{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2965922"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2965922","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μετανάλυση-συστηματική ανασκόπηση σύμφωνα με τις Prisma Guidelines για τη χρήση αντιψυχωσικών δεύτερης γενιάς στην αντιμετώπιση της επιθετικότητας","abstract":"Εισαγωγή: Η βία και η επιθετικότητα αποτελούν μείζονα κοινωνικά προβλήματα και συχνά αφορούν ασθενείς οι οποίοι πάσχουν από ψυχιατρικές παθήσεις. Η επιθετικότητα εκτός από σωματικές και υλικές βλάβες δύναται να προκαλέσει και ψυχικό τραυματισμό. Ως συνέπειες της ανθρώπινης επιθετικότητας μπορεί να είναι σοβαρά κοινωνικά, νομικά, συναισθηματικά και οικονομικά προβλήματα. Οι αιτίες της επιθετικής συμπεριφοράς είναι σύνθετες και πολυπαραγοντικές. Κοινωνικοί και πολιτισμικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη επιθετικής συμπεριφοράς, ωστόσο το νευροβιολογικό υπόβαθρο αλληλεπιδρά με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Έχει δειχτεί πως οι υποδοχείς της ντοπαμίνης και της σεροτονίνης στον εγκέφαλο κατέχουν κεντρική θέση στο ρυθμιστικό μηχανισμό της επιθετικότητας. Δεκαετίες ερευνών έχουν καταδείξει τον ουσιαστικό ρόλο του μέσου υποθαλάμου και του μεσομεταιχμιακού ντοπαμινεργικού συστήματος στη ρύθμιση της επιθετικής συμπεριφοράς. Τα αντιψυχωσικά έχουν σημαντική αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της βίαιης συμπεριφοράς, και αυτό διαφαίνεται και από την γενικευμένη χρήση τους. Τα τυπικά αντιψυχωσικά έχουν αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στη θεραπεία της επιθετικότητας, ιδιαίτερα η αλοπεριδόλη. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τον υψηλό κίνδυνο εξωπυραμιδικών παρενεργειών των τυπικών αντιψυχωσικών και την ανώτερη αποτελεσματικότητα των άτυπων, τα άτυπα αντιψυχωσικά προτιμώνται ιδιαίτερα στην κλινική πρακτική. Σκοπός μετανάλυσης: Ο σκοπός της παρούσας ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των αντιψυχωσικών δεύτερης γενιάς στην αντιμετώπιση της βίαιης συμπεριφοράς και της επιθετικότητας που εκδηλώνονται στις ψυχωτικές διαταραχές, συγκρινόμενα με τα τυπικά αντιψυχωτικά. Στην παρούσα μετανάλυση στις μελέτες που επιλέχθηκαν εξετάστηκε η αποτελεσματικότητα ενός αντιψυχωσικού δεύτερης γενιάς σε σύγκριση με ένα τυπικό αντιψυχωσικό στην αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς. Μέθοδος: Αυτή η μετανάλυση αφορά την τελευταία εξαετία, συγκεκριμένα από το Φεβρουάριο του 2014 έως τον Μάρτιο του 2020. Η αναζήτηση βιβλιογραφίας έγινε στις εξής βάσεις δεδομένων: Pubmed, Scopus και Cochrane. Στην παρούσα μετανάλυση οι μελέτες που επιλέχθηκαν ήταν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες τυφλές ή open label, σε ενήλικο πληθυσμό. Επίσης εξέταζαν την αποτελεσματικότητα ενός αντιψυχωσικού δεύτερης γενιάς σε σύγκριση με ένα τυπικό αντιψυχωσικό στην αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς στις ψυχωτικές διαταραχές. Εξαιρέθηκαν όλες οι μελέτες που αφορούσαν παιδιά, εφήβους, ηλικιωμένους καθώς και οποιεσδήποτε άλλες ψυχικές διαταραχές εκτός της σχιζοφρένειας. Οι οφειλόμενες σε χρήση-εξάρτηση ουσιών ή αλκοόλ ψυχιατρικές διαταραχές δε συμπεριελήφθησαν στη μετανάλυση εκτός κι αν αφορούσαν σχιζοφρενική διαταραχή προκαλούμενη από αυτές και πληρούσαν και όλα τα υπόλοιπα κριτήρια συμπερίληψης. Ακόμη αποκλείστηκαν ανοϊκές διαταραχές, γενετικά νοσήματα, νευροψυχιατρικά σύνδρομα, νοητική υστέρηση και νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Στις μελέτες που συμπεριελήφθησαν στη μετανάλυση, τα αποτελέσματα όσον αφορά τις αλλαγές στην ένταση της επιθετικότητας, της εχθρικότητας και της ευερεθιστότητας μετρήθηκαν με την κλίμακα PANSS και την υποκλίμακα αυτής PANSS-EC (Positive and Negative Syndrome Scale-Excited Component). Συμπεριελήφθησαν όλες οι μελέτες που πληρούσαν τα παραπάνω κριτήρια από τις βάσεις δεδομένων που αναφέρθηκαν. Mετρήθηκε η βαθμολογία που σημείωναν οι ασθενείς στην κλίμακα PANSS ή PANSS-EC πριν από τη χορήγηση της φαρμακευτικής αγωγής, καθώς και η τυπική απόκλιση αυτής της τιμής (SD), όσο και το σκορ στην κλίμακα PANSS ή PANSS-EC ύστερα από τη χορήγηση των φαρμάκων, τόσο των τυπικών όσο και των άτυπων αντιψυχωσικών, καθώς και η τυπική απόκλιση αυτής. Στη μελέτη των Hung-Yu Chan et al. (2014) μελετήθηκε η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της ολανζαπίνης IM σε σχέση με τη χορήγηση αλοπεριδόλης ΙΜ σε ασθενείς με σχιζοφρένεια και οξεία διαταραχή συμπεριφοράς. Οι Charles Lung-Cheng Huang et