευθύνει με ιδιαίτερη έμφαση τις προσπάθειές της για την διαχείριση κρίσεων στα Δυτικά Βαλκάνια ως μέρος της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ), υποστηρίζοντας χώρες που έχουν βιώσει μια μακρά περίοδο βίας και συγκρούσεων στην πρόσφατη ιστορία τους, επηρεάζοντας έτσι τη σταθερότητα μιας περιοχής που βρίσκεται στην άμεση γεωγραφική της εγγύτητα. Αυτή η έμφαση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απουσία μιας αποτελεσματικής ευρωπαϊκής αντίδρασης στη διαχείριση της βίαιης διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας στα τέλη της δεκαετίας του 1990 καθώς και του ευρύτερου πλαισίου των συστημικών εξελίξεων μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως σκοπό να εξετάσει την ικανότητα της ΕΕ να σχεδιάζει και να συμμετέχει αποτελεσματικά σε πολύπλοκες και δυνητικά μακροπρόθεσμες πολιτικές αποστολές και στρατιωτικές επιχειρήσεις, διερευνώντας τις επιτυχίες και τις προκλήσεις των αποστολών ΚΠΑΑ στα Δυτικά Βαλκάνια. Το κύριο ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: σε ποιο βαθμό οι αποστολές διαχείρισης κρίσεων της ΚΠΑΑ εκπληρώνουν τους καθορισμένους στόχους τους στα Δυτικά Βαλκάνια; Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα θα αναλύσουμε την περίπτωση της EUFOR ALTHEA στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και της EULEX στο Κόσοβο, οι οποίες λειτουργούν μέχρι σήμερα και αποτελούν τη μεγαλύτερη και πιο φιλόδοξη στρατιωτική επιχείρηση και πολιτική αποστολή αντίστοιχα στα Δυτικά Βαλκάνια. Πιο συγκεκριμένα, θα διερευνήσουμε εν συντομία το ιστορικό υπόβαθρο που οδήγησε στην ίδρυση της EUFOR ALTHEA και της EULEX, το οποίο είναι απαραίτητο για την κατανόηση της ασφάλειας, και ιδίως του πολιτικού περιβάλλοντος, που έχει επιφέρει την ίδρυση τους. Έπειτα, θα εξετάσουμε τη διαδικασία σχεδιασμού κι εφαρμογής αυτών των δύο αποστολών, προσδιορίζοντας τα κύρια επιτεύγματα αλλά και τις προκλήσεις που παρουσιάστηκαν, προκειμένου να αξιολογήσουμε την αποτελεσματικότητα τους. Ο στόχος είναι μια βαθύτερη κατανόηση των συγκεκριμένων παραγόντων που προώθησαν την αποτελεσματικότητα καθώς και του αντικτύπου των επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων της ΚΠΑΑ. Στη συνέχεια, θα επιχειρήσουμε μια συγκριτική ανάλυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των δύο αυτών αποστολών, διότι παρόλο που έχουν πολύ διαφορετικό πεδίο εφαρμογής, μια αποστολή στρατιωτικού χαρακτήρα(EUFOR ALTHEA)και πολιτική αποστολή κράτους δικαίου(EULEX), έχουν τον ίδιο πρωταρχικό στόχο της οικοδόμησης και διατήρησης της σταθερότητας στα Δυτικά Βαλκάνια, με ενδεχόμενη ένταξη και των δύο χωρών στην ΕΕ. Η εργασία θα ολοκληρωθεί με την εξαγωγή συμπερασμάτων που μπορούν να αντληθούν από τις εμπειρίες των δύο αυτών αποστολών στα Δυτικά Βαλκάνια, σχετικά με τις επιτυχίες της επιχειρησιακής ικανότητας αλλά και τις προκλήσεις που παραμένουν, σε μια περιοχή την οποία η ίδια η ΕΕ έχει χαρακτηρίσει ως τομέα προτεραιότητας για την αποφυγή περαιτέρω αστάθειας. Συνοπτικά, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η EUFOR ALTHEA κρίθηκε σε μεγάλο βαθμό αποτελεσματική, ιδίως στη διατήρηση σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος, στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας των φύλων καθώς και στην ανάπτυξη ικανοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, ενώ αντιθέτως η αποστολή κράτους δικαίου EULEX δεν ήταν επαρκώς αποτελεσματική στην επίτευξη των στόχων της για τη βελτίωση του κράτους δικαίου, κυρίως λόγω των εσωτερικών περιορισμών και της εκτεταμένης εγκληματικότητας στο Κοσσυφοπέδιο. Επίσης, ο ρόλος της ΕΕ ως φορέας οικοδόμησης και διατήρησης της ειρήνης στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων είναι μια συνεχής και απαιτητική διαδικασία, η οποία εξαρτάται από τον μετασχηματισμό της περιοχής, δηλαδή τη μετακίνηση από τη