{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2960006"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2960006","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διαχείριση της οθωμανικής απειλής από τη βυζαντινή πολιτική ηγεσία: Από τη σύγκρουση στον Πελεκάνο μέχρι την εισβολή του Σουλεϊμάν στην Ευρώπη (1329-1354)","abstract":"Σε μελέτη του συλλογικού τόμου «Η τέταρτη Σταυροφορία και ο Ελληνικός Κόσμος» (ΕΙΕ/ΙΒΕ 2008), ο Ταξιάρχης Κόλιας πραγματεύεται τη διαχείριση της σταυροφορικής κίνησης από το Βυζάντιο. Με στόχο την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσεγγίζεται και εφαρμόζεται σε αυτήν ο –εξαιρετικά σπάνιος σε τίτλους δημοσιεύσεων του γνωστικού μας αντικειμένου– όρος «διαχείριση», διαπιστώνεται ότι η μελέτη επιχειρεί να προαγάγει τη συζήτηση γύρω από το ζήτημα της διαχείρισης “κρίσεων” ή σοβαρών “προβλημάτων” εκ μέρους της βυζαντινής πολιτικής ηγεσίας. Στην προκειμένη περίπτωση –όπως και σε αυτήν του παρόντος πονήματος– προσεγγίζεται ο τρόπος αντιμετώπισης ενός “προβλήματος”, και συγκεκριμένα, μιας εξωτερικής απειλής. Εντός του παραπάνω πλαισίου, λοιπόν, στην παρούσα εργασία εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο το Βυζάντιο διαχειρίστηκε τον οθωμανικό κίνδυνο κατά την περίοδο που μεσολάβησε από την άνοδο του Ανδρονίκου Γ΄ στον θρόνο έως την παραίτηση του Ιωάννη Καντακουζηνού (1328-1354). Η επιλογή της περιόδου ερμηνεύεται υπό το πρίσμα ότι, ενώ, το 1328 –με εξαίρεση την περίπτωση της Προύσας– η οθωμανική δράση περιοριζόταν, ακόμα, στα ηπειρωτικά τμήματα της βιθυνιακής υπαίθρου, σε διάστημα μικρότερο των τριών δεκαετιών, το εμιράτο τους απέκτησε εδάφη στην Ευρώπη. Επακόλουθα, τίθεται, δε, το ερώτημα εάν και κατά ποιον τρόπο η διαχείριση της οθωμανικής απειλής εκ μέρους της βυζαντινής ηγεσίας συνέβαλε σε αυτή την εξέλιξη. Η διάρθρωση του πονήματος έχει ως εξής: αφού, πρώτα –συνοπτικά και με έμφαση στις βυζαντινο-τουρκικές σχέσεις– αποδίδεται το ιστορικό πλαίσιο της περιόδου 1261-1354 (από την παλινόρθωση, δηλαδή, της βυζαντινής ισχύος έως τη διαπεραίωση των Οθωμανών στη Θράκη), επιχειρείται η σκιαγράφηση πεδίων που χρησιμοποιούνται στη συνέχεια ως ερευνητικές σταθερές (η πολιτική ιδεολογία της αυτοκρατορίας και οι καθιερωμένες πρακτικές της στο εξωτερικό, η φύση του αντιπάλου, η διαχειριστική ικανότητα του κράτους πριν την εισβολή των Οθωμανών στη Βιθυνία και ο τρόπος με τον οποίο η ηγεσία των Παλαιολόγων είχε αντιμετωπίσει την τουρκική απειλή μέχρι το 1328). Το κεντρικό ερώτημα εξετάζεται στο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας, και στις δύο ενότητες του οποίου (μία για την περίοδο του Ανδρονίκου Γ΄, μία για το διάστημα που έπεται), ακολουθείται η εξής μεθοδολογία: εξέταση των διμερών επαφών τους → προσέγγιση της κατάστασης που αμφότερες αντιμετώπιζαν την ίδια περίοδο στο εσωτερικό → αναγνώριση του τρόπου με τον οποίο η αυτοκρατορία διαχειρίστηκε την οθωμανική απειλή σε συνάρτηση με την πολιτική που υιοθετήθηκε στα υπόλοιπα μέτωπα του εξωτερικού.","abstract_html":"Σε μελέτη του συλλογικού τόμου «Η τέταρτη Σταυροφορία και ο Ελληνικός Κόσμος» (ΕΙΕ/ΙΒΕ 2008), ο Ταξιάρχης Κόλιας πραγματεύεται τη διαχείριση της σταυροφορικής κίνησης από το Βυζάντιο. Με στόχο την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσεγγίζεται και εφαρμόζεται σε αυτήν ο –εξαιρετικά σπάνιος σε τίτλους δημοσιεύσεων του γνωστικού μας αντικειμένου– όρος «διαχείριση», διαπιστώνεται ότι η μελέτη επιχειρεί να προαγάγει τη συζήτηση γύρω από το ζήτημα της διαχείρισης “κρίσεων” ή σοβαρών “προβλημάτων” εκ μέρους της βυζαντινής πολιτικής ηγεσίας. Στην προκειμένη περίπτωση –όπως και σε αυτήν του παρόντος πονήματος– προσεγγίζεται ο τρόπος αντιμετώπισης ενός “προβλήματος”, και συγκεκριμένα, μιας εξωτερικής απειλής. Εντός του παραπάνω πλαισίου, λοιπόν, στην παρούσα εργασία εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο το Βυζάντιο διαχειρίστηκε τον οθωμανικό κίνδυνο κατά την περίοδο που μεσολάβησε από την άνοδο του Ανδρονίκου Γ΄ στον θρόνο έως την παραίτηση του Ιωάννη Καντακουζηνού (1328-1354). Η επιλογή της περιόδου ερμηνεύεται υπό το πρίσμα ότι, ενώ, το 1328 –με εξαίρεση την περίπτωση της Προύσας– η οθωμανική δράση περιοριζόταν, ακόμα, στα ηπειρωτικά τμήματα της βιθυνιακής υπαίθρου, σε διάστημα μικρότερο των τριών δεκαετιών, το εμιράτο τους απέκτησε εδάφη στην Ευρώπη. Επακόλουθα, τίθεται, δε, το ερώτημα εάν και κατά ποιον τρόπο η διαχείριση της οθωμανικής απειλής εκ μέρους της βυζαντινής ηγεσίας συνέβαλε σε αυτή την εξέλιξη. Η διάρθρωση του πονήματος έχει ως εξής: αφού, πρώτα –συνοπτικά και με έμφαση στις βυζαντινο-τουρκικές σχέσεις– αποδίδεται το ιστορικό πλαίσιο της περιόδου 1261-1354 (από την παλινόρθωση, δηλαδή, της βυζαντινής ισχύος έως τη διαπεραίωση των Οθωμανών στη Θράκη), επιχειρείται η σκιαγράφηση πεδίων που χρησιμοποιούνται στη συνέχεια ως ερευνητικές σταθερές (η πολιτική ιδεολογία της αυτοκρατορίας και οι καθιερωμένες πρακτικές της στο εξωτερικό, η φύση του αντιπάλου, η διαχειριστική ικανότητα του κράτους πριν την εισβολή των Οθωμανών στη Βιθυνία και ο τρόπος με τον οποίο η ηγεσία των Παλαιολόγων είχε αντιμετωπίσει την τουρκική απειλή μέχρι το 1328). Το κεντρικό ερώτημα εξετάζεται στο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας, και στις δύο ενότητες του οποίου (μία για την περίοδο του Ανδρονίκου Γ΄, μία για το διάστημα που έπεται), ακολουθείται η εξής μεθοδολογία: εξέταση των διμερών επαφών τους → προσέγγιση της κατάστασης που αμφότερες αντιμετώπιζαν την ίδια περίοδο στο εσωτερικό → αναγνώριση του τρόπου με τον οποίο η αυτοκρατορία διαχειρίστηκε την οθωμανική απειλή σε συνάρτηση με την πολιτική που υιοθετήθηκε στα υπόλοιπα μέτωπα του εξωτερικού.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσακαρδάνος Παναγιώτης-Χρήστος","Tsakardanos Panagiotis-Christos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:43:43Z","subjects":["Ιστορία","History"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2960006"],"render_values":[{"text":"uoadl:2960006","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2960006","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2960006","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2960006","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσακαρδάνος Παναγιώτης-Χρήστος","Tsakardanos Panagiotis-Christos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ιστορία","History"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2960006","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2960006"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σε μελέτη του συλλογικού τόμου «Η τέταρτη Σταυροφορία και ο Ελληνικός Κόσμος» (ΕΙΕ/ΙΒΕ 2008), ο Ταξιάρχης Κόλιας πραγματεύεται τη διαχείριση της σταυροφορικής κίνησης από το Βυζάντιο. Με στόχο την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσεγγίζεται και εφαρμόζεται σε αυτήν ο –εξαιρετικά σπάνιος σε τίτλους δημοσιεύσεων του γνωστικού μας αντικειμένου– όρος «διαχείριση», διαπιστώνεται ότι η μελέτη επιχειρεί να προαγάγει τη συζήτηση γύρω από το ζήτημα