{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:2975712"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:2975712","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ανίχνευση και μελέτη παραλλαγών σε γονίδια που προδιαθέτουν για την εμφάνιση της νόσου Alzheimer από δεδομένα αλληλούχησης επόμενης γενιάς","abstract":"ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η άνοια, μια ομάδα νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, πλήττει σήμερα περίπου 55 εκατομμύρια ανθρώπους και εκπροσωπείται στο 60-70% από τη νόσο Alzheimer. Μόνο ένα μικρό ποσοστό της νόσου Alzheimer έχει βρεθεί να οφείλεται σε γνωστές γονιδιακές παραλλαγές 3 γονιδίων (APP, PSEN1 και PSEN2) και σχετίζεται με την πρώιμη εκδήλωση της νόσου. Η τυπική μορφή της νόσου, που εκδηλώνεται σε όψιμη ηλικία, αποτελεί ένα πολυσύνθετο σύστημα επηρεαζόμενο αλληλένδετα από περιβαλλοντικούς και γονιδιακούς παράγοντες, οι περισσότεροι εκ των οποίων παραμένουν άγνωστοι. Θεωρείται ότι έως και 70% του κινδύνου για εμφάνιση νόσου Alzheimer έχει γενετική αιτιολογία και ο αριθμός γονιδίων που εμπλέκονται στην εξίσωση συνεχώς αυξάνεται. ΣΚΟΠΟΣ: Ο στόχος της παρούσας μελέτης κοορτής είναι ο εντοπισμός, για πρώτη φορά, στον ελληνικό πληθυσμό γενετικών παραλλαγών σε γονίδια που έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση της νόσου Alzheimer πρώιμης και όψιμης εκδήλωσης, η αξιολόγηση και η κατηγοριοποίηση των παραλλαγών αυτών σύμφωνα με την παθογονικότητά τους. Επίσης, η γενετική διερεύνηση δείγματος ασθενή με κλινική διάγνωση νόσου Alzheimer, ο οποίος και κατάληξε. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Πραγματοποιήθηκε, εκ’ νέου, ανάλυση των δεδομένων αλληλούχησης επόμενης γενιάς των παιδιατρικών περιστατικών που είχαν σταλεί για διάγνωση στο Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής από το 2017 έως και το 2021 και βρίσκονταν καταχωρημένα στην τράπεζα δεδομένων του Εργαστηρίου. Συγκεκριμένα αναλύθηκαν συνολικά 250 περιστατικά (150 WES και 100 CES), και στη συνέχεια αναζητήθηκαν τα γενετικά αίτια της νόσου σε ένα ασθενή με Alzheimer. Η ανάλυση εστίασε στα 23 συνολικά γονίδια που θεωρήθηκαν πιο σημαντικά με βάση τη βιβλιογραφία. Οι γενετικές παραλλαγές εντοπίστηκαν μέσω του προγράμματος βιοπληροφορικής VarAFT. Ο χαρακτηρισμός και η κατάταξη των παραλλαγών έγινε με τη χρήση γνωστών γενετικών βάσεων δεδομένων (GnomAD, ClinVar κ.α.) και μεταβάσεων (VarSome, Franklin). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η επεξεργασία των δεδομένων απέδωσε 24 παραλλαγές στα γονίδια πρώιμης εκδήλωσης με (6 στο APP, 14 στο PSEN2 και 4 στο PSEN1). Εντοπίστηκε σημαντικός αριθμός παραλλαγών και στα γονίδια όψιμης εκδήλωσης (190 παραλλαγές σε 20 γονίδια) της νόσου. Ανάμεσά στο σύνολο των παραλλαγών εντοπίστηκαν σπάνιες πιθανώς παθογόνες παραλλαγές (APP rs780284265 και ADAM10 rs61751103), μια παθογόνος (PICALM rs1273658262), παραλλαγές με έντονη συσχέτιση με τη νόσο Alzheimer (SORL1 rs762176154 και ADAM10 rs61751103) και συγκεκριμένες με προστατευτική επίδραση (APP rs1800557 και CR1 rs3738467). Η ανάλυση του περιστατικού απέδωσε 4 ουδέτερες παραλλαγές στο γονίδιο PSEN2 και την παθογόνο παραλλαγή rs201459392 στο γονίδιο LRRK2 που σχετίζεται με αυτοσωμική επικρατή νόσο Parkinson και το φαινότυπο του ασθενή. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η νόσος Alzheimer είναι ίσως το μεγαλύτερο υγειονομικό πρόβλημα του 21ου αιώνα. Τα διαθέσιμα γενετικά δεδομένα από ασθενείς είναι ελάχιστα και πληθυσμοί όπως ο ελληνικός δεν έχουν βάσεις δεδομένων ασθενών ή υγειών ατόμων για να υποστηρίξουν το χαρακτηρισμό των γενετικών παραλλαγών με βάση πληθυσμιακές συχνοότητες. Η παρούσα μελέτη είναι μια προσπάθεια να αξιοποιηθούν δεδομένα επόμενης γενιάς και να διερευνηθεί η συχνότητα σπάνιων παραλλαγών σε ένα μεγάλο αριθμό σχετιζόμενων με τη νόσο γονιδίων. Η αναφορά, η βιβλιογραφική έρευνα και ο χαρακτηρισμός των παραλλαγών είναι κρίσιμης σημασίας για την ανάπτυξη της έρευνας, για την αναγνώριση των γενετικών αιτιών και ενδεχομένως της θεραπευτικής προσέγγισης της νόσου.","abstract_html":"ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η άνοια, μια ομάδα νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, πλήττει σήμερα περίπου 55 εκατομμύρια ανθρώπους και εκπροσωπείται στο 60-70% από τη νόσο Alzheimer. Μόνο ένα μικρό ποσοστό της νόσου Alzheimer έχει βρεθεί να οφείλεται σε γνωστές γονιδιακές παραλλαγές 3 γονιδίων (APP, PSEN1 και PSEN2) και σχετίζεται με την πρώιμη εκδήλωση της νόσου. Η τυπική μορφή της νόσου, που εκδηλώνεται σε όψιμη ηλικία, αποτελεί ένα πολυσύνθετο σύστημα επηρεαζόμενο αλληλένδετα από περιβαλλοντικούς και γονιδιακούς παράγοντες, οι περισσότεροι εκ των οποίων παραμένουν άγνωστοι. Θεωρείται ότι έως και 70% του κινδύνου για εμφάνιση νόσου Alzheimer έχει γενετική αιτιολογία και ο αριθμός γονιδίων που εμπλέκονται στην εξίσωση συνεχώς αυξάνεται. ΣΚΟΠΟΣ: Ο στόχος της παρούσας μελέτης κοορτής είναι ο εντοπισμός, για πρώτη φορά, στον ελληνικό πληθυσμό γενετικών παραλλαγών σε γονίδια που έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση της νόσου Alzheimer πρώιμης και όψιμης εκδήλωσης, η αξιολόγηση και η κατηγοριοποίηση των παραλλαγών αυτών σύμφωνα με την παθογονικότητά τους. Επίσης, η γενετική διερεύνηση δείγματος ασθενή με κλινική διάγνωση νόσου Alzheimer, ο οποίος και κατάληξε. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Πραγματοποιήθηκε, εκ’ νέου, ανάλυση των δεδομένων αλληλούχησης επόμενης γενιάς των παιδιατρικών περιστατικών που είχαν σταλεί για διάγνωση στο Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής από το 2017 έως και το 2021 και βρίσκονταν καταχωρημένα στην τράπεζα δεδομένων του Εργαστηρίου. Συγκεκριμένα αναλύθηκαν συνολικά 250 περιστατικά (150 WES και 100 CES), και στη συνέχεια αναζητήθηκαν τα γενετικά αίτια της νόσου σε ένα ασθενή με Alzheimer. Η ανάλυση εστίασε στα 23 συνολικά γονίδια που θεωρήθηκαν πιο σημαντικά με βάση τη βιβλιογραφία. Οι γενετικές παραλλαγές εντοπίστηκαν μέσω του προγράμματος βιοπληροφορικής VarAFT. Ο χαρακτηρισμός και η κατάταξη των παραλλαγών έγινε με τη χρήση γνωστών γενετικών βάσεων δεδομένων (GnomAD, ClinVar κ.α.) και μεταβάσεων (VarSome, Franklin). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η επεξεργασία των δεδομένων απέδωσε 24 παραλλαγές στα γονίδια πρώιμης εκδήλωσης με (6 στο APP, 14 στο PSEN2 και 4 στο PSEN1). Εντοπίστηκε σημαντικός αριθμός παραλλαγών και στα γονίδια όψιμης εκδήλωσης (190 παραλλαγές σε 20 γονίδια) της νόσου. Ανάμεσά στο σύνολο των παραλλαγών εντοπίστηκαν σπάνιες πιθανώς παθογόνες παραλλαγές (APP rs780284265 και ADAM10 rs61751103), μια παθογόνος (PICALM rs1273658262), παραλλαγές με έντονη συσχέτιση με τη νόσο Alzheimer (SORL1 rs762176154 και ADAM10 rs61751103) και συγκεκριμένες με προστατευτική επίδραση (APP rs1800557 και CR1 rs3738467). Η ανάλυση του περιστατικού απέδωσε 4 ουδέτερες παραλλαγές στο γονίδιο PSEN2 και την παθογόνο παραλλαγή rs201459392 στο γονίδιο LRRK2 που σχετίζεται με αυτοσωμική επικρατή νόσο Parkinson και το φαινότυπο του ασθενή. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η νόσος Alzheimer είναι ίσως το μεγαλύτερο υγειονομικό πρόβλημα του 21ου αιώνα. Τα διαθέσιμα γενετικά δεδομένα από ασθενείς είναι ελάχιστα και πληθυσμοί όπως ο ελληνικός δεν έχουν βάσεις δεδομένων ασθενών ή υγειών ατόμων για να υποστηρίξουν το χαρακτηρισμό των γενετικών παραλλαγών με βάση πληθυσμιακές συχνοότητες. Η παρούσα μελέτη είναι μια προσπάθεια να αξιοποιηθούν δεδομένα επόμενης γενιάς και να διερευνηθεί η συχνότητα σπάνιων παραλλαγών σε ένα μεγάλο αριθμό σχετιζόμενων με τη νόσο γονιδίων. Η αναφορά, η βιβλιογραφική έρευνα και ο χαρακτηρισμός των παραλλαγών είναι κρίσιμης σημασίας για την ανάπτυξη της έρευνας, για την αναγνώριση των γενετικών αιτιών και ενδεχομένως της θεραπευτικής προσέγγισης της νόσου.","abstract_has_math":false,"creators":["Πλαβός Κωνσταντίνος","Plavos Konstantinos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:45:15Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2975712"],"render_values":[{"text":"uoadl:2975712","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2975712","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2975712","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A2975712","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πλαβός Κωνσταντίνος","Plavos Konstantinos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:2975712","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2975712"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η άνοια, μια ομάδα νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, πλήττει σήμερα περίπου 55 εκατομμύρια ανθρώπους και εκπροσωπείται στο 60-70% από τη νόσο Alzheimer. Μόνο ένα μικρό ποσοστό της νόσου Alzheimer έχει βρεθεί να οφείλεται σε γνωστές γονιδιακές παραλλαγές 3 γονιδίων (APP, PSEN1 και PSEN2) και σχετίζεται με την πρώιμη εκδήλωση της νόσου. Η τυπική μορφή της νόσου, που εκδηλώνεται σε όψιμη ηλικία, αποτελεί ένα πολυσύνθετο σύστημα επηρεαζόμενο αλληλένδετα από περιβαλλοντικούς και γονιδιακούς παράγοντες, οι περισσότεροι εκ των οποίων παραμένουν άγνωστοι. Θεωρείται ότι έως και 70% του κινδύνου για εμφάνιση νόσου Alzheimer έχει γενετική αιτιολογία και ο αριθμός γονιδίων που εμπλέκονται στην εξίσωση συνεχώς αυξάνεται. ΣΚΟΠΟΣ: Ο στόχος της παρούσας μελέτης κοορτής είναι ο εντοπισμός, για πρώτη φορά, στον ελληνικό πληθυσμό γενετικών παραλλαγών σε γονίδια που έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση της νόσου Alzheimer πρώιμης και όψιμης εκδήλωσης, η αξιολόγηση και η κατηγοριοποίηση των παραλλαγών αυτών σύμφωνα με την παθογονικότητά τους. Επίσης, η γενετική διερεύνηση δείγματος ασθενή με κλινική διάγνωση νόσου Alzheimer, ο οποίος και κατάληξε. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Πραγματοποιήθηκε, εκ’ νέου, ανάλυση των δεδομένων αλληλούχησης επόμενης γενιάς των παιδιατρικών περιστατικών που είχαν σταλεί για διάγνωση στο Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής από το 2017 έως και το 2021 και βρίσκονταν καταχωρημένα στην τράπεζα δεδομένων του Εργαστηρίου. Συγκεκριμένα αναλύθηκαν συνολικά 250 περιστατικά (150 WES και 100 CES), και στη συνέχεια αναζητήθηκαν τα γενετικά αίτια της νόσου σε ένα ασθενή με Alzheimer. Η ανάλυση εστίασε στα 23 συνολικά γονίδια που θεωρήθηκαν πιο σημαντικά με βάση τη βιβλιογραφία. Οι γενετικές παραλλαγές εντοπίστηκαν μέσω του προγράμματος βιοπληροφορικής VarAFT. Ο χαρακτηρισμός και η κατάταξη των παραλλαγών έγινε με τη χρήση γνωστών γενετικών βάσεων δεδομένων (GnomAD, ClinVar κ.α.) και μεταβάσεων (VarSome, Franklin). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η επεξεργασία των δεδομένων απέδωσε 24 παραλλαγές στα γονίδια πρώιμης εκδήλωσης με (6 στο APP, 14 στο PSEN2 και 4 στο PSEN1). Εντοπίστηκε σημαντικός αριθμός παραλλαγών και στα γονίδια όψιμης εκδήλωσης (190 παραλλαγές σε 20 γονίδια) της νόσου. Ανάμεσά στο σύνολο των παραλλαγών εντοπίστηκαν σπάνιες πιθανώς παθογόνες παραλλαγές (APP rs780284265 και ADAM10 rs61751103), μια παθογόνος (PICALM rs1273658262), παραλλαγές με έντονη συσχέτιση με τη νόσο Alzheimer (SORL1 rs762176154 και ADAM10 rs61751103) και συγκεκριμένες με προστατευτική επίδραση (APP rs1800557 και CR1 rs3738467). Η ανάλυση του περιστατικού απέδωσε 4 ουδέτερες παραλλαγές στο γονίδιο PSEN2 και την παθογόνο παραλλαγή rs201459392 στο γονίδιο LRRK2 που σχετίζεται με αυτοσωμική επικρατή νόσο Parkinson και το φαινότυπο του ασθενή. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η νόσος Alzheimer είναι ίσως το μεγαλύτερο υγειονομικό πρόβλημα του 21ου αιώνα. Τα διαθέσιμα γενετικά δεδομένα από ασθενείς είναι ελάχιστα και πληθυσμοί όπως ο ελληνικός δεν έχουν βάσεις δεδομένων ασθενών ή υγειών ατόμων για να υποστηρίξουν το χαρακτηρισμό των γενετικών παραλλαγών με βάση πληθυσμιακές συχνοότητες. Η παρούσα μελέτη είναι μια προσπάθεια να αξιοποιηθούν δεδομένα επόμενης γενιάς και να διερευνηθεί η συχνότητα σπάνιων παραλλαγών σε ένα μεγάλο αριθμό σχετιζόμενων με τη νόσο γονιδίων. Η αναφορά, η βιβλιογραφική έρευνα και ο χαρακτηρισμός των παραλλαγών είναι κρίσιμης σημασίας για την ανάπτυξη της έρευνας, για την αναγνώριση των γενετικών αιτιών και ενδεχομένως της θεραπευτικής προσέγγισης της νόσου.","INTRODUCTION: The increase in average life expectancy has been followed by an increase in rates of dementia. Dementia affects around 55 million people world-wide and Alzheimer's disease is responsible for 60-70% of these cases. Alzheimer’s is a multifactorial neurodegenerative disease with the mainl symptoms of which are compromised memory. It still remains an incurable disease with a strong genetic etiology. Understanding this etiology has become critical in prevention and for identifying treatment routes. The widespread application of Next Generation Sequencing technology in clinical practice is a useful tool to date for detecting genetic risk factors of the disease. PURPOSE: This cohort study aims is