{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2968937"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2968937","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος της διατροφής στη μη αλκοολική λιπώδη διήθηση του ήπατος: συστηματική ανασκόπηση","abstract":"Εισαγωγή: Η μη-αλκοολική λιπώδης διήθηση του ήπατος (NAFLD) είναι μια χρόνια πάθηση και χαρακτηρίζεται ως η ηπατική εκδήλωση του μεταβολικού συνδρόμου. Σήμερα, ο επιπολασμός της NAFLD στον γενικό πληθυσμό εκτιμάται ότι είναι 20-30% στις δυτικές χώρες και 15% στις ασιατικές χώρες. Υπάρχουν σημαντικά ερευνητικά δεδομένα τα οποία υποστηρίζουν το ρόλο της υγιεινής διατροφής ή/και της απώλειας βάρους στη διαχείριση των ασθενών με NAFLD. Η μεσογειακή διατροφή ή/και η απώλεια βάρους είναι οι συνηθέστερες και πιο διαδεδομένες πρακτικές στη διαχείριση της NAFLD. Η συμμετοχή ατόμων με NAFLD σε πρόγραμμα κατάλληλης διατροφής φαίνεται ότι λειτουργεί συμπληρωματικά, βελτιώνοντας ηπατικούς βιοχημικούς δείκτες, το λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, καθώς επίσης και τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου κλινικού πληθυσμού. Σκοπός: Η διερεύνηση της επίδρασης της διατροφής σε ηπατικούς βιοχημικούς δείκτες, στο λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, καθώς επίσης και στα σωματομετρικά χαρακτηριστικά των ασθενών με NAFLD. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας στις ηλεκτρονικές βάσεις επιστημονικών δεδομένων PubMed, PEDro και CENTRAL, για την ανεύρεση των σχετικών μελετών που έχουν δημοσιευτεί έως και το Νοέμβριο του 2020. Στην παρούσα συστηματική ανασκόπηση εισήχθησαν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες, οι οποίες συνέκριναν την εφαρμογή προγράμματος διατροφής ή τη χρήση συγκεκριμένου τροφίμου, με τη μη εφαρμογή διατροφικού προγράμματος ή με τη μη χρήση συγκεκριμένου τροφίμου (συνήθης τρόπος διατροφής) χωρίς συννοσηρότητες, σε ασθενείς ηλικίας ≥ 18 ετών. Από τη μελέτη εξαιρέθηκαν οι μελέτες που δεν ήταν στην Αγγλική γλώσσα. Η συστηματική ανασκόπηση διεξήχθη σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA. Η εκτίμηση του κινδύνου μεροληψίας πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το Cochrane Collaboration’s tool for assessing risk of bias. Αποτελέσματα: Από την αναζήτηση της σχετικής βιβλιογραφίας προέκυψαν συνολικά 356 μελέτες, ενώ βάσει των κριτηρίων εισαγωγής και αποκλεισμού στην παρούσα συστηματική ανασκόπηση κατάλληλες κρίθηκαν τελικά 9 μελέτες. Στην πλειονότητά τους οι συμμετέχοντες εμφάνιζαν ήπιας έως μέτριας μορφής NAFLD. Οι παρεμβάσεις αφορούσαν τη Μεσογειακή διατροφή (MD), εναλλακτικές ημέρες νηστείας (ADF), διατροφή με περιορισμό χρόνου (TRF), σταφίδες, σπόρους γλιστρίδας, αλεύρι καμούτ, ελαιόλαδο, συμβιοτικό γιαούρτι, προβιοτικό γιαούρτι και μαύρη σοκολάτα (DC). Η MD σε συνδυασμό με την απώλεια βάρους είχε σημαντικές επιδράσεις σε όλα τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά που εξετάστηκαν, στο βαθμό στεάτωσης και στο λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, ενώ δε βρέθηκε να έχει κάποια θετική επίδραση στα επίπεδα τρανσαμινασών (AST, ALT). ADF και TRF είχαν θετική επίδραση μόνο στο βάρος και τα τριγλυκερίδια (TG), ενώ μόνο η ADF στην ολική χοληστερόλη (TC). Η DC είχε θετική επίδραση μόνο στην AST, το προβιοτικό γιαούρτι σε ALT, AST, TC, LDL, το συμβιοτικό σε ALT, TC, χοληστερόλη LDL, TG, γλυκόζη (glu), βαθμό στεάτωσης, οι σταφίδες μόνο στη glu, το αλεύρι καμούτ στη glu, ALT και AST, το ελαιόλαδο στις ALT και AST, και οι σπόροι γλυστρίδας στα TC και LDL. Ως προς τα επίπεδα HDL καμία μελέτη δεν ανέδειξε σημαντικές μεταβολές ως αποτέλεσμα των ανωτέρω παρεμβάσεων. Τέσσερις από τις 9 μελέτες εμφάνισαν χαμηλό κίνδυνο μεροληψίας, ενώ οι υπόλοιπες πέντε μελέτες