{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2965275"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2965275","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη της ανοσολογικής απόκρισης έναντι του νέου κορονοϊού (SARS-CoV-2) και συστηματικών αυτοαντισωμάτων σε ασθενείς με σοβαρή λοίμωξη COVID-19","abstract":"Από την αρχή της πανδημίας, εκατομμύρια θάνατοι έχουν συσχετιστεί με τη νόσο COVID-19 και γι’ αυτό το λόγο, κρίθηκε απαραίτητη η συνεργασία της επιστημονικής κοινότητας με σκοπό την κατανόηση της παθοφυσιολογίας της νόσου η οποία βασίζεται κυρίως στην απορρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης. Οι δυστοπικές έμφυτες και ειδικές ανοσολογικές αντιδράσεις έναντι του ιού SARS-CoV-2 φαίνεται να συνδέονται με τη φαινοτυπική ετερογένεια, που εκτείνεται από ασυμπτωματική έως σοβαρή ασθένεια και θάνατο. Η πιθανή παραγωγή αυτοαντισωμάτων με την επακόλουθη ανάπτυξη αυτοάνοσων διαταραχών αποτελεί ένα επιπλέον μειονέκτημα αυτής της ανοσολογικής απορρύθμισης όπως παρατηρήθηκε σε μερικούς ασθενείς με σοβαρή νόσο COVID-19. Στόχος: Διερεύνηση του τίτλου των αντισωμάτων έναντι του ιού SARS-CoV-2 σε συνδυασμό με την παρουσία αυτοαντισωμάτων σε ασθενείς που νόσησαν από σοβαρή νόσο COVID-19 και νοσηλεύτηκαν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, με σκοπό τη συσχέτισή τους με την κλινική τους εικόνα και τη βαρύτητα της νόσου. Μέθοδοι: Για τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης μελέτης χρησιμοποιήθηκαν δείγματα ορού από 221 ασθενείς, στους οποίους πραγματοποιήθηκε έλεγχος IgG αντισωμάτων και εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι του ιού SARS-CoV-2, έλεγχος αντιπυρηνικών αντισωμάτων και ENAs, αντισωμάτων έναντι του κυτταροπλάσματος των ουδετερόφιλων (ANCA), anti-TG, anti-TPO, anti-CCP, anti-CL IgG/IgM, anti β2-GPI IgG/IgM, και anti-dsDNA IgG, χρησιμοποιώντας τις μεθόδους ELISA, την έμμεση τεχνική ανοσοφθορισμού και ταινίες δοκιμασιών με αντιγόνα υψηλής καθαρότητας. Αποτελέσματα: Επί του συνόλου των 221 ασθενών, 199 ασθενείς από τους 221 (90,05%) με νόσο COVID-19 ήταν θετικοί για τουλάχιστον ένα από τα συστηματικά αυτοαντισώματα που προαναφέρθηκαν. Κατά τη σύγκριση μεταξύ των 112 ασθενών που επιβίωσαν και των 108 που απεβίωσαν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στην παρουσία Θετικότητας Αντισωμάτων έναντι του Κυτταροπλάσματος των Ουδετεροφίλων (ANCA) (22,3% vs 38%, p=0,011). Επιπλέον, όταν οι 199 θετικοί ασθενείς σε τουλάχιστον ένα αυτοαντίσωμα συγκρίθηκαν με τους 22 αρνητικούς ασθενείς στον ορό για κάποιο αυτοαντίσωμα, στην ομάδα των θετικών υπήρξε στατιστικά σημαντική υπεροχή του άρρενος φύλου (71,4% vs 50%, p=0,039). Συζήτηση: Η αυτοανοσία αναπτύσσεται ως αποτέλεσμα μιας πολυπαραγοντικής αλληλεπίδρασης γενετικών, ορμονικών, ανοσολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Στο ανώτερο πλαίσιο, πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι οι κύριες εκδηλώσεις της νόσου COVID-19 μπορούν να αποδοθούν σε τέτοια αυτοάνοσα φαινόμενα και όχι στη μόλυνση αυτή καθαυτή. Συμπερασματικά, τα δεδομένα μας υποστηρίζουν τον πιθανό ρόλο αυτοάνοσων μηχανισμών στη σοβαρή ή και θανατηφόρο νόσο COVID-19 και την εφαρμογή ανοσοτροποποιητικών θεραπειών για την αντιμετώπιση της. Εκτενέστερη έρευνα απαιτείται για την αποσαφήνιση της συμβολής της αυτοανοσίας στη νόσο COVID-19.","abstract_html":"Από την αρχή της πανδημίας, εκατομμύρια θάνατοι έχουν συσχετιστεί με τη νόσο COVID-19 και γι’ αυτό το λόγο, κρίθηκε απαραίτητη η συνεργασία της επιστημονικής κοινότητας με σκοπό την κατανόηση της παθοφυσιολογίας της νόσου η οποία βασίζεται κυρίως στην απορρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης. Οι δυστοπικές έμφυτες και ειδικές ανοσολογικές αντιδράσεις έναντι του ιού SARS-CoV-2 φαίνεται να συνδέονται