{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2972406"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2972406","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο ρόλος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τον άκρως επιδραστικό ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τις τελευταίες δεκαετίες, στην εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών-μελών στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. (ιδίως στην φορολογία εισοδήματος και την φορολογία κεφαλαίου). Ο βασικός κορμός της παρούσας διπλωματικής εργασίας διαρθρώνεται δομικά σε τρία (3) Μέρη. Στο Μέρος Πρώτο, εκτίθενται, μεταξύ άλλων, τα κυριότερα προβλήματα τα οποία συνεπάγονται την αδυναμία καθιέρωσης ενός ενιαίου και επαρκούς νομοθετικού πλαισίου σε κοινοτικό επίπεδο στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. Στο Μέρος Δεύτερο, το ΔΕΕ επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα αυτά μέσω της εκτενούς νομολογίας του καλύπτοντας, κατ’ αρχάς, τα ερμηνευτικά κενά των υφιστάμενων μέχρι σήμερα Κοινοτικών Οδηγιών «θετικής εναρμόνισης» (και ιδίως των Οδηγιών για το φορολογικό καθεστώς περί Συγχωνεύσεων, Διασπάσεων, Μερικών Διασπάσεων, Εισφορών Ενεργητικού και Ανταλλαγών Μετοχών, περί Μητρικών-Θυγατρικών, καθώς και περί Τόκων και Δικαιωμάτων), ενώ επίσης επισημαίνεται σε πολλές περιπτώσεις και ο σημαίνων ρόλος της Επιτροπής προς τον σκοπό αυτό. Στο Μέρος Τρίτο, ο ρόλος του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου ενισχύεται έτι περισσότερο, καθώς προσδίδοντας φορολογική διάσταση στις θεμελιώδεις κοινοτικές ελευθερίες του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου (ελευθερία εγκατάστασης φυσικών και νομικών προσώπων, ελευθερία παροχής υπηρεσιών και ελευθερία κίνησης κεφαλαίων), καλύπτει τα υφιστάμενα νομοθετικά κενά ελλείψει κοινοτικών μέτρων εναρμόνισης στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. Μέσω λοιπόν της διαδικασίας της «αρνητικής εναρμόνισης» επιτυγχάνει να οριοθετεί την απεριόριστη κυριαρχική αρμοδιότητα των κρατών-μελών στον τομέα της άμεσης φορολογίας, η οποία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει, σε κάθε περίπτωση, τα έσχατα όρια που θέτει το κοινοτικό δίκαιο, τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε υπερεθνικό μέσω της σύναψης Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ) με άλλα κράτη-μέλη. Ενόψει αυτού, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι προβαλλόμενοι δικαιολογητικοί λόγοι «δημοσίου συμφέροντος», τους οποίους επικαλούνται κατά πάγια πρακτική οι εκάστοτε εθνικές Κυβερνήσεις ενώπιον του Δικαστηρίου. Καταλήγοντας, η αδιέξοδη μέχρι και σήμερα, αντιπαράθεση ανάμεσα στην ενωσιακή εναρμόνιση και την εθνική κυριαρχία στον τομέα της άμεσης φορολογίας βρίσκεται ακόμα σε πλήρη εξέλιξη, ενώ παράλληλα, το Δικαστήριο της ΕΕ συνεχίζει να διαδραματίζει τον δικό του ρόλο, ως ένας καθοριστικής σημασίας ρυθμιστής των ορίων της άμεσης φορολογίας στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τον άκρως επιδραστικό ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τις τελευταίες δεκαετίες, στην εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών-μελών στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. (ιδίως στην φορολογία εισοδήματος και την φορολογία κεφαλαίου). Ο βασικός κορμός της παρούσας διπλωματικής εργασίας διαρθρώνεται δομικά σε τρία (3) Μέρη. Στο Μέρος Πρώτο, εκτίθενται, μεταξύ άλλων, τα κυριότερα προβλήματα τα οποία συνεπάγονται την αδυναμία καθιέρωσης ενός ενιαίου και επαρκούς νομοθετικού πλαισίου σε κοινοτικό επίπεδο στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. Στο Μέρος Δεύτερο, το ΔΕΕ επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα αυτά μέσω της εκτενούς νομολογίας του καλύπτοντας, κατ’ αρχάς, τα ερμηνευτικά κενά των υφιστάμενων μέχρι σήμερα Κοινοτικών Οδηγιών «θετικής εναρμόνισης» (και ιδίως των Οδηγιών για το φορολογικό καθεστώς περί Συγχωνεύσεων, Διασπάσεων, Μερικών Διασπάσεων, Εισφορών Ενεργητικού και Ανταλλαγών Μετοχών, περί Μητρικών-Θυγατρικών, καθώς και περί Τόκων και Δικαιωμάτων), ενώ επίσης επισημαίνεται σε πολλές περιπτώσεις και ο σημαίνων ρόλος της Επιτροπής προς τον σκοπό αυτό. Στο Μέρος Τρίτο, ο ρόλος του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου ενισχύεται έτι περισσότερο, καθώς προσδίδοντας φορολογική διάσταση στις θεμελιώδεις κοινοτικές ελευθερίες του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου (ελευθερία εγκατάστασης φυσικών και νομικών προσώπων, ελευθερία παροχής υπηρεσιών και ελευθερία κίνησης κεφαλαίων), καλύπτει τα υφιστάμενα νομοθετικά κενά ελλείψει κοινοτικών μέτρων εναρμόνισης στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. Μέσω λοιπόν της διαδικασίας της «αρνητικής εναρμόνισης» επιτυγχάνει να οριοθετεί την απεριόριστη κυριαρχική αρμοδιότητα των κρατών-μελών στον τομέα της άμεσης φορολογίας, η οποία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει, σε κάθε περίπτωση, τα έσχατα όρια που θέτει το κοινοτικό δίκαιο, τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε υπερεθνικό μέσω της σύναψης Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ) με άλλα κράτη-μέλη. Ενόψει αυτού, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι προβαλλόμενοι δικαιολογητικοί λόγοι «δημοσίου συμφέροντος», τους οποίους επικαλούνται κατά πάγια πρακτική οι εκάστοτε εθνικές Κυβερνήσεις ενώπιον του Δικαστηρίου. Καταλήγοντας, η αδιέξοδη μέχρι και σήμερα, αντιπαράθεση ανάμεσα στην ενωσιακή εναρμόνιση και την εθνική κυριαρχία στον τομέα της άμεσης φορολογίας βρίσκεται ακόμα σε πλήρη εξέλιξη, ενώ παράλληλα, το Δικαστήριο της ΕΕ συνεχίζει να διαδραματίζει τον δικό του ρόλο, ως ένας καθοριστικής σημασίας ρυθμιστής των ορίων της άμεσης φορολογίας στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.","abstract_has_math":false,"creators":["Κουτράκος Περικλής","Koutrakos Periklis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:44:54Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2972406"],"render_values":[{"text":"uoadl:2972406","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2972406","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2972406","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2972406","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κουτράκος Περικλής","Koutrakos Periklis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2972406","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2972406"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τον άκρως επιδραστικό ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τις τελευταίες δεκαετίες, στην εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών-μελών στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. (ιδίως στην φορολογία εισοδήματος και την φορολογία κεφαλαίου). Ο βασικός κορμός της παρούσας διπλωματικής εργασίας διαρθρώνεται δομικά σε τρία (3) Μέρη. Στο Μέρος Πρώτο, εκτίθενται, μεταξύ άλλων, τα κυριότερα προβλήματα τα οποία συνεπάγονται την αδυναμία καθιέρωσης ενός ενιαίου και επαρκούς νομοθετικού πλαισίου σε κοινοτικό επίπεδο στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. Στο Μέρος Δεύτερο, το ΔΕΕ επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα αυτά μέσω της εκτενούς νομολογίας του καλύπτοντας, κατ’ αρχάς, τα ερμηνευτικά κενά των υφιστάμενων μέχρι σήμερα Κοινοτικών Οδηγιών «θετικής εναρμόνισης» (και ιδίως των Οδηγιών για το φορολογικό καθεστώς περί Συγχωνεύσεων, Διασπάσεων, Μερικών Διασπάσεων, Εισφορών Ενεργητικού και Ανταλλαγών Μετοχών, περί Μητρικών-Θυγατρικών, καθώς και περί Τόκων και Δικαιωμάτων), ενώ επίσης επισημαίνεται σε πολλές περιπτώσεις και ο σημαίνων ρόλος της Επιτροπής προς τον σκοπό αυτό. Στο Μέρος Τρίτο, ο ρόλος του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου ενισχύεται έτι περισσότερο, καθώς προσδίδοντας φορολογική διάσταση στις θεμελιώδεις κοινοτικές ελευθερίες του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου (ελευθερία εγκατάστασης φυσικών και νομικών προσώπων, ελευθερία παροχής υπηρεσιών και ελευθερία κίνησης κεφαλαίων), καλύπτει τα υφιστάμενα νομοθετικά κενά ελλείψει κοινοτικών μέτρων εναρμόνισης στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. Μέσω λοιπόν της διαδικασίας της «αρνητικής εναρμόνισης» επιτυγχάνει να οριοθετεί την απεριόριστη κυριαρχική αρμοδιότητα των κρατών-μελών στον τομέα της άμεσης φορολογίας, η οποία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει, σε κάθε περίπτωση, τα έσχατα όρια που θέτει το κοινοτικό