{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2973422"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2973422","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"To δικαίωμα επιφανείας επί δημοσίων κτημάτων από τη σκοπιά της ελευθερίας των συμβάσεων","abstract":"Το δικαίωμα επιφανείας συνιστά έναν ακόμη θεσμό οικονομικής αξιοποίησης των κειμένων στην ελληνική επικράτεια ακινήτων, γνωστό ήδη υπό το προϊσχύσαν βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο. Η κατάργησή του μετά την εισαγωγή του ισχύοντος Αστικού Κώδικα υπαγορεύτηκε πρωτίστως από τον προβληματισμό πολυδιάσπασης του δικαιώματος κυριότητας, η περιορισμένη βασιμότητα του οποίου έγινε μετά από χρόνια αντιληπτή με την μερική επανεισαγωγή του θεσμού της επιφανείας από τον Ν. 3986/2011. Ο σύγχρονος θεσμός, όμως, της επιφανείας διαφοροποιείται σημαντικά τόσο από αυτόν του προϊσχύοντος δικαίου όσο και από τους θεσπισθέντες σε αλλοδαπές έννομες τάξεις αντίστοιχους θεσμούς, υπό το πρίσμα των νέων οικονομικών και κοινωνικών περιστάσεων που καλείται να ρυθμίσει. Θα μπορούσε να παρατηρηθεί, μάλιστα, ότι με δεδομένο ότι ο νέος θεσμός της επιφανείας δύναται να συσταθεί μόνο επί δημοσίων κτημάτων, η συμβατική ελευθερία των ιδιωτών περιστέλλεται, στο μέτρο που η δυνατότητα επιλογής της επιφανείας αφαιρείται από τα διαπραγματευτικά εργαλεία τους ως μέσο αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας τους, λαμβάνοντας, βέβαια, υπ’ όψιν την ούτως ή άλλως περιορισμένη σημασία της δικαιοπρακτικής ελευθερίας στο πεδίο του εμπραγμάτου δικαίου. Από την επισκόπηση, όμως, των νέων ρυθμίσεων του δικαιώματος επιφανείας θα μπορούσε να γίνει λόγος για την καθιέρωση ενός ευέλικτου νομικού θεσμού που αποβλέπει, προεχόντως, στην αποτελεσματικότερη οικονομική αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, αφού στον αντισυμβαλλόμενο του Δημοσίου (κατά κύριο λόγο) ιδιώτη καταλείπεται ευρύ περιθώριο προσαρμογής του περιεχομένου της σχετικής συμβάσεως στις εκάστοτε συναλλακτικές ανάγκες του, με την ευχέρεια συνομολόγησης πρόσθετων όρων που είτε περιβάλλονται εμπράγματη ενέργεια και ισχύουν έναντι πάντων, κατά τις οικείες διατάξεις του άρθρου 20 του Ν. 3986/2011, είτε δημιουργούν απλή ενοχική δέσμευση μεταξύ των μερών.","abstract_html":"Το δικαίωμα επιφανείας συνιστά έναν ακόμη θεσμό οικονομικής αξιοποίησης των κειμένων στην ελληνική επικράτεια ακινήτων, γνωστό ήδη υπό το προϊσχύσαν βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο. Η κατάργησή του μετά την εισαγωγή του ισχύοντος Αστικού Κώδικα υπαγορεύτηκε πρωτίστως από τον προβληματισμό πολυδιάσπασης του δικαιώματος κυριότητας, η περιορισμένη βασιμότητα του οποίου έγινε μετά από χρόνια αντιληπτή με την μερική επανεισαγωγή του θεσμού της επιφανείας από τον Ν. 3986/2011. Ο σύγχρονος θεσμός, όμως, της επιφανείας διαφοροποιείται σημαντικά τόσο από αυτόν του προϊσχύοντος δικαίου όσο και από τους θεσπισθέντες σε αλλοδαπές έννομες τάξεις αντίστοιχους θεσμούς, υπό το πρίσμα των νέων οικονομικών και κοινωνικών περιστάσεων που καλείται να ρυθμίσει. Θα μπορούσε να παρατηρηθεί, μάλιστα, ότι με δεδομένο ότι ο νέος θεσμός της επιφανείας δύναται να συσταθεί μόνο επί δημοσίων κτημάτων, η συμβατική ελευθερία των ιδιωτών περιστέλλεται, στο μέτρο που η δυνατότητα επιλογής της επιφανείας αφαιρείται από τα διαπραγματευτικά εργαλεία τους ως μέσο αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας τους, λαμβάνοντας, βέβαια, υπ’ όψιν την ούτως ή άλλως περιορισμένη σημασία της δικαιοπρακτικής ελευθερίας στο πεδίο του εμπραγμάτου δικαίου. Από την επισκόπηση, όμως, των νέων ρυθμίσεων του δικαιώματος επιφανείας θα μπορούσε να γίνει λόγος για την καθιέρωση ενός ευέλικτου νομικού θεσμού που αποβλέπει, προεχόντως, στην αποτελεσματικότερη οικονομική αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, αφού στον αντισυμβαλλόμενο του Δημοσίου (κατά κύριο λόγο) ιδιώτη καταλείπεται ευρύ περιθώριο προσαρμογής του περιεχομένου της σχετικής συμβάσεως στις εκάστοτε συναλλακτικές ανάγκες του, με την ευχέρεια συνομολόγησης πρόσθετων όρων που είτε περιβάλλονται εμπράγματη ενέργεια και ισχύουν έναντι πάντων, κατά τις οικείες διατάξεις του άρθρου 20 του Ν. 3986/2011, είτε δημιουργούν απλή ενοχική δέσμευση μεταξύ των μερών.","abstract_has_math":false,"creators":["Σπυροπούλου