με τη φαινοτυπική ετερογένεια, που εκτείνεται από ασυμπτωματική έως σοβαρή ασθένεια και θάνατο. Η πιθανή παραγωγή αυτοαντισωμάτων με την επακόλουθη ανάπτυξη αυτοάνοσων διαταραχών αποτελεί ένα επιπλέον μειονέκτημα αυτής της ανοσολογικής απορρύθμισης όπως παρατηρήθηκε σε μερικούς ασθενείς με σοβαρή νόσο COVID-19. Στόχος: Διερεύνηση του τίτλου των αντισωμάτων έναντι του ιού SARS-CoV-2 σε συνδυασμό με την παρουσία αυτοαντισωμάτων σε ασθενείς που νόσησαν από σοβαρή νόσο COVID-19 και νοσηλεύτηκαν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, με σκοπό τη συσχέτισή τους με την κλινική τους εικόνα και τη βαρύτητα της νόσου. Μέθοδοι: Για τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης μελέτης χρησιμοποιήθηκαν δείγματα ορού από 221 ασθενείς, στους οποίους πραγματοποιήθηκε έλεγχος IgG αντισωμάτων και εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι του ιού SARS-CoV-2, έλεγχος αντιπυρηνικών αντισωμάτων και ENAs, αντισωμάτων έναντι του κυτταροπλάσματος των ουδετερόφιλων (ANCA), anti-TG, anti-TPO, anti-CCP, anti-CL IgG/IgM, anti β2-GPI IgG/IgM, και anti-dsDNA IgG, χρησιμοποιώντας τις μεθόδους ELISA, την έμμεση τεχνική ανοσοφθορισμού και ταινίες δοκιμασιών με αντιγόνα υψηλής καθαρότητας. Αποτελέσματα: Επί του συνόλου των 221 ασθενών, 199 ασθενείς από τους 221 (90,05%) με νόσο COVID-19 ήταν θετικοί για τουλάχιστον ένα από τα συστηματικά αυτοαντισώματα που προαναφέρθηκαν. Κατά τη σύγκριση μεταξύ των 112 ασθενών που επιβίωσαν και των 108 που απεβίωσαν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στην παρουσία Θετικότητας Αντισωμάτων έναντι του Κυτταροπλάσματος των Ουδετεροφίλων (ANCA) (22,3% vs 38%, p=0,011). Επιπλέον, όταν οι 199 θετικοί ασθενείς σε τουλάχιστον ένα αυτοαντίσωμα συγκρίθηκαν με τους 22 αρνητικούς ασθενείς στον ορό για κάποιο αυτοαντίσωμα, στην ομάδα των θετικών υπήρξε στατιστικά σημαντική υπεροχή του άρρενος φύλου (71,4% vs 50%, p=0,039). Συζήτηση: Η αυτοανοσία αναπτύσσεται ως αποτέλεσμα μιας πολυπαραγοντικής αλληλεπίδρασης γενετικών, ορμονικών, ανοσολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Στο ανώτερο πλαίσιο, πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι οι κύριες εκδηλώσεις της νόσου COVID-19 μπορούν να αποδοθούν σε τέτοια αυτοάνοσα φαινόμενα και όχι στη μόλυνση αυτή καθαυτή. Συμπερασματικά, τα δεδομένα μας υποστηρίζουν τον πιθανό ρόλο αυτοάνοσων μηχανισμών στη σοβαρή ή και θανατηφόρο νόσο COVID-19 και την εφαρμογή ανοσοτροποποιητικών θεραπειών για την αντιμετώπιση της. Εκτενέστερη έρευνα απαιτείται για την αποσαφήνιση της συμβολής της αυτοανοσίας στη νόσο COVID-19.","abstract_has_math":false,"creators":["Μπιτζόγλη Κλεοπάτρα","Bitzogli Kleopatra"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:44:06Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2965275"],"render_values":[{"text":"uoadl:2965275","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2965275","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2965275","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2965275","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μπιτζόγλη Κλεοπάτρα","Bitzogli Kleopatra"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2965275","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2965275"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Από την αρχή της πανδημίας, εκατομμύρια θάνατοι έχουν συσχετιστεί με τη νόσο COVID-19 και γι’ αυτό το λόγο, κρίθηκε απαραίτητη η συνεργασία της επιστημονικής κοινότητας με σκοπό την κατανόηση της παθοφυσιολογίας της νόσου η οποία βασίζεται κυρίως στην απορρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης. Οι δυστοπικές έμφυτες και ειδικές ανοσολογικές αντιδράσεις έναντι του ιού SARS-CoV-2 φαίνεται να συνδέονται με τη φαινοτυπική ετερογένεια, που εκτείνεται από ασυμπτωματική