{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2969172"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2969172","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η διακυβέρνηση των νησιών: Οι περιπτώσεις της Αμοργού, Σύρου και Λέσβου","abstract":"Ο νησιωτικός χώρος του Αιγαίου και τα γειτονικά παράλια σχηματίζουν μια γεωγραφική ενότητα που ορίζεται από τη θάλασσα. Χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι η κατάτμηση σε δεκάδες μικρά ή μεγάλα κατοικημένα νησιά και εκατοντάδες νησίδες ή ακατοίκητες βραχονησίδες αλλά και σε πόλεις και παράκτιους οικισμούς, απολήξεις της ηπειρωτικής ενδοχώρας, των οποίων η επικοινωνία επί αιώνες διεξαγόταν προνομιακά με πλοία. Τα τελευταία χρόνια στον δημόσιο διάλογο τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ένας από τους πλέον χρησιμοποιούμενους όρους είναι η «νησιωτικότητα». Στη βιβλιογραφική προσέγγιση των νησιών η νησιωτικότητα ορίζεται ως το σύνολο των πλεονεκτημάτων, μειονεκτημάτων και προκλήσεων που τίθενται από τη διαβίωση σε ένα νησί, και συναντάμε δύο βασικές τάσεις. Η πρώτη αναφέρεται στο περιορισμένο εύρος των αγορών, στο περιορισμένο ανθρώπινο δυναμικό, στους περιορισμένους οικονομικούς πόρους, στις προβληματικές διοικητικές δομές και λειτουργίες διακυβέρνησης και στα μειωμένα εργαλεία ανάπτυξης. Υπό αυτό το πρίσμα, τα νησιά, σε διεθνές επίπεδο, χαρακτηρίζονται ως «ευάλωτες» περιοχές. Η δεύτερη αναδεικνύει αφενός τα ζητήματα που τίθενται από τη γεωγραφική ιδιομορφία των νησιών, την απομόνωσή τους, την αποστασιοποίησή τους από το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, και αφετέρου εστιάζει σε μέτρα και πολιτικές που συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, όπως η χρήση της τεχνολογίας, η δημιουργία δικτύων και υποδομών μεταφορών κάθε τύπου (επίγειες, θαλάσσιες και εναέριες), η παροχή δημοσιονομικών κινήτρων και διευκολύνσεων για επιχειρηματική και επενδυτική δράση στα νησιά κ.λπ. Και οι δύο τάσεις προσεγγίζουν τη νησιωτικότητα ως μειονεξία και λόγω αυτής της ιδιαιτερότητας τα νησιά χρήζουν ειδικής υποστήριξης. Τα τελευταία όμως χρόνια παρατηρείται, μια νέα προσέγγιση πιο αισιόδοξη, που εστιάζοντας στις δυνατότητες βιώσιμης ανάπτυξης και υγιούς τουρισμού, προδιαγράφει μια ελπιδοφόρα προοπτική ολοκληρωμένης ανάπτυξης των νησιών, ενώ αναφέρονται και συγκεκριμένα παραδείγματα βιώσιμης νησιωτικής ανάπτυξης Σε αυτές τις προκλήσεις του νησιωτικού χώρου, η αυτοδιοίκηση, ο βασικός θεσμός όπου συναντάται η διοίκηση με την πολιτική, το κράτος με την κοινωνία, μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο για την πορεία ανάπτυξης και προοπτικής των νησιών. Βασική προϋπόθεση η Ελληνική Πολιτεία να υλοποιήσει την θεσμική εξειδίκευση των προβλέψεων του «Καλλικράτη» με τη δημιουργία νησιωτικής διακυβέρνησης σε νησιωτικούς δήμους και περιφέρειες διασφαλίζοντας φυσικά τους απαιτούμενους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Η βιβλιογραφική προσέγγιση της νησιωτικότητας έχει εστιάσει σε στοιχεία πολιτικής ανάλυσης, κοινωνικής και κοινωνιολογικής ανάλυσης, οικονομικής ανάλυσης, χωροταξικής και γεωγραφικής ανάλυσης, νομικής προσέγγισης της νησιωτικότητας αλλά δεν έχουν γραφεί πολλά για τη νησιωτική διακυβέρνηση τα προβλήματα και τις προοπτικές βελτίωσης της. Ειδικότερα στο νησιωτικό χώρο όπου η παρουσία του κράτους είναι περιορισμένη και ο πολίτης αδυνατεί να διαχωρίσει τους ρόλους και τις αρμοδιότητες, απαιτώντας από τους αυτοδιοικητικούς παροχή καλών υπηρεσιών σε