σταθεροποίηση προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Για την επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου, η ΕΕ ακολούθησε μια διπλή προσέγγιση: την ανάπτυξη της διαχείρισης κρίσεων ΚΠΑΑ και την πολιτική διεύρυνσης. Ο συνδυασμός αυτής της προσέγγισης διπλής τροχιάς λειτούργησε ελπιδοφόρος στα Δυτικά Βαλκάνια και συνέβαλε σημαντικά στη μεταβολή μιας ασταθούς περιοχής που πάσχει από διεθνικές συγκρούσεις προς τη πορεία της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας και τη δημιουργία θεσμικών ικανοτήτων, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης.","abstract_html":"Η ΕΕ έχει κατευθύνει με ιδιαίτερη έμφαση τις προσπάθειές της για την διαχείριση κρίσεων στα Δυτικά Βαλκάνια ως μέρος της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ), υποστηρίζοντας χώρες που έχουν βιώσει μια μακρά περίοδο βίας και συγκρούσεων στην πρόσφατη ιστορία τους, επηρεάζοντας έτσι τη σταθερότητα μιας περιοχής που βρίσκεται στην άμεση γεωγραφική της εγγύτητα. Αυτή η έμφαση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απουσία μιας αποτελεσματικής ευρωπαϊκής αντίδρασης στη διαχείριση της βίαιης διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας στα τέλη της δεκαετίας του 1990 καθώς και του ευρύτερου πλαισίου των συστημικών εξελίξεων μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως σκοπό να εξετάσει την ικανότητα της ΕΕ να σχεδιάζει και να συμμετέχει αποτελεσματικά σε πολύπλοκες και δυνητικά μακροπρόθεσμες πολιτικές αποστολές και στρατιωτικές επιχειρήσεις, διερευνώντας τις επιτυχίες και τις προκλήσεις των αποστολών ΚΠΑΑ στα Δυτικά Βαλκάνια. Το κύριο ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: σε ποιο βαθμό οι αποστολές διαχείρισης κρίσεων της ΚΠΑΑ εκπληρώνουν τους καθορισμένους στόχους τους στα Δυτικά Βαλκάνια; Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα θα αναλύσουμε την περίπτωση της EUFOR ALTHEA στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και της EULEX στο Κόσοβο, οι οποίες λειτουργούν μέχρι σήμερα και αποτελούν τη μεγαλύτερη και πιο φιλόδοξη στρατιωτική επιχείρηση και πολιτική αποστολή αντίστοιχα στα Δυτικά Βαλκάνια. Πιο συγκεκριμένα, θα διερευνήσουμε εν συντομία το ιστορικό υπόβαθρο που οδήγησε στην ίδρυση της EUFOR ALTHEA και της EULEX, το οποίο είναι απαραίτητο για την κατανόηση της ασφάλειας, και ιδίως του πολιτικού περιβάλλοντος, που έχει επιφέρει την ίδρυση τους. Έπειτα, θα εξετάσουμε τη διαδικασία σχεδιασμού κι εφαρμογής αυτών των δύο αποστολών, προσδιορίζοντας τα κύρια επιτεύγματα αλλά και τις προκλήσεις που παρουσιάστηκαν, προκειμένου να αξιολογήσουμε την αποτελεσματικότητα τους. Ο στόχος είναι μια βαθύτερη κατανόηση των συγκεκριμένων παραγόντων που προώθησαν την αποτελεσματικότητα καθώς και του αντικτύπου των επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων της ΚΠΑΑ. Στη συνέχεια, θα επιχειρήσουμε μια συγκριτική ανάλυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των δύο αυτών αποστολών, διότι παρόλο που έχουν πολύ διαφορετικό πεδίο εφαρμογής, μια αποστολή στρατιωτικού χαρακτήρα(EUFOR ALTHEA)και πολιτική αποστολή κράτους δικαίου(EULEX), έχουν τον ίδιο πρωταρχικό στόχο της οικοδόμησης και διατήρησης της σταθερότητας στα Δυτικά Βαλκάνια, με ενδεχόμενη ένταξη και των δύο χωρών στην ΕΕ. Η εργασία θα ολοκληρωθεί με την εξαγωγή συμπερασμάτων που μπορούν να αντληθούν από τις εμπειρίες των δύο αυτών αποστολών στα Δυτικά Βαλκάνια, σχετικά με τις επιτυχίες της επιχειρησιακής ικανότητας αλλά και τις προκλήσεις που παραμένουν, σε μια περιοχή την οποία η ίδια η ΕΕ έχει χαρακτηρίσει ως τομέα προτεραιότητας για την αποφυγή περαιτέρω αστάθειας. Συνοπτικά, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η EUFOR ALTHEA κρίθηκε σε μεγάλο βαθμό αποτελεσματική, ιδίως στη διατήρηση σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος, στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας