{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2974121"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2974121","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο γενικός κανόνας απαγόρευσης καταχρήσεων του άρθρου 38 του κώδικα φορολογικής διαδικασίας","abstract":"Tα τελευταία χρόνια οι φορολογικές αρχές διεθνώς έχουν επιδοθεί στον αγώνα για την πάταξη του φαινομένου της κατάχρησης των διατάξεων της φορολογικής νομοθεσίας. Στον απόηχο των διεθνών φορολογικών σκανδάλων τα κράτη ανέλαβαν από κοινού σημαντικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση των πρακτικών κατάχρησης της φορολογικής νομοθεσίας. Στο πλαίσιο αυτό με το άρθρο 6 της Οδηγίας 2016/1164/ΕΕ (εφεξής ATAD Ι) θεσπίσθηκε ο Γενικός Κανόνας Απαγόρευσης των Καταχρήσεων (εφεξής Γ.Κ.Α.Κ.) για την αντιμετώπιση των καταχρηστικών φορολογικών πρακτικών, οι οποίες δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί με ειδικές διατάξεις απαγόρευσης των καταχρηστικών πρακτικών. Προς το σκοπό της εναρµόνισης µε το άρθρο 6 της Οδηγίας ATAD I το άρθρο 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 13 του Ν. 4607/2019, προβλέπει την γενική ρήτρα για την καταπολέμηση της κατάχρησης της φορολογικής νομοθεσίας. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί ο Γ.Κ.Α.Κ. του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και ιδίως: (α) η ανάλυση των προϋποθέσεων εφαρμογής του, υπό το φως των πορισμάτων της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως και των εθνικών Δικαστηρίων, (β) η παρουσίαση των συνεπειών από την εφαρμογή του από τις φορολογικές αρχές, (γ) η οριοθέτηση του πεδίου εφαρμογής του και (δ) η ανάδειξη της πρακτικής χρησιμότητάς του. Για την ολοκληρωμένη προσέγγιση της ερμηνείας του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας κατ’ αρχάς εξετάζονται οι διεθνείς και ευρωπαϊκές διακρατικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της κατάχρησης των φορολογικών διατάξεων και, στην συνέχεια, διενεργείται σύντομη αναφορά στους τρόπους, με βάση τους οποίους αντιμετωπίσθηκε το πρόβλημα αυτό στην χώρα μας πριν από την εισαγωγή του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Επίσης, επιχειρείται κριτική επισκόπηση των πιο πρόσφατων αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων και της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Τέλος, η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Γ.Κ.Α.Κ. αποτελεί ένα χρήσιμο νομικό εργαλείο για την καταπολέμηση της καταχρηστικής φοροαποφυγής αλλά θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο κατ’ εξαίρεση όταν υφίσταται πράγματι κατάχρηση της φορολογικής νομοθεσίας και πάντοτε με σεβασμό των δικαιωμάτων των φορολογουμένων.","abstract_html":"Tα τελευταία χρόνια οι φορολογικές αρχές διεθνώς έχουν επιδοθεί στον αγώνα για την πάταξη του φαινομένου της κατάχρησης των διατάξεων της φορολογικής νομοθεσίας. Στον απόηχο των διεθνών φορολογικών σκανδάλων τα κράτη ανέλαβαν από κοινού σημαντικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση των πρακτικών κατάχρησης της φορολογικής νομοθεσίας. Στο πλαίσιο αυτό με το άρθρο 6 της Οδηγίας 2016/1164/ΕΕ (εφεξής ATAD Ι) θεσπίσθηκε ο Γενικός Κανόνας Απαγόρευσης των Καταχρήσεων (εφεξής Γ.Κ.Α.Κ.) για την αντιμετώπιση των καταχρηστικών φορολογικών πρακτικών, οι οποίες δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί με ειδικές διατάξεις απαγόρευσης των καταχρηστικών πρακτικών. Προς το σκοπό της εναρµόνισης µε το άρθρο 6 της Οδηγίας ATAD I το άρθρο 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 13 του Ν. 4607/2019, προβλέπει την γενική ρήτρα για την καταπολέμηση της κατάχρησης της φορολογικής νομοθεσίας. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί ο Γ.Κ.Α.Κ. του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και ιδίως: (α) η ανάλυση των προϋποθέσεων εφαρμογής του, υπό το φως των πορισμάτων της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως και των εθνικών Δικαστηρίων, (β) η παρουσίαση των συνεπειών από την εφαρμογή του από τις φορολογικές αρχές, (γ) η οριοθέτηση του πεδίου εφαρμογής του και (δ) η ανάδειξη της πρακτικής χρησιμότητάς του. Για την ολοκληρωμένη προσέγγιση της ερμηνείας του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας κατ’ αρχάς εξετάζονται οι διεθνείς και ευρωπαϊκές διακρατικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της κατάχρησης των φορολογικών διατάξεων και, στην συνέχεια, διενεργείται σύντομη αναφορά στους τρόπους, με βάση τους οποίους αντιμετωπίσθηκε το πρόβλημα αυτό στην χώρα μας πριν από την εισαγωγή του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Επίσης, επιχειρείται κριτική επισκόπηση των πιο πρόσφατων αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων και της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Τέλος, η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Γ.Κ.Α.