{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3197436"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3197436","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη της κλινικής σημασίας των επιγενετικών τροποποιήσεων στην παιδική λευχαιμία","abstract":"Υπόβαθρο: Η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία αποτελεί την πιο συχνή μορφή κακοήθειας της παιδικής ηλικίας, καταλαμβάνοντας το 72% των τύπων λευχαιμίας του αιμοποιητικού συστήματος. Χαρακτηρίζεται από τον αυξημένο αριθμό λεμφοβλαστών στον μυελό των οστών που απελευθερώνονται επίσης και στην κυκλοφορία του αίματος. Τα γενετικά αίτια που προκαλούν την ανάπτυξη της είναι συνήθως η συσσώρευση καρυοτυπικών ανωμαλιών και μεταλλαγών σε ένα Β ή ένα Τ προγονικό κύτταρο, με απόρροια την μη φυσιολογική διαφοροποίηση τους και τον υπέρμετρο πολλαπλασιασμό τους. Αν και το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης των παιδιών ανέρχεται πλέον στο 90%, η συχνότητα υποτροπής της νόσου στους ασθενείς υψηλού κινδύνου είναι σημαντικά αυξημένη και συνοδεύεται με κακή πρόγνωση. Η χημειοθεραπεία που χρησιμοποιείται βασίζεται στην δράση συνθετικών γλυκοκορτικοειδών (GCs) που προωθούν την GR-εξαρτώμενη απόπτωση (GR-Glycocorticoid Receptor). Το μη κωδικό μόριο RNA GAS5 φαίνεται πως διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην καρκινική εξαλλαγή των αιμοποιητικών κυττάρων. Φυσιολογικά δρα κυτταροειδικά, αναστέλλοντας την κυτταρική ανάπτυξη υπό συνθήκες κυτταρικού στρες. Ο ογκοκατασταλτικός του ρόλος έχει παρατηρηθεί σε διαφορετικούς τύπους καρκίνου, ενώ στα καρκινικά βλαστικά κύτταρα έχει χαρακτηριστεί ως ρυθμιστής της ισορροπίας μεταξύ ηρεμίας, πολλαπλασιασμού και αναγέννησης. Στην παιδική ΟΛΛ η λειτουργία του φαίνεται να επιτυγχάνεται μέσω της αλληλουχίας που μιμείται το στοιχείο απόκρισης γλυκοκορτικοειδούς μέσω του οποίου αλληλοεπιδράει με τον πυρηνικό υποδοχέα γλυκοκορτικοειδών και επιδρά στην απόκριση των ασθενών στη χημειοθεραπεία. Τα δεδομένα για τα επίπεδα έκφρασης του γονιδίου GAS5 στην παιδική ΟΛΛ αποκαλύπτουν πως η υπερέκφραση του γονιδίου στον μυελό των παιδιών υψηλού κινδύνου συνδέεται με ανάπτυξη αντίστασης των ασθενών στην θεραπεία με χρήση γλυκοκορτικοειδών. Την τελευταία δεκαετία έχει σημειωθεί σημαντική στροφή προς την μελέτη των επιγενετικών τροποποίησεων που ελέγχουν την διαδικασία έκφρασης των γονιδίων ενδιαφέροντος. Η μεθυλίωση του DNA, δηλαδή η προσθήκη μεθυλομάδας στον 5’ άνθρακα της κυτοσίνης των δινουκλεοτιδίων CpGs, εντοπίζεται κυρίως στους υποκινητές των γονιδίων και η ύπαρξη της σε υψηλά επίπεδα σχετίζεται με παρεμπόδιση της δράσης των μεταγραφικών παραγόντων. Ο μηχανισμός μεθυλίωσης πραγματοποιείται από ειδικά ένζυμα, τις μεθυλοτρανσφεράσες και οδηγεί τελικά στην αποσιώπηση των εν λόγω γονιδίων. Αντιστρόφως, η απομεθυλίωση φυσιολογικά μεθυλιωμένων CpGs που αποτελούν υπόστρωμα μεταγραφικών παραγόντων, προκαλεί την υπερέκφραση των αντίστοιχων γονιδίων. Έτσι διαταραχές στις δράσεις της μεθυλίωσης του DNA μπορεί να αποτελέσουν αιτία καρκινογένεσης, όταν σχετίζονται με απορρύθμιση έκφρασης ογκοκατασταλτικών ή άλλων σημαντικών ογκογονιδίων. Η ύπερ- ή ύπο- μεθυλίωση των υποκινητών μπορεί λοιπόν να συσχετισθεί με κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών και να χρησιμοποιηθεί τελικά ως προγνωστικός βιοδείκτης ή σημαντικό εργαλείο στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Ο σκοπός της συγκεκριμένης διπλωματική εργασίας αποτελεί η διερεύνηση του προτύπου μεθυλίωσης 15 διαφορετικών θέσεων CpGs, του υποκινητή του γονιδίου GAS5 στην παιδική ΟΛΛ. Τα δείγματα τα οποία μελετήθηκαν απομονώθηκαν από παιδιά διαφορετικής ομάδας κινδύνου, με διαφορετικά πρότυπα έκφρασης του γονιδίου GAS5. Μέθοδος: Δείγματα μυελού των οστών απομονώθηκαν με την διαδικασία της αναρρόφησης από παιδιά που έχουν διαγνωσθεί με οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία στο Ογκολογικό τμήμα του Νοσοκομείου Παίδων ‘’Π.