{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2969279"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2969279","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Πειραματικές εφαρμογές στα πλαίσια της διδασκαλίας της Βιολογίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση","abstract":"Η μέθοδος της ηλεκτροφόρησης είναι αναμφισβήτητα η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη τεχνική στη Μοριακή Βιολογία και έχει ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών στις Βιοεπιστήμες, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά και θεμελιώδη εργαλεία στην εργαστηριακή Διαγνωστική Ιατρική και βρίσκει εφαρμογή στην Ιατροδικαστική και στην έρευνα. Το γεγονός αυτό την καθιστά ένα σημαντικό συστατικό κάθε προγράμματος σπουδών στη δευτεροβάθμια και προπτυχιακή εκπαίδευση στο μάθημα της Βιολογίας (Cunningham, Mcnear, Pearlman, & Kern, 2006). Η ηλεκτροφόρηση είναι μια από τις βασικότερες τεχνικές για το διαχωρισμό και την απομόνωση μακρομορίων, όπως νουκλεϊκών οξέων και πρωτεϊνών. Η βασική ιδέα της ηλεκτροφόρησης στηρίζεται στην αρχή της κίνησης φορτισμένων σωματιδίων κάτω από την επίδραση ηλεκτρικού πεδίου. Στο ερευνητικό περιβάλλον, η ηλεκτροφόρηση πηκτώματος νουκλεϊκών οξέων απαιτεί τη χρήση επικίνδυνων και δαπανηρών αντιδραστηρίων, όπως το ακρυλαμίδιο (νευροτοξικό) και το βρωμιούχο αιθίδιο (τοξικό και καρκινογόνο). Επιπλέον, o εξειδικευμένος χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός, όπως υπεριώδεις τρανσφιλικοί φωτιστές, θάλαμοι ηλεκτροφόρησης και πηγή ισχύς υψηλής τάσης ενέχουν επίσης κινδύνους για την υγεία (Britos, Goyenola, & Umpie, 2004). Η φύση των εργαστηριακών εγκαταστάσεων των σχολείων στην ελληνική επικράτεια όπως και η ηλικιακή ομάδα των μαθητών τους αποτελεί πολλές φορές αποτρεπτικό παράγοντα για τον χειρισμό αυτών των επικίνδυνων ουσιών και εξοπλισμού στην τάξη της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Λόγω της αποδεκτής ανάγκης διδασκαλίας της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μέσω πειραματικών εφαρμογών, πραγματοποιήθηκε μία βιβλιογραφική ανασκόπηση. Η ανασκόπηση αυτή αποσκοπεί στην αποτίμηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας όσον αφορά την εισαγωγή της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στην εκπαιδευτική διαδικασία με πειραματικές μεθόδους που εξασφαλίζουν την ασφάλεια κάνοντας χρήση οικονομικών πόρων και μη εξιδεικευμένου εξοπλισμού. Από τα αποτελέσματα αυτής προκύπτουν ερωτήματα και ιδέες περαιτέρω διερεύνησης οι οποίες οδήγησαν στον σχεδιασμό πειραματικών διατάξεων και δοκιμών προκειμένου να δοθούν απαντήσεις στην πράξη. Όσον αφορά τη διδακτική πλαισίωση του πειραματικού πρωτοκόλλου, η εφαρμογή διδακτικών προσεγγίσεων που εμπεριέχουν διερεύνηση σε μμαθητές της δευτεροβάθμιας 4 εκπαίδευσης, έχουν δείξει ότι είναι επωφελής για τους μαθητές. Η εκμάθηση μέσω διερεύνησης αναπτύσσει τον επιστημονικό εγγραμματισμό, επιτρέποντας στους μαθητές να μάθουν βιολογικές έννοιες μέσω της δικής τους πειραματικής εμπειρίας ( Finn, Maxwell, & Calver, 2002). Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διαπιστωθεί εάν μπορεί να σχεδιαστεί πειραματική δραστηριότητα της ηλεκτροφόρησης, χωρίς την ανάγκη ύπαρξης εξειδικευμένου εργαστηριακού εξοπλισμού και αντιδραστηρίων, που θα μπορεί να εισαχθεί με ασφάλεια εντός του διδακτικού πλαισίου των ελληνικών σχολείων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, στόχος είναι η πλαισίωση της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσω του σχεδιασμού δραστηριοτήτων που να βασίζονται σε πλαίσιο μάθησης που θα αναπτύσσει, τόσο την εργαστηριακή εμπειρία στους μαθητές, όσο και δεξιότητες διερεύνησης. Από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση και την εφαρμογή πειραματικών διατάξεων στην πράξη, η μελέτη οδηγήθηκε στην κατασκευή ενός νέου πρωτοκόλλου που βασίζεται στην μοντελοποίηση της πειραματικής εφαρμογής της ηλεκτροφόρησης με την κατασκευή αυτοσχέδιας συσκευής για την ηλεκτροφόρηση χρωστικών τροφίμων. Καλύπτει τα κριτήρια της ασφάλειας, της χρήσης οικονομικών και μη εξιδεικευμένων πόρων και εξοπλισμού, ενώ τέλος απαιτείται μικρό χρονικό διάστημα για τη διεξαγωγή του. Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά του νέου αυτού πρωτοκόλλου καθιστούν ενθαρρυντική την εφαρμογή του στις ελληνικές δομές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι δραστηριότητες που το πλαισιώνουν σχεδιάστηκαν βάσει της καθοδηγούμενης διερεύνησης, αναδεικνύουν τη διαθεματικότητα της ηλεκτροφόρησης και προάγουν το ομαδοσυνεργατικό πνεύμα. Τέλος, έχουν ως σκοπό οι μαθητές να αποκτήσουν προσωπική εμπειρία για τις επιστημονικές αρχές που διέπουν τη διαδικασία της ηλεκτροφόρησης και να εμπλακούν με τη χρήση πειραματικών μεθόδων για την επίλυση διακριτών προβλημάτων.","abstract_html":"Η μέθοδος της ηλεκτροφόρησης είναι αναμφισβήτητα η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη τεχνική στη Μοριακή Βιολογία και έχει ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών στις Βιοεπιστήμες, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά και θεμελιώδη εργαλεία στην εργαστηριακή Διαγνωστική Ιατρική και βρίσκει εφαρμογή στην Ιατροδικαστική και στην έρευνα. Το γεγονός αυτό την καθιστά ένα σημαντικό συστατικό κάθε προγράμματος σπουδών στη δευτεροβάθμια και προπτυχιακή εκπαίδευση στο μάθημα της Βιολογίας (Cunningham, Mcnear, Pearlman, &amp; Kern, 2006). Η ηλεκτροφόρηση είναι μια από τις βασικότερες τεχνικές για το διαχωρισμό και την απομόνωση μακρομορίων, όπως νουκλεϊκών οξέων και πρωτεϊνών. Η βασική ιδέα της ηλεκτροφόρησης στηρίζεται στην αρχή της κίνησης φορτισμένων σωματιδίων κάτω από την επίδραση ηλεκτρικού πεδίου. Στο ερευνητικό περιβάλλον, η ηλεκτροφόρηση πηκτώματος νουκλεϊκών οξέων απαιτεί τη χρήση επικίνδυνων και δαπανηρών αντιδραστηρίων, όπως το ακρυλαμίδιο (νευροτοξικό) και το βρωμιούχο αιθίδιο (τοξικό και καρκινογόνο). Επιπλέον, o εξειδικευμένος χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός, όπως υπεριώδεις τρανσφιλικοί φωτιστές, θάλαμοι ηλεκτροφόρησης και πηγή ισχύς υψηλής τάσης ενέχουν επίσης κινδύνους για την υγεία (Britos, Goyenola, &amp; Umpie, 2004). Η φύση των εργαστηριακών εγκαταστάσεων των σχολείων στην ελληνική επικράτεια όπως και η ηλικιακή ομάδα των μαθητών τους αποτελεί πολλές φορές αποτρεπτικό παράγοντα για τον χειρισμό αυτών των επικίνδυνων ουσιών και εξοπλισμού στην τάξη της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Λόγω της αποδεκτής ανάγκης διδασκαλίας της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μέσω πειραματικών εφαρμογών, πραγματοποιήθηκε μία βιβλιογραφική ανασκόπηση. Η ανασκόπηση αυτή αποσκοπεί στην αποτίμηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας όσον αφορά την εισαγωγή της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στην εκπαιδευτική διαδικασία με πειραματικές μεθόδους που εξασφαλίζουν την ασφάλεια κάνοντας χρήση οικονομικών πόρων και μη εξιδεικευμένου εξοπλισμού. Από τα αποτελέσματα αυτής προκύπτουν ερωτήματα και ιδέες περαιτέρω διερεύνησης οι οποίες οδήγησαν στον σχεδιασμό πειραματικών διατάξεων και δοκιμών προκειμένου να δοθούν απαντήσεις στην πράξη. Όσον αφορά τη διδακτική πλαισίωση του πειραματικού πρωτοκόλλου, η εφαρμογή διδακτικών προσεγγίσεων που εμπεριέχουν διερεύνηση σε μμαθητές της δευτεροβάθμιας 4 εκπαίδευσης, έχουν δείξει ότι είναι επωφελής για τους μαθητές. Η εκμάθηση μέσω διερεύνησης αναπτύσσει τον επιστημονικό εγγραμματισμό, επιτρέποντας στους μαθητές να μάθουν βιολογικές έννοιες μέσω της δικής τους πειραματικής εμπειρίας ( Finn, Maxwell, &amp; Calver, 2002). Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διαπιστωθεί εάν μπορεί να σχεδιαστεί πειραματική δραστηριότητα της ηλεκτροφόρησης, χωρίς την ανάγκη ύπαρξης εξειδικευμένου εργαστηριακού εξοπλισμού και αντιδραστηρίων, που θα μπορεί να εισαχθεί με ασφάλεια εντός του διδακτικού πλαισίου των ελληνικών σχολείων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, στόχος είναι η πλαισίωση της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσω του σχεδιασμού δραστηριοτήτων που να βασίζονται σε πλαίσιο μάθησης που θα αναπτύσσει, τόσο την εργαστηριακή εμπειρία στους μαθητές, όσο και δεξιότητες διερεύνησης. Από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση και την εφαρμογή πειραματικών διατάξεων στην πράξη, η μελέτη οδηγήθηκε στην κατασκευή ενός νέου πρωτοκόλλου που βασίζεται στην μοντελοποίηση της πειραματικής εφαρμογής της ηλεκτροφόρησης με την κατασκευή αυτοσχέδιας συσκευής για την ηλεκτροφόρηση χρωστικών τροφίμων. Καλύπτει τα κριτήρια της ασφάλειας, της χρήσης οικονομικών και μη εξιδεικευμένων πόρων και εξοπλισμού, ενώ τέλος απαιτείται μικρό χρονικό διάστημα για τη διεξαγωγή του. Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά του νέου αυτού πρωτοκόλλου καθιστούν ενθαρρυντική την εφαρμογή του στις ελληνικές δομές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι δραστηριότητες που το πλαισιώνουν σχεδιάστηκαν βάσει της καθοδηγούμενης διερεύνησης, αναδεικνύουν τη διαθεματικότητα της ηλεκτροφόρησης και προάγουν το ομαδοσυνεργατικό πνεύμα. Τέλος, έχουν ως σκοπό οι μαθητές να αποκτήσουν προσωπική εμπειρία για τις επιστημονικές αρχές που διέπουν τη διαδικασία της ηλεκτροφόρησης και να εμπλακούν με τη χρήση πειραματικών μεθόδων για την επίλυση διακριτών προβλημάτων.","abstract_has_math":false,"creators":["Σοφικίτη Άρτεμις","Sofikiti Artemis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021","date_published":"2021","updated_at":"2026-11-19T05:44:31Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2969279"],"render_values":[{"text":"uoadl:2969279","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2969279","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2969279","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2969279","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σοφικίτη Άρτεμις","Sofikiti Artemis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2021"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2969279","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2969279"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η μέθοδος της ηλεκτροφόρησης είναι αναμφισβήτητα η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη τεχνική στη Μοριακή Βιολογία και έχει ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών στις Βιοεπιστήμες, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά και θεμελιώδη εργαλεία στην εργαστηριακή Διαγνωστική Ιατρική και βρίσκει εφαρμογή στην Ιατροδικαστική και στην έρευνα. Το γεγονός αυτό την καθιστά ένα σημαντικό συστατικό κάθε προγράμματος σπουδών στη δευτεροβάθμια και προπτυχιακή εκπαίδευση στο μάθημα της Βιολογίας (Cunningham, Mcnear, Pearlman, & Kern, 2006). Η ηλεκτροφόρηση είναι μια από τις βασικότερες τεχνικές για το διαχωρισμό και την απομόνωση μακρομορίων, όπως νουκλεϊκών οξέων και πρωτεϊνών. Η βασική ιδέα της ηλεκτροφόρησης στηρίζεται στην αρχή της κίνησης φορτισμένων σωματιδίων κάτω από την επίδραση ηλεκτρικού πεδίου. Στο ερευνητικό περιβάλλον, η ηλεκτροφόρηση πηκτώματος νουκλεϊκών οξέων απαιτεί τη χρήση επικίνδυνων και δαπανηρών αντιδραστηρίων, όπως το ακρυλαμίδιο (νευροτοξικό) και το βρωμιούχο αιθίδιο (τοξικό και καρκινογόνο). Επιπλέον, o εξειδικευμένος χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός, όπως υπεριώδεις τρανσφιλικοί φωτιστές, θάλαμοι ηλεκτροφόρησης και πηγή ισχύς υψηλής τάσης ενέχουν επίσης κινδύνους για την υγεία (Britos, Goyenola, & Umpie, 2004). Η φύση των εργαστηριακών εγκαταστάσεων των σχολείων στην