της διαχείρισης “κρίσεων” ή σοβαρών “προβλημάτων” εκ μέρους της βυζαντινής πολιτικής ηγεσίας. Στην προκειμένη περίπτωση –όπως και σε αυτήν του παρόντος πονήματος– προσεγγίζεται ο τρόπος αντιμετώπισης ενός “προβλήματος”, και συγκεκριμένα, μιας εξωτερικής απειλής. Εντός του παραπάνω πλαισίου, λοιπόν, στην παρούσα εργασία εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο το Βυζάντιο διαχειρίστηκε τον οθωμανικό κίνδυνο κατά την περίοδο που μεσολάβησε από την άνοδο του Ανδρονίκου Γ΄ στον θρόνο έως την παραίτηση του Ιωάννη Καντακουζηνού (1328-1354). Η επιλογή της περιόδου ερμηνεύεται υπό το πρίσμα ότι, ενώ, το 1328 –με εξαίρεση την περίπτωση της Προύσας– η οθωμανική δράση περιοριζόταν, ακόμα, στα ηπειρωτικά τμήματα της βιθυνιακής υπαίθρου, σε διάστημα μικρότερο των τριών δεκαετιών, το εμιράτο τους απέκτησε εδάφη στην Ευρώπη. Επακόλουθα, τίθεται, δε, το ερώτημα εάν και κατά ποιον τρόπο η διαχείριση της οθωμανικής απειλής εκ μέρους της βυζαντινής ηγεσίας συνέβαλε σε αυτή την εξέλιξη. Η διάρθρωση του πονήματος έχει ως εξής: αφού, πρώτα –συνοπτικά και με έμφαση στις βυζαντινο-τουρκικές σχέσεις– αποδίδεται το ιστορικό πλαίσιο της περιόδου 1261-1354 (από την παλινόρθωση, δηλαδή, της βυζαντινής ισχύος έως τη διαπεραίωση των Οθωμανών στη Θράκη), επιχειρείται η σκιαγράφηση πεδίων που χρησιμοποιούνται στη συνέχεια ως ερευνητικές σταθερές (η πολιτική ιδεολογία της αυτοκρατορίας και οι καθιερωμένες πρακτικές της στο εξωτερικό, η φύση του αντιπάλου, η διαχειριστική ικανότητα του κράτους πριν την εισβολή των Οθωμανών στη Βιθυνία και ο τρόπος με τον οποίο η ηγεσία των Παλαιολόγων είχε αντιμετωπίσει την τουρκική απειλή μέχρι το 1328). Το κεντρικό ερώτημα εξετάζεται στο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας, και στις δύο ενότητες του οποίου (μία για την περίοδο του Ανδρονίκου Γ΄, μία για το διάστημα που έπεται), ακολουθείται η εξής μεθοδολογία: εξέταση των διμερών επαφών τους → προσέγγιση της κατάστασης που αμφότερες αντιμετώπιζαν την ίδια περίοδο στο εσωτερικό → αναγνώριση του τρόπου με τον οποίο η αυτοκρατορία διαχειρίστηκε την οθωμανική απειλή σε συνάρτηση με την πολιτική που υιοθετήθηκε στα υπόλοιπα μέτωπα του εξωτερικού.","In a study of the collective work “The Fourth Crusade and the Greek World“ (ΝΗRF/IBR 2008), Professor Taxiarchis Kolias deals with the management of the crusading movement from Byzantium. Aiming to understand the way that the term “management” is approached and applied to –term, which is extremely rare to find in titles of publications of our subject– we understand that the study seeks to promote the debate on the issue of crises or serious “problems’” management on behalf of the Byzantine political leadership. In this case –as in that of the present study– the way of dealing with a \"problem\", and in particular, an external threat, is analyzed. Therefore, in this study, the way in which Byzantium managed the Ottoman threat during the time when Andronicus III ascended to the throne until the resignation of John VI Cantacuzene (1328-1354) is examined. The choice of period is explained in the light of the fact that, while in 1328 –with the exception of the case of Bursa– the Ottoman activity was still limited to the parts of the mainland of the Bithynian countryside, in less than three decades, their Emirate acquired territory in Europe. Consequently, the question arises as to whether and how the management of the Ottoman threat by the Byzantine leadership contributed to this