{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2968825"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2968825","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η επιστροφή του σώματος στο ψηφιακό: ενσώματη δράση, ψηφιακότητα και ανάδυση ενός νέου, υβριδικού χώρου","abstract":"Η εργασία επιχειρεί να συγκροτήσει μια θεωρητική αποσαφήνιση της δομής της εμπειρίας στο ψηφιακό περιβάλλον, αναδεικνύοντας μια όψη της κατά την οποία το σώμα φαίνεται πως λαμβάνει ιδιαίτερη σημασία. Για να υποστηρίξουμε ότι το σώμα επιστρέφει στο ψηφιακό, προσπαθούμε να αναδείξουμε τρόπους με τους οποίους φαίνεται ότι η ενσώματη διάσταση εμπερικλείεται στη διαδικασία της διάδρασης ανάμεσα σε άνθρωπο και υπολογιστή. Θεωρούμε, επιπλέον, πως ένα προνομιακό πεδίο για να μελετηθεί ο ρόλος της ενσώματης υπόστασης των υποκειμένων και της σχέσης αυτής με τις κοινωνικές συνθήκες, αποτελεί το μικροεπίπεδο της αλληλεπίδρασης. Επομένως, στην εργασία αυτή εστιάζουμε σε αυτό το επίπεδο της διαπροσωπικής κοινωνικής αλληλεπίδρασης σε ψηφιακό περιβάλλον. Για να εξετάσουμε όμως την αλληλεπίδραση, θεωρούμε πως είναι κρίσιμο να λάβουμε υπόψιν, όχι μόνο την υπόσταση των αλληλοεπιδρώντων, αλλά και το πλαίσιο εντός του οποίου εκτυλίσσεται. Εάν καταφέρουμε να μελετήσουμε αυτό το πλαίσιο, μπορούμε να θεμελιώσουμε τους τρόπους που εκφράζεται η δράση που, εντός του, θα μεταφραστεί σε κοινωνική δράση. Προς το στόχο αυτό, στο πρώτο μέρος της εργασίας θα ξεκινήσουμε τεκμηριώνοντας τη θέση πως το σώμα «προσκαλείται» στο ψηφιακό, περιγράφοντας συνοπτικά μια εκτενή ιστορική πορεία στην εξέλιξη του σχεδιασμού, τόσο των ίδιων των ψηφιακών συσκευών, όσο και των λειτουργικών τους συστημάτων, κατά την οποία φαίνεται πως ρητά η θεωρία και η έρευνα γύρω από το σχεδιασμό (design) αναζήτησε τρόπους ευρύτερης συμπερίληψης της σωματικότητας των χρηστριών στην εμπειρία της διάδρασης. Προχωρώντας, επιχειρείται να εξηγηθεί περαιτέρω τι αντιλαμβανόμαστε ως «ενσώματη δράση». Στο δεύτερο κεφάλαιο λοιπόν, παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο της φαινομενολογίας του Maurice Merleau-Ponty, εντός του οποίου το υποκείμενο δεν νοείται σε καμία περίπτωση ως διχοτομημένο σε σώμα και πνεύμα, καθώς, την ίδια στιγμή, οι αισθήσεις του δεν δύνανται να λειτουργούν ξεχωριστά από τη νόηση ή την αντίληψή του. Δεδομένου ότι το έργο του Merleau-Ponty έχει κατεξοχήν χρησιμοποιηθεί από θεωρητικούς του σχεδιασμού για την αναζήτηση των βέλτιστων τρόπων συμπερίληψης της ενσώματης δράσης στην κατασκευή ψηφιακών αντικειμένων και λειτουργικών συστημάτων, προτείνουμε μια εφαρμογή της φαινομενολογικής του προσέγγισης στην ανάλυση της εμπειρίας της ψηφιακότητας. Στο δεύτερο μέρος πραγματοποιείται μια προσπάθεια ανασυγκρότησης της ιδιαίτερης σημασίας που φέρει το γεγονός ότι η ενσώματη δράση αποτελεί μέρος της εμπειρίας της ψηφιακής τεχνολογίας. Δεδομένου ότι η τελευταία χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό για την διασύνδεση και την επικοινωνία μεταξύ κόμβων – και άρα χρηστριών – προσπαθούμε να ανασυγκροτήσουμε τον τρόπο που οργανώνεται ο ψηφιακός χώρος ώστε, αφενός να δεχθεί την ενσώματη δράση της χρήστριας, και αφετέρου να αποτελεί έναν κοινωνικό χώρο. Για να περιγραφεί αυτή η οργάνωση επιχειρούμε μια ιδιόμορφη θεωρητική σύνθεση χρησιμοποιώντας ως εννοιολογική βάση την Κοινωνιολογία του χώρου του Georg Simmel. Για να κατανοηθούν οι τρόποι με τους οποίους η ενσώματη δράση καθίσταται διαπροσωπική – και άρα κοινωνική – ενσώματη δράση σε αυτό το ιδιόμορφο πλαίσιο, προεκτείνουμε τη φαινομενολογική προσέγγιση του Merleau-Ponty για το σώμα, αξιοποιώντας