ελληνική επικράτεια όπως και η ηλικιακή ομάδα των μαθητών τους αποτελεί πολλές φορές αποτρεπτικό παράγοντα για τον χειρισμό αυτών των επικίνδυνων ουσιών και εξοπλισμού στην τάξη της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Λόγω της αποδεκτής ανάγκης διδασκαλίας της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μέσω πειραματικών εφαρμογών, πραγματοποιήθηκε μία βιβλιογραφική ανασκόπηση. Η ανασκόπηση αυτή αποσκοπεί στην αποτίμηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας όσον αφορά την εισαγωγή της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στην εκπαιδευτική διαδικασία με πειραματικές μεθόδους που εξασφαλίζουν την ασφάλεια κάνοντας χρήση οικονομικών πόρων και μη εξιδεικευμένου εξοπλισμού. Από τα αποτελέσματα αυτής προκύπτουν ερωτήματα και ιδέες περαιτέρω διερεύνησης οι οποίες οδήγησαν στον σχεδιασμό πειραματικών διατάξεων και δοκιμών προκειμένου να δοθούν απαντήσεις στην πράξη. Όσον αφορά τη διδακτική πλαισίωση του πειραματικού πρωτοκόλλου, η εφαρμογή διδακτικών προσεγγίσεων που εμπεριέχουν διερεύνηση σε μμαθητές της δευτεροβάθμιας 4 εκπαίδευσης, έχουν δείξει ότι είναι επωφελής για τους μαθητές. Η εκμάθηση μέσω διερεύνησης αναπτύσσει τον επιστημονικό εγγραμματισμό, επιτρέποντας στους μαθητές να μάθουν βιολογικές έννοιες μέσω της δικής τους πειραματικής εμπειρίας ( Finn, Maxwell, & Calver, 2002). Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διαπιστωθεί εάν μπορεί να σχεδιαστεί πειραματική δραστηριότητα της ηλεκτροφόρησης, χωρίς την ανάγκη ύπαρξης εξειδικευμένου εργαστηριακού εξοπλισμού και αντιδραστηρίων, που θα μπορεί να εισαχθεί με ασφάλεια εντός του διδακτικού πλαισίου των ελληνικών σχολείων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, στόχος είναι η πλαισίωση της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσω του σχεδιασμού δραστηριοτήτων που να βασίζονται σε πλαίσιο μάθησης που θα αναπτύσσει, τόσο την εργαστηριακή εμπειρία στους μαθητές, όσο και δεξιότητες διερεύνησης. Από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση και την εφαρμογή πειραματικών διατάξεων στην πράξη, η μελέτη οδηγήθηκε στην κατασκευή ενός νέου πρωτοκόλλου που βασίζεται στην μοντελοποίηση της πειραματικής εφαρμογής της ηλεκτροφόρησης με την κατασκευή αυτοσχέδιας συσκευής για την ηλεκτροφόρηση χρωστικών τροφίμων. Καλύπτει τα κριτήρια της ασφάλειας, της χρήσης οικονομικών και μη εξιδεικευμένων πόρων και εξοπλισμού, ενώ τέλος απαιτείται μικρό χρονικό διάστημα για τη διεξαγωγή του. Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά του νέου αυτού πρωτοκόλλου καθιστούν ενθαρρυντική την εφαρμογή του στις ελληνικές δομές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι δραστηριότητες που το πλαισιώνουν σχεδιάστηκαν βάσει της καθοδηγούμενης διερεύνησης, αναδεικνύουν τη διαθεματικότητα της ηλεκτροφόρησης και προάγουν το ομαδοσυνεργατικό πνεύμα. Τέλος, έχουν ως σκοπό οι μαθητές να αποκτήσουν προσωπική εμπειρία για τις επιστημονικές αρχές που διέπουν τη διαδικασία της ηλεκτροφόρησης και να εμπλακούν με τη χρήση πειραματικών μεθόδων για την επίλυση διακριτών προβλημάτων.","The method of electrophoresis is undoubtedly the most widespread technique in Molecular Biology and has a wide range of applications in the Life Sciences, as it is one of the most important and fundamental tools in laboratory diagnostic medicine and finds application in forensic medicine and research. This fact makes an important component of any curriculum in secondary and postgraduate education in Biology(Cunningham, Mcnear, Pearlman, & Kern, 2006). Electrophoresis is a fundamental technique for the separation and isolation of macromolecules, such as nucleic acids and proteins. The basic idea of electrophoresis is based on the principle of motion of charged particles under the influence of an electric field. In the research