Ελένη","Spyropoulou Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:45:01Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2973422"],"render_values":[{"text":"uoadl:2973422","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2973422","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2973422","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2973422","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σπυροπούλου Ελένη","Spyropoulou Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2973422","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2973422"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το δικαίωμα επιφανείας συνιστά έναν ακόμη θεσμό οικονομικής αξιοποίησης των κειμένων στην ελληνική επικράτεια ακινήτων, γνωστό ήδη υπό το προϊσχύσαν βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο. Η κατάργησή του μετά την εισαγωγή του ισχύοντος Αστικού Κώδικα υπαγορεύτηκε πρωτίστως από τον προβληματισμό πολυδιάσπασης του δικαιώματος κυριότητας, η περιορισμένη βασιμότητα του οποίου έγινε μετά από χρόνια αντιληπτή με την μερική επανεισαγωγή του θεσμού της επιφανείας από τον Ν. 3986/2011. Ο σύγχρονος θεσμός, όμως, της επιφανείας διαφοροποιείται σημαντικά τόσο από αυτόν του προϊσχύοντος δικαίου όσο και από τους θεσπισθέντες σε αλλοδαπές έννομες τάξεις αντίστοιχους θεσμούς, υπό το πρίσμα των νέων οικονομικών και κοινωνικών περιστάσεων που καλείται να ρυθμίσει. Θα μπορούσε να παρατηρηθεί, μάλιστα, ότι με δεδομένο ότι ο νέος θεσμός της επιφανείας δύναται να συσταθεί μόνο επί δημοσίων κτημάτων, η συμβατική ελευθερία των ιδιωτών περιστέλλεται, στο μέτρο που η δυνατότητα επιλογής της επιφανείας αφαιρείται από τα διαπραγματευτικά εργαλεία τους ως μέσο αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας τους, λαμβάνοντας, βέβαια, υπ’ όψιν την ούτως ή άλλως περιορισμένη σημασία της δικαιοπρακτικής ελευθερίας στο πεδίο του εμπραγμάτου δικαίου. Από την επισκόπηση, όμως, των νέων ρυθμίσεων του δικαιώματος επιφανείας θα μπορούσε να γίνει λόγος για την καθιέρωση ενός ευέλικτου νομικού θεσμού που αποβλέπει, προεχόντως, στην αποτελεσματικότερη οικονομική αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, αφού στον αντισυμβαλλόμενο του Δημοσίου (κατά κύριο λόγο) ιδιώτη καταλείπεται ευρύ περιθώριο προσαρμογής του περιεχομένου της σχετικής συμβάσεως στις εκάστοτε συναλλακτικές ανάγκες του, με την ευχέρεια συνομολόγησης πρόσθετων όρων που είτε περιβάλλονται εμπράγματη ενέργεια και ισχύουν έναντι πάντων, κατά τις οικείες διατάξεις του άρθρου 20 του Ν. 3986/2011, είτε δημιουργούν απλή ενοχική δέσμευση μεταξύ των μερών.","The right of superficies constitutes another institution of economic exploitation of greek public property, already known under the pre-existing Byzantine-Roman law. Its abolition after the introduction of the current Civil Code was dictated primarily by concerns related to the fragmentation of the right of ownership, the limited validity of which was realized after some decades with the partial re-introduction of the institution of superficies by Law 3986/2011. The modern institution of superficies, however, differs significantly from that of pre-existing law as well as from the corresponding institutions established in foreign legal orders, in the light of the new economic and social circumstances that it is called upon to regulate. It could be observed, in fact, that since the new institution of superficies can only be established on public property, the contractual freedom of individuals is curtailed, to the extent that the option of sperficies is removed from their negotiating tools, taking into account, of course, the already limited importance of contractual freedom in the field of property law. However, the review of the new regulations of the right of superficies could refer to the introduction of a flexible legal institution that aims, primarily, at the more efficient economic exploitation of the real estate of the State, since the contractor of the State, mainly individual may adapt the content of the relevant contract to its respective transaction needs, with the possibility of concluding additional terms that create either obligations in rem, according to the relevant provisions of article 20 of Law 3986/2011, or simple debt obligations between contracting parties."