όλο το φάσμα των πολιτικών, η έλλειψη ειδικού συστήματος για την αυτοδιοικητική διακυβέρνηση προκαλεί σημαντικά προβλήματα. Η διπλωματική αυτή εργασία εξετάζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της διακυβέρνησης των νησιών, το πως αντιμετωπίζεται η νησιωτικότητα από τις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές και ποια είναι τα αποτελέσματα των πολιτικών αυτών στο πεδίο, σύμφωνα με τις μελέτες περίπτωσης που πραγματοποιήθηκαν σε τρία νησιά: ένα μεγάλο που είναι έδρα νησιωτικής περιφέρειας αλλά και παραμεθόριο (Λέσβος), ένα μεσαίο νησί που είναι διοικητικό κέντρο (Σύρος) και ένα μικρό νησί (Αμοργός). Ως εκ τούτου, για τη συγγραφή της διπλωματικής εργασίας αξιοποιήθηκε σχετική βιβλιογραφία, αναζητήθηκαν και μελετήθηκαν οι υπάρχουσες σχετικές μελέτες και λοιπά διαθέσιμα κείμενα περί νησιωτικής πολιτικής και ανάπτυξης του νησιωτικού χώρου. Σημαντικότερη όμως διαδικασία υπήρξε η εμπειρική έρευνα πεδίου που διενεργήθηκε τόσο με ειδικά δομημένα ερωτηματολόγια, όσο και με δομημένες συνεντεύξεις με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και με λοιπούς φορείς της τοπικής οικονομίας και επιπλέον με υπηρεσιακούς παράγοντες που έχουν υπηρετήσει για πολλά χρόνια στα νησιά επιδιώκοντας μέσα σε ένα πολύπλοκο και δύσκολο περιβάλλον το καλύτερο αποτέλεσμα.","abstract_html":"Ο νησιωτικός χώρος του Αιγαίου και τα γειτονικά παράλια σχηματίζουν μια γεωγραφική ενότητα που ορίζεται από τη θάλασσα. Χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι η κατάτμηση σε δεκάδες μικρά ή μεγάλα κατοικημένα νησιά και εκατοντάδες νησίδες ή ακατοίκητες βραχονησίδες αλλά και σε πόλεις και παράκτιους οικισμούς, απολήξεις της ηπειρωτικής ενδοχώρας, των οποίων η επικοινωνία επί αιώνες διεξαγόταν προνομιακά με πλοία. Τα τελευταία χρόνια στον δημόσιο διάλογο τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ένας από τους πλέον χρησιμοποιούμενους όρους είναι η «νησιωτικότητα». Στη βιβλιογραφική προσέγγιση των νησιών η νησιωτικότητα ορίζεται ως το σύνολο των πλεονεκτημάτων, μειονεκτημάτων και προκλήσεων που τίθενται από τη διαβίωση σε ένα νησί, και συναντάμε δύο βασικές τάσεις. Η πρώτη αναφέρεται στο περιορισμένο εύρος των αγορών, στο περιορισμένο ανθρώπινο δυναμικό, στους περιορισμένους οικονομικούς πόρους, στις προβληματικές διοικητικές δομές και λειτουργίες διακυβέρνησης και στα μειωμένα εργαλεία ανάπτυξης. Υπό αυτό το πρίσμα, τα νησιά, σε διεθνές επίπεδο, χαρακτηρίζονται ως «ευάλωτες» περιοχές. Η δεύτερη αναδεικνύει αφενός τα ζητήματα που τίθενται από τη γεωγραφική ιδιομορφία των νησιών, την απομόνωσή τους, την αποστασιοποίησή τους από το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, και αφετέρου εστιάζει σε μέτρα και πολιτικές που συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, όπως η χρήση της τεχνολογίας, η δημιουργία δικτύων και υποδομών μεταφορών κάθε τύπου (επίγειες, θαλάσσιες και εναέριες), η παροχή δημοσιονομικών κινήτρων και διευκολύνσεων για επιχειρηματική και επενδυτική δράση στα νησιά κ.