al. (2015) πραγματοποίησαν μια μελέτη για τη σύγκριση της αποτελεσματικότητας και του προφίλ ασφάλειας μεταξύ της ενδομυϊκής χορήγησης ολανζαπίνης και μεταξύ ΙΜ αλοπεριδόλης συν ΙΜ λοραζεπάμης σε ασθενείς με σχιζοφρένεια με μέτρια έως σοβαρή διέγερση. Οι Viroj Verachai et al. (2014) σύγκριναν τις αντιψυχωσικές ιδιότητες αλλά και τις ανεπιθύμητες ενέργειες της κουετιαπίνης με την αλοπεριδόλη σε άτομα με ψύχωση προκαλούμενη από μεθαμφεταμίνη. Αποτελέσματα: Αυτή η μετανάλυση διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει διαφορά στην αποτελεσματικότητα μεταξύ τυπικών και άτυπων αντιψυχωσικών στην επιθετικότητα. Συμπεράσματα: Από αυτή τη μετανάλυση προέκυψε πως τα αντιψυχωσικά εμφανίζουν ευρεία αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της διεγερτικής και επιθετικής συμπεριφοράς που εκδηλώνονται στις διάφορες ψυχικές διαταραχές. Τα αντιψυχωσικά δεύτερης γενιάς έχει βρεθεί πως έχουν σημαντικό θεραπευτικό αποτέλεσμα στην επιθετικότητα χωρίς ωστόσο και αυτά να υπολείπονται σε ανεπιθύμητες ενέργειες. Τα αντιψυχωσικά δεύτερης γενιάς επιδρούν περισσότερο στους σεροτονινεργικούς υποδοχείς και μπορεί να έχουν ένα καλύτερο αποτέλεσμα έναντι της επιθετικότητας σε σχέση με τα αντιψυχωσικά πρώτης γενιάς τα οποία επιδρούν κυρίως στους υποδοχείς της ντοπαμίνης. Μέχρι τώρα υπάρχουν μόνο μερικές ενδείξεις που να υποστηρίζουν την επιλογή συγκεκριμένου αντιψυχωσικού αναλόγως της διαγνωστικής κατηγορίας. Είναι σημαντική η περαιτέρω διερεύνηση της αποτελεσματικότητας του κάθε αντιψυχωσικού στην επιθετικότητα καθώς και η αναζήτηση μεγεθών αποτελεσματικότητας αναλόγως της δοσολογίας του φαρμακευτικού παράγοντα, με σκοπό τη δημιουργία θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνεται ορθολογική χρήση αυτών των φαρμάκων και παράλληλα προσπάθεια αποκλιμάκωσης των επιθετικών συμπεριφορών και με μη φαρμακολογικές μεθόδους.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η βία και η επιθετικότητα αποτελούν μείζονα κοινωνικά προβλήματα και συχνά αφορούν ασθενείς οι οποίοι πάσχουν από ψυχιατρικές παθήσεις. Η επιθετικότητα εκτός από σωματικές και υλικές βλάβες δύναται να προκαλέσει και ψυχικό τραυματισμό. Ως συνέπειες της ανθρώπινης επιθετικότητας μπορεί να είναι σοβαρά κοινωνικά, νομικά, συναισθηματικά και οικονομικά προβλήματα. Οι αιτίες της επιθετικής συμπεριφοράς είναι σύνθετες και πολυπαραγοντικές. Κοινωνικοί και πολιτισμικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη επιθετικής συμπεριφοράς, ωστόσο το νευροβιολογικό υπόβαθρο αλληλεπιδρά με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Έχει δειχτεί πως οι υποδοχείς της ντοπαμίνης και της σεροτονίνης στον εγκέφαλο κατέχουν κεντρική θέση στο ρυθμιστικό μηχανισμό της επιθετικότητας. Δεκαετίες ερευνών έχουν καταδείξει τον ουσιαστικό ρόλο του μέσου υποθαλάμου και του μεσομεταιχμιακού ντοπαμινεργικού συστήματος στη ρύθμιση της επιθετικής συμπεριφοράς. Τα αντιψυχωσικά έχουν σημαντική αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της βίαιης συμπεριφοράς, και αυτό διαφαίνεται και από την γενικευμένη χρήση τους. Τα τυπικά αντιψυχωσικά έχουν αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στη θεραπεία της επιθετικότητας, ιδιαίτερα η αλοπεριδόλη. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τον υψηλό κίνδυνο εξωπυραμιδικών παρενεργειών των τυπικών αντιψυχωσικών και την ανώτερη αποτελεσματικότητα των άτυπων, τα άτυπα αντιψυχωσικά προτιμώνται ιδιαίτερα στην κλινική πρακτική. Σκοπός μετανάλυσης: Ο σκοπός της παρούσας ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των αντιψυχωσικών δεύτερης γενιάς στην αντιμετώπιση της βίαιης συμπεριφοράς και της επιθετικότητας που εκδηλώνονται στις ψυχωτικές διαταραχές, συγκρινόμενα με τα τυπικά αντιψυχωτικά. Στην παρούσα μετανάλυση στις μελέτες που επιλέχθηκαν εξετάστηκε η αποτελεσματικότητα ενός αντιψυχωσικού δεύτερης γενιάς σε σύγκριση με ένα τυπικό αντιψυχωσικό στην αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς. Μέθοδος: Αυτή η μετανάλυση αφορά την τελευταία εξαετία, συγκεκριμένα από το Φεβρουάριο του 2014 έως τον Μάρτιο του 2020. Η αναζήτηση βιβλιογραφίας έγινε στις εξής βάσεις δεδομένων: Pubmed, Scopus και Cochrane. Στην παρούσα μετανάλυση οι μελέτες που επιλέχθηκαν ήταν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες τυφλές ή open label, σε ενήλικο πληθυσμό. Επίσης εξέταζαν την αποτελεσματικότητα ενός αντιψυχωσικού δεύτερης γενιάς σε σύγκριση με ένα τυπικό αντιψυχωσικό στην αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς στις