to identify and characterize genetic variants detected in genes that predispose for Alzheimer's disease of early or late onset, in the Greek population. METHODOLOGY: The study analyzed the sequences of 23 genes derived from next generation data (150 Whole Exome Sequencing,WES and 100 Clinical Exome Sequencing,CES) of 250 pediatric cases (anonymized) that had previously been referred to the Laboratory of Medical Genetics of the Medical School of Athens for diagnostic reasons unrelated to Alzheimer’s. In addition, WES data of a patient diagnosed with Alzheimer's disease were thoroughly examined. The genetic variants were filtered using the VarAFT (Variant Analysis and Filtration Tool) bioinformatics programm. Each variant was characterized and classified using well-known genetic databases (GnomAD, ClinVar, etc.) and metabases (VarSome, Franklin). For each variant’s literature review certain specialised biological and biomedical search engines were used, most notably PubMed and the Mastermind Genomic Search Engine. RESULTS: A significant number of variants were identified in both the early onset (24 variants) and the late onset genes (190 variants) associated with Alzheimer’s. Some potentially rare pathogenic variants (eg rs780284265 in APP, rs61751103 in ADAM10), a pathogenic variant (rs1273658262 in PICALM) and some variants strongly associated with Alzheimer's disease (eg rs762176154 in SORL1) were detected. Analysis of the actual disease case yielded findings in PSEN2 and a pathogenic variant in LRRK2, a gene when mutated, causes autosomal dominant Parkinson's disease. CONCLUSIONS: Alzheimer's disease is likely to become the largest health problem of the 21st century. However, the available genetic data from diagnosed patients are limited and ethnic groups such as the Greek population do not have any patient/healthy control genetic databases to support variant characterization through population frequencies. The present study is an attempt to utilize next-generation sequencing data and to investigate the frequency of rare variants in a substancial number of Alzheimer’s disease-related genes. Registration, literature research, and characterization of genetic variants are critical processes for promoting research in such complex diseases."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ανίχνευση και μελέτη παραλλαγών σε γονίδια που προδιαθέτουν για την εμφάνιση της νόσου Alzheimer από δεδομένα αλληλούχησης επόμενης γενιάς"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πλαβός Κωνσταντίνος","Plavos Konstantinos"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η άνοια, μια ομάδα νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, πλήττει σήμερα περίπου 55 εκατομμύρια ανθρώπους και εκπροσωπείται στο 60-70% από τη νόσο Alzheimer. Μόνο ένα μικρό ποσοστό της νόσου Alzheimer έχει βρεθεί να οφείλεται σε γνωστές γονιδιακές παραλλαγές 3 γονιδίων (APP, PSEN1 και PSEN2) και σχετίζεται με την πρώιμη εκδήλωση της νόσου. Η τυπική μορφή της νόσου, που εκδηλώνεται σε όψιμη ηλικία, αποτελεί ένα πολυσύνθετο σύστημα επηρεαζόμενο αλληλένδετα από περιβαλλοντικούς και γονιδιακούς παράγοντες, οι περισσότεροι εκ των οποίων παραμένουν άγνωστοι. Θεωρείται