{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3056106"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3056106","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ηλιακό Σύστημα: Οι στατικές εικόνες και οι δυναμικές αναπαραστάσεις του στα σχολικά εγχειρίδια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και στο Φωτόδεντρο(Παρατηρήσεις-Προτάσεις)","abstract":"Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των εικόνων στα σχολικά εγχειρίδια και στα βιβλία επιστήμης. Αυτή η αύξηση ακολουθεί την γενικότερη επιτακτική ανάγκη για αύξηση των οπτικών ερεθισμάτων σε σχέση με το κείμενο, σε συνάρτηση με το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο της κάθε χώρας (Χαλκιά και Θεοδωρίδης, 2002; Bakas & Mikropoulos, 2003; Dimopoulos, Koulaidis & Sklaveniti, 2003, Ge et al., 2018). Μια εικόνα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την κατανόηση της επιστήμης και να αναδείξει φαινόμενα και σχέσεις που δεν είναι άμεσα παρατηρήσιμα ή κατανοητά μόνο από το κείμενο (Ge et al., 2018). Ωστόσο, δε θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένο ότι η πληθώρα των εικόνων στα σχολικά εγχειρίδια λειτουργεί πάντα με θετικό τρόπο. Η επιλογή της σωστής εικόνας είναι μία κρίσιμη διαδικασία, η οποία πρέπει να γίνεται με πολλή προσοχή και απαιτεί τον κατάλληλο οπτικό γραμματισμό (Θεοδωρίδης και Χαλκιά, 2002). Η ερμηνεία που δίνουν οι αναγνώστες σε κάθε εικόνα εξαρτάται τόσο από τις προηγούμενες ιδέες που έχουν σχηματίσει για το θέμα, όσο και από τα χαρακτηριστικά της εικόνας (Ametller & Pintó, 2002). Καθώς τα παιδιά παρατηρούν τον κόσμο γύρω τους κατασκευάζουν εναλλακτικές ιδέες οι οποίες βασίζονται στην καθημερινή εμπειρία. Ειδικότερα, ο κόσμος της αστρονομίας εμπλέκει του μαθητές και τις μαθήτριες σε έννοιες και φαινόμενα για τα οποία δεν υπάρχει άμεση εμπειρία. Κάτι τέτοιο καθιστά δύσκολη την κατανόηση της μεγάλης κλίμακας των μεγεθών και των αποστάσεων που επικρατούν στο διάστημα, καθώς και των φαινομένων που υφίστανται σε αυτό (Schneps et al., 2014; Taylor et al., 2003; Vosniadou 1991). Πολλές έρευνες έχουν ασχοληθεί με τη λειτουργία των εικόνων στην αστρονομία και έχουν αναδείξει πώς οι ανακρίβειες στις αναπαραστάσεις και στην κλίμακα μεγεθών και αποστάσεων μπορούν να υποβάλουν εναλλακτικές ιδέες για τα ουράνια σώματα και τα φαινόμενα στα οποία εμπλέκονται (Bakas & Mikropoulos, 2003, Bailey & Slater, 2004; Bryce & Blown, 2013; Cin 2007; Dove, 2002; Kikas, 1987; Ojala, 1997; Pena & Quilez, 2001; Sharp, 1996; Testa et al., 2014; Σιμιτζόγλου & Χαλκιά, 2007). Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναλύσει τις εικόνες των επίσημων Σχολικών Εγχειριδίων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Ελλάδας και τις εικόνες και δυναμικές αναπαραστάσεις από το «Φωτόδεντρο» , οι οποίες αφορούν σε απεικονίσεις για το Ηλιακό μας σύστημα. Με βασικό κριτήριο τη λογική συνέπεια και την επίτευξη του διδακτικού στόχου κάθε εικόνας, παρατίθενται τα θετικά σημεία κάθε εικόνας, υποθέσεις για εναλλακτικές ιδέες που μπορεί να υποβάλλει η κάθε εικόνα, καθώς και προτάσεις βελτίωσης.","abstract_html":"Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των εικόνων στα σχολικά εγχειρίδια και στα βιβλία επιστήμης. Αυτή η αύξηση ακολουθεί την γενικότερη επιτακτική ανάγκη για αύξηση των οπτικών ερεθισμάτων σε σχέση με το κείμενο, σε συνάρτηση με το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο της κάθε χώρας (Χαλκιά και Θεοδωρίδης, 2002; Bakas &amp; Mikropoulos, 