ψυχωτικές διαταραχές. Εξαιρέθηκαν όλες οι μελέτες που αφορούσαν παιδιά, εφήβους, ηλικιωμένους καθώς και οποιεσδήποτε άλλες ψυχικές διαταραχές εκτός της σχιζοφρένειας. Οι οφειλόμενες σε χρήση-εξάρτηση ουσιών ή αλκοόλ ψυχιατρικές διαταραχές δε συμπεριελήφθησαν στη μετανάλυση εκτός κι αν αφορούσαν σχιζοφρενική διαταραχή προκαλούμενη από αυτές και πληρούσαν και όλα τα υπόλοιπα κριτήρια συμπερίληψης. Ακόμη αποκλείστηκαν ανοϊκές διαταραχές, γενετικά νοσήματα, νευροψυχιατρικά σύνδρομα, νοητική υστέρηση και νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Στις μελέτες που συμπεριελήφθησαν στη μετανάλυση, τα αποτελέσματα όσον αφορά τις αλλαγές στην ένταση της επιθετικότητας, της εχθρικότητας και της ευερεθιστότητας μετρήθηκαν με την κλίμακα PANSS και την υποκλίμακα αυτής PANSS-EC (Positive and Negative Syndrome Scale-Excited Component). Συμπεριελήφθησαν όλες οι μελέτες που πληρούσαν τα παραπάνω κριτήρια από τις βάσεις δεδομένων που αναφέρθηκαν. Mετρήθηκε η βαθμολογία που σημείωναν οι ασθενείς στην κλίμακα PANSS ή PANSS-EC πριν από τη χορήγηση της φαρμακευτικής αγωγής, καθώς και η τυπική απόκλιση αυτής της τιμής (SD), όσο και το σκορ στην κλίμακα PANSS ή PANSS-EC ύστερα από τη χορήγηση των φαρμάκων, τόσο των τυπικών όσο και των άτυπων αντιψυχωσικών, καθώς και η τυπική απόκλιση αυτής. Στη μελέτη των Hung-Yu Chan et al. (2014) μελετήθηκε η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της ολανζαπίνης IM σε σχέση με τη χορήγηση αλοπεριδόλης ΙΜ σε ασθενείς με σχιζοφρένεια και οξεία διαταραχή συμπεριφοράς. Οι Charles Lung-Cheng Huang et al. (2015) πραγματοποίησαν μια μελέτη για τη σύγκριση της αποτελεσματικότητας και του προφίλ ασφάλειας μεταξύ της ενδομυϊκής χορήγησης ολανζαπίνης και μεταξύ ΙΜ αλοπεριδόλης συν ΙΜ λοραζεπάμης σε ασθενείς με σχιζοφρένεια με μέτρια έως σοβαρή διέγερση. Οι Viroj Verachai et al. (2014) σύγκριναν τις αντιψυχωσικές ιδιότητες αλλά και τις ανεπιθύμητες ενέργειες της κουετιαπίνης με την αλοπεριδόλη σε άτομα με ψύχωση προκαλούμενη από μεθαμφεταμίνη. Αποτελέσματα: Αυτή η μετανάλυση διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει διαφορά στην αποτελεσματικότητα μεταξύ τυπικών και άτυπων αντιψυχωσικών στην επιθετικότητα. Συμπεράσματα: Από αυτή τη μετανάλυση προέκυψε πως τα αντιψυχωσικά εμφανίζουν ευρεία αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της διεγερτικής και επιθετικής συμπεριφοράς που εκδηλώνονται στις διάφορες ψυχικές διαταραχές. Τα αντιψυχωσικά δεύτερης γενιάς έχει βρεθεί πως έχουν σημαντικό θεραπευτικό αποτέλεσμα στην επιθετικότητα χωρίς ωστόσο και αυτά να υπολείπονται σε ανεπιθύμητες ενέργειες. Τα αντιψυχωσικά δεύτερης γενιάς επιδρούν περισσότερο στους σεροτονινεργικούς υποδοχείς και μπορεί να έχουν ένα καλύτερο αποτέλεσμα έναντι της επιθετικότητας σε σχέση με τα αντιψυχωσικά πρώτης γενιάς τα οποία επιδρούν κυρίως στους υποδοχείς της ντοπαμίνης. Μέχρι τώρα υπάρχουν μόνο μερικές ενδείξεις που να υποστηρίζουν την επιλογή συγκεκριμένου αντιψυχωσικού αναλόγως της διαγνωστικής κατηγορίας. Είναι σημαντική η περαιτέρω διερεύνηση της αποτελεσματικότητας του κάθε αντιψυχωσικού στην επιθετικότητα καθώς και η αναζήτηση μεγεθών αποτελεσματικότητας αναλόγως της δοσολογίας του φαρμακευτικού παράγοντα, με σκοπό τη δημιουργία θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνεται ορθολογική χρήση αυτών των φαρμάκων και παράλληλα προσπάθεια αποκλιμάκωσης των επιθετικών συμπεριφορών και με μη φαρμακολογικές μεθόδους.","abstract_has_math":false,"creators":["Σφακιανάκη Καλλιόπη","Sfakianaki Kalliopi"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:44:19Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2965922"],"render_values":[{"text":"uoadl:2965922","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2965922","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2965922","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2965922","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σφακιανάκη Καλλιόπη","Sfakianaki Kalliopi"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2965922","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2965922"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η βία και η επιθετικότητα αποτελούν μείζονα κοινωνικά προβλήματα και συχνά αφορούν ασθενείς οι οποίοι πάσχουν από ψυχιατρικές παθήσεις. Η επιθετικότητα εκτός από σωματικές και υλικές βλάβες δύναται να προκαλέσει και ψυχικό τραυματισμό. Ως συνέπειες της ανθρώπινης επιθετικότητας μπορεί να είναι σοβαρά κοινωνικά, νομικά, συναισθηματικά