δίκαιο, τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε υπερεθνικό μέσω της σύναψης Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ) με άλλα κράτη-μέλη. Ενόψει αυτού, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι προβαλλόμενοι δικαιολογητικοί λόγοι «δημοσίου συμφέροντος», τους οποίους επικαλούνται κατά πάγια πρακτική οι εκάστοτε εθνικές Κυβερνήσεις ενώπιον του Δικαστηρίου. Καταλήγοντας, η αδιέξοδη μέχρι και σήμερα, αντιπαράθεση ανάμεσα στην ενωσιακή εναρμόνιση και την εθνική κυριαρχία στον τομέα της άμεσης φορολογίας βρίσκεται ακόμα σε πλήρη εξέλιξη, ενώ παράλληλα, το Δικαστήριο της ΕΕ συνεχίζει να διαδραματίζει τον δικό του ρόλο, ως ένας καθοριστικής σημασίας ρυθμιστής των ορίων της άμεσης φορολογίας στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.","This thesis deals with the extremely active role of the Court of Justice of the European Union in recent decades, in the harmonization of the laws of the EU Member States in the field of direct taxation (in particular income taxation and capital taxation). The main body of this thesis is structured in three (3) Parts. Part One sets out, inter alia, the main problems which result in the impossibility of establishing a single and sufficient legislative framework at EU level in the field of direct taxation. In Part Two, the CJEU seeks to address these problems through its extensive case law by covering, first of all, the interpretive gaps in the current \"positive harmonisation\" Directives (and in particular the Directives on the taxation applicable to Mergers, Divisions, Partial Divisions, Transfers of Assets and Exchanges of Shares, on Parent Companies and Subsidiaries, as well as on Interest and Royalty Payments), and the Commission's important role in this regard is also highlighted. In Part Three, the role of the Luxembourg Court is even further strengthened, as it gives a tax dimension to the fundamental EU freedoms of primary EU law (freedom of establishment of natural and legal persons, freedom to provide services and freedom of movement of capital), covers existing legislative gaps in the absence of EU harmonization measures in the field of direct taxation. Thus, through the \"negative harmonization\" procedure, it succeeds in delimiting the unlimited sovereign competence of the Member States in the field of direct taxation, which should not, in any case, go beyond the ultimate limits laid down by EU law, at national level, as well as at supranational through the conclusion of Double Taxation Conventions (DTCs) with other Member States. In view of that, the alleged justifications of public interest relied on by the national Governments before the Court of Justice are also of particular interest. In conclusion, the deadlock to date, confrontation between EU harmonization and national sovereignty in the field of direct taxation is still in full progress, while at the same time the EU Court continues to play its part, as a key regulator of the limits of direct taxation within the European Union."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο ρόλος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κουτράκος Περικλής","Koutrakos Periklis"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τον άκρως επιδραστικό ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τις τελευταίες δεκαετίες, στην εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών-μελών στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. (ιδίως στην φορολογία εισοδήματος και την φορολογία κεφαλαίου). Ο βασικός κορμός της παρούσας διπλωματικής εργασίας διαρθρώνεται δομικά σε τρία (3) Μέρη. Στο Μέρος Πρώτο, εκτίθενται, μεταξύ άλλων, τα κυριότερα προβλήματα τα οποία συνεπάγονται την αδυναμία καθιέρωσης ενός ενιαίου και επαρκούς νομοθετικού πλαισίου σε κοινοτικό επίπεδο στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. Στο Μέρος Δεύτερο, το ΔΕΕ επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα αυτά μέσω της εκτενούς νομολογίας του καλύπτοντας, κατ’ αρχάς, τα ερμηνευτικά κενά των υφιστάμενων μέχρι σήμερα Κοινοτικών Οδηγιών «θετικής εναρμόνισης» (και ιδίως των Οδηγιών για το φορολογικό καθεστώς περί Συγχωνεύσεων, Διασπάσεων, Μερικών Διασπάσεων, Εισφορών Ενεργητικού και Ανταλλαγών Μετοχών, περί