παρουσίασαν υψηλό κίνδυνο μεροληψίας. Ως εκ τούτου, η ερμηνεία των αποτελεσμάτων της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης πρέπει να γίνεται με προσοχή. Συμπεράσματα: Η MD σε συνδυασμό με την απώλεια βάρους σχετίζεται με τις περισσότερες βελτιώσεις στους ενήλικες ασθενείς με NAFLD, σε αντίθεση με τα τρόφιμα που εξετάστηκαν, τα οποία είχαν επιδράσεις είτε σε ορισμένους δείκτες, είτε (σταφίδες, μαύρη σοκολάτα) μόνο σε έναν. Ωστόσο, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης θα πρέπει να ερμηνεύονται προσεκτικά, καθώς περαιτέρω έρευνα απαιτείται για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η μη-αλκοολική λιπώδης διήθηση του ήπατος (NAFLD) είναι μια χρόνια πάθηση και χαρακτηρίζεται ως η ηπατική εκδήλωση του μεταβολικού συνδρόμου. Σήμερα, ο επιπολασμός της NAFLD στον γενικό πληθυσμό εκτιμάται ότι είναι 20-30% στις δυτικές χώρες και 15% στις ασιατικές χώρες. Υπάρχουν σημαντικά ερευνητικά δεδομένα τα οποία υποστηρίζουν το ρόλο της υγιεινής διατροφής ή/και της απώλειας βάρους στη διαχείριση των ασθενών με NAFLD. Η μεσογειακή διατροφή ή/και η απώλεια βάρους είναι οι συνηθέστερες και πιο διαδεδομένες πρακτικές στη διαχείριση της NAFLD. Η συμμετοχή ατόμων με NAFLD σε πρόγραμμα κατάλληλης διατροφής φαίνεται ότι λειτουργεί συμπληρωματικά, βελτιώνοντας ηπατικούς βιοχημικούς δείκτες, το λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, καθώς επίσης και τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου κλινικού πληθυσμού. Σκοπός: Η διερεύνηση της επίδρασης της διατροφής σε ηπατικούς βιοχημικούς δείκτες, στο λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, καθώς επίσης και στα σωματομετρικά χαρακτηριστικά των ασθενών με NAFLD. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας στις ηλεκτρονικές βάσεις επιστημονικών δεδομένων PubMed, PEDro και CENTRAL, για την ανεύρεση των σχετικών μελετών που έχουν δημοσιευτεί έως και το Νοέμβριο του 2020. Στην παρούσα συστηματική ανασκόπηση εισήχθησαν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες, οι οποίες συνέκριναν την εφαρμογή προγράμματος διατροφής ή τη χρήση συγκεκριμένου τροφίμου, με τη μη εφαρμογή διατροφικού προγράμματος ή με τη μη χρήση συγκεκριμένου τροφίμου (συνήθης τρόπος διατροφής) χωρίς συννοσηρότητες, σε ασθενείς ηλικίας ≥ 18 ετών. Από τη μελέτη εξαιρέθηκαν οι μελέτες που δεν ήταν στην Αγγλική γλώσσα. Η συστηματική ανασκόπηση διεξήχθη σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA. Η εκτίμηση του κινδύνου μεροληψίας πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το Cochrane Collaboration’s tool for assessing risk of bias. Αποτελέσματα: Από την αναζήτηση της σχετικής βιβλιογραφίας προέκυψαν συνολικά 356 μελέτες, ενώ βάσει των κριτηρίων εισαγωγής και αποκλεισμού στην παρούσα συστηματική ανασκόπηση κατάλληλες κρίθηκαν τελικά 9 μελέτες. Στην πλειονότητά τους οι συμμετέχοντες εμφάνιζαν ήπιας έως μέτριας μορφής NAFLD. Οι παρεμβάσεις αφορούσαν τη Μεσογειακή διατροφή (MD), εναλλακτικές ημέρες νηστείας (ADF), διατροφή με περιορισμό χρόνου (TRF), σταφίδες, σπόρους γλιστρίδας, αλεύρι καμούτ, ελαιόλαδο, συμβιοτικό γιαούρτι, προβιοτικό γιαούρτι και μαύρη σοκολάτα (DC). Η MD σε συνδυασμό με την απώλεια βάρους είχε σημαντικές επιδράσεις σε όλα τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά που εξετάστηκαν, στο βαθμό στεάτωσης και στο λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, ενώ δε βρέθηκε να έχει κάποια θετική επίδραση στα επίπεδα τρανσαμινασών (AST, ALT). ADF και TRF είχαν θετική επίδραση μόνο στο βάρος και τα τριγλυκερίδια (TG), ενώ μόνο η ADF στην ολική χοληστερόλη (TC). Η DC είχε θετική επίδραση μόνο στην AST, το προβιοτικό γιαούρτι σε ALT, AST, TC, LDL, το συμβιοτικό σε ALT, TC, χοληστερόλη LDL, TG, γλυκόζη (glu), βαθμό