environment, nucleic acid gel electrophoresis requires the use of hazardous and costly reagents such as acrylamide (neurotoxic) and ethidium bromide (toxic and carcinogenic). In addition, the specially used equipment, such as ultraviolet transmitters, electrophoresis chambers and high voltage power also pose health risks (Britos, Goyenola, & Umpie, 2004). The nature of the laboratory facilities of the Greek schools as well as the age group of their students is often a deterrent for the handling of these dangerous substances and equipment in the secondary education classroom. Due to the need to teach the method of electrophoresis in practice in secondary education, through experimental applications, a literature review was conducted to assess the existing literature on the introduction of the method of electrophoresis in the educational process using experimental methods that ensure the use of financial resources and unspecialized equipment. From the literature review emerge questions and ideas for further investigation which led to the design of experimental devices and tests in order to provide answers in practice. Regarding the didactic framework of the experimental protocol, the application of teaching approaches that involve inquiry in secondary school students have been shown to be beneficial for students. Learning through inquiry develops scientific literacy, allowing students to learn biological concepts through their own experimental experience (Finn, Maxwell, & Calver, 2002). The purpose of this dissertation is to determine whether the experimental activity of electrophoresis can be introduced in secondary schools without the need for 6 specialized laboratory equipment and reagents, which can be used safely within the Greek secondary schools. Also, the aim is to frame the method of electrophoresis in the educational process through the design of activities based on a learning context that will develop both the laboratory experience in students and exploration skills. From the literature review and the application of experimental devices in practice, the study led to the construction of a new protocol based on the modeling of the experimental application of electrophoresis with the construction of an improvised device for food coloring electrophoresis. It covers the criteria of security, the use of financial and non-specialized resources and equipment, while finally a short period of time is required for its implementation, for its introduction in Greek structures of secondary education. The activities are designed based on guided inquiry, highlight the interdisciplinarity of electrophoresis, promote teamwork, and aim to give students personal experience of the scientific principles governing the electrophoresis process and engaging them using experimental methods to solve problems."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Πειραματικές εφαρμογές στα πλαίσια της διδασκαλίας της Βιολογίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σοφικίτη Άρτεμις","Sofikiti Artemis"],"dc:date":["2021"],"dc:description":["Η μέθοδος της ηλεκτροφόρησης είναι αναμφισβήτητα η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη τεχνική στη Μοριακή Βιολογία και έχει ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών στις Βιοεπιστήμες, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά και θεμελιώδη εργαλεία στην εργαστηριακή Διαγνωστική Ιατρική και βρίσκει εφαρμογή στην Ιατροδικαστική και στην έρευνα. Το γεγονός αυτό την καθιστά ένα σημαντικό συστατικό κάθε προγράμματος σπουδών στη δευτεροβάθμια και προπτυχιακή εκπαίδευση στο μάθημα της Βιολογίας (Cunningham, Mcnear, Pearlman, & Kern, 2006). Η ηλεκτροφόρηση είναι μια από τις βασικότερες τεχνικές για το διαχωρισμό και την απομόνωση μακρομορίων, όπως νουκλεϊκών οξέων και