την κοινωνιολογία των αλληλεπιδράσεων του Erving Goffman, ώστε να αναδείξουμε πως αυτή η ενσώματη υπόσταση καθίσταται πάντοτε διϋποκειμενική. Τέλος, εξετάζουμε πώς αυτή πραγματώνεται στο ψηφιακό πλαίσιο, και συγκεκριμένα σε διεπαφές διαπροσωπικής επικοινωνίας και άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων, ένα πεδίο στο οποίο βρίσκουμε πως διαφαίνεται ευκρινώς η επιρροή του σώματος και η ανάγκη που διαβλέπουμε για επιστροφή της θεωρίας για την ψηφιακότητα στο κομμάτι της ενσώματης εμπειρίας. Μέσα από την όλη αυτή θεωρητική σύνθεση φιλοδοξούμε στην ανάδειξη της σημασίας της ενσώματης διάστασης του υποκειμένου, και κατ’ επέκταση του χώρου εντός του οποίου διαβιεί, όπου ψηφιακότητα και υλικότητα διαπλέκονται, μεταβάλλοντας πλήρως το πώς συγκροτείται το ενσώματο υποκείμενο και η ένταση ανάμεσα στο προσωπικό και το δημόσιο.","abstract_html":"Η εργασία επιχειρεί να συγκροτήσει μια θεωρητική αποσαφήνιση της δομής της εμπειρίας στο ψηφιακό περιβάλλον, αναδεικνύοντας μια όψη της κατά την οποία το σώμα φαίνεται πως λαμβάνει ιδιαίτερη σημασία. Για να υποστηρίξουμε ότι το σώμα επιστρέφει στο ψηφιακό, προσπαθούμε να αναδείξουμε τρόπους με τους οποίους φαίνεται ότι η ενσώματη διάσταση εμπερικλείεται στη διαδικασία της διάδρασης ανάμεσα σε άνθρωπο και υπολογιστή. Θεωρούμε, επιπλέον, πως ένα προνομιακό πεδίο για να μελετηθεί ο ρόλος της ενσώματης υπόστασης των υποκειμένων και της σχέσης αυτής με τις κοινωνικές συνθήκες, αποτελεί το μικροεπίπεδο της αλληλεπίδρασης. Επομένως, στην εργασία αυτή εστιάζουμε σε αυτό το επίπεδο της διαπροσωπικής κοινωνικής αλληλεπίδρασης σε ψηφιακό περιβάλλον. Για να εξετάσουμε όμως την αλληλεπίδραση, θεωρούμε πως είναι κρίσιμο να λάβουμε υπόψιν, όχι μόνο την υπόσταση των αλληλοεπιδρώντων, αλλά και το πλαίσιο εντός του οποίου εκτυλίσσεται. Εάν καταφέρουμε να μελετήσουμε αυτό το πλαίσιο, μπορούμε να θεμελιώσουμε τους τρόπους που εκφράζεται η δράση που, εντός του, θα μεταφραστεί σε κοινωνική δράση. Προς το στόχο αυτό, στο πρώτο μέρος της εργασίας θα ξεκινήσουμε τεκμηριώνοντας τη θέση πως το σώμα «προσκαλείται» στο ψηφιακό, περιγράφοντας συνοπτικά μια εκτενή ιστορική πορεία στην εξέλιξη του σχεδιασμού, τόσο των ίδιων των ψηφιακών συσκευών, όσο και των λειτουργικών τους συστημάτων, κατά την οποία φαίνεται πως ρητά η θεωρία και η έρευνα γύρω από το σχεδιασμό (design) αναζήτησε τρόπους ευρύτερης συμπερίληψης της σωματικότητας των χρηστριών στην εμπειρία της διάδρασης. Προχωρώντας, επιχειρείται να εξηγηθεί περαιτέρω τι αντιλαμβανόμαστε ως «ενσώματη δράση». Στο δεύτερο κεφάλαιο λοιπόν, παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο της φαινομενολογίας του Maurice Merleau-Ponty, εντός του οποίου το υποκείμενο δεν νοείται σε καμία περίπτωση ως διχοτομημένο σε σώμα και πνεύμα, καθώς, την ίδια στιγμή, οι αισθήσεις του δεν δύνανται να λειτουργούν ξεχωριστά από τη νόηση ή την αντίληψή του. Δεδομένου ότι το έργο του Merleau-Ponty έχει κατεξοχήν χρησιμοποιηθεί από θεωρητικούς του σχεδιασμού για την αναζήτηση των βέλτιστων τρόπων συμπερίληψης της ενσώματης δράσης στην κατασκευή ψηφιακών αντικειμένων και λειτουργικών συστημάτων, προτείνουμε μια εφαρμογή της φαινομενολογικής του προσέγγισης στην ανάλυση της εμπειρίας της ψηφιακότητας. Στο δεύτερο μέρος πραγματοποιείται μια προσπάθεια ανασυγκρότησης της ιδιαίτερης σημασίας που φέρει το γεγονός ότι η ενσώματη δράση αποτελεί μέρος της εμπειρίας της ψηφιακής τεχνολογίας. Δεδομένου ότι η τελευταία χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό για την διασύνδεση και την επικοινωνία μεταξύ κόμβων – και άρα χρηστριών – προσπαθούμε να ανασυγκροτήσουμε τον τρόπο που οργανώνεται ο ψηφιακός χώρος ώστε, αφενός να δεχθεί την ενσώματη δράση της χρήστριας, και αφετέρου να αποτελεί έναν κοινωνικό χώρο. Για να περιγραφεί αυτή η οργάνωση επιχειρούμε μια ιδιόμορφη θεωρητική σύνθεση χρησιμοποιώντας ως εννοιολογική βάση την Κοινωνιολογία του χώρου του Georg Simmel. Για να κατανοηθούν οι τρόποι με τους οποίους η ενσώματη δράση καθίσταται διαπροσωπική – και άρα κοινωνική – ενσώματη δράση σε αυτό το ιδιόμορφο πλαίσιο, προεκτείνουμε τη φαινομενολογική προσέγγιση του Merleau-Ponty για το σώμα, αξιοποιώντας την κοινωνιολογία των αλληλεπιδράσεων του Erving Goffman, ώστε να αναδείξουμε πως αυτή η ενσώματη υπόσταση καθίσταται πάντοτε διϋποκειμενική. Τέλος, εξετάζουμε πώς αυτή πραγματώνεται στο ψηφιακό πλαίσιο, και συγκεκριμένα σε διεπαφές διαπροσωπικής επικοινωνίας και άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων, ένα πεδίο στο οποίο βρίσκουμε πως διαφαίνεται ευκρινώς η επιρροή του σώματος και η ανάγκη που διαβλέπουμε για επιστροφή της θεωρίας για την ψηφιακότητα στο κομμάτι της ενσώματης εμπειρίας. Μέσα από την όλη αυτή θεωρητική σύνθεση φιλοδοξούμε στην ανάδειξη της σημασίας της ενσώματης διάστασης του υποκειμένου, και κατ’ επέκταση του χώρου εντός του οποίου διαβιεί, όπου ψηφιακότητα και υλικότητα διαπλέκονται, μεταβάλλοντας πλήρως το πώς συγκροτείται το ενσώματο υποκείμενο και η ένταση ανάμεσα στο προσωπικό και το δημόσιο.","abstract_has_math":false,"creators":["Μποζίκα Αθηνά-Μαρκέλλα","Bozika Athena-Markella"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:44:30Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2968825"],"render_values":[{"text":"uoadl:2968825","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968825","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968825","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2968825","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μποζίκα Αθηνά-Μαρκέλλα","Bozika Athena-Markella"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2968825","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968825"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η εργασία επιχειρεί να συγκροτήσει μια θεωρητική αποσαφήνιση της δομής της εμπειρίας στο ψηφιακό περιβάλλον, αναδεικνύοντας μια όψη της κατά την οποία το σώμα φαίνεται πως λαμβάνει ιδιαίτερη σημασία. Για να υποστηρίξουμε ότι το σώμα επιστρέφει στο ψηφιακό, προσπαθούμε να αναδείξουμε τρόπους με τους οποίους φαίνεται ότι η ενσώματη διάσταση εμπερικλείεται στη διαδικασία της διάδρασης ανάμεσα σε άνθρωπο και υπολογιστή. Θεωρούμε, επιπλέον, πως ένα προνομιακό πεδίο για να μελετηθεί ο ρόλος της ενσώματης υπόστασης των υποκειμένων και της σχέσης αυτής με τις κοινωνικές συνθήκες, αποτελεί το μικροεπίπεδο της αλληλεπίδρασης. Επομένως, στην εργασία αυτή εστιάζουμε σε αυτό το επίπεδο της διαπροσωπικής κοινωνικής αλληλεπίδρασης σε ψηφιακό περιβάλλον. Για να εξετάσουμε όμως την αλληλεπίδραση, θεωρούμε πως είναι κρίσιμο να λάβουμε υπόψιν, όχι μόνο την υπόσταση των αλληλοεπιδρώντων, αλλά και το πλαίσιο εντός του οποίου εκτυλίσσεται. Εάν καταφέρουμε να μελετήσουμε αυτό το πλαίσιο, μπορούμε να θεμελιώσουμε τους τρόπους που εκφράζεται η δράση που, εντός του, θα μεταφραστεί σε κοινωνική δράση. Προς το στόχο αυτό, στο πρώτο μέρος της εργασίας θα ξεκινήσουμε τεκμηριώνοντας τη θέση πως το σώμα «προσκαλείται» στο ψηφιακό, περιγράφοντας συνοπτικά μια εκτενή ιστορική πορεία στην εξέλιξη του σχεδιασμού, τόσο των ίδιων των ψηφιακών συσκευών, όσο και των λειτουργικών τους συστημάτων, κατά την οποία φαίνεται πως ρητά η θεωρία