{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2975642"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2975642","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση μεσολαβητών της επίδρασης του δείκτη μάζας σώματος και του λόγου περιμέτρου μέσης προς περιμέτρο γοφών στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού στις γυναίκες: μια ανάλυση Μενδελιανής τυχαιοποίησης","abstract":"Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο καρκίνος με τη μεγαλύτερη επίπτωση και θνησιμότητα μεταξύ των γυναικών στα περισσότερα κράτη παγκοσμίως. Η μετάβαση αυτή αντικατοπτρίζει εξελίξεις στο πρότυπο ζωής που περιλαμβάνει τους αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου αυτής της κακοήθειας, όπως η παχυσαρκία. Η περίσσεια βάρους σήμερα έχει λάβει χαρακτήρα πανδημικής επέκτασης σε όλο τον πλανήτη. Οι επιδημιολογικές μελέτες επιβεβαιώνουν το παραπάνω εύρημα αναφορικά με τη συσχέτιση της παχυσαρκίας στον καρκίνο του μαστού, αλλά μονάχα στην υποκατηγορία του μετεμμηνοπαυσιακού καρκίνου του μαστού. Αντιθέτως, τα αποτελέσματα για τον καρκίνο στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι συχνά αντικρουόμενα μεταξύ τους, συχνά ωστόσο φαίνεται πως η παχυσαρκία έχει προστατευτική δράση. Το εύρημα αυτό συνιστά ένα παράδοξο και χρήζει περαιτέρω μελέτης. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να ξεπεράσεις τους περιορισμούς που θέτουν a priori οι επιδημιολογικές μελέτες εφαρμόζοντας τη μέθοδο της Μενδελιανής τυχαιοποίησης. Ο σκοπός της διακρίνεται στην εξέταση α) του βαθμού που οι μεταβλητές γονοτύπισης για τον προσδιορισμό της παχυσαρκίας, είτε γενικής (μέσω ΒΜΙ), είτε κεντρικής (μέσω WHR), επιδρούν αιτιακά στην ανάπτυξη του συνολικού και των υπότυπων του καρκίνου του μαστού στις γυναίκες και β) κυρίως, στη διασαφήνιση του πολυπαραγοντικού αυτού βιολογικού μηχανισμού μέσω της συμπερίληψης δευτερευόντων παραγόντων κινδύνου για τον καρκίνο του μαστού και απόδειξη του μεγέθους που η αρχική αιτιακή επίδραση της παχυσαρκίας διαμεσολαβείται από εκείνους Μεθολογία Εφαρμόστηκε η μέθοδος της Μενδελιανής τυχαιοποίησης δύο δειγμάτων και οι μέθοδοι ανάλυσης ευαισθησίας για την αξιολόγηση των παραδοχών των βοηθητικών μεταβλητών σε περιληπτικά δεδομένα. Ανευρέθηκαν 316 SNPs για το ΒΜΙ και 253 για το WHR, ενώ για τις δευτερογενείς εκθέσεις που μελετήθηκαν ανευρέθηκαν για τη CRP 48, για την ινσουλίνη νηστείας 37, για το Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 201, για την Τεστοστερόνη 88, για την iGF-1 200, για τα Τριγλυκερίδια 54, για την HDL 88, για τη LDL 78. Για τους δευτερογενείς φαινοτύπους, μελετήθηκε η σχέση μεσολάβησης στην κύρια έκθεση με την έκβαση και έπειτα συμπεριλήφθηκαν σε μοντέλο πολυπαραγοντικής μενδελιανής τυχαιοποίησης περιληπτικών δεδομένων με έκβαση μονάχα το συνολικό καρκίνο του μαστού. Τα περιληπτικά δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού αντλήθηκαν από το συνασπισμό BCAC και CIMBA ενώ τα περιληπτικά δεδομένα για τη συσχέτιση των SNPs με την παχυσαρκία αντλήθηκαν από δημοσιευμένες τη UKBB (για το BMI και το WHR). Οι GWAS από τις οποίες αντλήθηκαν τα δεδομένα για τη CRP ήταν οι HapMap και 1KG GWAS, για την Ινσουλίνη νηστείας ήταν εκείνη των Chen et al (2021), για το Σακχαρώδη Διαβήτη 2 εκείνη των Malagan et al (2018), για την IGF-1 και την τεστοστερόνη η UKBB, ενώ για τα λιπίδια η GWAS των Willer et al (2013). Αποτελέσματα Μελετώντας αρχικά τους βασικούς φαινοτύπους σε μονοπαραγοντικά μοντέλα δύο δειγμάτων προκύπτει πως τόσο για τον ολικό καρκίνο του μαστού, όσο και για τους υποτύπους του η γενετικά καθορισμένη γενική παχυσαρκία, όπως εκφράζεται από το ΒΜΙ , είναι προστατευτική στον κίνδυνο εμφάνισής του. Συγκεκριμένα, βάση της κύριας μεθόδου μας IVW προκύπτει πως για κάθε 5 kg/m^2 αύξηση του ΒΜΙ έχουμε προστασία ίση με 11%, OR= 0.89 (CI 95% : 0.83, 0.95). Συμβατές με αυτό το αποτέλεσμα ήταν και οι υπόλοιπες αναλύσεις ευαισθησίας (MR-Egger, Weighted Median, MR-PRESSO) τόσο για τον ολικό κίνδυνο , όσο και για τους υποτύπους του καρκίνου του μαστού, χωρίς ωστόσο τα αποτελέσματα να είναι στατιστικά σημαντικά πάντοτε. Παρόμοιο