&Α. Κυριακού’’. Τα ιστοτεμάχια του μυελού ομογενοποιήθηκαν σε Trizol και ακολούθησε η απομόνωση του γενωμικού DNA. Ο ποσοτικός και ποιοτικός προσδιορισμός του γενετικού υλικού πραγματοποιήθηκε μέσω φωτομέτρησης, με χρήση του φασματοφωτόμετρου BiospecNano και μέσω ενίσχυσης με PCR του γονιδίου ελέγχου, ακολουθούμενη από ηλεκτροφόρηση σε πήκτωμα αγαρόζης. Έπειτα, τα υψηλής ποιότητας δείγματα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία με όξινο θειώδες νάτριο, που οδηγεί στην μετατροπή των μη μεθυλιωμένων καταλοίπων κυτοσίνης σε ουρακίλη. Τα τροποποιημένο DNA υποβλήθηκε σε PCR αντίδραση για την ενίσχυση των επιθυμητών τμημάτων του υποκινητή του γονιδίου GAS5, με χρήση ειδικών σχεδιασμένων βιοτινυλιωμένων εκκινητών. Τελικά, τα προιόντα ακινητοποιήθηκαν σε σφαιρίδια στρεπταβιδίνης και με χρήση ειδικών εκκινητών αλληλούχησης, αλληλουχήθηκαν με την μέθοδο της πυροαλληλούχησης. Βιοπληροφορική ανάλυση: Η αλληλουχία του υποκινητή του γονιδίου GAS5 εντοπίστηκε μέσω της βάσης δεδομένων USCS (University of California at Santa Cruz), πάνω στο ανθρώπινο γονιδίωμα GRCh37/hg19. Για τον εντοπισμό των θέσεων CpGs και τη διαλογή αυτών με βάση τις προδιαγραφές της μεθόδου πυροαλληλούχησης αξιοποιήθηκαν δεδομένα του ENCODE project μέσω χρήσης του Methyl450 Track. Τα σετ των εκκινητών για την παραγωγή των προιόντων και την αλληλούχηση σχεδιάστηκαν στο λογισμικό PyroMark Assay Design 2.0. Ο σχεδιασμός των δοκιμασιών και η ανάλυση της μεθυλίωσης των επιθυμητών CpG θέσεων πραγματοποιήθηκε με χρήση του λογισμικού PyroMark Q24. Αποτελέσματα: Από την επεξεργασία των πειραματικών δεδομένων φαίνεται πως οι θέσεις που μελετήθηκαν δεν παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό μεθυλίωσης, καθώς σε όλες τις δυνητικές θέσεις των δινουκλεοτιδίων CGs, το ποσοστό εμφάνισης του δινουκλεοτιδίου CG αντί του TG ανέρχεται στο 1-5% των μορίων. Επιπλέον, δεν εντοπίζεται διαφορά στο πρότυπο μεθυλίωσης μεταξύ των διαφορετικών ομάδων κινδύνου και των επιπέδων έκφρασης του γονιδίου. Συμπερασματικά, η μεθυλίωση δεν αποτελεί τον μηχανισμό με τον οποίο ελέγχεται η έκφραση του γονιδίου στην παιδική οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία.","abstract_html":"Υπόβαθρο: Η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία αποτελεί την πιο συχνή μορφή κακοήθειας της παιδικής ηλικίας, καταλαμβάνοντας το 72% των τύπων λευχαιμίας του αιμοποιητικού συστήματος. Χαρακτηρίζεται από τον αυξημένο αριθμό λεμφοβλαστών στον μυελό των οστών που απελευθερώνονται επίσης και στην κυκλοφορία του αίματος. Τα γενετικά αίτια που προκαλούν την ανάπτυξη της είναι συνήθως η συσσώρευση καρυοτυπικών ανωμαλιών και μεταλλαγών σε ένα Β ή ένα Τ προγονικό κύτταρο, με απόρροια την μη φυσιολογική διαφοροποίηση τους και τον υπέρμετρο πολλαπλασιασμό τους. Αν και το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης των παιδιών ανέρχεται πλέον στο 90%, η συχνότητα υποτροπής της νόσου στους ασθενείς υψηλού κινδύνου είναι σημαντικά αυξημένη και συνοδεύεται με κακή πρόγνωση. Η χημειοθεραπεία που χρησιμοποιείται βασίζεται στην δράση συνθετικών γλυκοκορτικοειδών (GCs) που προωθούν την GR-εξαρτώμενη απόπτωση (GR-Glycocorticoid Receptor). Το μη κωδικό μόριο RNA GAS5 φαίνεται πως διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην καρκινική εξαλλαγή των αιμοποιητικών κυττάρων. Φυσιολογικά δρα κυτταροειδικά, αναστέλλοντας την κυτταρική ανάπτυξη υπό συνθήκες κυτταρικού στρες. Ο ογκοκατασταλτικός του ρόλος έχει παρατηρηθεί σε διαφορετικούς τύπους καρκίνου, ενώ στα καρκινικά βλαστικά κύτταρα έχει χαρακτηριστεί ως ρυθμιστής της ισορροπίας μεταξύ ηρεμίας, πολλαπλασιασμού και αναγέννησης. Στην παιδική ΟΛΛ η λειτουργία του φαίνεται να επιτυγχάνεται μέσω της αλληλουχίας που μιμείται το στοιχείο απόκρισης γλυκοκορτικοειδούς μέσω του οποίου αλληλοεπιδράει με τον πυρηνικό υποδοχέα γλυκοκορτικοειδών και επιδρά στην απόκριση των ασθενών στη χημειοθεραπεία. Τα δεδομένα για τα επίπεδα