λπ. Και οι δύο τάσεις προσεγγίζουν τη νησιωτικότητα ως μειονεξία και λόγω αυτής της ιδιαιτερότητας τα νησιά χρήζουν ειδικής υποστήριξης. Τα τελευταία όμως χρόνια παρατηρείται, μια νέα προσέγγιση πιο αισιόδοξη, που εστιάζοντας στις δυνατότητες βιώσιμης ανάπτυξης και υγιούς τουρισμού, προδιαγράφει μια ελπιδοφόρα προοπτική ολοκληρωμένης ανάπτυξης των νησιών, ενώ αναφέρονται και συγκεκριμένα παραδείγματα βιώσιμης νησιωτικής ανάπτυξης Σε αυτές τις προκλήσεις του νησιωτικού χώρου, η αυτοδιοίκηση, ο βασικός θεσμός όπου συναντάται η διοίκηση με την πολιτική, το κράτος με την κοινωνία, μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο για την πορεία ανάπτυξης και προοπτικής των νησιών. Βασική προϋπόθεση η Ελληνική Πολιτεία να υλοποιήσει την θεσμική εξειδίκευση των προβλέψεων του «Καλλικράτη» με τη δημιουργία νησιωτικής διακυβέρνησης σε νησιωτικούς δήμους και περιφέρειες διασφαλίζοντας φυσικά τους απαιτούμενους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Η βιβλιογραφική προσέγγιση της νησιωτικότητας έχει εστιάσει σε στοιχεία πολιτικής ανάλυσης, κοινωνικής και κοινωνιολογικής ανάλυσης, οικονομικής ανάλυσης, χωροταξικής και γεωγραφικής ανάλυσης, νομικής προσέγγισης της νησιωτικότητας αλλά δεν έχουν γραφεί πολλά για τη νησιωτική διακυβέρνηση τα προβλήματα και τις προοπτικές βελτίωσης της. Ειδικότερα στο νησιωτικό χώρο όπου η παρουσία του κράτους είναι περιορισμένη και ο πολίτης αδυνατεί να διαχωρίσει τους ρόλους και τις αρμοδιότητες, απαιτώντας από τους αυτοδιοικητικούς παροχή καλών υπηρεσιών σε όλο το φάσμα των πολιτικών, η έλλειψη ειδικού συστήματος για την αυτοδιοικητική διακυβέρνηση προκαλεί σημαντικά προβλήματα. Η διπλωματική αυτή εργασία εξετάζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της διακυβέρνησης των νησιών, το πως αντιμετωπίζεται η νησιωτικότητα από τις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές και ποια είναι τα αποτελέσματα των πολιτικών αυτών στο πεδίο, σύμφωνα με τις μελέτες περίπτωσης που πραγματοποιήθηκαν σε τρία νησιά: ένα μεγάλο που είναι έδρα νησιωτικής περιφέρειας αλλά και παραμεθόριο (Λέσβος), ένα μεσαίο νησί που είναι διοικητικό κέντρο (Σύρος) και ένα μικρό νησί (Αμοργός). Ως εκ τούτου, για τη συγγραφή της διπλωματικής εργασίας αξιοποιήθηκε σχετική βιβλιογραφία, αναζητήθηκαν και μελετήθηκαν οι υπάρχουσες σχετικές μελέτες και λοιπά διαθέσιμα κείμενα περί νησιωτικής πολιτικής και ανάπτυξης του νησιωτικού χώρου. Σημαντικότερη όμως διαδικασία υπήρξε η εμπειρική έρευνα πεδίου που διενεργήθηκε τόσο με ειδικά δομημένα ερωτηματολόγια, όσο και με δομημένες συνεντεύξεις με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και με λοιπούς φορείς της τοπικής οικονομίας και επιπλέον με υπηρεσιακούς παράγοντες που έχουν υπηρετήσει για πολλά χρόνια στα νησιά επιδιώκοντας μέσα σε ένα πολύπλοκο και δύσκολο περιβάλλον το καλύτερο αποτέλεσμα.","abstract_has_math":false,"creators":["Θεολογίτου Σοφία","Theologitou Sofia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:44:31Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2969172"],"render_values":[{"text":"uoadl:2969172","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2969172","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2969172","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2969172","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Θεολογίτου Σοφία","Theologitou Sofia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2969172","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2969172"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο νησιωτικός χώρος του Αιγαίου και τα γειτονικά παράλια σχηματίζουν μια γεωγραφική ενότητα που ορίζεται από τη θάλασσα. Χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι η κατάτμηση σε δεκάδες μικρά ή μεγάλα κατοικημένα νησιά και εκατοντάδες νησίδες ή ακατοίκητες βραχονησίδες αλλά και σε πόλεις και παράκτιους οικισμούς, απολήξεις της ηπειρωτικής ενδοχώρας, των οποίων η επικοινωνία επί