και η έρευνα γύρω από το σχεδιασμό (design) αναζήτησε τρόπους ευρύτερης συμπερίληψης της σωματικότητας των χρηστριών στην εμπειρία της διάδρασης. Προχωρώντας, επιχειρείται να εξηγηθεί περαιτέρω τι αντιλαμβανόμαστε ως «ενσώματη δράση». Στο δεύτερο κεφάλαιο λοιπόν, παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο της φαινομενολογίας του Maurice Merleau-Ponty, εντός του οποίου το υποκείμενο δεν νοείται σε καμία περίπτωση ως διχοτομημένο σε σώμα και πνεύμα, καθώς, την ίδια στιγμή, οι αισθήσεις του δεν δύνανται να λειτουργούν ξεχωριστά από τη νόηση ή την αντίληψή του. Δεδομένου ότι το έργο του Merleau-Ponty έχει κατεξοχήν χρησιμοποιηθεί από θεωρητικούς του σχεδιασμού για την αναζήτηση των βέλτιστων τρόπων συμπερίληψης της ενσώματης δράσης στην κατασκευή ψηφιακών αντικειμένων και λειτουργικών συστημάτων, προτείνουμε μια εφαρμογή της φαινομενολογικής του προσέγγισης στην ανάλυση της εμπειρίας της ψηφιακότητας. Στο δεύτερο μέρος πραγματοποιείται μια προσπάθεια ανασυγκρότησης της ιδιαίτερης σημασίας που φέρει το γεγονός ότι η ενσώματη δράση αποτελεί μέρος της εμπειρίας της ψηφιακής τεχνολογίας. Δεδομένου ότι η τελευταία χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό για την διασύνδεση και την επικοινωνία μεταξύ κόμβων – και άρα χρηστριών – προσπαθούμε να ανασυγκροτήσουμε τον τρόπο που οργανώνεται ο ψηφιακός χώρος ώστε, αφενός να δεχθεί την ενσώματη δράση της χρήστριας, και αφετέρου να αποτελεί έναν κοινωνικό χώρο. Για να περιγραφεί αυτή η οργάνωση επιχειρούμε μια ιδιόμορφη θεωρητική σύνθεση χρησιμοποιώντας ως εννοιολογική βάση την Κοινωνιολογία του χώρου του Georg Simmel. Για να κατανοηθούν οι τρόποι με τους οποίους η ενσώματη δράση καθίσταται διαπροσωπική – και άρα κοινωνική – ενσώματη δράση σε αυτό το ιδιόμορφο πλαίσιο, προεκτείνουμε τη φαινομενολογική προσέγγιση του Merleau-Ponty για το σώμα, αξιοποιώντας την κοινωνιολογία των αλληλεπιδράσεων του Erving Goffman, ώστε να αναδείξουμε πως αυτή η ενσώματη υπόσταση καθίσταται πάντοτε διϋποκειμενική. Τέλος, εξετάζουμε πώς αυτή πραγματώνεται στο ψηφιακό πλαίσιο, και συγκεκριμένα σε διεπαφές διαπροσωπικής επικοινωνίας και άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων, ένα πεδίο στο οποίο βρίσκουμε πως διαφαίνεται ευκρινώς η επιρροή του σώματος και η ανάγκη που διαβλέπουμε για επιστροφή της θεωρίας για την ψηφιακότητα στο κομμάτι της ενσώματης εμπειρίας. Μέσα από την όλη αυτή θεωρητική σύνθεση φιλοδοξούμε στην ανάδειξη της σημασίας της ενσώματης διάστασης του υποκειμένου, και κατ’ επέκταση του χώρου εντός του οποίου διαβιεί, όπου ψηφιακότητα και υλικότητα διαπλέκονται, μεταβάλλοντας πλήρως το πώς συγκροτείται το ενσώματο υποκείμενο και η ένταση ανάμεσα στο προσωπικό και το δημόσιο.","This dissertation attempts to construct a theoretical clarification of the structure of experience in the digital environment, by highlighting an aspect of it, in which the body seems to bear particularly great significance. To argue that the body returns in the digital, we make an effort to demonstrate ways in which the user’s embodiment appears to be embedded in the process of human-computer interaction. Moreover, we theorize that a fruitful field to study the role of the subjects’ embodied state and its relationship with the social context is the micro level of interaction. Therefore, in this dissertation we will focus on this level of interpersonal social interaction in a digital environment. In order to examine the interaction, however, we believe that it is crucial to consider not only the state of the agents of interaction, but also the context