πρωτεϊνών. Η βασική ιδέα της ηλεκτροφόρησης στηρίζεται στην αρχή της κίνησης φορτισμένων σωματιδίων κάτω από την επίδραση ηλεκτρικού πεδίου. Στο ερευνητικό περιβάλλον, η ηλεκτροφόρηση πηκτώματος νουκλεϊκών οξέων απαιτεί τη χρήση επικίνδυνων και δαπανηρών αντιδραστηρίων, όπως το ακρυλαμίδιο (νευροτοξικό) και το βρωμιούχο αιθίδιο (τοξικό και καρκινογόνο). Επιπλέον, o εξειδικευμένος χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός, όπως υπεριώδεις τρανσφιλικοί φωτιστές, θάλαμοι ηλεκτροφόρησης και πηγή ισχύς υψηλής τάσης ενέχουν επίσης κινδύνους για την υγεία (Britos, Goyenola, & Umpie, 2004). Η φύση των εργαστηριακών εγκαταστάσεων των σχολείων στην ελληνική επικράτεια όπως και η ηλικιακή ομάδα των μαθητών τους αποτελεί πολλές φορές αποτρεπτικό παράγοντα για τον χειρισμό αυτών των επικίνδυνων ουσιών και εξοπλισμού στην τάξη της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Λόγω της αποδεκτής ανάγκης διδασκαλίας της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μέσω πειραματικών εφαρμογών, πραγματοποιήθηκε μία βιβλιογραφική ανασκόπηση. Η ανασκόπηση αυτή αποσκοπεί στην αποτίμηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας όσον αφορά την εισαγωγή της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στην εκπαιδευτική διαδικασία με πειραματικές μεθόδους που εξασφαλίζουν την ασφάλεια κάνοντας χρήση οικονομικών πόρων και μη εξιδεικευμένου εξοπλισμού. Από τα αποτελέσματα αυτής προκύπτουν ερωτήματα και ιδέες περαιτέρω διερεύνησης οι οποίες οδήγησαν στον σχεδιασμό πειραματικών διατάξεων και δοκιμών προκειμένου να δοθούν απαντήσεις στην πράξη. Όσον αφορά τη διδακτική πλαισίωση του πειραματικού πρωτοκόλλου, η εφαρμογή διδακτικών προσεγγίσεων που εμπεριέχουν διερεύνηση σε μμαθητές της δευτεροβάθμιας 4 εκπαίδευσης, έχουν δείξει ότι είναι επωφελής για τους μαθητές. Η εκμάθηση μέσω διερεύνησης αναπτύσσει τον επιστημονικό εγγραμματισμό, επιτρέποντας στους μαθητές να μάθουν βιολογικές έννοιες μέσω της δικής τους πειραματικής εμπειρίας ( Finn, Maxwell, & Calver, 2002). Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διαπιστωθεί εάν μπορεί να σχεδιαστεί πειραματική δραστηριότητα της ηλεκτροφόρησης, χωρίς την ανάγκη ύπαρξης εξειδικευμένου εργαστηριακού εξοπλισμού και αντιδραστηρίων, που θα μπορεί να εισαχθεί με ασφάλεια εντός του διδακτικού πλαισίου των ελληνικών σχολείων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, στόχος είναι η πλαισίωση της μεθόδου της ηλεκτροφόρησης στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσω του σχεδιασμού δραστηριοτήτων που να βασίζονται σε πλαίσιο μάθησης που θα αναπτύσσει, τόσο την εργαστηριακή εμπειρία στους μαθητές, όσο και δεξιότητες διερεύνησης. Από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση και την εφαρμογή πειραματικών διατάξεων στην πράξη, η μελέτη οδηγήθηκε στην κατασκευή ενός νέου πρωτοκόλλου που βασίζεται στην μοντελοποίηση της πειραματικής εφαρμογής της ηλεκτροφόρησης με την κατασκευή αυτοσχέδιας συσκευής για την ηλεκτροφόρηση χρωστικών τροφίμων. Καλύπτει τα κριτήρια της ασφάλειας, της χρήσης οικονομικών και μη εξιδεικευμένων πόρων και εξοπλισμού, ενώ τέλος απαιτείται μικρό χρονικό διάστημα για τη διεξαγωγή του. Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά του νέου αυτού πρωτοκόλλου καθιστούν ενθαρρυντική την εφαρμογή του στις ελληνικές δομές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι δραστηριότητες που το πλαισιώνουν σχεδιάστηκαν βάσει της καθοδηγούμενης διερεύνησης, αναδεικνύουν τη διαθεματικότητα της ηλεκτροφόρησης και προάγουν το ομαδοσυνεργατικό πνεύμα. Τέλος, έχουν ως σκοπό οι μαθητές να αποκτήσουν προσωπική εμπειρία για τις επιστημονικές αρχές που διέπουν τη διαδικασία της ηλεκτροφόρησης και να εμπλακούν με τη χρήση πειραματικών μεθόδων για την επίλυση διακριτών προβλημάτων.","The method of electrophoresis is undoubtedly the most