αποτέλεσμα σε μέγεθος και πρόσημο προέκυψε και για την κεντρική παχυσαρκία, όπως εκφράζεται από το WHR, όπου για κάθε αύξηση 0.07 του λόγου, παρατηρήσαμε OR IVW= 0.89 (CI 95%: 0.83, 0.97) , επομένως προστατευτική επίδραση επίσης. Συμβατά αποτελέσματα προκύπτουν και για τους υπόλοιπους υποτύπους για όλες τις αναλύσεις ευαισθησίας. Στη συνέχεια μελετήθηκε η σχέση των δευτερογενών φαινότυπων με την έκβαση. Από τη μελέτη των πιθανών μεσολαβητών, αφαιρέθηκαν οι φαινότυποι του Σακχαρώδη Διαβήτη 2 και της ινσουλίνης νηστείας, καθώς δεν αποδείχθηκε η αιτιακή επίδραση τους στη μελετώμενη έκβαση. Από το πολυπαραγοντικό μοντέλο για τον καρκίνο του μαστού, προκύπτει πως οι δευτερεύοντες φαινότυποι των λιπιδίων και της igf-1 μεσολαβούν το 36% και το 4% αντίστοιχα του προστατευτικού αποτελέσματος του ΒΜΙ, με συνέπεια το άμεσο αποτέλεσμα του ΒΜΙ να είναι λιγότερο προστατευτικό. Αντίστοιχα, στο πολυπαραγοντικό μοντέλο του WHR οι δευτερεύοντες φαινότυποι των λιπιδίων, της τεστοστερόνης και του igf-1 φαίνεται να επεξηγούν μέσω μεσολάβησης το 49%, 15% και 13% αντίστοιχα της αρχικής αιτιακής επίδρασης αντίστοιχα. Η άμεση αιτιακή επίδραση του WHR παραμένει προστατευτική αλλά σε μικρότερο βαθμό. Συμπεράσματα Τα αποτελέσματα της μελέτης φωτίζουν το βιο-παθοφυσιολογικό μονοπάτι μεταξύ παχυσαρκίας και καρκινογένεσης. Επιβεβαιώνουν ευρήματα προηγούμενων μενδελιανών μελετών και αντιβαίνουν σε εκείνα πολλών επιδημιολογικών μελετών παρατήρησης. Επιπλέον, αποδεικνύουν τη σχέση μεσολάβησης των λιπιδίων, του igf-1 και της τεστοστερόνης (για το WHR) εύρημα που δεν έχει μελετηθεί στο παρελθόν και προσθέτει στην προτεραία γνώση. Η μελέτη μας διατηρεί τα πλεονεκτήματα της μεθόδου που εφαρμόζει. Οι περιορισμοί της έγκεινται στην αδυναμία πλήρους απόδειξης της εγκυρότητας των προϋποθέσεων για τις γενετικές μεταβλητές που χρησιμοποιήθηκαν, γεγονός που χαρακτηρίζει όλες τις μελέτες αυτού του είδους. Περαιτέρω μελέτη και διερεύνηση και άλλων ενδεχόμενων μεσολαβητών, καθώς και άλλων πολυπαραγοντικων μοντέλων πέραν της μεσολάβησης, κρίνεται σκόπιμη.","abstract_html":"Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο καρκίνος με τη μεγαλύτερη επίπτωση και θνησιμότητα μεταξύ των γυναικών στα περισσότερα κράτη παγκοσμίως. Η μετάβαση αυτή αντικατοπτρίζει εξελίξεις στο πρότυπο ζωής που περιλαμβάνει τους αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου αυτής της κακοήθειας, όπως η παχυσαρκία. Η περίσσεια βάρους σήμερα έχει λάβει χαρακτήρα πανδημικής επέκτασης σε όλο τον πλανήτη. Οι επιδημιολογικές μελέτες επιβεβαιώνουν το παραπάνω εύρημα αναφορικά με τη συσχέτιση της παχυσαρκίας στον καρκίνο του μαστού, αλλά μονάχα στην υποκατηγορία του μετεμμηνοπαυσιακού καρκίνου του μαστού. Αντιθέτως, τα αποτελέσματα για τον καρκίνο στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι συχνά αντικρουόμενα μεταξύ τους, συχνά ωστόσο φαίνεται πως η παχυσαρκία έχει προστατευτική δράση. Το εύρημα αυτό συνιστά ένα παράδοξο και χρήζει περαιτέρω μελέτης. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να ξεπεράσεις τους περιορισμούς που θέτουν a priori οι επιδημιολογικές μελέτες εφαρμόζοντας τη μέθοδο της Μενδελιανής τυχαιοποίησης. Ο σκοπός της διακρίνεται στην εξέταση α) του βαθμού που οι μεταβλητές γονοτύπισης για τον προσδιορισμό της παχυσαρκίας, είτε γενικής (μέσω ΒΜΙ), είτε κεντρικής (μέσω WHR), επιδρούν αιτιακά στην ανάπτυξη του συνολικού και των υπότυπων του καρκίνου του μαστού στις γυναίκες και β) κυρίως, στη διασαφήνιση του πολυπαραγοντικού αυτού βιολογικού μηχανισμού μέσω της συμπερίληψης δευτερευόντων παραγόντων κινδύνου για τον καρκίνο του μαστού και απόδειξη του μεγέθους που η αρχική αιτιακή επίδραση της παχυσαρκίας διαμεσολαβείται από εκείνους Μεθολογία Εφαρμόστηκε η μέθοδος της Μενδελιανής τυχαιοποίησης δύο δειγμάτων και οι μέθοδοι ανάλυσης ευαισθησίας για την αξιολόγηση των παραδοχών των βοηθητικών μεταβλητών σε περιληπτικά δεδομένα. Ανευρέθηκαν 316 SNPs για το ΒΜΙ και 253 για το WHR, ενώ για τις δευτερογενείς εκθέσεις που μελετήθηκαν ανευρέθηκαν για τη CRP 48, για την ινσουλίνη νηστείας 37, για το Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 201, για την Τεστοστερόνη 88, για την iGF-1 200, για τα Τριγλυκερίδια 54, για την HDL 88, για τη LDL 78. Για τους δευτερογενείς φαινοτύπους, μελετήθηκε η σχέση μεσολάβησης στην κύρια έκθεση με την έκβαση και έπειτα συμπεριλήφθηκαν σε μοντέλο πολυπαραγοντικής μενδελιανής τυχαιοποίησης περιληπτικών δεδομένων με έκβαση μονάχα το συνολικό καρκίνο του μαστού. Τα περιληπτικά δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού αντλήθηκαν από το συνασπισμό BCAC και CIMBA ενώ τα περιληπτικά δεδομένα για τη συσχέτιση των SNPs με την παχυσαρκία αντλήθηκαν από δημοσιευμένες τη UKBB (για το BMI και το WHR). Οι GWAS από τις οποίες αντλήθηκαν τα δεδομένα για τη CRP ήταν οι HapMap και 1KG GWAS, για την Ινσουλίνη νηστείας ήταν εκείνη των Chen et al (2021), για το Σακχαρώδη Διαβήτη 2 εκείνη των Malagan et al (2018), για την IGF-1 και την τεστοστερόνη η UKBB, ενώ για τα λιπίδια η GWAS των Willer et al (2013). Αποτελέσματα Μελετώντας αρχικά τους βασικούς φαινοτύπους σε μονοπαραγοντικά μοντέλα δύο δειγμάτων προκύπτει πως τόσο για τον ολικό καρκίνο του μαστού, όσο και για τους υποτύπους του η γενετικά καθορισμένη γενική παχυσαρκία, όπως εκφράζεται από το ΒΜΙ , είναι προστατευτική στον κίνδυνο εμφάνισής του. Συγκεκριμένα, βάση της κύριας μεθόδου μας IVW προκύπτει πως για κάθε 5 kg/m^2 αύξηση του ΒΜΙ έχουμε προστασία ίση με 11%, OR= 0.89 (CI 95% : 0.83, 0.95). Συμβατές με αυτό το αποτέλεσμα ήταν και οι υπόλοιπες αναλύσεις ευαισθησίας (MR-Egger, Weighted Median, MR-PRESSO) τόσο για τον ολικό κίνδυνο , όσο και για τους υποτύπους του καρκίνου του μαστού, χωρίς ωστόσο τα αποτελέσματα να είναι στατιστικά σημαντικά πάντοτε. Παρόμοιο αποτέλεσμα σε μέγεθος και πρόσημο προέκυψε και για την κεντρική παχυσαρκία, όπως εκφράζεται από το WHR, όπου για κάθε αύξηση 0.07 του λόγου, παρατηρήσαμε OR IVW= 0.89 (CI 95%: 0.83, 0.97) , επομένως προστατευτική επίδραση επίσης. Συμβατά αποτελέσματα προκύπτουν και για τους υπόλοιπους υποτύπους για όλες τις αναλύσεις ευαισθησίας. Στη συνέχεια μελετήθηκε η σχέση των δευτερογενών φαινότυπων με την έκβαση. Από τη μελέτη των πιθανών μεσολαβητών, αφαιρέθηκαν οι φαινότυποι του Σακχαρώδη Διαβήτη 2 και της ινσουλίνης νηστείας, καθώς δεν αποδείχθηκε η αιτιακή επίδραση τους στη μελετώμενη έκβαση. Από το πολυπαραγοντικό μοντέλο για τον καρκίνο του μαστού, προκύπτει πως οι δευτερεύοντες φαινότυποι των λιπιδίων και της igf-1 μεσολαβούν το 36% και το 4% αντίστοιχα του προστατευτικού αποτελέσματος του ΒΜΙ, με συνέπεια το άμεσο αποτέλεσμα του ΒΜΙ να είναι λιγότερο προστατευτικό. Αντίστοιχα, στο πολυπαραγοντικό μοντέλο του WHR οι δευτερεύοντες φαινότυποι των λιπιδίων, της τεστοστερόνης και του igf-1 φαίνεται να επεξηγούν μέσω μεσολάβησης το 49%, 15% και 13% αντίστοιχα της αρχικής αιτιακής επίδρασης αντίστοιχα. Η άμεση αιτιακή επίδραση του WHR παραμένει προστατευτική αλλά σε μικρότερο βαθμό. Συμπεράσματα Τα αποτελέσματα της μελέτης φωτίζουν το βιο-παθοφυσιολογικό μονοπάτι μεταξύ παχυσαρκίας και καρκινογένεσης. Επιβεβαιώνουν ευρήματα προηγούμενων μενδελιανών μελετών και αντιβαίνουν σε εκείνα πολλών επιδημιολογικών μελετών παρατήρησης. Επιπλέον, αποδεικνύουν τη σχέση μεσολάβησης των λιπιδίων, του igf-1 και της τεστοστερόνης (για το WHR) εύρημα που δεν έχει μελετηθεί στο παρελθόν και προσθέτει στην προτεραία γνώση. Η μελέτη μας διατηρεί τα πλεονεκτήματα της μεθόδου που εφαρμόζει. Οι περιορισμοί της έγκεινται στην αδυναμία πλήρους απόδειξης της εγκυρότητας των προϋποθέσεων για τις γενετικές μεταβλητές που χρησιμοποιήθηκαν, γεγονός που χαρακτηρίζει όλες τις μελέτες αυτού του είδους. Περαιτέρω μελέτη και διερεύνηση και άλλων ενδεχόμενων μεσολαβητών, καθώς και άλλων πολυπαραγοντικων μοντέλων πέραν της μεσολάβησης, κρίνεται σκόπιμη.","abstract_has_math":false,"creators":["Τζάλη Ελένη","Tzali Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:45:15Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2975642"],"render_values":[{"text":"uoadl:2975642","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2975642","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2975642","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2975642","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τζάλη