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["To δικαίωμα επιφανείας επί δημοσίων κτημάτων από τη σκοπιά της ελευθερίας των συμβάσεων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σπυροπούλου Ελένη","Spyropoulou Eleni"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Το δικαίωμα επιφανείας συνιστά έναν ακόμη θεσμό οικονομικής αξιοποίησης των κειμένων στην ελληνική επικράτεια ακινήτων, γνωστό ήδη υπό το προϊσχύσαν βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο. Η κατάργησή του μετά την εισαγωγή του ισχύοντος Αστικού Κώδικα υπαγορεύτηκε πρωτίστως από τον προβληματισμό πολυδιάσπασης του δικαιώματος κυριότητας, η περιορισμένη βασιμότητα του οποίου έγινε μετά από χρόνια αντιληπτή με την μερική επανεισαγωγή του θεσμού της επιφανείας από τον Ν. 3986/2011. Ο σύγχρονος θεσμός, όμως, της επιφανείας διαφοροποιείται σημαντικά τόσο από αυτόν του προϊσχύοντος δικαίου όσο και από τους θεσπισθέντες σε αλλοδαπές έννομες τάξεις αντίστοιχους θεσμούς, υπό το πρίσμα των νέων οικονομικών και κοινωνικών περιστάσεων που καλείται να ρυθμίσει. Θα μπορούσε να παρατηρηθεί, μάλιστα, ότι με δεδομένο ότι ο νέος θεσμός της επιφανείας δύναται να συσταθεί μόνο επί δημοσίων κτημάτων, η συμβατική ελευθερία των ιδιωτών περιστέλλεται, στο μέτρο που η δυνατότητα επιλογής της επιφανείας αφαιρείται από τα διαπραγματευτικά εργαλεία τους ως μέσο αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας τους, λαμβάνοντας, βέβαια, υπ’ όψιν την ούτως ή άλλως περιορισμένη σημασία της δικαιοπρακτικής ελευθερίας στο πεδίο του εμπραγμάτου δικαίου. Από την επισκόπηση, όμως, των νέων ρυθμίσεων του δικαιώματος επιφανείας θα μπορούσε να γίνει λόγος για την καθιέρωση ενός ευέλικτου νομικού θεσμού που αποβλέπει, προεχόντως, στην αποτελεσματικότερη οικονομική αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, αφού στον αντισυμβαλλόμενο του Δημοσίου (κατά κύριο λόγο) ιδιώτη καταλείπεται ευρύ περιθώριο προσαρμογής του περιεχομένου της σχετικής συμβάσεως στις εκάστοτε συναλλακτικές ανάγκες του, με την ευχέρεια συνομολόγησης πρόσθετων όρων που είτε περιβάλλονται εμπράγματη ενέργεια και ισχύουν έναντι πάντων, κατά τις οικείες διατάξεις του άρθρου 20 του Ν. 3986/2011, είτε δημιουργούν απλή ενοχική δέσμευση μεταξύ των μερών.","The right of superficies constitutes another institution of economic exploitation of greek public property, already known under the pre-existing Byzantine-Roman law. Its abolition after the introduction of the current Civil Code was dictated primarily by concerns related to the fragmentation of the right of ownership, the limited validity of which was realized after some decades with the partial re-introduction of the institution of superficies by Law 3986/2011. The modern institution of superficies, however, differs significantly from that of pre-existing law as well as from the corresponding institutions established in foreign legal orders, in the light of the new economic and social circumstances that it is called upon to regulate. It could be observed, in fact, that since the new institution of superficies can only be established on public property, the contractual freedom of individuals is curtailed, to the extent that the option of sperficies is removed from their negotiating tools, taking into account, of course, the already limited importance of contractual freedom in the field of property law. However, the review of the new regulations of the right of superficies could refer to the introduction of a flexible legal institution that aims, primarily, at the more efficient economic exploitation of the real estate of the State, since the contractor of the State, mainly individual may adapt the content of the relevant contract to its respective transaction needs, with the possibility of concluding additional terms that create either obligations in rem, according to the relevant provisions of article 20 of Law 3986/2011, or simple debt obligations between contracting parties."],"dc:identifier":["uoadl:2973422","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2973422"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["To δικαίωμα επιφανείας επί δημοσίων κτημάτων από τη σκοπιά της ελευθερίας των συμβάσεων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:45:01Z"}