Μητρικών-Θυγατρικών, καθώς και περί Τόκων και Δικαιωμάτων), ενώ επίσης επισημαίνεται σε πολλές περιπτώσεις και ο σημαίνων ρόλος της Επιτροπής προς τον σκοπό αυτό. Στο Μέρος Τρίτο, ο ρόλος του Δικαστηρίου του Λουξεμβούργου ενισχύεται έτι περισσότερο, καθώς προσδίδοντας φορολογική διάσταση στις θεμελιώδεις κοινοτικές ελευθερίες του πρωτογενούς ενωσιακού δικαίου (ελευθερία εγκατάστασης φυσικών και νομικών προσώπων, ελευθερία παροχής υπηρεσιών και ελευθερία κίνησης κεφαλαίων), καλύπτει τα υφιστάμενα νομοθετικά κενά ελλείψει κοινοτικών μέτρων εναρμόνισης στο πεδίο της άμεσης φορολογίας. Μέσω λοιπόν της διαδικασίας της «αρνητικής εναρμόνισης» επιτυγχάνει να οριοθετεί την απεριόριστη κυριαρχική αρμοδιότητα των κρατών-μελών στον τομέα της άμεσης φορολογίας, η οποία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει, σε κάθε περίπτωση, τα έσχατα όρια που θέτει το κοινοτικό δίκαιο, τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε υπερεθνικό μέσω της σύναψης Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦ) με άλλα κράτη-μέλη. Ενόψει αυτού, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι προβαλλόμενοι δικαιολογητικοί λόγοι «δημοσίου συμφέροντος», τους οποίους επικαλούνται κατά πάγια πρακτική οι εκάστοτε εθνικές Κυβερνήσεις ενώπιον του Δικαστηρίου. Καταλήγοντας, η αδιέξοδη μέχρι και σήμερα, αντιπαράθεση ανάμεσα στην ενωσιακή εναρμόνιση και την εθνική κυριαρχία στον τομέα της άμεσης φορολογίας βρίσκεται ακόμα σε πλήρη εξέλιξη, ενώ παράλληλα, το Δικαστήριο της ΕΕ συνεχίζει να διαδραματίζει τον δικό του ρόλο, ως ένας καθοριστικής σημασίας ρυθμιστής των ορίων της άμεσης φορολογίας στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.","This thesis deals with the extremely active role of the Court of Justice of the European Union in recent decades, in the harmonization of the laws of the EU Member States in the field of direct taxation (in particular income taxation and capital taxation). The main body of this thesis is structured in three (3) Parts. Part One sets out, inter alia, the main problems which result in the impossibility of establishing a single and sufficient legislative framework at EU level in the field of direct taxation. In Part Two, the CJEU seeks to address these problems through its extensive case law by covering, first of all, the interpretive gaps in the current \"positive harmonisation\" Directives (and in particular the Directives on the taxation applicable to Mergers, Divisions, Partial Divisions, Transfers of Assets and Exchanges of Shares, on Parent Companies and Subsidiaries, as well as on Interest and Royalty Payments), and the Commission's important role in this regard is also highlighted. In Part Three, the role of the Luxembourg Court is even further strengthened, as it gives a tax dimension to the fundamental EU freedoms of primary EU law (freedom of establishment of natural and legal persons, freedom to provide services and freedom of movement of capital), covers existing legislative gaps in the absence of EU harmonization measures in the field of direct taxation. Thus, through the \"negative harmonization\" procedure, it succeeds in delimiting the unlimited sovereign competence of the Member States in the field of direct taxation, which should not, in any case, go beyond the ultimate limits laid down by EU law, at national level, as well as at supranational through the conclusion of Double Taxation Conventions (DTCs) with other Member States. In view of that, the alleged justifications of public interest relied on by the national Governments before the Court of Justice are also of particular interest. In conclusion, the deadlock to date, confrontation between EU harmonization and national sovereignty in the field of direct taxation is still in full progress, while at the same time the EU Court continues to play its part, as a key regulator of the limits of direct taxation within the European Union."],"dc:identifier":["uoadl:2972406","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2972406"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Ο ρόλος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην εναρμόνιση της άμεσης φορολογίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:44:54Z"}