στεάτωσης, οι σταφίδες μόνο στη glu, το αλεύρι καμούτ στη glu, ALT και AST, το ελαιόλαδο στις ALT και AST, και οι σπόροι γλυστρίδας στα TC και LDL. Ως προς τα επίπεδα HDL καμία μελέτη δεν ανέδειξε σημαντικές μεταβολές ως αποτέλεσμα των ανωτέρω παρεμβάσεων. Τέσσερις από τις 9 μελέτες εμφάνισαν χαμηλό κίνδυνο μεροληψίας, ενώ οι υπόλοιπες πέντε μελέτες παρουσίασαν υψηλό κίνδυνο μεροληψίας. Ως εκ τούτου, η ερμηνεία των αποτελεσμάτων της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης πρέπει να γίνεται με προσοχή. Συμπεράσματα: Η MD σε συνδυασμό με την απώλεια βάρους σχετίζεται με τις περισσότερες βελτιώσεις στους ενήλικες ασθενείς με NAFLD, σε αντίθεση με τα τρόφιμα που εξετάστηκαν, τα οποία είχαν επιδράσεις είτε σε ορισμένους δείκτες, είτε (σταφίδες, μαύρη σοκολάτα) μόνο σε έναν. Ωστόσο, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης θα πρέπει να ερμηνεύονται προσεκτικά, καθώς περαιτέρω έρευνα απαιτείται για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.","abstract_has_math":false,"creators":["Κανέλλου Παρασκευή","Kanellou Paraskevi"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:44:30Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2968937"],"render_values":[{"text":"uoadl:2968937","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968937","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968937","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2968937","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κανέλλου Παρασκευή","Kanellou Paraskevi"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2968937","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968937"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η μη-αλκοολική λιπώδης διήθηση του ήπατος (NAFLD) είναι μια χρόνια πάθηση και χαρακτηρίζεται ως η ηπατική εκδήλωση του μεταβολικού συνδρόμου. Σήμερα, ο επιπολασμός της NAFLD στον γενικό πληθυσμό εκτιμάται ότι είναι 20-30% στις δυτικές χώρες και 15% στις ασιατικές χώρες. Υπάρχουν σημαντικά ερευνητικά δεδομένα τα οποία υποστηρίζουν το ρόλο της υγιεινής διατροφής ή/και της απώλειας βάρους στη διαχείριση των ασθενών με NAFLD. Η μεσογειακή διατροφή ή/και η απώλεια βάρους είναι οι συνηθέστερες και πιο διαδεδομένες πρακτικές στη διαχείριση της NAFLD. Η συμμετοχή ατόμων με NAFLD σε πρόγραμμα κατάλληλης διατροφής φαίνεται ότι λειτουργεί συμπληρωματικά, βελτιώνοντας ηπατικούς βιοχημικούς δείκτες, το λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, καθώς επίσης και τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου κλινικού πληθυσμού. Σκοπός: Η διερεύνηση της επίδρασης της διατροφής σε ηπατικούς βιοχημικούς δείκτες, στο λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, καθώς επίσης και στα σωματομετρικά χαρακτηριστικά των ασθενών με NAFLD. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας στις ηλεκτρονικές βάσεις επιστημονικών δεδομένων PubMed, PEDro και CENTRAL, για την ανεύρεση των σχετικών μελετών που έχουν δημοσιευτεί έως και το Νοέμβριο του 2020. Στην παρούσα συστηματική ανασκόπηση εισήχθησαν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες, οι οποίες συνέκριναν την εφαρμογή προγράμματος διατροφής ή τη χρήση συγκεκριμένου τροφίμου, με τη μη εφαρμογή διατροφικού προγράμματος ή με τη μη χρήση συγκεκριμένου τροφίμου (συνήθης τρόπος διατροφής) χωρίς συννοσηρότητες, σε ασθενείς ηλικίας ≥ 18 ετών. Από τη μελέτη εξαιρέθηκαν οι μελέτες που δεν ήταν στην Αγγλική γλώσσα. Η συστηματική ανασκόπηση διεξήχθη σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA. Η εκτίμηση του κινδύνου μεροληψίας πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το Cochrane Collaboration’s tool for assessing risk of bias. Αποτελέσματα: Από την αναζήτηση της σχετικής βιβλιογραφίας προέκυψαν συνολικά 