2003; Dimopoulos, Koulaidis &amp; Sklaveniti, 2003, Ge et al., 2018). Μια εικόνα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την κατανόηση της επιστήμης και να αναδείξει φαινόμενα και σχέσεις που δεν είναι άμεσα παρατηρήσιμα ή κατανοητά μόνο από το κείμενο (Ge et al., 2018). Ωστόσο, δε θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένο ότι η πληθώρα των εικόνων στα σχολικά εγχειρίδια λειτουργεί πάντα με θετικό τρόπο. Η επιλογή της σωστής εικόνας είναι μία κρίσιμη διαδικασία, η οποία πρέπει να γίνεται με πολλή προσοχή και απαιτεί τον κατάλληλο οπτικό γραμματισμό (Θεοδωρίδης και Χαλκιά, 2002). Η ερμηνεία που δίνουν οι αναγνώστες σε κάθε εικόνα εξαρτάται τόσο από τις προηγούμενες ιδέες που έχουν σχηματίσει για το θέμα, όσο και από τα χαρακτηριστικά της εικόνας (Ametller &amp; Pintó, 2002). Καθώς τα παιδιά παρατηρούν τον κόσμο γύρω τους κατασκευάζουν εναλλακτικές ιδέες οι οποίες βασίζονται στην καθημερινή εμπειρία. Ειδικότερα, ο κόσμος της αστρονομίας εμπλέκει του μαθητές και τις μαθήτριες σε έννοιες και φαινόμενα για τα οποία δεν υπάρχει άμεση εμπειρία. Κάτι τέτοιο καθιστά δύσκολη την κατανόηση της μεγάλης κλίμακας των μεγεθών και των αποστάσεων που επικρατούν στο διάστημα, καθώς και των φαινομένων που υφίστανται σε αυτό (Schneps et al., 2014; Taylor et al., 2003; Vosniadou 1991). Πολλές έρευνες έχουν ασχοληθεί με τη λειτουργία των εικόνων στην αστρονομία και έχουν αναδείξει πώς οι ανακρίβειες στις αναπαραστάσεις και στην κλίμακα μεγεθών και αποστάσεων μπορούν να υποβάλουν εναλλακτικές ιδέες για τα ουράνια σώματα και τα φαινόμενα στα οποία εμπλέκονται (Bakas &amp; Mikropoulos, 2003, Bailey &amp; Slater, 2004; Bryce &amp; Blown, 2013; Cin 2007; Dove, 2002; Kikas, 1987; Ojala, 1997; Pena &amp; Quilez, 2001; Sharp, 1996; Testa et al., 2014; Σιμιτζόγλου &amp; Χαλκιά, 2007). Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναλύσει τις εικόνες των επίσημων Σχολικών Εγχειριδίων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Ελλάδας και τις εικόνες και δυναμικές αναπαραστάσεις από το «Φωτόδεντρο» , οι οποίες αφορούν σε απεικονίσεις για το Ηλιακό μας σύστημα. Με βασικό κριτήριο τη λογική συνέπεια και την επίτευξη του διδακτικού στόχου κάθε εικόνας, παρατίθενται τα θετικά σημεία κάθε εικόνας, υποθέσεις για εναλλακτικές ιδέες που μπορεί να υποβάλλει η κάθε εικόνα, καθώς και προτάσεις βελτίωσης.","abstract_has_math":false,"creators":["Σάγιες Νάζλα","Sagies Nazla"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:45:22Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3056106"],"render_values":[{"text":"uoadl:3056106","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3056106","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3056106","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3056106","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σάγιες Νάζλα","Sagies Nazla"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3056106","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3056106"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των εικόνων στα σχολικά εγχειρίδια και στα βιβλία επιστήμης. Αυτή η αύξηση ακολουθεί την γενικότερη επιτακτική ανάγκη για αύξηση των οπτικών ερεθισμάτων σε σχέση με το κείμενο, σε συνάρτηση με το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο της κάθε χώρας (Χαλκιά και Θεοδωρίδης, 2002; Bakas & Mikropoulos, 2003; Dimopoulos, Koulaidis & Sklaveniti, 2003, Ge et al., 2018). Μια εικόνα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την