και οικονομικά προβλήματα. Οι αιτίες της επιθετικής συμπεριφοράς είναι σύνθετες και πολυπαραγοντικές. Κοινωνικοί και πολιτισμικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη επιθετικής συμπεριφοράς, ωστόσο το νευροβιολογικό υπόβαθρο αλληλεπιδρά με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Έχει δειχτεί πως οι υποδοχείς της ντοπαμίνης και της σεροτονίνης στον εγκέφαλο κατέχουν κεντρική θέση στο ρυθμιστικό μηχανισμό της επιθετικότητας. Δεκαετίες ερευνών έχουν καταδείξει τον ουσιαστικό ρόλο του μέσου υποθαλάμου και του μεσομεταιχμιακού ντοπαμινεργικού συστήματος στη ρύθμιση της επιθετικής συμπεριφοράς. Τα αντιψυχωσικά έχουν σημαντική αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της βίαιης συμπεριφοράς, και αυτό διαφαίνεται και από την γενικευμένη χρήση τους. Τα τυπικά αντιψυχωσικά έχουν αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στη θεραπεία της επιθετικότητας, ιδιαίτερα η αλοπεριδόλη. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τον υψηλό κίνδυνο εξωπυραμιδικών παρενεργειών των τυπικών αντιψυχωσικών και την ανώτερη αποτελεσματικότητα των άτυπων, τα άτυπα αντιψυχωσικά προτιμώνται ιδιαίτερα στην κλινική πρακτική. Σκοπός μετανάλυσης: Ο σκοπός της παρούσας ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των αντιψυχωσικών δεύτερης γενιάς στην αντιμετώπιση της βίαιης συμπεριφοράς και της επιθετικότητας που εκδηλώνονται στις ψυχωτικές διαταραχές, συγκρινόμενα με τα τυπικά αντιψυχωτικά. Στην παρούσα μετανάλυση στις μελέτες που επιλέχθηκαν εξετάστηκε η αποτελεσματικότητα ενός αντιψυχωσικού δεύτερης γενιάς σε σύγκριση με ένα τυπικό αντιψυχωσικό στην αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς. Μέθοδος: Αυτή η μετανάλυση αφορά την τελευταία εξαετία, συγκεκριμένα από το Φεβρουάριο του 2014 έως τον Μάρτιο του 2020. Η αναζήτηση βιβλιογραφίας έγινε στις εξής βάσεις δεδομένων: Pubmed, Scopus και Cochrane. Στην παρούσα μετανάλυση οι μελέτες που επιλέχθηκαν ήταν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες τυφλές ή open label, σε ενήλικο πληθυσμό. Επίσης εξέταζαν την αποτελεσματικότητα ενός αντιψυχωσικού δεύτερης γενιάς σε σύγκριση με ένα τυπικό αντιψυχωσικό στην αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς στις ψυχωτικές διαταραχές. Εξαιρέθηκαν όλες οι μελέτες που αφορούσαν παιδιά, εφήβους, ηλικιωμένους καθώς και οποιεσδήποτε άλλες ψυχικές διαταραχές εκτός της σχιζοφρένειας. Οι οφειλόμενες σε χρήση-εξάρτηση ουσιών ή αλκοόλ ψυχιατρικές διαταραχές δε συμπεριελήφθησαν στη μετανάλυση εκτός κι αν αφορούσαν σχιζοφρενική διαταραχή προκαλούμενη από αυτές και πληρούσαν και όλα τα υπόλοιπα κριτήρια συμπερίληψης. Ακόμη αποκλείστηκαν ανοϊκές διαταραχές, γενετικά νοσήματα, νευροψυχιατρικά σύνδρομα, νοητική υστέρηση και νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Στις μελέτες που συμπεριελήφθησαν στη μετανάλυση, τα αποτελέσματα όσον αφορά τις αλλαγές στην ένταση της επιθετικότητας, της εχθρικότητας και της ευερεθιστότητας μετρήθηκαν με την κλίμακα PANSS και την υποκλίμακα αυτής PANSS-EC (Positive and Negative Syndrome Scale-Excited Component). Συμπεριελήφθησαν όλες οι μελέτες που πληρούσαν τα παραπάνω κριτήρια από τις βάσεις δεδομένων που αναφέρθηκαν. Mετρήθηκε η βαθμολογία που σημείωναν οι ασθενείς στην κλίμακα PANSS ή PANSS-EC πριν από τη χορήγηση της φαρμακευτικής αγωγής, καθώς και η τυπική απόκλιση αυτής της τιμής (SD), όσο και το σκορ στην κλίμακα PANSS ή PANSS-EC ύστερα από τη χορήγηση των φαρμάκων, τόσο των τυπικών όσο και των άτυπων αντιψυχωσικών, καθώς και η τυπική απόκλιση αυτής. Στη μελέτη των Hung-Yu Chan et al. (2014) μελετήθηκε η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της ολανζαπίνης IM σε σχέση με τη χορήγηση αλοπεριδόλης ΙΜ σε ασθενείς με σχιζοφρένεια και οξεία διαταραχή συμπεριφοράς. Οι Charles Lung-Cheng Huang et al. (2015) πραγματοποίησαν μια μελέτη για τη σύγκριση της αποτελεσματικότητας και του προφίλ ασφάλειας μεταξύ της ενδομυϊκής χορήγησης ολανζαπίνης και μεταξύ ΙΜ αλοπεριδόλης συν ΙΜ λοραζεπάμης σε ασθενείς με σχιζοφρένεια με μέτρια έως σοβαρή διέγερση. Οι Viroj Verachai et al. (2014) σύγκριναν τις αντιψυχωσικές ιδιότητες αλλά και τις ανεπιθύμητες ενέργειες της κουετιαπίνης με την αλοπεριδόλη σε άτομα με ψύχωση προκαλούμενη από μεθαμφεταμίνη. Αποτελέσματα: Αυτή η μετανάλυση διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει διαφορά στην αποτελεσματικότητα μεταξύ τυπικών και άτυπων αντιψυχωσικών στην επιθετικότητα. Συμπεράσματα: Από αυτή τη μετανάλυση προέκυψε πως τα