έκφρασης του γονιδίου GAS5 στην παιδική ΟΛΛ αποκαλύπτουν πως η υπερέκφραση του γονιδίου στον μυελό των παιδιών υψηλού κινδύνου συνδέεται με ανάπτυξη αντίστασης των ασθενών στην θεραπεία με χρήση γλυκοκορτικοειδών. Την τελευταία δεκαετία έχει σημειωθεί σημαντική στροφή προς την μελέτη των επιγενετικών τροποποίησεων που ελέγχουν την διαδικασία έκφρασης των γονιδίων ενδιαφέροντος. Η μεθυλίωση του DNA, δηλαδή η προσθήκη μεθυλομάδας στον 5’ άνθρακα της κυτοσίνης των δινουκλεοτιδίων CpGs, εντοπίζεται κυρίως στους υποκινητές των γονιδίων και η ύπαρξη της σε υψηλά επίπεδα σχετίζεται με παρεμπόδιση της δράσης των μεταγραφικών παραγόντων. Ο μηχανισμός μεθυλίωσης πραγματοποιείται από ειδικά ένζυμα, τις μεθυλοτρανσφεράσες και οδηγεί τελικά στην αποσιώπηση των εν λόγω γονιδίων. Αντιστρόφως, η απομεθυλίωση φυσιολογικά μεθυλιωμένων CpGs που αποτελούν υπόστρωμα μεταγραφικών παραγόντων, προκαλεί την υπερέκφραση των αντίστοιχων γονιδίων. Έτσι διαταραχές στις δράσεις της μεθυλίωσης του DNA μπορεί να αποτελέσουν αιτία καρκινογένεσης, όταν σχετίζονται με απορρύθμιση έκφρασης ογκοκατασταλτικών ή άλλων σημαντικών ογκογονιδίων. Η ύπερ- ή ύπο- μεθυλίωση των υποκινητών μπορεί λοιπόν να συσχετισθεί με κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών και να χρησιμοποιηθεί τελικά ως προγνωστικός βιοδείκτης ή σημαντικό εργαλείο στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Ο σκοπός της συγκεκριμένης διπλωματική εργασίας αποτελεί η διερεύνηση του προτύπου μεθυλίωσης 15 διαφορετικών θέσεων CpGs, του υποκινητή του γονιδίου GAS5 στην παιδική ΟΛΛ. Τα δείγματα τα οποία μελετήθηκαν απομονώθηκαν από παιδιά διαφορετικής ομάδας κινδύνου, με διαφορετικά πρότυπα έκφρασης του γονιδίου GAS5. Μέθοδος: Δείγματα μυελού των οστών απομονώθηκαν με την διαδικασία της αναρρόφησης από παιδιά που έχουν διαγνωσθεί με οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία στο Ογκολογικό τμήμα του Νοσοκομείου Παίδων ‘’Π.&amp;Α. Κυριακού’’. Τα ιστοτεμάχια του μυελού ομογενοποιήθηκαν σε Trizol και ακολούθησε η απομόνωση του γενωμικού DNA. Ο ποσοτικός και ποιοτικός προσδιορισμός του γενετικού υλικού πραγματοποιήθηκε μέσω φωτομέτρησης, με χρήση του φασματοφωτόμετρου BiospecNano και μέσω ενίσχυσης με PCR του γονιδίου ελέγχου, ακολουθούμενη από ηλεκτροφόρηση σε πήκτωμα αγαρόζης. Έπειτα, τα υψηλής ποιότητας δείγματα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία με όξινο θειώδες νάτριο, που οδηγεί στην μετατροπή των μη μεθυλιωμένων καταλοίπων κυτοσίνης σε ουρακίλη. Τα τροποποιημένο DNA υποβλήθηκε σε PCR αντίδραση για την ενίσχυση των επιθυμητών τμημάτων του υποκινητή του γονιδίου GAS5, με χρήση ειδικών σχεδιασμένων βιοτινυλιωμένων εκκινητών. Τελικά, τα προιόντα ακινητοποιήθηκαν σε σφαιρίδια στρεπταβιδίνης και με χρήση ειδικών εκκινητών αλληλούχησης, αλληλουχήθηκαν με την μέθοδο της πυροαλληλούχησης. Βιοπληροφορική ανάλυση: Η αλληλουχία του υποκινητή του γονιδίου GAS5 εντοπίστηκε μέσω της βάσης δεδομένων USCS (University of California at Santa Cruz), πάνω στο ανθρώπινο γονιδίωμα GRCh37/hg19. Για τον εντοπισμό των θέσεων CpGs και τη διαλογή αυτών με βάση τις προδιαγραφές της μεθόδου πυροαλληλούχησης αξιοποιήθηκαν δεδομένα του ENCODE project μέσω χρήσης του Methyl450 Track. Τα σετ των εκκινητών για την παραγωγή των προιόντων και την αλληλούχηση σχεδιάστηκαν στο λογισμικό PyroMark Assay Design 2.0. Ο σχεδιασμός των δοκιμασιών και η ανάλυση της μεθυλίωσης των επιθυμητών CpG θέσεων πραγματοποιήθηκε με χρήση του λογισμικού PyroMark Q24. Αποτελέσματα: Από την επεξεργασία των πειραματικών δεδομένων φαίνεται πως οι θέσεις που μελετήθηκαν δεν παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό μεθυλίωσης, καθώς σε όλες τις δυνητικές θέσεις των δινουκλεοτιδίων CGs, το ποσοστό εμφάνισης του δινουκλεοτιδίου CG αντί του TG ανέρχεται στο 1-5% των μορίων. Επιπλέον, δεν εντοπίζεται διαφορά στο πρότυπο μεθυλίωσης μεταξύ των διαφορετικών ομάδων κινδύνου και των επιπέδων έκφρασης