των φύλων καθώς και στην ανάπτυξη ικανοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, ενώ αντιθέτως η αποστολή κράτους δικαίου EULEX δεν ήταν επαρκώς αποτελεσματική στην επίτευξη των στόχων της για τη βελτίωση του κράτους δικαίου, κυρίως λόγω των εσωτερικών περιορισμών και της εκτεταμένης εγκληματικότητας στο Κοσσυφοπέδιο. Επίσης, ο ρόλος της ΕΕ ως φορέας οικοδόμησης και διατήρησης της ειρήνης στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων είναι μια συνεχής και απαιτητική διαδικασία, η οποία εξαρτάται από τον μετασχηματισμό της περιοχής, δηλαδή τη μετακίνηση από τη σταθεροποίηση προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Για την επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου, η ΕΕ ακολούθησε μια διπλή προσέγγιση: την ανάπτυξη της διαχείρισης κρίσεων ΚΠΑΑ και την πολιτική διεύρυνσης. Ο συνδυασμός αυτής της προσέγγισης διπλής τροχιάς λειτούργησε ελπιδοφόρος στα Δυτικά Βαλκάνια και συνέβαλε σημαντικά στη μεταβολή μιας ασταθούς περιοχής που πάσχει από διεθνικές συγκρούσεις προς τη πορεία της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας και τη δημιουργία θεσμικών ικανοτήτων, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης.","abstract_has_math":false,"creators":["Ψωμοδότη Κωνσταντίνα","Psomodoti Konstantina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:43:38Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2959600"],"render_values":[{"text":"uoadl:2959600","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2959600","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2959600","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2959600","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ψωμοδότη Κωνσταντίνα","Psomodoti Konstantina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2959600","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2959600"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ΕΕ έχει κατευθύνει με ιδιαίτερη έμφαση τις προσπάθειές της για την διαχείριση κρίσεων στα Δυτικά Βαλκάνια ως μέρος της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ), υποστηρίζοντας χώρες που έχουν βιώσει μια μακρά περίοδο βίας και συγκρούσεων στην πρόσφατη ιστορία τους, επηρεάζοντας έτσι τη σταθερότητα μιας περιοχής που βρίσκεται στην άμεση γεωγραφική της εγγύτητα. Αυτή η έμφαση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απουσία μιας αποτελεσματικής ευρωπαϊκής αντίδρασης στη διαχείριση της βίαιης διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας στα τέλη της δεκαετίας του 1990 καθώς και του ευρύτερου πλαισίου των συστημικών εξελίξεων μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως σκοπό να εξετάσει την ικανότητα της ΕΕ να σχεδιάζει και να συμμετέχει αποτελεσματικά σε πολύπλοκες και δυνητικά μακροπρόθεσμες πολιτικές αποστολές και στρατιωτικές επιχειρήσεις, διερευνώντας τις επιτυχίες και τις προκλήσεις των αποστολών ΚΠΑΑ στα Δυτικά Βαλκάνια. Το κύριο ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: σε ποιο βαθμό οι αποστολές διαχείρισης κρίσεων της ΚΠΑΑ εκπληρώνουν τους καθορισμένους στόχους τους στα Δυτικά Βαλκάνια; Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα θα αναλύσουμε την περίπτωση της EUFOR ALTHEA στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και της EULEX στο Κόσοβο, οι οποίες λειτουργούν μέχρι σήμερα και αποτελούν τη μεγαλύτερη και πιο φιλόδοξη στρατιωτική επιχείρηση και πολιτική αποστολή αντίστοιχα στα Δυτικά Βαλκάνια. Πιο συγκεκριμένα, θα διερευνήσουμε εν συντομία το ιστορικό υπόβαθρο που οδήγησε στην ίδρυση της EUFOR ALTHEA και της EULEX, το οποίο είναι απαραίτητο για την κατανόηση της ασφάλειας, και ιδίως του πολιτικού περιβάλλοντος, που έχει επιφέρει την ίδρυση τους. Έπειτα, θα εξετάσουμε τη διαδικασία σχεδιασμού κι εφαρμογής αυτών των δύο αποστολών, προσδιορίζοντας