ότι έως και 70% του κινδύνου για εμφάνιση νόσου Alzheimer έχει γενετική αιτιολογία και ο αριθμός γονιδίων που εμπλέκονται στην εξίσωση συνεχώς αυξάνεται. ΣΚΟΠΟΣ: Ο στόχος της παρούσας μελέτης κοορτής είναι ο εντοπισμός, για πρώτη φορά, στον ελληνικό πληθυσμό γενετικών παραλλαγών σε γονίδια που έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση της νόσου Alzheimer πρώιμης και όψιμης εκδήλωσης, η αξιολόγηση και η κατηγοριοποίηση των παραλλαγών αυτών σύμφωνα με την παθογονικότητά τους. Επίσης, η γενετική διερεύνηση δείγματος ασθενή με κλινική διάγνωση νόσου Alzheimer, ο οποίος και κατάληξε. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Πραγματοποιήθηκε, εκ’ νέου, ανάλυση των δεδομένων αλληλούχησης επόμενης γενιάς των παιδιατρικών περιστατικών που είχαν σταλεί για διάγνωση στο Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής από το 2017 έως και το 2021 και βρίσκονταν καταχωρημένα στην τράπεζα δεδομένων του Εργαστηρίου. Συγκεκριμένα αναλύθηκαν συνολικά 250 περιστατικά (150 WES και 100 CES), και στη συνέχεια αναζητήθηκαν τα γενετικά αίτια της νόσου σε ένα ασθενή με Alzheimer. Η ανάλυση εστίασε στα 23 συνολικά γονίδια που θεωρήθηκαν πιο σημαντικά με βάση τη βιβλιογραφία. Οι γενετικές παραλλαγές εντοπίστηκαν μέσω του προγράμματος βιοπληροφορικής VarAFT. Ο χαρακτηρισμός και η κατάταξη των παραλλαγών έγινε με τη χρήση γνωστών γενετικών βάσεων δεδομένων (GnomAD, ClinVar κ.α.) και μεταβάσεων (VarSome, Franklin). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Η επεξεργασία των δεδομένων απέδωσε 24 παραλλαγές στα γονίδια πρώιμης εκδήλωσης με (6 στο APP, 14 στο PSEN2 και 4 στο PSEN1). Εντοπίστηκε σημαντικός αριθμός παραλλαγών και στα γονίδια όψιμης εκδήλωσης (190 παραλλαγές σε 20 γονίδια) της νόσου. Ανάμεσά στο σύνολο των παραλλαγών εντοπίστηκαν σπάνιες πιθανώς παθογόνες παραλλαγές (APP rs780284265 και ADAM10 rs61751103), μια παθογόνος (PICALM rs1273658262), παραλλαγές με έντονη συσχέτιση με τη νόσο Alzheimer (SORL1 rs762176154 και ADAM10 rs61751103) και συγκεκριμένες με προστατευτική επίδραση (APP rs1800557 και CR1 rs3738467). Η ανάλυση του περιστατικού απέδωσε 4 ουδέτερες παραλλαγές στο γονίδιο PSEN2 και την παθογόνο παραλλαγή rs201459392 στο γονίδιο LRRK2 που σχετίζεται με αυτοσωμική επικρατή νόσο Parkinson και το φαινότυπο του ασθενή. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η νόσος Alzheimer είναι ίσως το μεγαλύτερο υγειονομικό πρόβλημα του 21ου αιώνα. Τα διαθέσιμα γενετικά δεδομένα από ασθενείς είναι ελάχιστα και πληθυσμοί όπως ο ελληνικός δεν έχουν βάσεις δεδομένων ασθενών ή υγειών ατόμων για να υποστηρίξουν το χαρακτηρισμό των γενετικών παραλλαγών με βάση πληθυσμιακές συχνοότητες. Η παρούσα μελέτη είναι μια προσπάθεια να αξιοποιηθούν δεδομένα επόμενης γενιάς και να διερευνηθεί η συχνότητα σπάνιων παραλλαγών σε ένα μεγάλο αριθμό σχετιζόμενων με τη νόσο γονιδίων. Η αναφορά, η βιβλιογραφική έρευνα και ο χαρακτηρισμός των παραλλαγών είναι κρίσιμης σημασίας για την ανάπτυξη της έρευνας, για την αναγνώριση των γενετικών αιτιών και ενδεχομένως της θεραπευτικής προσέγγισης της νόσου.","INTRODUCTION: The increase in average life expectancy has been followed by an increase in rates of dementia. Dementia affects around 55 