κατανόηση της επιστήμης και να αναδείξει φαινόμενα και σχέσεις που δεν είναι άμεσα παρατηρήσιμα ή κατανοητά μόνο από το κείμενο (Ge et al., 2018). Ωστόσο, δε θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένο ότι η πληθώρα των εικόνων στα σχολικά εγχειρίδια λειτουργεί πάντα με θετικό τρόπο. Η επιλογή της σωστής εικόνας είναι μία κρίσιμη διαδικασία, η οποία πρέπει να γίνεται με πολλή προσοχή και απαιτεί τον κατάλληλο οπτικό γραμματισμό (Θεοδωρίδης και Χαλκιά, 2002). Η ερμηνεία που δίνουν οι αναγνώστες σε κάθε εικόνα εξαρτάται τόσο από τις προηγούμενες ιδέες που έχουν σχηματίσει για το θέμα, όσο και από τα χαρακτηριστικά της εικόνας (Ametller & Pintó, 2002). Καθώς τα παιδιά παρατηρούν τον κόσμο γύρω τους κατασκευάζουν εναλλακτικές ιδέες οι οποίες βασίζονται στην καθημερινή εμπειρία. Ειδικότερα, ο κόσμος της αστρονομίας εμπλέκει του μαθητές και τις μαθήτριες σε έννοιες και φαινόμενα για τα οποία δεν υπάρχει άμεση εμπειρία. Κάτι τέτοιο καθιστά δύσκολη την κατανόηση της μεγάλης κλίμακας των μεγεθών και των αποστάσεων που επικρατούν στο διάστημα, καθώς και των φαινομένων που υφίστανται σε αυτό (Schneps et al., 2014; Taylor et al., 2003; Vosniadou 1991). Πολλές έρευνες έχουν ασχοληθεί με τη λειτουργία των εικόνων στην αστρονομία και έχουν αναδείξει πώς οι ανακρίβειες στις αναπαραστάσεις και στην κλίμακα μεγεθών και αποστάσεων μπορούν να υποβάλουν εναλλακτικές ιδέες για τα ουράνια σώματα και τα φαινόμενα στα οποία εμπλέκονται (Bakas & Mikropoulos, 2003, Bailey & Slater, 2004; Bryce & Blown, 2013; Cin 2007; Dove, 2002; Kikas, 1987; Ojala, 1997; Pena & Quilez, 2001; Sharp, 1996; Testa et al., 2014; Σιμιτζόγλου & Χαλκιά, 2007). Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναλύσει τις εικόνες των επίσημων Σχολικών Εγχειριδίων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Ελλάδας και τις εικόνες και δυναμικές αναπαραστάσεις από το «Φωτόδεντρο» , οι οποίες αφορούν σε απεικονίσεις για το Ηλιακό μας σύστημα. Με βασικό κριτήριο τη λογική συνέπεια και την επίτευξη του διδακτικού στόχου κάθε εικόνας, παρατίθενται τα θετικά σημεία κάθε εικόνας, υποθέσεις για εναλλακτικές ιδέες που μπορεί να υποβάλλει η κάθε εικόνα, καθώς και προτάσεις βελτίωσης.","In recent years there has been an increase in images in textbooks and science books. This increase follows the general imperative for an increase in visual stimuli in relation to the text, according to the sociocultural context of each country (Halkia and Theodoridis, 2002; Bakas & Mikropoulos, 2003; Dimopoulos, Koulaidis & Sklaveniti, 2003, Ge et al., 2018). An image can significantly enhance the understanding of science and highlight phenomena and relationships that are not directly observable or understood solely through the text (Ge et al., 2018). However, it should not be taken for granted that the plethora of images in textbooks always works in a positive way. The choice of the right image is a crucial process, which must be done with great care and requires sufficient visual literacy (Theodoridis and Chalkia, 2002). The readers’ interpretation of an image depends both on the previous ideas they have formed on a subject, and on the characteristics of the image (Ametller & Pintó, 2002). As children observe the world around them, they construct various alternative ideas based on everyday experience. In particular, the world of astronomy involves students in concepts and phenomena for which there is no direct experience. This makes it difficult