του γονιδίου. Συμπερασματικά, η μεθυλίωση δεν αποτελεί τον μηχανισμό με τον οποίο ελέγχεται η έκφραση του γονιδίου στην παιδική οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία.","abstract_has_math":false,"creators":["Κούβαρη Ιωάννα","Kouvari Ioanna"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:45:33Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3197436"],"render_values":[{"text":"uoadl:3197436","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197436","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197436","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3197436","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κούβαρη Ιωάννα","Kouvari Ioanna"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3197436","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197436"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Υπόβαθρο: Η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία αποτελεί την πιο συχνή μορφή κακοήθειας της παιδικής ηλικίας, καταλαμβάνοντας το 72% των τύπων λευχαιμίας του αιμοποιητικού συστήματος. Χαρακτηρίζεται από τον αυξημένο αριθμό λεμφοβλαστών στον μυελό των οστών που απελευθερώνονται επίσης και στην κυκλοφορία του αίματος. Τα γενετικά αίτια που προκαλούν την ανάπτυξη της είναι συνήθως η συσσώρευση καρυοτυπικών ανωμαλιών και μεταλλαγών σε ένα Β ή ένα Τ προγονικό κύτταρο, με απόρροια την μη φυσιολογική διαφοροποίηση τους και τον υπέρμετρο πολλαπλασιασμό τους. Αν και το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης των παιδιών ανέρχεται πλέον στο 90%, η συχνότητα υποτροπής της νόσου στους ασθενείς υψηλού κινδύνου είναι σημαντικά αυξημένη και συνοδεύεται με κακή πρόγνωση. Η χημειοθεραπεία που χρησιμοποιείται βασίζεται στην δράση συνθετικών γλυκοκορτικοειδών (GCs) που προωθούν την GR-εξαρτώμενη απόπτωση (GR-Glycocorticoid Receptor). Το μη κωδικό μόριο RNA GAS5 φαίνεται πως διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην καρκινική εξαλλαγή των αιμοποιητικών κυττάρων. Φυσιολογικά δρα κυτταροειδικά, αναστέλλοντας την κυτταρική ανάπτυξη υπό συνθήκες κυτταρικού στρες. Ο ογκοκατασταλτικός του ρόλος έχει παρατηρηθεί σε διαφορετικούς τύπους καρκίνου, ενώ στα καρκινικά βλαστικά κύτταρα έχει χαρακτηριστεί ως ρυθμιστής της ισορροπίας μεταξύ ηρεμίας, πολλαπλασιασμού και αναγέννησης. Στην παιδική ΟΛΛ η λειτουργία του φαίνεται να επιτυγχάνεται μέσω της αλληλουχίας που μιμείται το στοιχείο απόκρισης γλυκοκορτικοειδούς μέσω του οποίου αλληλοεπιδράει με τον πυρηνικό υποδοχέα γλυκοκορτικοειδών και επιδρά στην απόκριση των ασθενών στη χημειοθεραπεία. Τα δεδομένα για τα επίπεδα έκφρασης του γονιδίου GAS5 στην παιδική ΟΛΛ αποκαλύπτουν πως η υπερέκφραση του γονιδίου στον μυελό των παιδιών υψηλού κινδύνου συνδέεται με ανάπτυξη αντίστασης των ασθενών στην θεραπεία με χρήση γλυκοκορτικοειδών. Την τελευταία δεκαετία έχει σημειωθεί σημαντική στροφή προς την μελέτη των επιγενετικών τροποποίησεων που ελέγχουν την διαδικασία έκφρασης των γονιδίων ενδιαφέροντος. Η μεθυλίωση του DNA, δηλαδή η προσθήκη μεθυλομάδας στον 5’ άνθρακα της κυτοσίνης των δινουκλεοτιδίων CpGs, εντοπίζεται κυρίως στους υποκινητές των γονιδίων και η ύπαρξη της σε υψηλά επίπεδα σχετίζεται με παρεμπόδιση της δράσης των μεταγραφικών παραγόντων. Ο μηχανισμός μεθυλίωσης πραγματοποιείται από ειδικά ένζυμα, τις μεθυλοτρανσφεράσες και οδηγεί τελικά στην αποσιώπηση των εν λόγω γονιδίων. Αντιστρόφως, η απομεθυλίωση φυσιολογικά μεθυλιωμένων CpGs που αποτελούν υπόστρωμα μεταγραφικών παραγόντων, προκαλεί την υπερέκφραση των αντίστοιχων γονιδίων. Έτσι διαταραχές στις δράσεις της μεθυλίωσης του DNA μπορεί να αποτελέσουν αιτία καρκινογένεσης, όταν σχετίζονται με απορρύθμιση έκφρασης ογκοκατασταλτικών ή άλλων σημαντικών ογκογονιδίων. Η ύπερ- ή ύπο- μεθυλίωση των υποκινητών μπορεί λοιπόν να συσχετισθεί με κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών και να χρησιμοποιηθεί τελικά ως προγνωστικός βιοδείκτης ή σημαντικό