τα κύρια επιτεύγματα αλλά και τις προκλήσεις που παρουσιάστηκαν, προκειμένου να αξιολογήσουμε την αποτελεσματικότητα τους. Ο στόχος είναι μια βαθύτερη κατανόηση των συγκεκριμένων παραγόντων που προώθησαν την αποτελεσματικότητα καθώς και του αντικτύπου των επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων της ΚΠΑΑ. Στη συνέχεια, θα επιχειρήσουμε μια συγκριτική ανάλυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των δύο αυτών αποστολών, διότι παρόλο που έχουν πολύ διαφορετικό πεδίο εφαρμογής, μια αποστολή στρατιωτικού χαρακτήρα(EUFOR ALTHEA)και πολιτική αποστολή κράτους δικαίου(EULEX), έχουν τον ίδιο πρωταρχικό στόχο της οικοδόμησης και διατήρησης της σταθερότητας στα Δυτικά Βαλκάνια, με ενδεχόμενη ένταξη και των δύο χωρών στην ΕΕ. Η εργασία θα ολοκληρωθεί με την εξαγωγή συμπερασμάτων που μπορούν να αντληθούν από τις εμπειρίες των δύο αυτών αποστολών στα Δυτικά Βαλκάνια, σχετικά με τις επιτυχίες της επιχειρησιακής ικανότητας αλλά και τις προκλήσεις που παραμένουν, σε μια περιοχή την οποία η ίδια η ΕΕ έχει χαρακτηρίσει ως τομέα προτεραιότητας για την αποφυγή περαιτέρω αστάθειας. Συνοπτικά, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η EUFOR ALTHEA κρίθηκε σε μεγάλο βαθμό αποτελεσματική, ιδίως στη διατήρηση σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος, στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας των φύλων καθώς και στην ανάπτυξη ικανοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, ενώ αντιθέτως η αποστολή κράτους δικαίου EULEX δεν ήταν επαρκώς αποτελεσματική στην επίτευξη των στόχων της για τη βελτίωση του κράτους δικαίου, κυρίως λόγω των εσωτερικών περιορισμών και της εκτεταμένης εγκληματικότητας στο Κοσσυφοπέδιο. Επίσης, ο ρόλος της ΕΕ ως φορέας οικοδόμησης και διατήρησης της ειρήνης στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων είναι μια συνεχής και απαιτητική διαδικασία, η οποία εξαρτάται από τον μετασχηματισμό της περιοχής, δηλαδή τη μετακίνηση από τη σταθεροποίηση προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Για την επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου, η ΕΕ ακολούθησε μια διπλή προσέγγιση: την ανάπτυξη της διαχείρισης κρίσεων ΚΠΑΑ και την πολιτική διεύρυνσης. Ο συνδυασμός αυτής της προσέγγισης διπλής τροχιάς λειτούργησε ελπιδοφόρος στα Δυτικά Βαλκάνια και συνέβαλε σημαντικά στη μεταβολή μιας ασταθούς περιοχής που πάσχει από διεθνικές συγκρούσεις προς τη πορεία της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας και τη δημιουργία θεσμικών ικανοτήτων, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης.","The EU has focused its efforts on crisis management in the Western Balkans as part of the Common Security and Defense Policy (CSDP), supporting countries that have experienced a long period of violence and conflict in their recent history, thus affecting the stability of an area located in its immediate geographical proximity. This emphasis is largely due to the lack of an effective European response to the violent dissolution of Yugoslavia in the late 1990s as well as the broader context of systemic developments since the Cold War. This dissertation aims to examine the EU's capability to plan and participate effectively in complex and potentially long-term military operations and political missions, by investigating the success and challenges of CSDP missions in the Western Balkans. The main question that arises is: to what extent do CSDP crisis management missions meet their defined objectives and goals in the Western Balkans? In order to answer this question we will analyze the case of EUFOR ALTHEA in Bosnia and Herzegovina and EULEX in Kosovo, which operate to date and are the largest and most ambitious military operation and political mission in the Western Balkans respectively. More specifically, we will briefly investigate