αντιψυχωσικά εμφανίζουν ευρεία αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της διεγερτικής και επιθετικής συμπεριφοράς που εκδηλώνονται στις διάφορες ψυχικές διαταραχές. Τα αντιψυχωσικά δεύτερης γενιάς έχει βρεθεί πως έχουν σημαντικό θεραπευτικό αποτέλεσμα στην επιθετικότητα χωρίς ωστόσο και αυτά να υπολείπονται σε ανεπιθύμητες ενέργειες. Τα αντιψυχωσικά δεύτερης γενιάς επιδρούν περισσότερο στους σεροτονινεργικούς υποδοχείς και μπορεί να έχουν ένα καλύτερο αποτέλεσμα έναντι της επιθετικότητας σε σχέση με τα αντιψυχωσικά πρώτης γενιάς τα οποία επιδρούν κυρίως στους υποδοχείς της ντοπαμίνης. Μέχρι τώρα υπάρχουν μόνο μερικές ενδείξεις που να υποστηρίζουν την επιλογή συγκεκριμένου αντιψυχωσικού αναλόγως της διαγνωστικής κατηγορίας. Είναι σημαντική η περαιτέρω διερεύνηση της αποτελεσματικότητας του κάθε αντιψυχωσικού στην επιθετικότητα καθώς και η αναζήτηση μεγεθών αποτελεσματικότητας αναλόγως της δοσολογίας του φαρμακευτικού παράγοντα, με σκοπό τη δημιουργία θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνεται ορθολογική χρήση αυτών των φαρμάκων και παράλληλα προσπάθεια αποκλιμάκωσης των επιθετικών συμπεριφορών και με μη φαρμακολογικές μεθόδους.","Introduction: Violence and aggression are major social problems and often affect patients with psychiatric disorders. Aggression in addition to physical and material damage can also cause mental injury. As a consequence of human aggression can be serious social, legal, emotional and financial problems. The causes of aggressive behavior are complex and multifactorial. Social and cultural factors play an important role in the development of aggressive behavior, however the neurobiological background interacts with environmental factors. Dopamine and serotonin receptors in the brain have been shown to be central to the regulatory mechanism of aggression. Decades of research have demonstrated the essential role of the medial hypothalamus and the median dopaminergic system in regulating aggressive behavior. Antipsychotics are very effective in treating violent behavior, and this is evident from their general use. Typical antipsychotics have been shown to be effective in treating aggression, especially haloperidol. However, given the high risk of extrapyramidal side effects of first generation antipsychotics and the superior efficacy of atypical ones, atypical antipsychotics are particularly preferred in clinical practice. Purpose of the meta-analysis: The purpose of this review was to investigate the effectiveness of second generation antipsychotics in dealing with violent behavior and aggression manifested in psychotic disorders, compared to typical antipsychotics. In the present meta-analysis the selected studies examined the effectiveness of a second generation antipsychotic compared to a typical antipsychotic in the treatment of aggressive behavior. Methods: This meta-analysis covers the last six years, specifically from February 2014 to March 2020. The bibliography was searched in the following databases: Pubmed, Scopus and Cochrane. In the present meta-analysis, the selected studies were randomized controlled or open label studies in an adult population. They also looked at the effectiveness of a second-generation antipsychotic compared to a typical antipsychotic in treating aggressive behavior in psychotic disorders. All studies involving children, adolescents, the elderly, and any other mental disorders other than schizophrenia were excluded. Substance-induced psychiatric or substance abuse disorders were not included in the meta-analysis unless they involved schizophrenic disorder and met all other inclusion criteria. Dementia, genetic diseases, neuropsychiatric syndromes, mental retardation and neurodevelopmental disorders were also ruled out. In the studies included in the meta-analysis, the results in terms of changes in the intensity of aggression, hostility and irritability were measured with the PANSS scale and its sub-scale PANSS-EC (Positive and Negative Syndrome Scale-Excited Component). All studies that met the above criteria from the databases mentioned were included. Patients' scores on the PANSS or PANSS-EC scale prior to medication were measured, as well as the standard deviation of this value (SD) and the score on the PANSS or PANSS-EC scale after administration of the medication drugs, both typical and atypical antipsychotics, as well as its standard deviation. Hung-Yu Chan et al (2014) studied the