development. The structure of this study is as follows: firstly –briefly and with emphasis on the Byzantine-Turkish relations– we describe the historical context of the period 1261-1354 (that is, from the restoration of the Byzantine power to the Ottoman conquest of Thrace), secondly, we attempt to outline fields that are later used as research constants (the political ideology of the Empire and its established practices abroad, the nature of the adversary, the managerial skills of the Empire before the Ottoman invasion of Bithynia and the way in which the leadership of the Palaiologos dynasty had faced the Turkish threat until 1328). The central question is examined in the third and final chapter of this study, in both sections of which (one concerning the period of Andronicus III, and one about the period that followed), the methodology followed was: analysis of their bilateral contacts → study of the conditions both were facing during the same period internally → identification of the way in which the Byzantine Empire handled the Ottoman threat in relation to the policy adopted on the other fronts abroad."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διαχείριση της οθωμανικής απειλής από τη βυζαντινή πολιτική ηγεσία: Από τη σύγκρουση στον Πελεκάνο μέχρι την εισβολή του Σουλεϊμάν στην Ευρώπη (1329-1354)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσακαρδάνος Παναγιώτης-Χρήστος","Tsakardanos Panagiotis-Christos"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Σε μελέτη του συλλογικού τόμου «Η τέταρτη Σταυροφορία και ο Ελληνικός Κόσμος» (ΕΙΕ/ΙΒΕ 2008), ο Ταξιάρχης Κόλιας πραγματεύεται τη διαχείριση της σταυροφορικής κίνησης από το Βυζάντιο. Με στόχο την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσεγγίζεται και εφαρμόζεται σε αυτήν ο –εξαιρετικά σπάνιος σε τίτλους δημοσιεύσεων του γνωστικού μας αντικειμένου– όρος «διαχείριση», διαπιστώνεται ότι η μελέτη επιχειρεί να προαγάγει τη συζήτηση γύρω από το ζήτημα της διαχείρισης “κρίσεων” ή σοβαρών “προβλημάτων” εκ μέρους της βυζαντινής πολιτικής ηγεσίας. Στην προκειμένη περίπτωση –όπως και σε αυτήν του παρόντος πονήματος– προσεγγίζεται ο τρόπος αντιμετώπισης ενός “προβλήματος”, και συγκεκριμένα, μιας εξωτερικής απειλής. Εντός του παραπάνω πλαισίου, λοιπόν, στην παρούσα εργασία εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο το Βυζάντιο διαχειρίστηκε τον οθωμανικό κίνδυνο κατά την περίοδο που μεσολάβησε από την άνοδο του Ανδρονίκου Γ΄ στον θρόνο έως την παραίτηση του Ιωάννη Καντακουζηνού (1328-1354). Η επιλογή της περιόδου ερμηνεύεται υπό το πρίσμα ότι, ενώ, το 1328 –με εξαίρεση την περίπτωση της Προύσας– η οθωμανική δράση περιοριζόταν, ακόμα, στα ηπειρωτικά τμήματα της βιθυνιακής υπαίθρου, σε διάστημα μικρότερο των τριών δεκαετιών, το εμιράτο τους απέκτησε εδάφη στην Ευρώπη. Επακόλουθα, τίθεται, δε, το ερώτημα εάν και κατά ποιον τρόπο η διαχείριση της οθωμανικής απειλής εκ μέρους της βυζαντινής ηγεσίας συνέβαλε σε αυτή την εξέλιξη. Η διάρθρωση του πονήματος έχει ως εξής: αφού, πρώτα –συνοπτικά και με έμφαση στις βυζαντινο-τουρκικές σχέσεις– αποδίδεται το ιστορικό πλαίσιο της περιόδου 1261-1354 (από την παλινόρθωση, δηλαδή, της βυζαντινής ισχύος έως τη διαπεραίωση των Οθωμανών στη Θράκη), επιχειρείται η σκιαγράφηση πεδίων που χρησιμοποιούνται στη συνέχεια ως ερευνητικές σταθερές (η πολιτική ιδεολογία της αυτοκρατορίας και οι καθιερωμένες πρακτικές της στο εξωτερικό, η φύση του αντιπάλου, η διαχειριστική ικανότητα του κράτους πριν την εισβολή