Ελένη","Tzali Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2975642","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2975642"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο καρκίνος με τη μεγαλύτερη επίπτωση και θνησιμότητα μεταξύ των γυναικών στα περισσότερα κράτη παγκοσμίως. Η μετάβαση αυτή αντικατοπτρίζει εξελίξεις στο πρότυπο ζωής που περιλαμβάνει τους αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου αυτής της κακοήθειας, όπως η παχυσαρκία. Η περίσσεια βάρους σήμερα έχει λάβει χαρακτήρα πανδημικής επέκτασης σε όλο τον πλανήτη. Οι επιδημιολογικές μελέτες επιβεβαιώνουν το παραπάνω εύρημα αναφορικά με τη συσχέτιση της παχυσαρκίας στον καρκίνο του μαστού, αλλά μονάχα στην υποκατηγορία του μετεμμηνοπαυσιακού καρκίνου του μαστού. Αντιθέτως, τα αποτελέσματα για τον καρκίνο στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι συχνά αντικρουόμενα μεταξύ τους, συχνά ωστόσο φαίνεται πως η παχυσαρκία έχει προστατευτική δράση. Το εύρημα αυτό συνιστά ένα παράδοξο και χρήζει περαιτέρω μελέτης. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να ξεπεράσεις τους περιορισμούς που θέτουν a priori οι επιδημιολογικές μελέτες εφαρμόζοντας τη μέθοδο της Μενδελιανής τυχαιοποίησης. Ο σκοπός της διακρίνεται στην εξέταση α) του βαθμού που οι μεταβλητές γονοτύπισης για τον προσδιορισμό της παχυσαρκίας, είτε γενικής (μέσω ΒΜΙ), είτε κεντρικής (μέσω WHR), επιδρούν αιτιακά στην ανάπτυξη του συνολικού και των υπότυπων του καρκίνου του μαστού στις γυναίκες και β) κυρίως, στη διασαφήνιση του πολυπαραγοντικού αυτού βιολογικού μηχανισμού μέσω της συμπερίληψης δευτερευόντων παραγόντων κινδύνου για τον καρκίνο του μαστού και απόδειξη του μεγέθους που η αρχική αιτιακή επίδραση της παχυσαρκίας διαμεσολαβείται από εκείνους Μεθολογία Εφαρμόστηκε η μέθοδος της Μενδελιανής τυχαιοποίησης δύο δειγμάτων και οι μέθοδοι ανάλυσης ευαισθησίας για την αξιολόγηση των παραδοχών των βοηθητικών μεταβλητών σε περιληπτικά δεδομένα. Ανευρέθηκαν 316 SNPs για το ΒΜΙ και 253 για το WHR, ενώ για τις δευτερογενείς εκθέσεις που μελετήθηκαν ανευρέθηκαν για τη CRP 48, για την ινσουλίνη νηστείας 37, για το Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 201, για την Τεστοστερόνη 88, για την iGF-1 200, για τα Τριγλυκερίδια 54, για την HDL 88, για τη LDL 78. Για τους δευτερογενείς φαινοτύπους, μελετήθηκε η σχέση μεσολάβησης στην κύρια έκθεση με την έκβαση και έπειτα συμπεριλήφθηκαν σε μοντέλο πολυπαραγοντικής μενδελιανής τυχαιοποίησης περιληπτικών δεδομένων με έκβαση μονάχα το συνολικό καρκίνο του μαστού. Τα περιληπτικά δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού αντλήθηκαν από το συνασπισμό BCAC και CIMBA ενώ τα περιληπτικά δεδομένα για τη συσχέτιση των SNPs με την παχυσαρκία αντλήθηκαν από δημοσιευμένες τη UKBB (για το BMI και το WHR). Οι GWAS από τις οποίες αντλήθηκαν τα δεδομένα για τη CRP ήταν οι HapMap και 1KG GWAS, για την Ινσουλίνη νηστείας ήταν εκείνη των Chen et al (2021), για το Σακχαρώδη Διαβήτη 2 εκείνη των Malagan et al (2018), για την IGF-1 και την τεστοστερόνη η UKBB, ενώ για τα λιπίδια η GWAS των Willer et al (2013). Αποτελέσματα Μελετώντας αρχικά τους βασικούς φαινοτύπους σε μονοπαραγοντικά μοντέλα δύο δειγμάτων προκύπτει πως τόσο για τον ολικό καρκίνο του μαστού, όσο και για τους υποτύπους του η γενετικά καθορισμένη γενική παχυσαρκία, όπως εκφράζεται από το ΒΜΙ , είναι προστατευτική στον κίνδυνο εμφάνισής του. Συγκεκριμένα, βάση της κύριας μεθόδου μας IVW προκύπτει πως για κάθε 5 kg/m^2 αύξηση του ΒΜΙ έχουμε προστασία ίση με 11%, OR= 0.89 (CI 95% : 0.83, 0.95). Συμβατές με αυτό το αποτέλεσμα ήταν και οι υπόλοιπες αναλύσεις ευαισθησίας (MR-Egger, Weighted Median, MR-PRESSO) τόσο για τον ολικό κίνδυνο , όσο και για τους υποτύπους του καρκίνου του μαστού, χωρίς ωστόσο τα αποτελέσματα να είναι στατιστικά σημαντικά πάντοτε. Παρόμοιο αποτέλεσμα σε μέγεθος και πρόσημο προέκυψε και για την κεντρική παχυσαρκία, όπως εκφράζεται από το WHR, όπου για κάθε αύξηση 0.07 του λόγου, παρατηρήσαμε