efficacy and safety of olanzapine IM in relation to the administration of haloperidol IM in patients with schizophrenia and acute behavioral disorders. Charles Lung-Cheng Huang et al (2015) conducted a study comparing efficacy and safety profile between intramuscular olanzapine and IM haloperidol plus IM lorazepam in patients with moderate to severe schizophrenia. Viroj Verachai et al (2014) compared the antipsychotic properties and side effects of quetiapine with haloperidol in people with methamphetamine-induced psychosis. Results: This meta-analysis found that there was no difference in efficacy between typical and atypical antipsychotics. Conclusion: From this meta-analysis it emerged that antipsychotics are widely effective in treating the stimulating and aggressive behaviors manifested in various mental disorders. Second-generation antipsychotics have been found to have a significant therapeutic effect on aggression, but they also cause side effectsSecond-generation antipsychotics have a greater effect on serotonergic receptors and may have a better effect on aggression than first-generation antipsychotics which mainly affect dopamine receptors. So far there are only a few indications that support the choice of a particular antipsychotic depending on the diagnostic category. It is important to further investigate the effectiveness of each antipsychotic in aggression as well as the search for efficiencies depending on the dosage of the drug agent, in order to create treatment protocols. In any case, the rational use of these drugs its necessary and at the same time an attempt must be made to de-escalate the aggressive behaviors with non-pharmacological methods."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μετανάλυση-συστηματική ανασκόπηση σύμφωνα με τις Prisma Guidelines για τη χρήση αντιψυχωσικών δεύτερης γενιάς στην αντιμετώπιση της επιθετικότητας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σφακιανάκη Καλλιόπη","Sfakianaki Kalliopi"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η βία και η επιθετικότητα αποτελούν μείζονα κοινωνικά προβλήματα και συχνά αφορούν ασθενείς οι οποίοι πάσχουν από ψυχιατρικές παθήσεις. Η επιθετικότητα εκτός από σωματικές και υλικές βλάβες δύναται να προκαλέσει και ψυχικό τραυματισμό. Ως συνέπειες της ανθρώπινης επιθετικότητας μπορεί να είναι σοβαρά κοινωνικά, νομικά, συναισθηματικά και οικονομικά προβλήματα. Οι αιτίες της επιθετικής συμπεριφοράς είναι σύνθετες και πολυπαραγοντικές. Κοινωνικοί και πολιτισμικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη επιθετικής συμπεριφοράς, ωστόσο το νευροβιολογικό υπόβαθρο αλληλεπιδρά με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Έχει δειχτεί πως οι υποδοχείς της ντοπαμίνης και της σεροτονίνης στον εγκέφαλο κατέχουν κεντρική θέση στο ρυθμιστικό μηχανισμό της επιθετικότητας. Δεκαετίες ερευνών έχουν καταδείξει τον ουσιαστικό ρόλο του μέσου υποθαλάμου και του μεσομεταιχμιακού ντοπαμινεργικού συστήματος στη ρύθμιση της επιθετικής συμπεριφοράς. Τα αντιψυχωσικά έχουν σημαντική αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της βίαιης συμπεριφοράς, και αυτό διαφαίνεται και από την γενικευμένη χρήση τους. Τα τυπικά αντιψυχωσικά έχουν αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στη θεραπεία της επιθετικότητας, ιδιαίτερα η αλοπεριδόλη. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τον υψηλό κίνδυνο εξωπυραμιδικών παρενεργειών των τυπικών αντιψυχωσικών και την ανώτερη αποτελεσματικότητα των άτυπων, τα άτυπα αντιψυχωσικά προτιμώνται ιδιαίτερα στην κλινική πρακτική. Σκοπός μετανάλυσης: Ο σκοπός της παρούσας ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αποτελεσματικότητας των αντιψυχωσικών δεύτερης γενιάς στην αντιμετώπιση της βίαιης συμπεριφοράς και της επιθετικότητας που εκδηλώνονται στις ψυχωτικές διαταραχές, συγκρινόμενα με τα τυπικά αντιψυχωτικά. Στην παρούσα μετανάλυση στις μελέτες που επιλέχθηκαν εξετάστηκε η αποτελεσματικότητα ενός αντιψυχωσικού δεύτερης γενιάς σε σύγκριση με ένα τυπικό αντιψυχωσικό στην αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς. Μέθοδος: Αυτή η μετανάλυση αφορά την τελευταία εξαετία, συγκεκριμένα από το Φεβρουάριο του 2014 έως τον Μάρτιο του 2020. Η αναζήτηση βιβλιογραφίας έγινε στις εξής βάσεις δεδομένων: Pubmed, Scopus και Cochrane. Στην παρούσα μετανάλυση οι μελέτες που επιλέχθηκαν ήταν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες τυφλές ή open label, σε ενήλικο πληθυσμό. Επίσης εξέταζαν την