των Οθωμανών στη Βιθυνία και ο τρόπος με τον οποίο η ηγεσία των Παλαιολόγων είχε αντιμετωπίσει την τουρκική απειλή μέχρι το 1328). Το κεντρικό ερώτημα εξετάζεται στο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας, και στις δύο ενότητες του οποίου (μία για την περίοδο του Ανδρονίκου Γ΄, μία για το διάστημα που έπεται), ακολουθείται η εξής μεθοδολογία: εξέταση των διμερών επαφών τους → προσέγγιση της κατάστασης που αμφότερες αντιμετώπιζαν την ίδια περίοδο στο εσωτερικό → αναγνώριση του τρόπου με τον οποίο η αυτοκρατορία διαχειρίστηκε την οθωμανική απειλή σε συνάρτηση με την πολιτική που υιοθετήθηκε στα υπόλοιπα μέτωπα του εξωτερικού.","In a study of the collective work “The Fourth Crusade and the Greek World“ (ΝΗRF/IBR 2008), Professor Taxiarchis Kolias deals with the management of the crusading movement from Byzantium. Aiming to understand the way that the term “management” is approached and applied to –term, which is extremely rare to find in titles of publications of our subject– we understand that the study seeks to promote the debate on the issue of crises or serious “problems’” management on behalf of the Byzantine political leadership. In this case –as in that of the present study– the way of dealing with a \"problem\", and in particular, an external threat, is analyzed. Therefore, in this study, the way in which Byzantium managed the Ottoman threat during the time when Andronicus III ascended to the throne until the resignation of John VI Cantacuzene (1328-1354) is examined. The choice of period is explained in the light of the fact that, while in 1328 –with the exception of the case of Bursa– the Ottoman activity was still limited to the parts of the mainland of the Bithynian countryside, in less than three decades, their Emirate acquired territory in Europe. Consequently, the question arises as to whether and how the management of the Ottoman threat by the Byzantine leadership contributed to this development. The structure of this study is as follows: firstly –briefly and with emphasis on the Byzantine-Turkish relations– we describe the historical context of the period 1261-1354 (that is, from the restoration of the Byzantine power to the Ottoman conquest of Thrace), secondly, we attempt to outline fields that are later used as research constants (the political ideology of the Empire and its established practices abroad, the nature of the adversary, the managerial skills of the Empire before the Ottoman invasion of Bithynia and the way in which the leadership of the Palaiologos dynasty had faced the Turkish threat until 1328). The central question is examined in the third and final chapter of this study, in both sections of which (one concerning the period of Andronicus III, and one about the period that followed), the methodology followed was: analysis of their bilateral contacts → study of the conditions both were facing during the same period internally → identification of the way in which the Byzantine Empire handled the Ottoman threat in relation to the policy adopted on the other fronts abroad."],"dc:identifier":["uoadl:2960006","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2960006"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ιστορία","History"],"dc:title":["Διαχείριση της οθωμανικής απειλής από τη βυζαντινή πολιτική ηγεσία: Από τη σύγκρουση στον Πελεκάνο μέχρι την εισβολή του Σουλεϊμάν στην Ευρώπη (1329-1354)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:43:43Z"}