εργαλείο στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Ο σκοπός της συγκεκριμένης διπλωματική εργασίας αποτελεί η διερεύνηση του προτύπου μεθυλίωσης 15 διαφορετικών θέσεων CpGs, του υποκινητή του γονιδίου GAS5 στην παιδική ΟΛΛ. Τα δείγματα τα οποία μελετήθηκαν απομονώθηκαν από παιδιά διαφορετικής ομάδας κινδύνου, με διαφορετικά πρότυπα έκφρασης του γονιδίου GAS5. Μέθοδος: Δείγματα μυελού των οστών απομονώθηκαν με την διαδικασία της αναρρόφησης από παιδιά που έχουν διαγνωσθεί με οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία στο Ογκολογικό τμήμα του Νοσοκομείου Παίδων ‘’Π.&Α. Κυριακού’’. Τα ιστοτεμάχια του μυελού ομογενοποιήθηκαν σε Trizol και ακολούθησε η απομόνωση του γενωμικού DNA. Ο ποσοτικός και ποιοτικός προσδιορισμός του γενετικού υλικού πραγματοποιήθηκε μέσω φωτομέτρησης, με χρήση του φασματοφωτόμετρου BiospecNano και μέσω ενίσχυσης με PCR του γονιδίου ελέγχου, ακολουθούμενη από ηλεκτροφόρηση σε πήκτωμα αγαρόζης. Έπειτα, τα υψηλής ποιότητας δείγματα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία με όξινο θειώδες νάτριο, που οδηγεί στην μετατροπή των μη μεθυλιωμένων καταλοίπων κυτοσίνης σε ουρακίλη. Τα τροποποιημένο DNA υποβλήθηκε σε PCR αντίδραση για την ενίσχυση των επιθυμητών τμημάτων του υποκινητή του γονιδίου GAS5, με χρήση ειδικών σχεδιασμένων βιοτινυλιωμένων εκκινητών. Τελικά, τα προιόντα ακινητοποιήθηκαν σε σφαιρίδια στρεπταβιδίνης και με χρήση ειδικών εκκινητών αλληλούχησης, αλληλουχήθηκαν με την μέθοδο της πυροαλληλούχησης. Βιοπληροφορική ανάλυση: Η αλληλουχία του υποκινητή του γονιδίου GAS5 εντοπίστηκε μέσω της βάσης δεδομένων USCS (University of California at Santa Cruz), πάνω στο ανθρώπινο γονιδίωμα GRCh37/hg19. Για τον εντοπισμό των θέσεων CpGs και τη διαλογή αυτών με βάση τις προδιαγραφές της μεθόδου πυροαλληλούχησης αξιοποιήθηκαν δεδομένα του ENCODE project μέσω χρήσης του Methyl450 Track. Τα σετ των εκκινητών για την παραγωγή των προιόντων και την αλληλούχηση σχεδιάστηκαν στο λογισμικό PyroMark Assay Design 2.0. Ο σχεδιασμός των δοκιμασιών και η ανάλυση της μεθυλίωσης των επιθυμητών CpG θέσεων πραγματοποιήθηκε με χρήση του λογισμικού PyroMark Q24. Αποτελέσματα: Από την επεξεργασία των πειραματικών δεδομένων φαίνεται πως οι θέσεις που μελετήθηκαν δεν παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό μεθυλίωσης, καθώς σε όλες τις δυνητικές θέσεις των δινουκλεοτιδίων CGs, το ποσοστό εμφάνισης του δινουκλεοτιδίου CG αντί του TG ανέρχεται στο 1-5% των μορίων. Επιπλέον, δεν εντοπίζεται διαφορά στο πρότυπο μεθυλίωσης μεταξύ των διαφορετικών ομάδων κινδύνου και των επιπέδων έκφρασης του γονιδίου. Συμπερασματικά, η μεθυλίωση δεν αποτελεί τον μηχανισμό με τον οποίο ελέγχεται η έκφραση του γονιδίου στην παιδική οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία.","Background: Acute lymphoblastic leukemia is the most common malignant disease in childhood, as it accounts for 72% of all types of leukemia. It is characterized by an increased number of lymphoblasts in the bone marrow that are also released in the peripheral blood. The genetic causes that cause its development are usually the accumulation of karyotypic abnormalities and mutations in a B or a T progenitor cell, resulting in their abnormal differentiation and their excessive proliferation. Although the 5-year survival rate of children now stands at 90%, the recurrence of the disease in high-risk patients is significantly increased and it is associated with poor prognosis. The chemotherapy, is based on the activity of synthetic glucocorticoids (GCs), which promote the GR-dependent apoptosis. The long non coding RNA GAS5 appears to play a significant role in cancer progression of hematopoietic cells. Under normal conditions, GAS5 inhibits cell growth in a cell specific way upon exposure to cellular stressors. Its tumor suppressive role has been observed to exist in many different types of cancer, whereas in cancer stem