αιώνες διεξαγόταν προνομιακά με πλοία. Τα τελευταία χρόνια στον δημόσιο διάλογο τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ένας από τους πλέον χρησιμοποιούμενους όρους είναι η «νησιωτικότητα». Στη βιβλιογραφική προσέγγιση των νησιών η νησιωτικότητα ορίζεται ως το σύνολο των πλεονεκτημάτων, μειονεκτημάτων και προκλήσεων που τίθενται από τη διαβίωση σε ένα νησί, και συναντάμε δύο βασικές τάσεις. Η πρώτη αναφέρεται στο περιορισμένο εύρος των αγορών, στο περιορισμένο ανθρώπινο δυναμικό, στους περιορισμένους οικονομικούς πόρους, στις προβληματικές διοικητικές δομές και λειτουργίες διακυβέρνησης και στα μειωμένα εργαλεία ανάπτυξης. Υπό αυτό το πρίσμα, τα νησιά, σε διεθνές επίπεδο, χαρακτηρίζονται ως «ευάλωτες» περιοχές. Η δεύτερη αναδεικνύει αφενός τα ζητήματα που τίθενται από τη γεωγραφική ιδιομορφία των νησιών, την απομόνωσή τους, την αποστασιοποίησή τους από το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, και αφετέρου εστιάζει σε μέτρα και πολιτικές που συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, όπως η χρήση της τεχνολογίας, η δημιουργία δικτύων και υποδομών μεταφορών κάθε τύπου (επίγειες, θαλάσσιες και εναέριες), η παροχή δημοσιονομικών κινήτρων και διευκολύνσεων για επιχειρηματική και επενδυτική δράση στα νησιά κ.λπ. Και οι δύο τάσεις προσεγγίζουν τη νησιωτικότητα ως μειονεξία και λόγω αυτής της ιδιαιτερότητας τα νησιά χρήζουν ειδικής υποστήριξης. Τα τελευταία όμως χρόνια παρατηρείται, μια νέα προσέγγιση πιο αισιόδοξη, που εστιάζοντας στις δυνατότητες βιώσιμης ανάπτυξης και υγιούς τουρισμού, προδιαγράφει μια ελπιδοφόρα προοπτική ολοκληρωμένης ανάπτυξης των νησιών, ενώ αναφέρονται και συγκεκριμένα παραδείγματα βιώσιμης νησιωτικής ανάπτυξης Σε αυτές τις προκλήσεις του νησιωτικού χώρου, η αυτοδιοίκηση, ο βασικός θεσμός όπου συναντάται η διοίκηση με την πολιτική, το κράτος με την κοινωνία, μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο για την πορεία ανάπτυξης και προοπτικής των νησιών. Βασική προϋπόθεση η Ελληνική Πολιτεία να υλοποιήσει την θεσμική εξειδίκευση των προβλέψεων του «Καλλικράτη» με τη δημιουργία νησιωτικής διακυβέρνησης σε νησιωτικούς δήμους και περιφέρειες διασφαλίζοντας φυσικά τους απαιτούμενους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Η βιβλιογραφική προσέγγιση της νησιωτικότητας έχει εστιάσει σε στοιχεία πολιτικής ανάλυσης, κοινωνικής και κοινωνιολογικής ανάλυσης, οικονομικής ανάλυσης, χωροταξικής και γεωγραφικής ανάλυσης, νομικής προσέγγισης της νησιωτικότητας αλλά δεν έχουν γραφεί πολλά για τη νησιωτική διακυβέρνηση τα προβλήματα και τις προοπτικές βελτίωσης της. Ειδικότερα στο νησιωτικό χώρο όπου η παρουσία του κράτους είναι περιορισμένη και ο πολίτης αδυνατεί να διαχωρίσει τους ρόλους και τις αρμοδιότητες, απαιτώντας από τους αυτοδιοικητικούς παροχή καλών υπηρεσιών σε όλο το φάσμα των πολιτικών, η έλλειψη ειδικού συστήματος για την αυτοδιοικητική διακυβέρνηση προκαλεί σημαντικά προβλήματα. Η διπλωματική αυτή εργασία εξετάζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της διακυβέρνησης των νησιών, το πως αντιμετωπίζεται η νησιωτικότητα από τις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές και ποια είναι τα αποτελέσματα των πολιτικών αυτών στο πεδίο, σύμφωνα με τις μελέτες περίπτωσης που πραγματοποιήθηκαν σε τρία νησιά: ένα μεγάλο που είναι έδρα νησιωτικής περιφέρειας αλλά και παραμεθόριο (Λέσβος), ένα μεσαίο νησί που είναι διοικητικό κέντρο (Σύρος) και ένα μικρό νησί (Αμοργός). Ως εκ τούτου, για τη