the historical background that led to the establishment of EUFOR ALTHEA and EULEX, which is essential for understanding the security and the political environment that has led to their establishment. Consequently, we will examine the process of planning and implementing these two missions, identifying the main achievements and challenges presented, in order to evaluate their effectiveness. The aim is a deeper understanding of the specific factors that promoted the effectiveness as well as the overall impact of CSDP crisis management operations. Whereupon, we will attempt a comparative analysis of the operational capabilities of these two missions. Whilst they have a very different scope -a military mission (EUFOR ALTHEA) and a political rule of law mission (EULEX)- have the same primary goal of building and maintaining stability in the Western Balkans, with the potential accession to the EU. The thesis will conclude with the lessons that can be drawn from the experiences of these two missions in the Western Balkans, regarding the successes of the operational capabilities and the challenges that remain, in an area that the EU itself has identified as a priority sector in order to avoid further instability. Concisely, EUFOR ALTHEA has been found to be highly effective, notably in maintaining a stable and secure environment, in promoting human rights, gender equality and in developing the capabilities of the country's Armed Forces. On the other hand, the EULEX rule of law mission has not been sufficiently effective in achieving its goals of improving the rule of law, mainly due to internal constraints and widespread organized crime in Kosovo. The role of the EU as a peacebuilder and maintaining peace provider in the Western Balkans is a continuous and demanding process, which depends on the transformation of the region, namely the transition from stabilization to European integration. To achieve this ambitious goal, the EU has followed a dual-track approach: deployment of CSDP crisis management and enlargement policy. The combination of this dual-track approach has been promising in the Western Balkans and has made a significant contribution in transforming an unstable region suffering from transnational conflicts towards the progression of security sector reform and institutional capacity building, but there is still room for improvement."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Αξιολόγηση της επιτυχίας των αποστολών της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια υπό το πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας: Η περίπτωση της στρατιωτικής επιχείρησης στη Βοσνία Ερζεγοβίνη (EUFOR Althea) και της πολιτικής αποστολής στο Κοσσυφοπέδιο (EULEX)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ψωμοδότη Κωνσταντίνα","Psomodoti Konstantina"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η ΕΕ έχει κατευθύνει με ιδιαίτερη έμφαση τις προσπάθειές της για την διαχείριση κρίσεων στα Δυτικά Βαλκάνια ως μέρος της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ), υποστηρίζοντας χώρες που έχουν βιώσει μια μακρά περίοδο βίας και συγκρούσεων στην πρόσφατη ιστορία τους, επηρεάζοντας έτσι τη σταθερότητα μιας περιοχής που βρίσκεται στην άμεση γεωγραφική της εγγύτητα. Αυτή η έμφαση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απουσία μιας αποτελεσματικής ευρωπαϊκής αντίδρασης στη διαχείριση της βίαιης διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας στα τέλη της δεκαετίας του 1990 καθώς και του ευρύτερου πλαισίου των συστημικών εξελίξεων μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως σκοπό να εξετάσει την ικανότητα της ΕΕ να σχεδιάζει και να συμμετέχει αποτελεσματικά σε πολύπλοκες και δυνητικά μακροπρόθεσμες πολιτικές αποστολές και στρατιωτικές επιχειρήσεις, διερευνώντας τις επιτυχίες