cells it has been characterized as a molecular regulator which controls the balance among cell quiescence, cell proliferation and cell regeneration. In childhood ALL, seems to be achieved by the sequence that mimics GRE element by which interacts with the nuclear glucocorticoid receptor and affects the response of patients to the chemotherapeutic protocol. The scientific data about the expression levels of GAS5 gene suggest that the overexpression of GAS5 gene in the bone marrow of high risk children, is associated with the development of resistance to the glucocorticoid-based therapy. It is only the last decade that an intense shift of interest has emerged towards the study of epigenetic alterations that control the expression process of target genes. DNA methylation that occurs on the 5’ carbon of cytosine of the CpG dinucleotide, is mainly located in the promoter region of genes and its existence at high levels is associated with inhibition of transcription factors’ activity. The process of methylation is executed by specific enzymes which are called methyltransferases and eventually leads to silencing of related genes. On the other hand, demethylation of normally methylated CpG islands, that are a substrate for several transcription factors, promotes the overexpression of respective genes. Therefore, the abnormal function of DNA methyltransferase can cause cancer development when it is associated with the deregulation of the expression of several tumor suppressive genes or oncogenes. Well, either hypermethylation or hypomethylation on the promoter region might be correlated with patients’ clinical characteristics and that way could be used as a prognostic biomarker or as an important tool for the development of new therapeutic approaches. The purpose of this study is to investigate the methylation pattern of 15 significant CpG sites in the promoter of GAS5 gene in childhood acute lymphoblastic leukemia. The bone marrow samples has been isolated from children of different risk groups and who are characterized by different levels of GAS5 expression. Methods: Bone marrow specimens were obtained by aspiration from children who have been diagnosed with acute lymphoblastic leukemia at the department of Oncology of ‘’P. & A. Kyriakou’’ Children’s Hospital, Athens, Greece. Tumor samples were homogenized in TRIzol Reagent and genomic DNA was extracted. Qualititative and quantitative determination of the extracted DNA was performed by photometry using BiospecNano spectrophotometer and by PCR amplification using primers for control gene, followed by agarose gel electrophoresis. In addition, high quality samples were bisulfite treated leading to the chemical conversion of unmethylated cytosine bases to uracil bases. The bisulfite treated DNA was then amplified by regular PCR targeting the amplification of two different regions of the promoter of GAS5 gene using specific biotinylated primers. Finally, the PCR products were immobilized on streptavidin beads and then using specific sequencing primers they were sequenced with the pyrosequencing method. Bioinformatic analysis: The sequence of the promoter of GAS5 gene was acquired from UCSC Genome Browser (University of California at Santa Cruz) from the human genome GRCh37/hg19. In order to locate the CpG sites and sort those of interest in regard to pyrosequencing method capabilities, a variety of scientific data from the ENCODE project were used by selecting Methyl450 Track. The amplification primers of the bisulfite treated DNA and the sequencing primer for pyrosequencing were designed with PyroMark Assay Design 2.0 software. The assay set up and the final methylation analysis were performed using PyroMark Q24 software. Results: The analysis of the experimental data indicates that the studied sites do not show a high rate of methylation, as all potential CpG islands appear to be 1-5% methylated. In addition, it seems that there is no difference detected in the methylation profile among children with different levels of GAS5 expression or children who belong in different risk groups. In conclusion, DNA methylation is not responsible for the expression of GAS5 gene in childhood acute lymphoblastic leukemia."