αποτελεσματικότητα ενός αντιψυχωσικού δεύτερης γενιάς σε σύγκριση με ένα τυπικό αντιψυχωσικό στην αντιμετώπιση της επιθετικής συμπεριφοράς στις ψυχωτικές διαταραχές. Εξαιρέθηκαν όλες οι μελέτες που αφορούσαν παιδιά, εφήβους, ηλικιωμένους καθώς και οποιεσδήποτε άλλες ψυχικές διαταραχές εκτός της σχιζοφρένειας. Οι οφειλόμενες σε χρήση-εξάρτηση ουσιών ή αλκοόλ ψυχιατρικές διαταραχές δε συμπεριελήφθησαν στη μετανάλυση εκτός κι αν αφορούσαν σχιζοφρενική διαταραχή προκαλούμενη από αυτές και πληρούσαν και όλα τα υπόλοιπα κριτήρια συμπερίληψης. Ακόμη αποκλείστηκαν ανοϊκές διαταραχές, γενετικά νοσήματα, νευροψυχιατρικά σύνδρομα, νοητική υστέρηση και νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Στις μελέτες που συμπεριελήφθησαν στη μετανάλυση, τα αποτελέσματα όσον αφορά τις αλλαγές στην ένταση της επιθετικότητας, της εχθρικότητας και της ευερεθιστότητας μετρήθηκαν με την κλίμακα PANSS και την υποκλίμακα αυτής PANSS-EC (Positive and Negative Syndrome Scale-Excited Component). Συμπεριελήφθησαν όλες οι μελέτες που πληρούσαν τα παραπάνω κριτήρια από τις βάσεις δεδομένων που αναφέρθηκαν. Mετρήθηκε η βαθμολογία που σημείωναν οι ασθενείς στην κλίμακα PANSS ή PANSS-EC πριν από τη χορήγηση της φαρμακευτικής αγωγής, καθώς και η τυπική απόκλιση αυτής της τιμής (SD), όσο και το σκορ στην κλίμακα PANSS ή PANSS-EC ύστερα από τη χορήγηση των φαρμάκων, τόσο των τυπικών όσο και των άτυπων αντιψυχωσικών, καθώς και η τυπική απόκλιση αυτής. Στη μελέτη των Hung-Yu Chan et al. (2014) μελετήθηκε η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της ολανζαπίνης IM σε σχέση με τη χορήγηση αλοπεριδόλης ΙΜ σε ασθενείς με σχιζοφρένεια και οξεία διαταραχή συμπεριφοράς. Οι Charles Lung-Cheng Huang et al. (2015) πραγματοποίησαν μια μελέτη για τη σύγκριση της αποτελεσματικότητας και του προφίλ ασφάλειας μεταξύ της ενδομυϊκής χορήγησης ολανζαπίνης και μεταξύ ΙΜ αλοπεριδόλης συν ΙΜ λοραζεπάμης σε ασθενείς με σχιζοφρένεια με μέτρια έως σοβαρή διέγερση. Οι Viroj Verachai et al. (2014) σύγκριναν τις αντιψυχωσικές ιδιότητες αλλά και τις ανεπιθύμητες ενέργειες της κουετιαπίνης με την αλοπεριδόλη σε άτομα με ψύχωση προκαλούμενη από μεθαμφεταμίνη. Αποτελέσματα: Αυτή η μετανάλυση διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει διαφορά στην αποτελεσματικότητα μεταξύ τυπικών και άτυπων αντιψυχωσικών στην επιθετικότητα. Συμπεράσματα: Από αυτή τη μετανάλυση προέκυψε πως τα αντιψυχωσικά εμφανίζουν ευρεία αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της διεγερτικής και επιθετικής συμπεριφοράς που εκδηλώνονται στις διάφορες ψυχικές διαταραχές. Τα αντιψυχωσικά δεύτερης γενιάς έχει βρεθεί πως έχουν σημαντικό θεραπευτικό αποτέλεσμα στην επιθετικότητα χωρίς ωστόσο και αυτά να υπολείπονται σε ανεπιθύμητες ενέργειες. Τα αντιψυχωσικά δεύτερης γενιάς επιδρούν περισσότερο στους σεροτονινεργικούς υποδοχείς και μπορεί να έχουν ένα καλύτερο αποτέλεσμα έναντι της επιθετικότητας σε σχέση με τα αντιψυχωσικά πρώτης γενιάς τα οποία επιδρούν κυρίως στους υποδοχείς της ντοπαμίνης. Μέχρι τώρα υπάρχουν μόνο μερικές ενδείξεις που να υποστηρίζουν την επιλογή συγκεκριμένου αντιψυχωσικού αναλόγως της διαγνωστικής κατηγορίας. Είναι σημαντική η περαιτέρω διερεύνηση της αποτελεσματικότητας του κάθε αντιψυχωσικού στην επιθετικότητα καθώς και η αναζήτηση μεγεθών αποτελεσματικότητας αναλόγως της δοσολογίας του φαρμακευτικού παράγοντα, με σκοπό τη δημιουργία θεραπευτικών πρωτοκόλλων. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνεται ορθολογική χρήση αυτών των φαρμάκων και παράλληλα προσπάθεια αποκλιμάκωσης των επιθετικών συμπεριφορών και με μη φαρμακολογικές μεθόδους.","Introduction: Violence and aggression are major social problems and often affect patients with psychiatric disorders. Aggression in addition to physical and material damage can also cause mental injury. As a consequence of human aggression can be serious social, legal, emotional and financial problems. The causes of aggressive behavior are complex and multifactorial. Social and cultural factors play an important role in the development of aggressive behavior, however the neurobiological background interacts with environmental factors. Dopamine and serotonin receptors in the brain have been shown to be central to the regulatory mechanism of aggression. Decades of research have demonstrated the essential role of the medial hypothalamus and the median dopaminergic system in regulating aggressive behavior. Antipsychotics are very effective in treating violent behavior, and