356 μελέτες, ενώ βάσει των κριτηρίων εισαγωγής και αποκλεισμού στην παρούσα συστηματική ανασκόπηση κατάλληλες κρίθηκαν τελικά 9 μελέτες. Στην πλειονότητά τους οι συμμετέχοντες εμφάνιζαν ήπιας έως μέτριας μορφής NAFLD. Οι παρεμβάσεις αφορούσαν τη Μεσογειακή διατροφή (MD), εναλλακτικές ημέρες νηστείας (ADF), διατροφή με περιορισμό χρόνου (TRF), σταφίδες, σπόρους γλιστρίδας, αλεύρι καμούτ, ελαιόλαδο, συμβιοτικό γιαούρτι, προβιοτικό γιαούρτι και μαύρη σοκολάτα (DC). Η MD σε συνδυασμό με την απώλεια βάρους είχε σημαντικές επιδράσεις σε όλα τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά που εξετάστηκαν, στο βαθμό στεάτωσης και στο λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, ενώ δε βρέθηκε να έχει κάποια θετική επίδραση στα επίπεδα τρανσαμινασών (AST, ALT). ADF και TRF είχαν θετική επίδραση μόνο στο βάρος και τα τριγλυκερίδια (TG), ενώ μόνο η ADF στην ολική χοληστερόλη (TC). Η DC είχε θετική επίδραση μόνο στην AST, το προβιοτικό γιαούρτι σε ALT, AST, TC, LDL, το συμβιοτικό σε ALT, TC, χοληστερόλη LDL, TG, γλυκόζη (glu), βαθμό στεάτωσης, οι σταφίδες μόνο στη glu, το αλεύρι καμούτ στη glu, ALT και AST, το ελαιόλαδο στις ALT και AST, και οι σπόροι γλυστρίδας στα TC και LDL. Ως προς τα επίπεδα HDL καμία μελέτη δεν ανέδειξε σημαντικές μεταβολές ως αποτέλεσμα των ανωτέρω παρεμβάσεων. Τέσσερις από τις 9 μελέτες εμφάνισαν χαμηλό κίνδυνο μεροληψίας, ενώ οι υπόλοιπες πέντε μελέτες παρουσίασαν υψηλό κίνδυνο μεροληψίας. Ως εκ τούτου, η ερμηνεία των αποτελεσμάτων της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης πρέπει να γίνεται με προσοχή. Συμπεράσματα: Η MD σε συνδυασμό με την απώλεια βάρους σχετίζεται με τις περισσότερες βελτιώσεις στους ενήλικες ασθενείς με NAFLD, σε αντίθεση με τα τρόφιμα που εξετάστηκαν, τα οποία είχαν επιδράσεις είτε σε ορισμένους δείκτες, είτε (σταφίδες, μαύρη σοκολάτα) μόνο σε έναν. Ωστόσο, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης θα πρέπει να ερμηνεύονται προσεκτικά, καθώς περαιτέρω έρευνα απαιτείται για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.","Background: Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is a chronic disease and is currently characterized as the hepatic manifestation of the metabolic syndrome. Nowadays, the prevalence of NAFLD in the general population is estimated to be about 20-30% in Western countries and about 15% in Asian countries. Current knowledge indicates that healthy eating and/or weight loss, have a beneficial impact on the management of patients with NAFLD and are the most common and widespread practices in NAFLD management. By following a healthy eating program (either along with weight loss or not), patients with NAFLD seem to improve liver biochemical markers, lipid and glycemic profile, as well as their somatometric characteristics. Objective: To investigate the impact of nutrition/diet on liver biochemical markers, on lipid and glycemic profile, as well as on the somatometric characteristics of patients with NAFLD. Methods: A systematic review was conducted on electronic scientific databases PubMed, PEDro and CENTRAL, to identify relevant literature that has been published up to November 2020. Randomized controlled trials evaluating the effect of a specific diet program or a specific food, along with weight loss or not, compared to no diet (usual dietary habits) on liver biochemical markers, on lipid and glycemic profile, as well as on the somatometric characteristics of patients with NAFLD were included in the study. Participants could be at any stage of the disease and should not have co-morbidities. Only those studies with participants aged 18 or older were included in this systematic review, while those that were not written in English were excluded. The