Κ. αποτελεί ένα χρήσιμο νομικό εργαλείο για την καταπολέμηση της καταχρηστικής φοροαποφυγής αλλά θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο κατ’ εξαίρεση όταν υφίσταται πράγματι κατάχρηση της φορολογικής νομοθεσίας και πάντοτε με σεβασμό των δικαιωμάτων των φορολογουμένων.","abstract_has_math":false,"creators":["Γκάνιου Αναστασία","Gkaniou Anastasia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:45:04Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2974121"],"render_values":[{"text":"uoadl:2974121","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2974121","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2974121","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2974121","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γκάνιου Αναστασία","Gkaniou Anastasia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2974121","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2974121"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Tα τελευταία χρόνια οι φορολογικές αρχές διεθνώς έχουν επιδοθεί στον αγώνα για την πάταξη του φαινομένου της κατάχρησης των διατάξεων της φορολογικής νομοθεσίας. Στον απόηχο των διεθνών φορολογικών σκανδάλων τα κράτη ανέλαβαν από κοινού σημαντικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση των πρακτικών κατάχρησης της φορολογικής νομοθεσίας. Στο πλαίσιο αυτό με το άρθρο 6 της Οδηγίας 2016/1164/ΕΕ (εφεξής ATAD Ι) θεσπίσθηκε ο Γενικός Κανόνας Απαγόρευσης των Καταχρήσεων (εφεξής Γ.Κ.Α.Κ.) για την αντιμετώπιση των καταχρηστικών φορολογικών πρακτικών, οι οποίες δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί με ειδικές διατάξεις απαγόρευσης των καταχρηστικών πρακτικών. Προς το σκοπό της εναρµόνισης µε το άρθρο 6 της Οδηγίας ATAD I το άρθρο 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 13 του Ν. 4607/2019, προβλέπει την γενική ρήτρα για την καταπολέμηση της κατάχρησης της φορολογικής νομοθεσίας. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί ο Γ.Κ.Α.Κ. του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και ιδίως: (α) η ανάλυση των προϋποθέσεων εφαρμογής του, υπό το φως των πορισμάτων της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως και των εθνικών Δικαστηρίων, (β) η παρουσίαση των συνεπειών από την εφαρμογή του από τις φορολογικές αρχές, (γ) η οριοθέτηση του πεδίου εφαρμογής του και (δ) η ανάδειξη της πρακτικής χρησιμότητάς του. Για την ολοκληρωμένη προσέγγιση της ερμηνείας του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας κατ’ αρχάς εξετάζονται οι διεθνείς και ευρωπαϊκές διακρατικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της κατάχρησης των φορολογικών διατάξεων και, στην συνέχεια, διενεργείται σύντομη αναφορά στους τρόπους, με βάση τους οποίους αντιμετωπίσθηκε το πρόβλημα αυτό στην χώρα μας πριν από την εισαγωγή του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Επίσης, επιχειρείται κριτική επισκόπηση των πιο πρόσφατων αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων και της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Τέλος, η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Γ.Κ.Α.Κ. αποτελεί ένα χρήσιμο νομικό εργαλείο για την καταπολέμηση της καταχρηστικής φοροαποφυγής αλλά θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο κατ’ εξαίρεση όταν υφίσταται πράγματι κατάχρηση της φορολογικής νομοθεσίας και πάντοτε με σεβασμό των δικαιωμάτων των φορολογουμένων.","In recent years, tax authorities worldwide have been engaged in the fight against the abuse of tax provisions. In the aftermath of international tax scandals, the states have jointly taken important initiatives to combat the abuse of tax legislation. Within this context, Article 6 of Directive 2016/1164/EU (hereinafter ATAD I) lays down the General Anti-Abuse Rule (hereinafter GAAR) to tackle abusive tax practices that have not yet been dealt with through specifically targeted provisions (SAARs). For the purpose of harmonisation with Article 6 of the ATAD I, Article 38 of the Greek Code of Tax Procedure, as amended by Article 13 of Law 4607/2019, provides for the General Anti – Abuse Clause to combat abuse of tax legislation. The present study examines the GAAR of Αrticle 38 of the Greek Code of Tax Procedure and in particular: (a) the analysis of the conditions for its application, in the light of the findings of the case law of the Court of Justice of the European Union and of the national courts, (b) the presentation of the legal consequences of its application by the tax authorities, (c) the delimitation of its scope of application and (d) the demonstration of its practical usefulness. For a comprehensive approach to the interpretation of article 38 of the Code of Tax Procedure, first of all, the international and European transnational initiatives to combat the abuse of tax provisions are examined and, then, a brief reference is made to the methods by which this problem was dealt with in our country before the introduction of Article 38 of the Code of Tax Procedure. Moreover, there is made a critical review of the most recent judgements of the national courts and the decisions of the Dispute Resolution Directorate of the Independent Public Revenue Authority. Finally, the study concludes that the GAAR is a useful legal instrument for combating abusive tax avoidance but should only be applied exceptionally when there is indeed an abuse of tax legislation and always with respect to the rights of taxpayers."