OR IVW= 0.89 (CI 95%: 0.83, 0.97) , επομένως προστατευτική επίδραση επίσης. Συμβατά αποτελέσματα προκύπτουν και για τους υπόλοιπους υποτύπους για όλες τις αναλύσεις ευαισθησίας. Στη συνέχεια μελετήθηκε η σχέση των δευτερογενών φαινότυπων με την έκβαση. Από τη μελέτη των πιθανών μεσολαβητών, αφαιρέθηκαν οι φαινότυποι του Σακχαρώδη Διαβήτη 2 και της ινσουλίνης νηστείας, καθώς δεν αποδείχθηκε η αιτιακή επίδραση τους στη μελετώμενη έκβαση. Από το πολυπαραγοντικό μοντέλο για τον καρκίνο του μαστού, προκύπτει πως οι δευτερεύοντες φαινότυποι των λιπιδίων και της igf-1 μεσολαβούν το 36% και το 4% αντίστοιχα του προστατευτικού αποτελέσματος του ΒΜΙ, με συνέπεια το άμεσο αποτέλεσμα του ΒΜΙ να είναι λιγότερο προστατευτικό. Αντίστοιχα, στο πολυπαραγοντικό μοντέλο του WHR οι δευτερεύοντες φαινότυποι των λιπιδίων, της τεστοστερόνης και του igf-1 φαίνεται να επεξηγούν μέσω μεσολάβησης το 49%, 15% και 13% αντίστοιχα της αρχικής αιτιακής επίδρασης αντίστοιχα. Η άμεση αιτιακή επίδραση του WHR παραμένει προστατευτική αλλά σε μικρότερο βαθμό. Συμπεράσματα Τα αποτελέσματα της μελέτης φωτίζουν το βιο-παθοφυσιολογικό μονοπάτι μεταξύ παχυσαρκίας και καρκινογένεσης. Επιβεβαιώνουν ευρήματα προηγούμενων μενδελιανών μελετών και αντιβαίνουν σε εκείνα πολλών επιδημιολογικών μελετών παρατήρησης. Επιπλέον, αποδεικνύουν τη σχέση μεσολάβησης των λιπιδίων, του igf-1 και της τεστοστερόνης (για το WHR) εύρημα που δεν έχει μελετηθεί στο παρελθόν και προσθέτει στην προτεραία γνώση. Η μελέτη μας διατηρεί τα πλεονεκτήματα της μεθόδου που εφαρμόζει. Οι περιορισμοί της έγκεινται στην αδυναμία πλήρους απόδειξης της εγκυρότητας των προϋποθέσεων για τις γενετικές μεταβλητές που χρησιμοποιήθηκαν, γεγονός που χαρακτηρίζει όλες τις μελέτες αυτού του είδους. Περαιτέρω μελέτη και διερεύνηση και άλλων ενδεχόμενων μεσολαβητών, καθώς και άλλων πολυπαραγοντικων μοντέλων πέραν της μεσολάβησης, κρίνεται σκόπιμη.","Introduction Breast cancer ranks first amongst other cancers in incidence and mortality internationally for women, but recently also for both sexes. Advances in lifestyle and behavioral changes along the globe have played a significant role in that. One of them, particularly widespread, is weight excess, which during the last 30 years has developed into a pandemic. Post-menopausal breast cancer is strongly positively linked to obesity in epidemiological studies, but this is not always the case for premenopausal. The cause of this paradox has not yet been clarified, so in this study there is the intention of a further understanding of obesity’s biological path to carcinogenesis via the application of Mendelian randomization method. Aim of this study is a) to examine the direction and quantity of the causal effect of genotyped data for general (expressed in BMI measures) and central obesity (expressed in WHR measures) to the danger of getting breast cancer (total, and subtypes) b) to expand the first part by applying multivariable models of this association, in which, secondary variables are examined as possible mediators for the endpoint of total breast cancer. Methodology We applied the method of two- sample Mendelian randomization, along with sensitivity analysis for the evaluation of MR assumptions in summary-level data, and multivariable Mendelian Randomization. We found in total 316 SNPs for BMI, 253 for WHR as our primary phenotypes and 48 SNPs for CRP, 37 for fasting insulin, 201 for Diabetes Mellitus type 2, 88 for Testosterone, 200 for igf-1, 54 for Triglycerides, 88 for HDL, 78 for LDL, as our secondary phenotypes. Summary data for breast cancer cases and controls were taken from the BCAC and CIMBA consortium (133.384 cases and 113.789 controls), while the summary data for the association with general obesity came from large published GWAS such as UKBB (BMI, WHR, IGF-1, Testosterone), HapMap and 1KG GWAS for CRP, Chen et al (2021) for FI, Malagan et al (2018) for T2DM and Willer et al (2013) for lipids. Results In our univariate MR models, we concluded that BMI and WHR both have a protective impact in breast cancer risk. The