in which it unfolds. If we manage to study this context, we can establish the ways in which action manifests, and how it translates into social action. To this end, in the first part of the dissertation, we begin by demonstrating the position that the body is “invited” to the digital, briefly sketching an extensive historical outline of digital design. Through this, it is apparent that design theory and research explicitly sought ways to include the physicality of users in the interaction experience more broadly. Going forward, we attempt to explain what we perceive as \"embodied action\" in this analysis, by presenting the theoretical framework of Merleau-Ponty’s phenomenology, where the subject is in no way meant to be divided into body and mind, as, at the same time, its senses cannot function separately from his intellect or perception. Since Merleau-Ponty’s work has been explicitly used in the search for best ways to incorporate embodied action in the construction of digital items and operating systems, we propose an application of his phenomenological approach to the analysis of empirical experience. In the second part, we attempt to reconstruct the particular importance of the fact that embodied action is a part of the experience of digital technology. Given that the latter is widely used for the interconnection and communication among nodes – and therefore users-, we try to reconstruct how digital space is organized to be able to host the embodied action of the user, and to form a social space. To describe this spatial organization, we endeavor a peculiar theoretical composition using Georg Simmel’s “Sociology of Space” as a conceptual basis. To understand the ways in which embodied action becomes interpersonal – and therefore, social- we extend Merleau-Ponty’s phenomenological approach of the body, utilizing Erving Goffman’s sociology of interactions, in order to show that this embodied state always becomes intersubjective. Finally, we examine how this is substantiated in the digital context, and particularly in interfaces of interpersonal communication such as instant messaging, a field in which we find the influence of the body apparent. Through all this theoretical composition, we aspire to highlight the importance of the embodied dimension of the subject, and consequently of the space in which it lives, where digitality and materiality intertwine, completely altering the ways in which theembodied subject, as well as the tension between private and the public, are structured."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η επιστροφή του σώματος στο ψηφιακό: ενσώματη δράση, ψηφιακότητα και ανάδυση ενός νέου, υβριδικού χώρου"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μποζίκα Αθηνά-Μαρκέλλα","Bozika Athena-Markella"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η εργασία επιχειρεί να συγκροτήσει μια θεωρητική αποσαφήνιση της δομής της εμπειρίας στο ψηφιακό περιβάλλον, αναδεικνύοντας μια όψη της κατά την οποία το σώμα φαίνεται πως λαμβάνει ιδιαίτερη σημασία. Για να υποστηρίξουμε ότι το σώμα επιστρέφει στο ψηφιακό, προσπαθούμε να αναδείξουμε τρόπους με τους οποίους φαίνεται ότι η ενσώματη διάσταση εμπερικλείεται στη διαδικασία της διάδρασης ανάμεσα σε άνθρωπο και υπολογιστή. Θεωρούμε, επιπλέον, πως ένα προνομιακό πεδίο για να μελετηθεί ο ρόλος της ενσώματης υπόστασης των υποκειμένων και της σχέσης αυτής με τις κοινωνικές συνθήκες, αποτελεί το μικροεπίπεδο της αλληλεπίδρασης. Επομένως, στην εργασία αυτή εστιάζουμε σε αυτό το επίπεδο της διαπροσωπικής κοινωνικής