έως σοβαρή ασθένεια και θάνατο. Η πιθανή παραγωγή αυτοαντισωμάτων με την επακόλουθη ανάπτυξη αυτοάνοσων διαταραχών αποτελεί ένα επιπλέον μειονέκτημα αυτής της ανοσολογικής απορρύθμισης όπως παρατηρήθηκε σε μερικούς ασθενείς με σοβαρή νόσο COVID-19. Στόχος: Διερεύνηση του τίτλου των αντισωμάτων έναντι του ιού SARS-CoV-2 σε συνδυασμό με την παρουσία αυτοαντισωμάτων σε ασθενείς που νόσησαν από σοβαρή νόσο COVID-19 και νοσηλεύτηκαν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, με σκοπό τη συσχέτισή τους με την κλινική τους εικόνα και τη βαρύτητα της νόσου. Μέθοδοι: Για τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης μελέτης χρησιμοποιήθηκαν δείγματα ορού από 221 ασθενείς, στους οποίους πραγματοποιήθηκε έλεγχος IgG αντισωμάτων και εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι του ιού SARS-CoV-2, έλεγχος αντιπυρηνικών αντισωμάτων και ENAs, αντισωμάτων έναντι του κυτταροπλάσματος των ουδετερόφιλων (ANCA), anti-TG, anti-TPO, anti-CCP, anti-CL IgG/IgM, anti β2-GPI IgG/IgM, και anti-dsDNA IgG, χρησιμοποιώντας τις μεθόδους ELISA, την έμμεση τεχνική ανοσοφθορισμού και ταινίες δοκιμασιών με αντιγόνα υψηλής καθαρότητας. Αποτελέσματα: Επί του συνόλου των 221 ασθενών, 199 ασθενείς από τους 221 (90,05%) με νόσο COVID-19 ήταν θετικοί για τουλάχιστον ένα από τα συστηματικά αυτοαντισώματα που προαναφέρθηκαν. Κατά τη σύγκριση μεταξύ των 112 ασθενών που επιβίωσαν και των 108 που απεβίωσαν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στην παρουσία Θετικότητας Αντισωμάτων έναντι του Κυτταροπλάσματος των Ουδετεροφίλων (ANCA) (22,3% vs 38%, p=0,011). Επιπλέον, όταν οι 199 θετικοί ασθενείς σε τουλάχιστον ένα αυτοαντίσωμα συγκρίθηκαν με τους 22 αρνητικούς ασθενείς στον ορό για κάποιο αυτοαντίσωμα, στην ομάδα των θετικών υπήρξε στατιστικά σημαντική υπεροχή του άρρενος φύλου (71,4% vs 50%, p=0,039). Συζήτηση: Η αυτοανοσία αναπτύσσεται ως αποτέλεσμα μιας πολυπαραγοντικής αλληλεπίδρασης γενετικών, ορμονικών, ανοσολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Στο ανώτερο πλαίσιο, πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι οι κύριες εκδηλώσεις της νόσου COVID-19 μπορούν να αποδοθούν σε τέτοια αυτοάνοσα φαινόμενα και όχι στη μόλυνση αυτή καθαυτή. Συμπερασματικά, τα δεδομένα μας υποστηρίζουν τον πιθανό ρόλο αυτοάνοσων μηχανισμών στη σοβαρή ή και θανατηφόρο νόσο COVID-19 και την εφαρμογή ανοσοτροποποιητικών θεραπειών για την αντιμετώπιση της. Εκτενέστερη έρευνα απαιτείται για την αποσαφήνιση της συμβολής της αυτοανοσίας στη νόσο COVID-19.","Since the beginning of the pandemic, millions of deaths have been associated with COVID-19 and for this reason, it was deemed necessary for the scientific community to work together in order to understand the pathophysiology of the disease which is mainly based on the deregulation of the immune response. Dystopic innate and adaptive immune responses to SARS-CoV-2 virus appear to be associated with phenotypic heterogenity, ranging from asymptomatic to severe illness and death. The possible production of autoantibodies with the subsequent development of autoimmune disorders is an additional disadvantage of this immune deregulation as observed in some patients with severe COVID-19 disease. Aim of the study: The aim of this study was to investigate the titer of antibodies against the SARS-CoV-2 virus in combination with the presence of autoantibodies in patients with severe COVID-19 disease, hospitalised in the Intensive Care Unit, in order to correlate them with their clinical picture and the severity of the disease. Methods: This study, including 221 patients , prospectively evaluated anti-SARS-CoV-2 IgG antibody titers, antinuclear antibodies (ANA & ENAs), antineutrophil cytoplasmic antibodies (ANCA), anti-TG, anti-TPO, anti-CCP, anti-CL