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη της κλινικής σημασίας των επιγενετικών τροποποιήσεων στην παιδική λευχαιμία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κούβαρη Ιωάννα","Kouvari Ioanna"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Υπόβαθρο: Η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία αποτελεί την πιο συχνή μορφή κακοήθειας της παιδικής ηλικίας, καταλαμβάνοντας το 72% των τύπων λευχαιμίας του αιμοποιητικού συστήματος. Χαρακτηρίζεται από τον αυξημένο αριθμό λεμφοβλαστών στον μυελό των οστών που απελευθερώνονται επίσης και στην κυκλοφορία του αίματος. Τα γενετικά αίτια που προκαλούν την ανάπτυξη της είναι συνήθως η συσσώρευση καρυοτυπικών ανωμαλιών και μεταλλαγών σε ένα Β ή ένα Τ προγονικό κύτταρο, με απόρροια την μη φυσιολογική διαφοροποίηση τους και τον υπέρμετρο πολλαπλασιασμό τους. Αν και το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης των παιδιών ανέρχεται πλέον στο 90%, η συχνότητα υποτροπής της νόσου στους ασθενείς υψηλού κινδύνου είναι σημαντικά αυξημένη και συνοδεύεται με κακή πρόγνωση. Η χημειοθεραπεία που χρησιμοποιείται βασίζεται στην δράση συνθετικών γλυκοκορτικοειδών (GCs) που προωθούν την GR-εξαρτώμενη απόπτωση (GR-Glycocorticoid Receptor). Το μη κωδικό μόριο RNA GAS5 φαίνεται πως διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην καρκινική εξαλλαγή των αιμοποιητικών κυττάρων. Φυσιολογικά δρα κυτταροειδικά, αναστέλλοντας την κυτταρική ανάπτυξη υπό συνθήκες κυτταρικού στρες. Ο ογκοκατασταλτικός του ρόλος έχει παρατηρηθεί σε διαφορετικούς τύπους καρκίνου, ενώ στα καρκινικά βλαστικά κύτταρα έχει χαρακτηριστεί ως ρυθμιστής της ισορροπίας μεταξύ ηρεμίας, πολλαπλασιασμού και αναγέννησης. Στην παιδική ΟΛΛ η λειτουργία του φαίνεται να επιτυγχάνεται μέσω της αλληλουχίας που μιμείται το στοιχείο απόκρισης γλυκοκορτικοειδούς μέσω του οποίου αλληλοεπιδράει με τον πυρηνικό υποδοχέα γλυκοκορτικοειδών και επιδρά στην απόκριση των ασθενών στη χημειοθεραπεία. Τα δεδομένα για τα επίπεδα έκφρασης του γονιδίου GAS5 στην παιδική ΟΛΛ αποκαλύπτουν πως η υπερέκφραση του γονιδίου στον μυελό των παιδιών υψηλού κινδύνου συνδέεται με ανάπτυξη αντίστασης των ασθενών στην θεραπεία με χρήση γλυκοκορτικοειδών. Την τελευταία δεκαετία έχει σημειωθεί σημαντική στροφή προς την μελέτη των επιγενετικών τροποποίησεων που ελέγχουν την διαδικασία έκφρασης των γονιδίων ενδιαφέροντος. Η μεθυλίωση του DNA, δηλαδή η προσθήκη μεθυλομάδας στον 5’ άνθρακα της κυτοσίνης των δινουκλεοτιδίων CpGs, εντοπίζεται κυρίως στους υποκινητές των γονιδίων και η ύπαρξη της σε υψηλά επίπεδα σχετίζεται με παρεμπόδιση της δράσης των μεταγραφικών παραγόντων. Ο μηχανισμός μεθυλίωσης πραγματοποιείται από ειδικά ένζυμα, τις μεθυλοτρανσφεράσες και οδηγεί τελικά στην αποσιώπηση των εν λόγω γονιδίων. Αντιστρόφως, η απομεθυλίωση φυσιολογικά μεθυλιωμένων CpGs που αποτελούν υπόστρωμα μεταγραφικών παραγόντων, προκαλεί την υπερέκφραση των αντίστοιχων γονιδίων. Έτσι διαταραχές στις δράσεις της μεθυλίωσης του DNA μπορεί να αποτελέσουν αιτία καρκινογένεσης, όταν σχετίζονται με απορρύθμιση έκφρασης ογκοκατασταλτικών ή άλλων σημαντικών ογκογονιδίων. Η ύπερ- ή ύπο- μεθυλίωση των υποκινητών μπορεί λοιπόν να συσχετισθεί με κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών και να χρησιμοποιηθεί τελικά ως προγνωστικός βιοδείκτης ή σημαντικό εργαλείο στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Ο σκοπός της συγκεκριμένης διπλωματική εργασίας αποτελεί η διερεύνηση του προτύπου μεθυλίωσης 15 διαφορετικών θέσεων CpGs, του υποκινητή του γονιδίου GAS5 στην παιδική ΟΛΛ. Τα δείγματα τα οποία μελετήθηκαν απομονώθηκαν από παιδιά διαφορετικής ομάδας κινδύνου, με διαφορετικά πρότυπα έκφρασης του γονιδίου GAS5. Μέθοδος: Δείγματα μυελού των οστών απομονώθηκαν με την διαδικασία της αναρρόφησης από παιδιά που έχουν διαγνωσθεί με οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία στο Ογκολογικό τμήμα του Νοσοκομείου Παίδων ‘’Π.