αλληλεπίδρασης σε ψηφιακό περιβάλλον. Για να εξετάσουμε όμως την αλληλεπίδραση, θεωρούμε πως είναι κρίσιμο να λάβουμε υπόψιν, όχι μόνο την υπόσταση των αλληλοεπιδρώντων, αλλά και το πλαίσιο εντός του οποίου εκτυλίσσεται. Εάν καταφέρουμε να μελετήσουμε αυτό το πλαίσιο, μπορούμε να θεμελιώσουμε τους τρόπους που εκφράζεται η δράση που, εντός του, θα μεταφραστεί σε κοινωνική δράση. Προς το στόχο αυτό, στο πρώτο μέρος της εργασίας θα ξεκινήσουμε τεκμηριώνοντας τη θέση πως το σώμα «προσκαλείται» στο ψηφιακό, περιγράφοντας συνοπτικά μια εκτενή ιστορική πορεία στην εξέλιξη του σχεδιασμού, τόσο των ίδιων των ψηφιακών συσκευών, όσο και των λειτουργικών τους συστημάτων, κατά την οποία φαίνεται πως ρητά η θεωρία και η έρευνα γύρω από το σχεδιασμό (design) αναζήτησε τρόπους ευρύτερης συμπερίληψης της σωματικότητας των χρηστριών στην εμπειρία της διάδρασης. Προχωρώντας, επιχειρείται να εξηγηθεί περαιτέρω τι αντιλαμβανόμαστε ως «ενσώματη δράση». Στο δεύτερο κεφάλαιο λοιπόν, παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο της φαινομενολογίας του Maurice Merleau-Ponty, εντός του οποίου το υποκείμενο δεν νοείται σε καμία περίπτωση ως διχοτομημένο σε σώμα και πνεύμα, καθώς, την ίδια στιγμή, οι αισθήσεις του δεν δύνανται να λειτουργούν ξεχωριστά από τη νόηση ή την αντίληψή του. Δεδομένου ότι το έργο του Merleau-Ponty έχει κατεξοχήν χρησιμοποιηθεί από θεωρητικούς του σχεδιασμού για την αναζήτηση των βέλτιστων τρόπων συμπερίληψης της ενσώματης δράσης στην κατασκευή ψηφιακών αντικειμένων και λειτουργικών συστημάτων, προτείνουμε μια εφαρμογή της φαινομενολογικής του προσέγγισης στην ανάλυση της εμπειρίας της ψηφιακότητας. Στο δεύτερο μέρος πραγματοποιείται μια προσπάθεια ανασυγκρότησης της ιδιαίτερης σημασίας που φέρει το γεγονός ότι η ενσώματη δράση αποτελεί μέρος της εμπειρίας της ψηφιακής τεχνολογίας. Δεδομένου ότι η τελευταία χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό για την διασύνδεση και την επικοινωνία μεταξύ κόμβων – και άρα χρηστριών – προσπαθούμε να ανασυγκροτήσουμε τον τρόπο που οργανώνεται ο ψηφιακός χώρος ώστε, αφενός να δεχθεί την ενσώματη δράση της χρήστριας, και αφετέρου να αποτελεί έναν κοινωνικό χώρο. Για να περιγραφεί αυτή η οργάνωση επιχειρούμε μια ιδιόμορφη θεωρητική σύνθεση χρησιμοποιώντας ως εννοιολογική βάση την Κοινωνιολογία του χώρου του Georg Simmel. Για να κατανοηθούν οι τρόποι με τους οποίους η ενσώματη δράση καθίσταται διαπροσωπική – και άρα κοινωνική – ενσώματη δράση σε αυτό το ιδιόμορφο πλαίσιο, προεκτείνουμε τη φαινομενολογική προσέγγιση του Merleau-Ponty για το σώμα, αξιοποιώντας την κοινωνιολογία των αλληλεπιδράσεων του Erving Goffman, ώστε να αναδείξουμε πως αυτή η ενσώματη υπόσταση καθίσταται πάντοτε διϋποκειμενική. Τέλος, εξετάζουμε πώς αυτή πραγματώνεται στο ψηφιακό πλαίσιο, και συγκεκριμένα σε διεπαφές διαπροσωπικής επικοινωνίας και άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων, ένα πεδίο στο οποίο βρίσκουμε πως διαφαίνεται ευκρινώς η επιρροή του σώματος και η ανάγκη που διαβλέπουμε για επιστροφή της θεωρίας για την ψηφιακότητα στο κομμάτι της ενσώματης εμπειρίας. Μέσα από την όλη αυτή θεωρητική σύνθεση φιλοδοξούμε στην ανάδειξη της σημασίας της ενσώματης διάστασης του υποκειμένου, και κατ’ επέκταση του χώρου εντός του οποίου διαβιεί, όπου ψηφιακότητα και υλικότητα διαπλέκονται, μεταβάλλοντας πλήρως το πώς συγκροτείται το ενσώματο υποκείμενο και η ένταση ανάμεσα στο προσωπικό και το δημόσιο.","This dissertation attempts to construct a theoretical clarification of the structure of experience in the digital environment, by highlighting an aspect