systematic review was carried out in accordance with PRISMA guidelines. The risk of bias assessment was conducted according to the Cochrane Collaboration’s tool for assessing risk of bias. Results: The literature review resulted in a total of 356 studies, from which 9 were finally considered eligible, according to the inclusion and exclusion criteria that had been set. Most of the participants in the included studies, had mild to moderate liver steatosis. Nutritional interventions included Mediterranean diet (MD), alternative days of fasting (ADF), time restriction fasting diet (TRF) as well as the following foods: raisins, dark chocolate (DC), olive oil, probiotic yoghurt, symbiotic yoghurt, purslane seeds and Khorasan wheat products. MD along with weight loss resulted insignificant changes in all somatometric characteristics examined, as well as in the degree of steatosis and, the lipid and glycemic profile, while no effect was found regarding the levels of blood transaminase (AST, ALT). ADF and TRF had beneficial effects only on weight loss and triglycerides (TG) levels, while only ADF resulted in significant reductions of total cholesterol (TC) levels. DC had beneficial effects only on AST levels, probiotic yogurt on ALT, AST, TC and LDL cholesterol levels, symbiotic yogurt on ALT, TC, LDL cholesterol, TG, and glucose (glu) levels as well as on the degree of steatosis, raisins only on glu levels, kamut flour on glu, ALT and AST levels, olive oil on ALT and AST levels and purslane seeds on TC and LDL cholesterol levels. No significant differences were found between the effects of the above interventions regarding the HDL cholesterol levels in any of the included studies. Four out of the 9 studies are characterized by a low risk of bias, while the five remaining studies showed a high risk of bias. Therefore, the results of this systematic review should be interpreted with caution. Conclusion: MD along with weight loss, is associated with the most important improvements in all somatometric characteristics examined, as well as in the degree of steatosis and the lipid and glycemic profile of adult patients with NAFLD. On the contrary, the foods examined, had effects on either a few parameters/indicators or (raisins and dark chocolate) on a single one. Nevertheless, the findings of this systematic review should be interpreted with caution, as further research is needed before drawing safe conclusions."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος της διατροφής στη μη αλκοολική λιπώδη διήθηση του ήπατος: συστηματική ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κανέλλου Παρασκευή","Kanellou Paraskevi"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η μη-αλκοολική λιπώδης διήθηση του ήπατος (NAFLD) είναι μια χρόνια πάθηση και χαρακτηρίζεται ως η ηπατική εκδήλωση του μεταβολικού συνδρόμου. Σήμερα, ο επιπολασμός της NAFLD στον γενικό πληθυσμό εκτιμάται ότι είναι 20-30% στις δυτικές χώρες και 15% στις ασιατικές χώρες. Υπάρχουν σημαντικά ερευνητικά δεδομένα τα οποία υποστηρίζουν το ρόλο της υγιεινής διατροφής ή/και της απώλειας βάρους στη διαχείριση των ασθενών με NAFLD. Η μεσογειακή διατροφή ή/και η απώλεια βάρους είναι οι συνηθέστερες και πιο διαδεδομένες πρακτικές στη διαχείριση της NAFLD. Η συμμετοχή ατόμων με NAFLD σε πρόγραμμα κατάλληλης διατροφής φαίνεται ότι λειτουργεί συμπληρωματικά, βελτιώνοντας ηπατικούς βιοχημικούς δείκτες, το λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, καθώς επίσης και τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου κλινικού πληθυσμού. Σκοπός: Η διερεύνηση της επίδρασης της διατροφής σε ηπατικούς βιοχημικούς δείκτες, στο λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, καθώς επίσης και στα σωματομετρικά χαρακτηριστικά των ασθενών με NAFLD. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας στις ηλεκτρονικές βάσεις επιστημονικών δεδομένων PubMed, PEDro και CENTRAL, για την ανεύρεση των σχετικών μελετών που έχουν δημοσιευτεί έως και το Νοέμβριο του 2020. Στην παρούσα συστηματική ανασκόπηση εισήχθησαν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες, οι οποίες συνέκριναν την εφαρμογή προγράμματος διατροφής ή τη χρήση συγκεκριμένου τροφίμου, με τη μη εφαρμογή διατροφικού προγράμματος ή με τη μη χρήση συγκεκριμένου τροφίμου (συνήθης τρόπος διατροφής) χωρίς συννοσηρότητες, σε ασθενείς ηλικίας ≥ 18 ετών. Από τη μελέτη εξαιρέθηκαν οι μελέτες που δεν ήταν στην Αγγλική γλώσσα. Η συστηματική ανασκόπηση διεξήχθη σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA. Η εκτίμηση του κινδύνου μεροληψίας πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το Cochrane Collaboration’s tool for assessing risk of bias. Αποτελέσματα: Από την αναζήτηση της σχετικής βιβλιογραφίας προέκυψαν συνολικά 356 μελέτες, ενώ βάσει των κριτηρίων εισαγωγής και αποκλεισμού στην παρούσα συστηματική ανασκόπηση κατάλληλες κρίθηκαν τελικά 9 μελέτες. Στην πλειονότητά τους οι συμμετέχοντες εμφάνιζαν ήπιας έως μέτριας μορφής NAFLD. Οι παρεμβάσεις αφορούσαν τη Μεσογειακή διατροφή (MD), εναλλακτικές ημέρες νηστείας (ADF), διατροφή με περιορισμό χρόνου (TRF), σταφίδες, σπόρους γλιστρίδας, αλεύρι καμούτ, ελαιόλαδο, συμβιοτικό γιαούρτι, προβιοτικό γιαούρτι και μαύρη σοκολάτα (DC). Η MD σε συνδυασμό με την απώλεια βάρους είχε σημαντικές επιδράσεις σε όλα τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά που εξετάστηκαν, στο βαθμό στεάτωσης και στο λιπιδαιμικό και γλυκαιμικό προφίλ, ενώ δε βρέθηκε να έχει κάποια θετική επίδραση στα επίπεδα τρανσαμινασών (AST, ALT). ADF και TRF είχαν θετική επίδραση μόνο στο βάρος και τα τριγλυκερίδια (TG), ενώ μόνο η ADF στην ολική χοληστερόλη (TC). Η DC είχε θετική επίδραση μόνο στην AST, το προβιοτικό γιαούρτι σε ALT, AST, TC, LDL, το συμβιοτικό σε ALT, TC, χοληστερόλη LDL, TG, γλυκόζη (glu), βαθμό στεάτωσης, οι σταφίδες μόνο στη glu, το αλεύρι καμούτ στη glu, ALT και AST, το ελαιόλαδο στις ALT και AST, και οι σπόροι γλυστρίδας στα TC και LDL. Ως προς τα επίπεδα HDL καμία μελέτη δεν ανέδειξε σημαντικές μεταβολές ως αποτέλεσμα των ανωτέρω παρεμβάσεων. Τέσσερις από τις 9 μελέτες εμφάνισαν χαμηλό κίνδυνο μεροληψίας, ενώ οι υπόλοιπες πέντε μελέτες παρουσίασαν υψηλό κίνδυνο μεροληψίας. Ως εκ τούτου, η ερμηνεία των αποτελεσμάτων της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης πρέπει να γίνεται με προσοχή. Συμπεράσματα: Η MD σε συνδυασμό με την απώλεια βάρους σχετίζεται με τις περισσότερες βελτιώσεις στους ενήλικες ασθενείς με NAFLD, σε αντίθεση με τα τρόφιμα που εξετάστηκαν, τα οποία είχαν επιδράσεις είτε σε ορισμένους δείκτες, είτε (σταφίδες, μαύρη σοκολάτα) μόνο σε έναν. Ωστόσο, τα ευρήματα της παρούσας μελέτης θα πρέπει να ερμηνεύονται προσεκτικά, καθώς περαιτέρω έρευνα απαιτείται για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.","Background: Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is a chronic disease and is currently characterized as the hepatic manifestation of the metabolic syndrome. Nowadays, the prevalence of NAFLD in the general population is estimated to be about 20-30% in Western countries and about 15% in Asian countries. Current knowledge indicates that healthy eating and/or weight loss, have a beneficial impact on the management of patients with NAFLD and are the most common and widespread practices in NAFLD management. By following a healthy eating program (either along with weight loss or not), patients with NAFLD seem to improve liver biochemical markers, lipid and glycemic profile, as