συγγραφή της διπλωματικής εργασίας αξιοποιήθηκε σχετική βιβλιογραφία, αναζητήθηκαν και μελετήθηκαν οι υπάρχουσες σχετικές μελέτες και λοιπά διαθέσιμα κείμενα περί νησιωτικής πολιτικής και ανάπτυξης του νησιωτικού χώρου. Σημαντικότερη όμως διαδικασία υπήρξε η εμπειρική έρευνα πεδίου που διενεργήθηκε τόσο με ειδικά δομημένα ερωτηματολόγια, όσο και με δομημένες συνεντεύξεις με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και με λοιπούς φορείς της τοπικής οικονομίας και επιπλέον με υπηρεσιακούς παράγοντες που έχουν υπηρετήσει για πολλά χρόνια στα νησιά επιδιώκοντας μέσα σε ένα πολύπλοκο και δύσκολο περιβάλλον το καλύτερο αποτέλεσμα.","The island area of the Aegean and the neighboring coasts form a geographical unit defined by the sea. Its characteristic feature is the division into dozens of small or large inhabited islands and hundreds of islets or uninhabited rocky islets but also in cities and coastal settlements, ends of the mainland, whose communication for centuries was carried out preferentially by ships. In recent years in public debate at both national and European level, one of the most used terms is \"insularity\". In the bibliographic approach of islands, insularity is defined as the set of advantages, disadvantages and challenges posed by living on an island, and we encounter two main trends. The first refers to the limited scope of markets, limited human resources, limited financial resources, problematic governance structures and governance functions, and reduced development tools. In this light, the islands, internationally, are characterized as \"vulnerable\" areas. The second highlights on the one hand the issues raised by the geographical peculiarity of the islands, their isolation, their distancing from the political, economic and social development, and on the other hand focuses on measures and policies that contribute to addressing these issues, such as its use. technology, the creation of transport networks and infrastructures of all types (land, sea and air), the provision of financial incentives and facilities for business and investment activity on the islands, etc. Both trends approach insularity as a disadvantage and because of this particularity the islands need special support. In recent years, however, a new, more optimistic approach has been observed, focusing on the possibilities of sustainable development and healthy tourism, prescribing apromising prospects for integrated development of the islands, while specific examples of sustainable island development are mentioned In these challenges of the island area, the local government, the basic institution where the administration meets the politics, the state with the society, can play an important role for the course of development and perspective of the islands. A basic condition for the Greek State to implement the institutional specialization of the forecasts of \"Kallikrates\" with the creation of island government in island municipalities and regions, of course ensuring the required financial and human resources. The bibliographic approach to insularity has focused on elements of political analysis, social and sociological analysis, economic analysis, spatial and geographical analysis, legal approach to insularity, but not much has been written about island governance, its problems and prospects for improvement. Especially in the island area where the presence of the state is limited and the