million people world-wide and Alzheimer's disease is responsible for 60-70% of these cases. Alzheimer’s is a multifactorial neurodegenerative disease with the mainl symptoms of which are compromised memory. It still remains an incurable disease with a strong genetic etiology. Understanding this etiology has become critical in prevention and for identifying treatment routes. The widespread application of Next Generation Sequencing technology in clinical practice is a useful tool to date for detecting genetic risk factors of the disease. PURPOSE: This cohort study aims is to identify and characterize genetic variants detected in genes that predispose for Alzheimer's disease of early or late onset, in the Greek population. METHODOLOGY: The study analyzed the sequences of 23 genes derived from next generation data (150 Whole Exome Sequencing,WES and 100 Clinical Exome Sequencing,CES) of 250 pediatric cases (anonymized) that had previously been referred to the Laboratory of Medical Genetics of the Medical School of Athens for diagnostic reasons unrelated to Alzheimer’s. In addition, WES data of a patient diagnosed with Alzheimer's disease were thoroughly examined. The genetic variants were filtered using the VarAFT (Variant Analysis and Filtration Tool) bioinformatics programm. Each variant was characterized and classified using well-known genetic databases (GnomAD, ClinVar, etc.) and metabases (VarSome, Franklin). For each variant’s literature review certain specialised biological and biomedical search engines were used, most notably PubMed and the Mastermind Genomic Search Engine. RESULTS: A significant number of variants were identified in both the early onset (24 variants) and the late onset genes (190 variants) associated with Alzheimer’s. Some potentially rare pathogenic variants (eg rs780284265 in APP, rs61751103 in ADAM10), a pathogenic variant (rs1273658262 in PICALM) and some variants strongly associated with Alzheimer's disease (eg rs762176154 in SORL1) were detected. Analysis of the actual disease case yielded findings in PSEN2 and a pathogenic variant in LRRK2, a gene when mutated, causes autosomal dominant Parkinson's disease. CONCLUSIONS: Alzheimer's disease is likely to become the largest health problem of the 21st century. However, the available genetic data from diagnosed patients are limited and ethnic groups such as the Greek population do not have any patient/healthy control genetic databases to support variant characterization through population frequencies. The present study is an attempt to utilize next-generation sequencing data and to investigate the frequency of rare variants in a substancial number of Alzheimer’s disease-related genes. Registration, literature research, and characterization of genetic variants are critical processes for promoting research in such complex diseases."],"dc:identifier":["uoadl:2975712","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2975712"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ανίχνευση και μελέτη παραλλαγών σε γονίδια που προδιαθέτουν για την εμφάνιση της νόσου Alzheimer από δεδομένα αλληλούχησης επόμενης γενιάς"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:45:15Z"}