for them to understand the large-scale magnitudes and distances prevailing in space, as well as the phenomena that exist in it (Schneps et al., 2014; Taylor et al., 2003; Vosniadou 1991). Many studies have dealt with the function of images in astronomy and have highlighted how inaccuracies in representations and in the scale of sizes and distances can convey divergent ideas about celestial bodies and the phenomena in which they are involved (Bakas & Mikropoulos, 2003, Bailey & Slater, 2004; Bryce & Blown, 2013; Cin 2007; Dove, 2002; Kikas, 1987; Ojala, 1997; Pena & Quilez, 2001; Sharp, 1996; Testa et al., 2014; Simitzoglou & Chalkia, 2007). The purpose of this paper is to analyze the images of the official textbooks of Greek primary schools and the images and dynamic representations in the digital platform \"Photodendron\", which concern depictions about our Solar System. Based on the logical consistency and the achievement of the teaching objective, a number of positive points of each image, hypotheses for alternative ideas that each image can convey, as well as suggestions for improvement are listed."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ηλιακό Σύστημα: Οι στατικές εικόνες και οι δυναμικές αναπαραστάσεις του στα σχολικά εγχειρίδια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και στο Φωτόδεντρο(Παρατηρήσεις-Προτάσεις)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σάγιες Νάζλα","Sagies Nazla"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των εικόνων στα σχολικά εγχειρίδια και στα βιβλία επιστήμης. Αυτή η αύξηση ακολουθεί την γενικότερη επιτακτική ανάγκη για αύξηση των οπτικών ερεθισμάτων σε σχέση με το κείμενο, σε συνάρτηση με το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο της κάθε χώρας (Χαλκιά και Θεοδωρίδης, 2002; Bakas & Mikropoulos, 2003; Dimopoulos, Koulaidis & Sklaveniti, 2003, Ge et al., 2018). Μια εικόνα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την κατανόηση της επιστήμης και να αναδείξει φαινόμενα και σχέσεις που δεν είναι άμεσα παρατηρήσιμα ή κατανοητά μόνο από το κείμενο (Ge et al., 2018). Ωστόσο, δε θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένο ότι η πληθώρα των εικόνων στα σχολικά εγχειρίδια λειτουργεί πάντα με θετικό τρόπο. Η επιλογή της σωστής εικόνας είναι μία κρίσιμη διαδικασία, η οποία πρέπει να γίνεται με πολλή προσοχή και απαιτεί τον κατάλληλο οπτικό γραμματισμό (Θεοδωρίδης και Χαλκιά, 2002). Η ερμηνεία που δίνουν οι αναγνώστες σε κάθε εικόνα εξαρτάται τόσο από τις προηγούμενες ιδέες που έχουν σχηματίσει για το θέμα, όσο και από τα χαρακτηριστικά της εικόνας (Ametller & Pintó, 2002). Καθώς τα παιδιά παρατηρούν τον κόσμο γύρω τους κατασκευάζουν εναλλακτικές ιδέες οι οποίες βασίζονται στην καθημερινή εμπειρία. Ειδικότερα, ο κόσμος της αστρονομίας εμπλέκει του μαθητές και τις μαθήτριες σε έννοιες και φαινόμενα για τα οποία δεν υπάρχει άμεση εμπειρία. Κάτι τέτοιο καθιστά δύσκολη την κατανόηση της μεγάλης κλίμακας των μεγεθών και των αποστάσεων που επικρατούν στο διάστημα, καθώς και των φαινομένων που υφίστανται σε αυτό (Schneps et al., 2014; Taylor et al., 2003; Vosniadou 1991). Πολλές έρευνες έχουν ασχοληθεί με τη λειτουργία των εικόνων στην αστρονομία και έχουν αναδείξει πώς οι ανακρίβειες στις αναπαραστάσεις και στην κλίμακα μεγεθών και αποστάσεων μπορούν να υποβάλουν εναλλακτικές ιδέες για τα ουράνια σώματα και τα φαινόμενα στα οποία εμπλέκονται (Bakas & Mikropoulos, 2003, Bailey & Slater, 2004; Bryce & Blown, 2013; Cin 2007; Dove, 2002; Kikas, 1987; Ojala, 1997; Pena & Quilez, 2001; Sharp, 1996; Testa et al., 2014; Σιμιτζόγλου & Χαλκιά, 2007). Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναλύσει τις εικόνες των επίσημων Σχολικών Εγχειριδίων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Ελλάδας και τις εικόνες και δυναμικές αναπαραστάσεις από το «Φωτόδεντρο» , οι οποίες αφορούν σε απεικονίσεις για το Ηλιακό μας σύστημα. Με βασικό κριτήριο τη λογική συνέπεια και την επίτευξη του διδακτικού στόχου κάθε εικόνας, παρατίθενται τα θετικά σημεία κάθε εικόνας, υποθέσεις για εναλλακτικές ιδέες που μπορεί να υποβάλλει η κάθε εικόνα, καθώς και προτάσεις βελτίωσης.","In recent years there has been an increase in images in textbooks and science books. This increase follows the general imperative for an increase in visual stimuli in relation to the text, according to the sociocultural context of each country (Halkia and Theodoridis, 2002; Bakas & Mikropoulos, 2003; Dimopoulos, Koulaidis & Sklaveniti, 2003, Ge et al., 2018). An image can significantly enhance the understanding of science and highlight phenomena and relationships that are not directly observable or understood solely through the text (Ge et al., 2018). However, it should not be taken for granted that the plethora of images in textbooks always works in a positive way. The choice of the right image is a crucial process, which must be done with great care and requires sufficient visual literacy (Theodoridis and Chalkia, 2002). The readers’ interpretation of an image depends both on the previous ideas they have formed on a subject, and on the characteristics of the image (Ametller & Pintó, 2002). As children observe the world around them, they construct various alternative ideas based on everyday experience. In particular, the world of astronomy involves students in concepts and phenomena for which there is no direct experience. This makes it difficult for them to understand the large-scale magnitudes and distances prevailing in space, as well as the phenomena that exist in it (Schneps et al., 2014; Taylor et al., 2003; Vosniadou 1991). Many studies have dealt with the function of images in astronomy and have highlighted how inaccuracies in representations and in the scale of sizes and distances can convey divergent ideas about celestial bodies and the phenomena in which they are involved (Bakas & Mikropoulos, 2003, Bailey & Slater, 2004; Bryce & Blown, 2013; Cin 2007; Dove, 2002; Kikas, 1987; Ojala, 1997; Pena & Quilez, 2001; Sharp, 1996; Testa et al., 2014; Simitzoglou & Chalkia, 2007). The purpose of this paper is to analyze the images of the official textbooks of Greek primary schools and the images and dynamic representations in the digital platform \"Photodendron\", which concern depictions about our Solar System. Based on the logical consistency and the achievement of the teaching objective, a number of positive points of each image, hypotheses for alternative ideas that each image can convey, as well as suggestions for improvement are listed."],"dc:identifier":["uoadl:3056106","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3056106"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ηλιακό Σύστημα: Οι στατικές εικόνες και οι δυναμικές αναπαραστάσεις του στα σχολικά εγχειρίδια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και στο Φωτόδεντρο(Παρατηρήσεις-Προτάσεις)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:45:22Z"}