IgG/IgM, anti β2-GPI IgG/IgM, and anti-dsDNA IgG using the ELISA method,the indirect immunofluorescence technique and test strips with high purity antigens. Results: 199 patients out of 221 (90,05%) with COVID-19 disease were positive for at least one of the systemic autoantibodies mentioned above. A statistically significant difference in the presence of ANCA antibodies was observed by the comparison between the 112 patients who survived and the 108 patients who died (22,3% vs 38%, p=0,011). Furthermore, when the 199 positive patients for at least one systemic autoantibody were compared with the 22 seronegative patients, there was a statistically significant predominance of male sex (71,4% vs 50%, p=0,039). Discussion: Autoimmunity develops as a result of a multifactorial interaction of genetic, hormonal and environmental factors. In the above context, many researchers believe that the main manifestations of COVID-19 disease can be attributed to such autoimmune phenomena and not to the infection itself. In conclusion, our data support the possible role of autoimmune mechanisms in severe or fatal COVID-19 disease and the implementation of immunomodulatory therapies to treat it. Extended research is needed to clarify the contribution of autoimmunity to COVID-19."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη της ανοσολογικής απόκρισης έναντι του νέου κορονοϊού (SARS-CoV-2) και συστηματικών αυτοαντισωμάτων σε ασθενείς με σοβαρή λοίμωξη COVID-19"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μπιτζόγλη Κλεοπάτρα","Bitzogli Kleopatra"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Από την αρχή της πανδημίας, εκατομμύρια θάνατοι έχουν συσχετιστεί με τη νόσο COVID-19 και γι’ αυτό το λόγο, κρίθηκε απαραίτητη η συνεργασία της επιστημονικής κοινότητας με σκοπό την κατανόηση της παθοφυσιολογίας της νόσου η οποία βασίζεται κυρίως στην απορρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης. Οι δυστοπικές έμφυτες και ειδικές ανοσολογικές αντιδράσεις έναντι του ιού SARS-CoV-2 φαίνεται να συνδέονται με τη φαινοτυπική ετερογένεια, που εκτείνεται από ασυμπτωματική έως σοβαρή ασθένεια και θάνατο. Η πιθανή παραγωγή αυτοαντισωμάτων με την επακόλουθη ανάπτυξη αυτοάνοσων διαταραχών αποτελεί ένα επιπλέον μειονέκτημα αυτής της ανοσολογικής απορρύθμισης όπως παρατηρήθηκε σε μερικούς ασθενείς με σοβαρή νόσο COVID-19. Στόχος: Διερεύνηση του τίτλου των αντισωμάτων έναντι του ιού SARS-CoV-2 σε συνδυασμό με την παρουσία αυτοαντισωμάτων σε ασθενείς που νόσησαν από σοβαρή νόσο COVID-19 και νοσηλεύτηκαν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, με σκοπό τη συσχέτισή τους με την κλινική τους εικόνα και τη βαρύτητα της νόσου. Μέθοδοι: Για τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης μελέτης χρησιμοποιήθηκαν δείγματα ορού από 221 ασθενείς, στους οποίους πραγματοποιήθηκε έλεγχος IgG αντισωμάτων και εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι του ιού SARS-CoV-2, έλεγχος αντιπυρηνικών αντισωμάτων και ENAs, αντισωμάτων έναντι του κυτταροπλάσματος των ουδετερόφιλων (ANCA), anti-TG, anti-TPO, anti-CCP, anti-CL IgG/IgM, anti β2-GPI IgG/IgM, και anti-dsDNA IgG, χρησιμοποιώντας τις μεθόδους ELISA, την έμμεση τεχνική ανοσοφθορισμού και ταινίες δοκιμασιών με αντιγόνα υψηλής καθαρότητας. Αποτελέσματα: Επί του συνόλου των 221 ασθενών, 199 ασθενείς από τους 221 (90,05%) με νόσο COVID-19 ήταν θετικοί για τουλάχιστον ένα από τα συστηματικά αυτοαντισώματα που προαναφέρθηκαν. Κατά τη σύγκριση μεταξύ των 112 ασθενών που επιβίωσαν και των 108 που απεβίωσαν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στην παρουσία Θετικότητας Αντισωμάτων έναντι του Κυτταροπλάσματος των Ουδετεροφίλων (ANCA) (22,3% vs 38%, p=0,011). Επιπλέον, όταν οι 199 θετικοί ασθενείς σε τουλάχιστον ένα