citizen is unable to separate roles and responsibilities, requiring local authorities to provide good services across the range of policies, the lack of a special system for local government causes significant problems. This dissertation examines the particular characteristics of island governance, how insularity is addressed by national and European policies, and what the effects of these policies are in the field, according to case studies conducted on three islands: a large one that is seat of an island region but also border (Lesvos), a medium island that is the administrative center (Syros) and a small island (Amorgos). Thus, for the writing of the dissertation, relevant bibliography was utilized, the existing relevant studies and other available texts on island policy and development of the island area were searched and studied. However, the most important process was the empirical field research that was conducted with specially structured questionnaires, as well as structured interviews with representatives of the Local Government, but also with other bodies of the local economy and in addition with officials who have served for many years in the islands seeking in a complex and difficult environment the best result."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η διακυβέρνηση των νησιών: Οι περιπτώσεις της Αμοργού, Σύρου και Λέσβου"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Θεολογίτου Σοφία","Theologitou Sofia"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Ο νησιωτικός χώρος του Αιγαίου και τα γειτονικά παράλια σχηματίζουν μια γεωγραφική ενότητα που ορίζεται από τη θάλασσα. Χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι η κατάτμηση σε δεκάδες μικρά ή μεγάλα κατοικημένα νησιά και εκατοντάδες νησίδες ή ακατοίκητες βραχονησίδες αλλά και σε πόλεις και παράκτιους οικισμούς, απολήξεις της ηπειρωτικής ενδοχώρας, των οποίων η επικοινωνία επί αιώνες διεξαγόταν προνομιακά με πλοία. Τα τελευταία χρόνια στον δημόσιο διάλογο τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ένας από τους πλέον χρησιμοποιούμενους όρους είναι η «νησιωτικότητα». Στη βιβλιογραφική προσέγγιση των νησιών η νησιωτικότητα ορίζεται ως το σύνολο των πλεονεκτημάτων, μειονεκτημάτων και προκλήσεων που τίθενται από τη διαβίωση σε ένα νησί, και συναντάμε δύο βασικές τάσεις. Η πρώτη αναφέρεται στο περιορισμένο εύρος των αγορών, στο περιορισμένο ανθρώπινο δυναμικό, στους περιορισμένους οικονομικούς πόρους, στις προβληματικές διοικητικές δομές και λειτουργίες διακυβέρνησης και στα μειωμένα εργαλεία ανάπτυξης. Υπό αυτό το πρίσμα, τα νησιά, σε διεθνές επίπεδο, χαρακτηρίζονται ως «ευάλωτες» περιοχές. Η δεύτερη αναδεικνύει αφενός τα ζητήματα που τίθενται από τη γεωγραφική ιδιομορφία των νησιών, την απομόνωσή τους, την αποστασιοποίησή τους από το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό γίγνεσθαι, και αφετέρου εστιάζει σε μέτρα και πολιτικές που συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, όπως η χρήση της τεχνολογίας, η δημιουργία δικτύων και υποδομών μεταφορών κάθε τύπου (επίγειες, θαλάσσιες και εναέριες), η παροχή δημοσιονομικών κινήτρων και διευκολύνσεων για επιχειρηματική και επενδυτική δράση στα νησιά κ.