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο γενικός κανόνας απαγόρευσης καταχρήσεων του άρθρου 38 του κώδικα φορολογικής διαδικασίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γκάνιου Αναστασία","Gkaniou Anastasia"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Tα τελευταία χρόνια οι φορολογικές αρχές διεθνώς έχουν επιδοθεί στον αγώνα για την πάταξη του φαινομένου της κατάχρησης των διατάξεων της φορολογικής νομοθεσίας. Στον απόηχο των διεθνών φορολογικών σκανδάλων τα κράτη ανέλαβαν από κοινού σημαντικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση των πρακτικών κατάχρησης της φορολογικής νομοθεσίας. Στο πλαίσιο αυτό με το άρθρο 6 της Οδηγίας 2016/1164/ΕΕ (εφεξής ATAD Ι) θεσπίσθηκε ο Γενικός Κανόνας Απαγόρευσης των Καταχρήσεων (εφεξής Γ.Κ.Α.Κ.) για την αντιμετώπιση των καταχρηστικών φορολογικών πρακτικών, οι οποίες δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί με ειδικές διατάξεις απαγόρευσης των καταχρηστικών πρακτικών. Προς το σκοπό της εναρµόνισης µε το άρθρο 6 της Οδηγίας ATAD I το άρθρο 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 13 του Ν. 4607/2019, προβλέπει την γενική ρήτρα για την καταπολέμηση της κατάχρησης της φορολογικής νομοθεσίας. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί ο Γ.Κ.Α.Κ. του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και ιδίως: (α) η ανάλυση των προϋποθέσεων εφαρμογής του, υπό το φως των πορισμάτων της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως και των εθνικών Δικαστηρίων, (β) η παρουσίαση των συνεπειών από την εφαρμογή του από τις φορολογικές αρχές, (γ) η οριοθέτηση του πεδίου εφαρμογής του και (δ) η ανάδειξη της πρακτικής χρησιμότητάς του. Για την ολοκληρωμένη προσέγγιση της ερμηνείας του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας κατ’ αρχάς εξετάζονται οι διεθνείς και ευρωπαϊκές διακρατικές πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της κατάχρησης των φορολογικών διατάξεων και, στην συνέχεια, διενεργείται σύντομη αναφορά στους τρόπους, με βάση τους οποίους αντιμετωπίσθηκε το πρόβλημα αυτό στην χώρα μας πριν από την εισαγωγή του άρθρου 38 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Επίσης, επιχειρείται κριτική επισκόπηση των πιο πρόσφατων αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων και της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Τέλος, η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Γ.Κ.Α.Κ. αποτελεί ένα χρήσιμο νομικό εργαλείο για την καταπολέμηση της καταχρηστικής φοροαποφυγής αλλά θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο κατ’ εξαίρεση όταν υφίσταται πράγματι κατάχρηση της φορολογικής νομοθεσίας και πάντοτε με σεβασμό των δικαιωμάτων των φορολογουμένων.","In recent years, tax authorities worldwide have been engaged in the fight against the abuse of tax provisions. In the aftermath of international tax scandals, the states have jointly taken important initiatives to combat the abuse of tax legislation. Within this context, Article 6 of Directive 2016/1164/EU (hereinafter ATAD I) lays down the General Anti-Abuse Rule (hereinafter GAAR) to tackle abusive tax practices that have not yet been dealt with through specifically targeted provisions (SAARs). For the purpose of harmonisation with Article 6 of the ATAD I, Article 38 of the Greek Code of Tax Procedure, as amended by Article 13 of Law 4607/2019, provides for the General Anti – Abuse Clause to combat abuse of tax legislation. The present study examines the GAAR of Αrticle 38 of the Greek Code of Tax Procedure and in particular: (a) the analysis of the conditions for its application, in the light of the findings of the case law of the Court of Justice of the European Union and of the national courts, (b) the presentation of the legal consequences of its application by the tax authorities, (c) the delimitation of its scope of application and (d) the demonstration of its practical usefulness. For a comprehensive approach to the interpretation of article 38 of the Code of Tax Procedure, first of all, the international and European transnational initiatives to combat the abuse of tax provisions are examined and, then, a brief reference is made to the methods by which this problem was dealt with in our country before the introduction of Article 38 of the Code of Tax Procedure. Moreover, there is made a critical review of the most recent judgements of the national courts and the decisions of the Dispute Resolution Directorate of the Independent Public Revenue Authority. Finally, the study concludes that the GAAR is a useful legal instrument for combating abusive tax avoidance but should only be applied exceptionally when there is indeed an abuse of tax legislation and always with respect to the rights of taxpayers."],"dc:identifier":["uoadl:2974121","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2974121"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Ο γενικός κανόνας απαγόρευσης καταχρήσεων του άρθρου 38 του κώδικα φορολογικής διαδικασίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:45:04Z"}