widespread technique in Molecular Biology and has a wide range of applications in the Life Sciences, as it is one of the most important and fundamental tools in laboratory diagnostic medicine and finds application in forensic medicine and research. This fact makes an important component of any curriculum in secondary and postgraduate education in Biology(Cunningham, Mcnear, Pearlman, & Kern, 2006). Electrophoresis is a fundamental technique for the separation and isolation of macromolecules, such as nucleic acids and proteins. The basic idea of electrophoresis is based on the principle of motion of charged particles under the influence of an electric field. In the research environment, nucleic acid gel electrophoresis requires the use of hazardous and costly reagents such as acrylamide (neurotoxic) and ethidium bromide (toxic and carcinogenic). In addition, the specially used equipment, such as ultraviolet transmitters, electrophoresis chambers and high voltage power also pose health risks (Britos, Goyenola, & Umpie, 2004). The nature of the laboratory facilities of the Greek schools as well as the age group of their students is often a deterrent for the handling of these dangerous substances and equipment in the secondary education classroom. Due to the need to teach the method of electrophoresis in practice in secondary education, through experimental applications, a literature review was conducted to assess the existing literature on the introduction of the method of electrophoresis in the educational process using experimental methods that ensure the use of financial resources and unspecialized equipment. From the literature review emerge questions and ideas for further investigation which led to the design of experimental devices and tests in order to provide answers in practice. Regarding the didactic framework of the experimental protocol, the application of teaching approaches that involve inquiry in secondary school students have been shown to be beneficial for students. Learning through inquiry develops scientific literacy, allowing students to learn biological concepts through their own experimental experience (Finn, Maxwell, & Calver, 2002). The purpose of this dissertation is to determine whether the experimental activity of electrophoresis can be introduced in secondary schools without the need for 6 specialized laboratory equipment and reagents, which can be used safely within the Greek secondary schools. Also, the aim is to frame the method of electrophoresis in the educational process through the design of activities based on a learning context that will develop both the laboratory experience in students and exploration skills. From the literature review and the application of experimental devices in practice, the study led to the construction of a new protocol based on the modeling of the experimental application of electrophoresis with the construction of an improvised device for food coloring electrophoresis. It covers the criteria of security, the use of financial and non-specialized resources and equipment, while finally a short period of time is required for its implementation, for its introduction in Greek structures of secondary education. The activities are designed based on guided inquiry, highlight the interdisciplinarity of electrophoresis, promote teamwork, and aim to give students personal experience of the scientific principles governing the electrophoresis process and engaging them using experimental methods to solve problems."],"dc:identifier":["uoadl:2969279","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2969279"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Πειραματικές εφαρμογές στα πλαίσια της διδασκαλίας της Βιολογίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:44:31Z"}