results remained protective in all sensitivity analysis applied (Weighted Median, MR-Egger, MR-PRESSO). For 5 kg/m^2 increase in BMI, the OR of IVW random effects was OR= 0.89 (CI 95%: 0.83, 0.95) (11% protective effect), as also, for 0.07 increase in WHR the OR of IVW random effects was OR IVW=0.89 (CI 95%: 0.83, 0.97). From the secondary phenotypes investigated, we did not confirm a causal effect for T2DM and FI, thus, these two, were withheld from further analysis. From the multivariable model for total breast cancer and BMI, lipids and igf-1 were the main mediators of the association, mediating 38% and 4%, respectively. On the multivariable model, concerning the WHR and its effect on total breast cancer risk, the secondary phenotypes that were mediating the association were lipids, testosterone, and igf-1, with an effect of 49%, 15% and 13%, respectively. The direct effect of primary phenotypes remained protective in both MVMR models, although decreased. Conclusion Our study confirms the protective effect of genetic predisposition to obesity in breast cancer risk, a finding which is in accordance with published mendelian randomization studies. Furthermore, it adds to previous knowledge the identification of possible mediators of the association, indicating that lipids, igfd-1 and testosterone (for WHR) play an important role in the carcinogenesis path caused by obesity. Surpassing the restrictions of classical epidemiology, mendelian randomization is a promising alternative method that gains recognition and has opened a broader field for study. Nevertheless, its innate restrictions, as the inability to prove the accuracy and validity of its assumptions, remain. Future research is needed to fully understand the associations proven here."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση μεσολαβητών της επίδρασης του δείκτη μάζας σώματος και του λόγου περιμέτρου μέσης προς περιμέτρο γοφών στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού στις γυναίκες: μια ανάλυση Μενδελιανής τυχαιοποίησης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τζάλη Ελένη","Tzali Eleni"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο καρκίνος με τη μεγαλύτερη επίπτωση και θνησιμότητα μεταξύ των γυναικών στα περισσότερα κράτη παγκοσμίως. Η μετάβαση αυτή αντικατοπτρίζει εξελίξεις στο πρότυπο ζωής που περιλαμβάνει τους αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου αυτής της κακοήθειας, όπως η παχυσαρκία. Η περίσσεια βάρους σήμερα έχει λάβει χαρακτήρα πανδημικής επέκτασης σε όλο τον πλανήτη. Οι επιδημιολογικές μελέτες επιβεβαιώνουν το παραπάνω εύρημα αναφορικά με τη συσχέτιση της παχυσαρκίας στον καρκίνο του μαστού, αλλά μονάχα στην υποκατηγορία του μετεμμηνοπαυσιακού καρκίνου του μαστού. Αντιθέτως, τα αποτελέσματα για τον καρκίνο στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι συχνά αντικρουόμενα μεταξύ τους, συχνά ωστόσο φαίνεται πως η παχυσαρκία έχει προστατευτική δράση. Το εύρημα αυτό συνιστά ένα παράδοξο και χρήζει περαιτέρω μελέτης. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να ξεπεράσεις τους περιορισμούς που θέτουν a priori οι επιδημιολογικές μελέτες εφαρμόζοντας τη μέθοδο της Μενδελιανής τυχαιοποίησης. Ο σκοπός της διακρίνεται στην εξέταση α) του βαθμού που οι μεταβλητές γονοτύπισης για τον προσδιορισμό της παχυσαρκίας, είτε γενικής (μέσω ΒΜΙ), είτε κεντρικής (μέσω WHR), επιδρούν αιτιακά στην ανάπτυξη του συνολικού και των υπότυπων του καρκίνου του μαστού στις γυναίκες και β) κυρίως, στη διασαφήνιση του πολυπαραγοντικού αυτού βιολογικού μηχανισμού μέσω της συμπερίληψης δευτερευόντων παραγόντων κινδύνου για τον καρκίνο του μαστού και απόδειξη του μεγέθους που η αρχική αιτιακή επίδραση της παχυσαρκίας διαμεσολαβείται από εκείνους Μεθολογία Εφαρμόστηκε η μέθοδος της Μενδελιανής τυχαιοποίησης δύο δειγμάτων και οι μέθοδοι ανάλυσης ευαισθησίας για την αξιολόγηση των παραδοχών των βοηθητικών μεταβλητών σε περιληπτικά δεδομένα. Ανευρέθηκαν 316 SNPs για το ΒΜΙ και 253 για το WHR, ενώ για τις δευτερογενείς εκθέσεις που μελετήθηκαν ανευρέθηκαν για τη CRP 48, για την ινσουλίνη