this is evident from their general use. Typical antipsychotics have been shown to be effective in treating aggression, especially haloperidol. However, given the high risk of extrapyramidal side effects of first generation antipsychotics and the superior efficacy of atypical ones, atypical antipsychotics are particularly preferred in clinical practice. Purpose of the meta-analysis: The purpose of this review was to investigate the effectiveness of second generation antipsychotics in dealing with violent behavior and aggression manifested in psychotic disorders, compared to typical antipsychotics. In the present meta-analysis the selected studies examined the effectiveness of a second generation antipsychotic compared to a typical antipsychotic in the treatment of aggressive behavior. Methods: This meta-analysis covers the last six years, specifically from February 2014 to March 2020. The bibliography was searched in the following databases: Pubmed, Scopus and Cochrane. In the present meta-analysis, the selected studies were randomized controlled or open label studies in an adult population. They also looked at the effectiveness of a second-generation antipsychotic compared to a typical antipsychotic in treating aggressive behavior in psychotic disorders. All studies involving children, adolescents, the elderly, and any other mental disorders other than schizophrenia were excluded. Substance-induced psychiatric or substance abuse disorders were not included in the meta-analysis unless they involved schizophrenic disorder and met all other inclusion criteria. Dementia, genetic diseases, neuropsychiatric syndromes, mental retardation and neurodevelopmental disorders were also ruled out. In the studies included in the meta-analysis, the results in terms of changes in the intensity of aggression, hostility and irritability were measured with the PANSS scale and its sub-scale PANSS-EC (Positive and Negative Syndrome Scale-Excited Component). All studies that met the above criteria from the databases mentioned were included. Patients' scores on the PANSS or PANSS-EC scale prior to medication were measured, as well as the standard deviation of this value (SD) and the score on the PANSS or PANSS-EC scale after administration of the medication drugs, both typical and atypical antipsychotics, as well as its standard deviation. Hung-Yu Chan et al (2014) studied the efficacy and safety of olanzapine IM in relation to the administration of haloperidol IM in patients with schizophrenia and acute behavioral disorders. Charles Lung-Cheng Huang et al (2015) conducted a study comparing efficacy and safety profile between intramuscular olanzapine and IM haloperidol plus IM lorazepam in patients with moderate to severe schizophrenia. Viroj Verachai et al (2014) compared the antipsychotic properties and side effects of quetiapine with haloperidol in people with methamphetamine-induced psychosis. Results: This meta-analysis found that there was no difference in efficacy between typical and atypical antipsychotics. Conclusion: From this meta-analysis it emerged that antipsychotics are widely effective in treating the stimulating and aggressive behaviors manifested in various mental disorders. Second-generation antipsychotics have been found to have a significant therapeutic effect on aggression, but they also cause side effectsSecond-generation antipsychotics have a greater effect on serotonergic receptors and may have a better effect on aggression than first-generation antipsychotics which mainly affect dopamine receptors. So far there are only a few indications that support the choice of a particular antipsychotic depending on the diagnostic category. It is important to further investigate the effectiveness of each antipsychotic in aggression as well as the search for efficiencies depending on the dosage of the drug agent, in order to create treatment protocols. In any case, the rational use of these drugs its necessary and at the same time an attempt must be made to de-escalate the aggressive behaviors with non-pharmacological methods."],"dc:identifier":["uoadl:2965922","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2965922"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μετανάλυση-συστηματική ανασκόπηση σύμφωνα με τις Prisma Guidelines για τη χρήση αντιψυχωσικών δεύτερης γενιάς στην αντιμετώπιση της επιθετικότητας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:44:19Z"}