of it, in which the body seems to bear particularly great significance. To argue that the body returns in the digital, we make an effort to demonstrate ways in which the user’s embodiment appears to be embedded in the process of human-computer interaction. Moreover, we theorize that a fruitful field to study the role of the subjects’ embodied state and its relationship with the social context is the micro level of interaction. Therefore, in this dissertation we will focus on this level of interpersonal social interaction in a digital environment. In order to examine the interaction, however, we believe that it is crucial to consider not only the state of the agents of interaction, but also the context in which it unfolds. If we manage to study this context, we can establish the ways in which action manifests, and how it translates into social action. To this end, in the first part of the dissertation, we begin by demonstrating the position that the body is “invited” to the digital, briefly sketching an extensive historical outline of digital design. Through this, it is apparent that design theory and research explicitly sought ways to include the physicality of users in the interaction experience more broadly. Going forward, we attempt to explain what we perceive as \"embodied action\" in this analysis, by presenting the theoretical framework of Merleau-Ponty’s phenomenology, where the subject is in no way meant to be divided into body and mind, as, at the same time, its senses cannot function separately from his intellect or perception. Since Merleau-Ponty’s work has been explicitly used in the search for best ways to incorporate embodied action in the construction of digital items and operating systems, we propose an application of his phenomenological approach to the analysis of empirical experience. In the second part, we attempt to reconstruct the particular importance of the fact that embodied action is a part of the experience of digital technology. Given that the latter is widely used for the interconnection and communication among nodes – and therefore users-, we try to reconstruct how digital space is organized to be able to host the embodied action of the user, and to form a social space. To describe this spatial organization, we endeavor a peculiar theoretical composition using Georg Simmel’s “Sociology of Space” as a conceptual basis. To understand the ways in which embodied action becomes interpersonal – and therefore, social- we extend Merleau-Ponty’s phenomenological approach of the body, utilizing Erving Goffman’s sociology of interactions, in order to show that this embodied state always becomes intersubjective. Finally, we examine how this is substantiated in the digital context, and particularly in interfaces of interpersonal communication such as instant messaging, a field in which we find the influence of the body apparent. Through all this theoretical composition, we aspire to highlight the importance of the embodied dimension of the subject, and consequently of the space in which it lives, where digitality and materiality intertwine, completely altering the ways in which theembodied subject, as well as the tension between private and the public, are structured."],"dc:identifier":["uoadl:2968825","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968825"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Η επιστροφή του σώματος στο ψηφιακό: ενσώματη δράση, ψηφιακότητα και ανάδυση ενός νέου, υβριδικού χώρου"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:44:30Z"}