well as their somatometric characteristics. Objective: To investigate the impact of nutrition/diet on liver biochemical markers, on lipid and glycemic profile, as well as on the somatometric characteristics of patients with NAFLD. Methods: A systematic review was conducted on electronic scientific databases PubMed, PEDro and CENTRAL, to identify relevant literature that has been published up to November 2020. Randomized controlled trials evaluating the effect of a specific diet program or a specific food, along with weight loss or not, compared to no diet (usual dietary habits) on liver biochemical markers, on lipid and glycemic profile, as well as on the somatometric characteristics of patients with NAFLD were included in the study. Participants could be at any stage of the disease and should not have co-morbidities. Only those studies with participants aged 18 or older were included in this systematic review, while those that were not written in English were excluded. The systematic review was carried out in accordance with PRISMA guidelines. The risk of bias assessment was conducted according to the Cochrane Collaboration’s tool for assessing risk of bias. Results: The literature review resulted in a total of 356 studies, from which 9 were finally considered eligible, according to the inclusion and exclusion criteria that had been set. Most of the participants in the included studies, had mild to moderate liver steatosis. Nutritional interventions included Mediterranean diet (MD), alternative days of fasting (ADF), time restriction fasting diet (TRF) as well as the following foods: raisins, dark chocolate (DC), olive oil, probiotic yoghurt, symbiotic yoghurt, purslane seeds and Khorasan wheat products. MD along with weight loss resulted insignificant changes in all somatometric characteristics examined, as well as in the degree of steatosis and, the lipid and glycemic profile, while no effect was found regarding the levels of blood transaminase (AST, ALT). ADF and TRF had beneficial effects only on weight loss and triglycerides (TG) levels, while only ADF resulted in significant reductions of total cholesterol (TC) levels. DC had beneficial effects only on AST levels, probiotic yogurt on ALT, AST, TC and LDL cholesterol levels, symbiotic yogurt on ALT, TC, LDL cholesterol, TG, and glucose (glu) levels as well as on the degree of steatosis, raisins only on glu levels, kamut flour on glu, ALT and AST levels, olive oil on ALT and AST levels and purslane seeds on TC and LDL cholesterol levels. No significant differences were found between the effects of the above interventions regarding the HDL cholesterol levels in any of the included studies. Four out of the 9 studies are characterized by a low risk of bias, while the five remaining studies showed a high risk of bias. Therefore, the results of this systematic review should be interpreted with caution. Conclusion: MD along with weight loss, is associated with the most important improvements in all somatometric characteristics examined, as well as in the degree of steatosis and the lipid and glycemic profile of adult patients with NAFLD. On the contrary, the foods examined, had effects on either a few parameters/indicators or (raisins and dark chocolate) on a single one. Nevertheless, the findings of this systematic review should be interpreted with caution, as further research is needed before drawing safe conclusions."],"dc:identifier":["uoadl:2968937","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2968937"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ο ρόλος της διατροφής στη μη αλκοολική λιπώδη διήθηση του ήπατος: συστηματική ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:44:30Z"}