και τις προκλήσεις των αποστολών ΚΠΑΑ στα Δυτικά Βαλκάνια. Το κύριο ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: σε ποιο βαθμό οι αποστολές διαχείρισης κρίσεων της ΚΠΑΑ εκπληρώνουν τους καθορισμένους στόχους τους στα Δυτικά Βαλκάνια; Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα θα αναλύσουμε την περίπτωση της EUFOR ALTHEA στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και της EULEX στο Κόσοβο, οι οποίες λειτουργούν μέχρι σήμερα και αποτελούν τη μεγαλύτερη και πιο φιλόδοξη στρατιωτική επιχείρηση και πολιτική αποστολή αντίστοιχα στα Δυτικά Βαλκάνια. Πιο συγκεκριμένα, θα διερευνήσουμε εν συντομία το ιστορικό υπόβαθρο που οδήγησε στην ίδρυση της EUFOR ALTHEA και της EULEX, το οποίο είναι απαραίτητο για την κατανόηση της ασφάλειας, και ιδίως του πολιτικού περιβάλλοντος, που έχει επιφέρει την ίδρυση τους. Έπειτα, θα εξετάσουμε τη διαδικασία σχεδιασμού κι εφαρμογής αυτών των δύο αποστολών, προσδιορίζοντας τα κύρια επιτεύγματα αλλά και τις προκλήσεις που παρουσιάστηκαν, προκειμένου να αξιολογήσουμε την αποτελεσματικότητα τους. Ο στόχος είναι μια βαθύτερη κατανόηση των συγκεκριμένων παραγόντων που προώθησαν την αποτελεσματικότητα καθώς και του αντικτύπου των επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων της ΚΠΑΑ. Στη συνέχεια, θα επιχειρήσουμε μια συγκριτική ανάλυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των δύο αυτών αποστολών, διότι παρόλο που έχουν πολύ διαφορετικό πεδίο εφαρμογής, μια αποστολή στρατιωτικού χαρακτήρα(EUFOR ALTHEA)και πολιτική αποστολή κράτους δικαίου(EULEX), έχουν τον ίδιο πρωταρχικό στόχο της οικοδόμησης και διατήρησης της σταθερότητας στα Δυτικά Βαλκάνια, με ενδεχόμενη ένταξη και των δύο χωρών στην ΕΕ. Η εργασία θα ολοκληρωθεί με την εξαγωγή συμπερασμάτων που μπορούν να αντληθούν από τις εμπειρίες των δύο αυτών αποστολών στα Δυτικά Βαλκάνια, σχετικά με τις επιτυχίες της επιχειρησιακής ικανότητας αλλά και τις προκλήσεις που παραμένουν, σε μια περιοχή την οποία η ίδια η ΕΕ έχει χαρακτηρίσει ως τομέα προτεραιότητας για την αποφυγή περαιτέρω αστάθειας. Συνοπτικά, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η EUFOR ALTHEA κρίθηκε σε μεγάλο βαθμό αποτελεσματική, ιδίως στη διατήρηση σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος, στην προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας των φύλων καθώς και στην ανάπτυξη ικανοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, ενώ αντιθέτως η αποστολή κράτους δικαίου EULEX δεν ήταν επαρκώς αποτελεσματική στην επίτευξη των στόχων της για τη βελτίωση του κράτους δικαίου, κυρίως λόγω των εσωτερικών περιορισμών και της εκτεταμένης εγκληματικότητας στο Κοσσυφοπέδιο. Επίσης, ο ρόλος της ΕΕ ως φορέας οικοδόμησης και διατήρησης της ειρήνης στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων είναι μια συνεχής και απαιτητική διαδικασία, η οποία εξαρτάται από τον μετασχηματισμό της περιοχής, δηλαδή τη μετακίνηση από τη σταθεροποίηση προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Για την επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου, η ΕΕ ακολούθησε μια διπλή προσέγγιση: την ανάπτυξη της διαχείρισης κρίσεων ΚΠΑΑ και την πολιτική διεύρυνσης. Ο συνδυασμός αυτής της προσέγγισης διπλής τροχιάς λειτούργησε ελπιδοφόρος στα Δυτικά Βαλκάνια και συνέβαλε σημαντικά στη μεταβολή μιας ασταθούς περιοχής που πάσχει από διεθνικές συγκρούσεις προς τη πορεία της μεταρρύθμισης του τομέα της ασφάλειας και τη δημιουργία θεσμικών ικανοτήτων, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης.","The EU has focused its efforts on crisis management in the Western Balkans as part of the Common Security and Defense Policy (CSDP), supporting countries that have experienced a long period of violence and conflict in their recent history, thus affecting the stability of an area located in its immediate geographical