νηστείας 37, για το Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 201, για την Τεστοστερόνη 88, για την iGF-1 200, για τα Τριγλυκερίδια 54, για την HDL 88, για τη LDL 78. Για τους δευτερογενείς φαινοτύπους, μελετήθηκε η σχέση μεσολάβησης στην κύρια έκθεση με την έκβαση και έπειτα συμπεριλήφθηκαν σε μοντέλο πολυπαραγοντικής μενδελιανής τυχαιοποίησης περιληπτικών δεδομένων με έκβαση μονάχα το συνολικό καρκίνο του μαστού. Τα περιληπτικά δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού αντλήθηκαν από το συνασπισμό BCAC και CIMBA ενώ τα περιληπτικά δεδομένα για τη συσχέτιση των SNPs με την παχυσαρκία αντλήθηκαν από δημοσιευμένες τη UKBB (για το BMI και το WHR). Οι GWAS από τις οποίες αντλήθηκαν τα δεδομένα για τη CRP ήταν οι HapMap και 1KG GWAS, για την Ινσουλίνη νηστείας ήταν εκείνη των Chen et al (2021), για το Σακχαρώδη Διαβήτη 2 εκείνη των Malagan et al (2018), για την IGF-1 και την τεστοστερόνη η UKBB, ενώ για τα λιπίδια η GWAS των Willer et al (2013). Αποτελέσματα Μελετώντας αρχικά τους βασικούς φαινοτύπους σε μονοπαραγοντικά μοντέλα δύο δειγμάτων προκύπτει πως τόσο για τον ολικό καρκίνο του μαστού, όσο και για τους υποτύπους του η γενετικά καθορισμένη γενική παχυσαρκία, όπως εκφράζεται από το ΒΜΙ , είναι προστατευτική στον κίνδυνο εμφάνισής του. Συγκεκριμένα, βάση της κύριας μεθόδου μας IVW προκύπτει πως για κάθε 5 kg/m^2 αύξηση του ΒΜΙ έχουμε προστασία ίση με 11%, OR= 0.89 (CI 95% : 0.83, 0.95). Συμβατές με αυτό το αποτέλεσμα ήταν και οι υπόλοιπες αναλύσεις ευαισθησίας (MR-Egger, Weighted Median, MR-PRESSO) τόσο για τον ολικό κίνδυνο , όσο και για τους υποτύπους του καρκίνου του μαστού, χωρίς ωστόσο τα αποτελέσματα να είναι στατιστικά σημαντικά πάντοτε. Παρόμοιο αποτέλεσμα σε μέγεθος και πρόσημο προέκυψε και για την κεντρική παχυσαρκία, όπως εκφράζεται από το WHR, όπου για κάθε αύξηση 0.07 του λόγου, παρατηρήσαμε OR IVW= 0.89 (CI 95%: 0.83, 0.97) , επομένως προστατευτική επίδραση επίσης. Συμβατά αποτελέσματα προκύπτουν και για τους υπόλοιπους υποτύπους για όλες τις αναλύσεις ευαισθησίας. Στη συνέχεια μελετήθηκε η σχέση των δευτερογενών φαινότυπων με την έκβαση. Από τη μελέτη των πιθανών μεσολαβητών, αφαιρέθηκαν οι φαινότυποι του Σακχαρώδη Διαβήτη 2 και της ινσουλίνης νηστείας, καθώς δεν αποδείχθηκε η αιτιακή επίδραση τους στη μελετώμενη έκβαση. Από το πολυπαραγοντικό μοντέλο για τον καρκίνο του μαστού, προκύπτει πως οι δευτερεύοντες φαινότυποι των λιπιδίων και της igf-1 μεσολαβούν το 36% και το 4% αντίστοιχα του προστατευτικού αποτελέσματος του ΒΜΙ, με συνέπεια το άμεσο αποτέλεσμα του ΒΜΙ να είναι λιγότερο προστατευτικό. Αντίστοιχα, στο πολυπαραγοντικό μοντέλο του WHR οι δευτερεύοντες φαινότυποι των λιπιδίων, της τεστοστερόνης και του igf-1 φαίνεται να επεξηγούν μέσω μεσολάβησης το 49%, 15% και 13% αντίστοιχα της αρχικής αιτιακής επίδρασης αντίστοιχα. Η άμεση αιτιακή επίδραση του WHR παραμένει προστατευτική αλλά σε μικρότερο βαθμό. Συμπεράσματα Τα αποτελέσματα της μελέτης φωτίζουν το βιο-παθοφυσιολογικό μονοπάτι μεταξύ παχυσαρκίας και καρκινογένεσης. Επιβεβαιώνουν ευρήματα προηγούμενων μενδελιανών μελετών και αντιβαίνουν σε εκείνα πολλών επιδημιολογικών μελετών παρατήρησης. Επιπλέον, αποδεικνύουν τη σχέση μεσολάβησης των λιπιδίων, του igf-1 και της τεστοστερόνης (για το WHR) εύρημα που δεν έχει μελετηθεί στο παρελθόν και προσθέτει στην προτεραία γνώση. Η μελέτη μας διατηρεί τα πλεονεκτήματα της μεθόδου που εφαρμόζει. Οι περιορισμοί της έγκεινται στην αδυναμία πλήρους απόδειξης της εγκυρότητας των προϋποθέσεων για τις γενετικές μεταβλητές που χρησιμοποιήθηκαν, γεγονός που χαρακτηρίζει όλες τις μελέτες αυτού του είδους. Περαιτέρω μελέτη και διερεύνηση και άλλων ενδεχόμενων μεσολαβητών, καθώς και άλλων πολυπαραγοντικων μοντέλων πέραν της μεσολάβησης, κρίνεται σκόπιμη.","Introduction Breast cancer ranks first amongst other cancers in incidence and mortality internationally for women, but recently also for both sexes. Advances in lifestyle and behavioral changes along the globe have played a significant role in that. One of them, particularly widespread, is weight excess, which