αυτοαντίσωμα συγκρίθηκαν με τους 22 αρνητικούς ασθενείς στον ορό για κάποιο αυτοαντίσωμα, στην ομάδα των θετικών υπήρξε στατιστικά σημαντική υπεροχή του άρρενος φύλου (71,4% vs 50%, p=0,039). Συζήτηση: Η αυτοανοσία αναπτύσσεται ως αποτέλεσμα μιας πολυπαραγοντικής αλληλεπίδρασης γενετικών, ορμονικών, ανοσολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Στο ανώτερο πλαίσιο, πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι οι κύριες εκδηλώσεις της νόσου COVID-19 μπορούν να αποδοθούν σε τέτοια αυτοάνοσα φαινόμενα και όχι στη μόλυνση αυτή καθαυτή. Συμπερασματικά, τα δεδομένα μας υποστηρίζουν τον πιθανό ρόλο αυτοάνοσων μηχανισμών στη σοβαρή ή και θανατηφόρο νόσο COVID-19 και την εφαρμογή ανοσοτροποποιητικών θεραπειών για την αντιμετώπιση της. Εκτενέστερη έρευνα απαιτείται για την αποσαφήνιση της συμβολής της αυτοανοσίας στη νόσο COVID-19.","Since the beginning of the pandemic, millions of deaths have been associated with COVID-19 and for this reason, it was deemed necessary for the scientific community to work together in order to understand the pathophysiology of the disease which is mainly based on the deregulation of the immune response. Dystopic innate and adaptive immune responses to SARS-CoV-2 virus appear to be associated with phenotypic heterogenity, ranging from asymptomatic to severe illness and death. The possible production of autoantibodies with the subsequent development of autoimmune disorders is an additional disadvantage of this immune deregulation as observed in some patients with severe COVID-19 disease. Aim of the study: The aim of this study was to investigate the titer of antibodies against the SARS-CoV-2 virus in combination with the presence of autoantibodies in patients with severe COVID-19 disease, hospitalised in the Intensive Care Unit, in order to correlate them with their clinical picture and the severity of the disease. Methods: This study, including 221 patients , prospectively evaluated anti-SARS-CoV-2 IgG antibody titers, antinuclear antibodies (ANA & ENAs), antineutrophil cytoplasmic antibodies (ANCA), anti-TG, anti-TPO, anti-CCP, anti-CL IgG/IgM, anti β2-GPI IgG/IgM, and anti-dsDNA IgG using the ELISA method,the indirect immunofluorescence technique and test strips with high purity antigens. Results: 199 patients out of 221 (90,05%) with COVID-19 disease were positive for at least one of the systemic autoantibodies mentioned above. A statistically significant difference in the presence of ANCA antibodies was observed by the comparison between the 112 patients who survived and the 108 patients who died (22,3% vs 38%, p=0,011). Furthermore, when the 199 positive patients for at least one systemic autoantibody were compared with the 22 seronegative patients, there was a statistically significant predominance of male sex (71,4% vs 50%, p=0,039). Discussion: Autoimmunity develops as a result of a multifactorial interaction of genetic, hormonal and environmental factors. In the above context, many researchers believe that the main manifestations of COVID-19 disease can be attributed to such autoimmune phenomena and not to the infection itself. In conclusion, our data support the possible role of autoimmune mechanisms in severe or fatal COVID-19 disease and the implementation of immunomodulatory therapies to treat it. Extended research is needed to clarify the contribution of autoimmunity to COVID-19."],"dc:identifier":["uoadl:2965275","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2965275"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μελέτη της ανοσολογικής απόκρισης έναντι του νέου κορονοϊού (SARS-CoV-2) και συστηματικών αυτοαντισωμάτων σε ασθενείς με σοβαρή λοίμωξη COVID-19"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:44:06Z"}