proximity. This emphasis is largely due to the lack of an effective European response to the violent dissolution of Yugoslavia in the late 1990s as well as the broader context of systemic developments since the Cold War. This dissertation aims to examine the EU's capability to plan and participate effectively in complex and potentially long-term military operations and political missions, by investigating the success and challenges of CSDP missions in the Western Balkans. The main question that arises is: to what extent do CSDP crisis management missions meet their defined objectives and goals in the Western Balkans? In order to answer this question we will analyze the case of EUFOR ALTHEA in Bosnia and Herzegovina and EULEX in Kosovo, which operate to date and are the largest and most ambitious military operation and political mission in the Western Balkans respectively. More specifically, we will briefly investigate the historical background that led to the establishment of EUFOR ALTHEA and EULEX, which is essential for understanding the security and the political environment that has led to their establishment. Consequently, we will examine the process of planning and implementing these two missions, identifying the main achievements and challenges presented, in order to evaluate their effectiveness. The aim is a deeper understanding of the specific factors that promoted the effectiveness as well as the overall impact of CSDP crisis management operations. Whereupon, we will attempt a comparative analysis of the operational capabilities of these two missions. Whilst they have a very different scope -a military mission (EUFOR ALTHEA) and a political rule of law mission (EULEX)- have the same primary goal of building and maintaining stability in the Western Balkans, with the potential accession to the EU. The thesis will conclude with the lessons that can be drawn from the experiences of these two missions in the Western Balkans, regarding the successes of the operational capabilities and the challenges that remain, in an area that the EU itself has identified as a priority sector in order to avoid further instability. Concisely, EUFOR ALTHEA has been found to be highly effective, notably in maintaining a stable and secure environment, in promoting human rights, gender equality and in developing the capabilities of the country's Armed Forces. On the other hand, the EULEX rule of law mission has not been sufficiently effective in achieving its goals of improving the rule of law, mainly due to internal constraints and widespread organized crime in Kosovo. The role of the EU as a peacebuilder and maintaining peace provider in the Western Balkans is a continuous and demanding process, which depends on the transformation of the region, namely the transition from stabilization to European integration. To achieve this ambitious goal, the EU has followed a dual-track approach: deployment of CSDP crisis management and enlargement policy. The combination of this dual-track approach has been promising in the Western Balkans and has made a significant contribution in transforming an unstable region suffering from transnational conflicts towards the progression of security sector reform and institutional capacity building, but there is still room for improvement."],"dc:identifier":["uoadl:2959600","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2959600"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Αξιολόγηση της επιτυχίας των αποστολών της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια υπό το πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας: Η περίπτωση της στρατιωτικής επιχείρησης στη Βοσνία Ερζεγοβίνη (EUFOR Althea) και της πολιτικής αποστολής στο Κοσσυφοπέδιο (EULEX)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:43:38Z"}