λπ. Και οι δύο τάσεις προσεγγίζουν τη νησιωτικότητα ως μειονεξία και λόγω αυτής της ιδιαιτερότητας τα νησιά χρήζουν ειδικής υποστήριξης. Τα τελευταία όμως χρόνια παρατηρείται, μια νέα προσέγγιση πιο αισιόδοξη, που εστιάζοντας στις δυνατότητες βιώσιμης ανάπτυξης και υγιούς τουρισμού, προδιαγράφει μια ελπιδοφόρα προοπτική ολοκληρωμένης ανάπτυξης των νησιών, ενώ αναφέρονται και συγκεκριμένα παραδείγματα βιώσιμης νησιωτικής ανάπτυξης Σε αυτές τις προκλήσεις του νησιωτικού χώρου, η αυτοδιοίκηση, ο βασικός θεσμός όπου συναντάται η διοίκηση με την πολιτική, το κράτος με την κοινωνία, μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο για την πορεία ανάπτυξης και προοπτικής των νησιών. Βασική προϋπόθεση η Ελληνική Πολιτεία να υλοποιήσει την θεσμική εξειδίκευση των προβλέψεων του «Καλλικράτη» με τη δημιουργία νησιωτικής διακυβέρνησης σε νησιωτικούς δήμους και περιφέρειες διασφαλίζοντας φυσικά τους απαιτούμενους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Η βιβλιογραφική προσέγγιση της νησιωτικότητας έχει εστιάσει σε στοιχεία πολιτικής ανάλυσης, κοινωνικής και κοινωνιολογικής ανάλυσης, οικονομικής ανάλυσης, χωροταξικής και γεωγραφικής ανάλυσης, νομικής προσέγγισης της νησιωτικότητας αλλά δεν έχουν γραφεί πολλά για τη νησιωτική διακυβέρνηση τα προβλήματα και τις προοπτικές βελτίωσης της. Ειδικότερα στο νησιωτικό χώρο όπου η παρουσία του κράτους είναι περιορισμένη και ο πολίτης αδυνατεί να διαχωρίσει τους ρόλους και τις αρμοδιότητες, απαιτώντας από τους αυτοδιοικητικούς παροχή καλών υπηρεσιών σε όλο το φάσμα των πολιτικών, η έλλειψη ειδικού συστήματος για την αυτοδιοικητική διακυβέρνηση προκαλεί σημαντικά προβλήματα. Η διπλωματική αυτή εργασία εξετάζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της διακυβέρνησης των νησιών, το πως αντιμετωπίζεται η νησιωτικότητα από τις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές και ποια είναι τα αποτελέσματα των πολιτικών αυτών στο πεδίο, σύμφωνα με τις μελέτες περίπτωσης που πραγματοποιήθηκαν σε τρία νησιά: ένα μεγάλο που είναι έδρα νησιωτικής περιφέρειας αλλά και παραμεθόριο (Λέσβος), ένα μεσαίο νησί που είναι διοικητικό κέντρο (Σύρος) και ένα μικρό νησί (Αμοργός). Ως εκ τούτου, για τη συγγραφή της διπλωματικής εργασίας αξιοποιήθηκε σχετική βιβλιογραφία, αναζητήθηκαν και μελετήθηκαν οι υπάρχουσες σχετικές μελέτες και λοιπά διαθέσιμα κείμενα περί νησιωτικής πολιτικής και ανάπτυξης του νησιωτικού χώρου. Σημαντικότερη όμως διαδικασία υπήρξε η εμπειρική έρευνα πεδίου που διενεργήθηκε τόσο με ειδικά δομημένα ερωτηματολόγια, όσο και με δομημένες συνεντεύξεις με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και με λοιπούς φορείς της τοπικής οικονομίας και επιπλέον με υπηρεσιακούς παράγοντες που έχουν υπηρετήσει για πολλά χρόνια στα νησιά επιδιώκοντας μέσα σε ένα πολύπλοκο και δύσκολο περιβάλλον το καλύτερο αποτέλεσμα.","The island area of the Aegean and the neighboring coasts form a geographical unit defined by the sea. Its characteristic feature is the division into dozens of small or large inhabited islands and hundreds of islets or uninhabited rocky islets but also in cities and coastal settlements, ends of the mainland, whose communication for centuries was carried out preferentially by ships. In recent years in public debate at both national and European level, one of the most used terms is \"insularity\". In the bibliographic approach of islands, insularity is defined as the set of advantages, disadvantages and challenges posed by living on an island, and we encounter two main trends. The first refers to the limited scope of markets, limited human resources, limited financial resources, problematic governance structures and governance functions, and reduced development tools. In