during the last 30 years has developed into a pandemic. Post-menopausal breast cancer is strongly positively linked to obesity in epidemiological studies, but this is not always the case for premenopausal. The cause of this paradox has not yet been clarified, so in this study there is the intention of a further understanding of obesity’s biological path to carcinogenesis via the application of Mendelian randomization method. Aim of this study is a) to examine the direction and quantity of the causal effect of genotyped data for general (expressed in BMI measures) and central obesity (expressed in WHR measures) to the danger of getting breast cancer (total, and subtypes) b) to expand the first part by applying multivariable models of this association, in which, secondary variables are examined as possible mediators for the endpoint of total breast cancer. Methodology We applied the method of two- sample Mendelian randomization, along with sensitivity analysis for the evaluation of MR assumptions in summary-level data, and multivariable Mendelian Randomization. We found in total 316 SNPs for BMI, 253 for WHR as our primary phenotypes and 48 SNPs for CRP, 37 for fasting insulin, 201 for Diabetes Mellitus type 2, 88 for Testosterone, 200 for igf-1, 54 for Triglycerides, 88 for HDL, 78 for LDL, as our secondary phenotypes. Summary data for breast cancer cases and controls were taken from the BCAC and CIMBA consortium (133.384 cases and 113.789 controls), while the summary data for the association with general obesity came from large published GWAS such as UKBB (BMI, WHR, IGF-1, Testosterone), HapMap and 1KG GWAS for CRP, Chen et al (2021) for FI, Malagan et al (2018) for T2DM and Willer et al (2013) for lipids. Results In our univariate MR models, we concluded that BMI and WHR both have a protective impact in breast cancer risk. The results remained protective in all sensitivity analysis applied (Weighted Median, MR-Egger, MR-PRESSO). For 5 kg/m^2 increase in BMI, the OR of IVW random effects was OR= 0.89 (CI 95%: 0.83, 0.95) (11% protective effect), as also, for 0.07 increase in WHR the OR of IVW random effects was OR IVW=0.89 (CI 95%: 0.83, 0.97). From the secondary phenotypes investigated, we did not confirm a causal effect for T2DM and FI, thus, these two, were withheld from further analysis. From the multivariable model for total breast cancer and BMI, lipids and igf-1 were the main mediators of the association, mediating 38% and 4%, respectively. On the multivariable model, concerning the WHR and its effect on total breast cancer risk, the secondary phenotypes that were mediating the association were lipids, testosterone, and igf-1, with an effect of 49%, 15% and 13%, respectively. The direct effect of primary phenotypes remained protective in both MVMR models, although decreased. Conclusion Our study confirms the protective effect of genetic predisposition to obesity in breast cancer risk, a finding which is in accordance with published mendelian randomization studies. Furthermore, it adds to previous knowledge the identification of possible mediators of the association, indicating that lipids, igfd-1 and testosterone (for WHR) play an important role in the carcinogenesis path caused by obesity. Surpassing the restrictions of classical epidemiology, mendelian randomization is a promising alternative method that gains recognition and has opened a broader field for study. Nevertheless, its innate restrictions, as the inability to prove the accuracy and validity of its assumptions, remain. Future research is needed to fully understand the associations proven here."],"dc:identifier":["uoadl:2975642","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2975642"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Διερεύνηση μεσολαβητών της επίδρασης του δείκτη μάζας σώματος και του λόγου περιμέτρου μέσης προς περιμέτρο γοφών στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού στις γυναίκες: μια ανάλυση Μενδελιανής τυχαιοποίησης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:45:15Z"}