this light, the islands, internationally, are characterized as \"vulnerable\" areas. The second highlights on the one hand the issues raised by the geographical peculiarity of the islands, their isolation, their distancing from the political, economic and social development, and on the other hand focuses on measures and policies that contribute to addressing these issues, such as its use. technology, the creation of transport networks and infrastructures of all types (land, sea and air), the provision of financial incentives and facilities for business and investment activity on the islands, etc. Both trends approach insularity as a disadvantage and because of this particularity the islands need special support. In recent years, however, a new, more optimistic approach has been observed, focusing on the possibilities of sustainable development and healthy tourism, prescribing apromising prospects for integrated development of the islands, while specific examples of sustainable island development are mentioned In these challenges of the island area, the local government, the basic institution where the administration meets the politics, the state with the society, can play an important role for the course of development and perspective of the islands. A basic condition for the Greek State to implement the institutional specialization of the forecasts of \"Kallikrates\" with the creation of island government in island municipalities and regions, of course ensuring the required financial and human resources. The bibliographic approach to insularity has focused on elements of political analysis, social and sociological analysis, economic analysis, spatial and geographical analysis, legal approach to insularity, but not much has been written about island governance, its problems and prospects for improvement. Especially in the island area where the presence of the state is limited and the citizen is unable to separate roles and responsibilities, requiring local authorities to provide good services across the range of policies, the lack of a special system for local government causes significant problems. This dissertation examines the particular characteristics of island governance, how insularity is addressed by national and European policies, and what the effects of these policies are in the field, according to case studies conducted on three islands: a large one that is seat of an island region but also border (Lesvos), a medium island that is the administrative center (Syros) and a small island (Amorgos). Thus, for the writing of the dissertation, relevant bibliography was utilized, the existing relevant studies and other available texts on island policy and development of the island area were searched and studied. However, the most important process was the empirical field research that was conducted with specially structured questionnaires, as well as structured interviews with representatives of the Local Government, but also with other bodies of the local economy and in addition with officials who have served for many years in the islands seeking in a complex and difficult environment the best result."],"dc:identifier":["uoadl:2969172","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2969172"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Η διακυβέρνηση των νησιών: Οι περιπτώσεις της Αμοργού, Σύρου και Λέσβου"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:44:31Z"}