&Α. Κυριακού’’. Τα ιστοτεμάχια του μυελού ομογενοποιήθηκαν σε Trizol και ακολούθησε η απομόνωση του γενωμικού DNA. Ο ποσοτικός και ποιοτικός προσδιορισμός του γενετικού υλικού πραγματοποιήθηκε μέσω φωτομέτρησης, με χρήση του φασματοφωτόμετρου BiospecNano και μέσω ενίσχυσης με PCR του γονιδίου ελέγχου, ακολουθούμενη από ηλεκτροφόρηση σε πήκτωμα αγαρόζης. Έπειτα, τα υψηλής ποιότητας δείγματα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία με όξινο θειώδες νάτριο, που οδηγεί στην μετατροπή των μη μεθυλιωμένων καταλοίπων κυτοσίνης σε ουρακίλη. Τα τροποποιημένο DNA υποβλήθηκε σε PCR αντίδραση για την ενίσχυση των επιθυμητών τμημάτων του υποκινητή του γονιδίου GAS5, με χρήση ειδικών σχεδιασμένων βιοτινυλιωμένων εκκινητών. Τελικά, τα προιόντα ακινητοποιήθηκαν σε σφαιρίδια στρεπταβιδίνης και με χρήση ειδικών εκκινητών αλληλούχησης, αλληλουχήθηκαν με την μέθοδο της πυροαλληλούχησης. Βιοπληροφορική ανάλυση: Η αλληλουχία του υποκινητή του γονιδίου GAS5 εντοπίστηκε μέσω της βάσης δεδομένων USCS (University of California at Santa Cruz), πάνω στο ανθρώπινο γονιδίωμα GRCh37/hg19. Για τον εντοπισμό των θέσεων CpGs και τη διαλογή αυτών με βάση τις προδιαγραφές της μεθόδου πυροαλληλούχησης αξιοποιήθηκαν δεδομένα του ENCODE project μέσω χρήσης του Methyl450 Track. Τα σετ των εκκινητών για την παραγωγή των προιόντων και την αλληλούχηση σχεδιάστηκαν στο λογισμικό PyroMark Assay Design 2.0. Ο σχεδιασμός των δοκιμασιών και η ανάλυση της μεθυλίωσης των επιθυμητών CpG θέσεων πραγματοποιήθηκε με χρήση του λογισμικού PyroMark Q24. Αποτελέσματα: Από την επεξεργασία των πειραματικών δεδομένων φαίνεται πως οι θέσεις που μελετήθηκαν δεν παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό μεθυλίωσης, καθώς σε όλες τις δυνητικές θέσεις των δινουκλεοτιδίων CGs, το ποσοστό εμφάνισης του δινουκλεοτιδίου CG αντί του TG ανέρχεται στο 1-5% των μορίων. Επιπλέον, δεν εντοπίζεται διαφορά στο πρότυπο μεθυλίωσης μεταξύ των διαφορετικών ομάδων κινδύνου και των επιπέδων έκφρασης του γονιδίου. Συμπερασματικά, η μεθυλίωση δεν αποτελεί τον μηχανισμό με τον οποίο ελέγχεται η έκφραση του γονιδίου στην παιδική οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία.","Background: Acute lymphoblastic leukemia is the most common malignant disease in childhood, as it accounts for 72% of all types of leukemia. It is characterized by an increased number of lymphoblasts in the bone marrow that are also released in the peripheral blood. The genetic causes that cause its development are usually the accumulation of karyotypic abnormalities and mutations in a B or a T progenitor cell, resulting in their abnormal differentiation and their excessive proliferation. Although the 5-year survival rate of children now stands at 90%, the recurrence of the disease in high-risk patients is significantly increased and it is associated with poor prognosis. The chemotherapy, is based on the activity of synthetic glucocorticoids (GCs), which promote the GR-dependent apoptosis. The long non coding RNA GAS5 appears to play a significant role in cancer progression of hematopoietic cells. Under normal conditions, GAS5 inhibits cell growth in a cell specific way upon exposure to cellular stressors. Its tumor suppressive role has been observed to exist in many different types of cancer, whereas in cancer stem cells it has been characterized as a molecular regulator which controls the balance among cell quiescence, cell proliferation and cell regeneration. In childhood ALL, seems to be achieved by the sequence that mimics GRE element by which interacts with the nuclear glucocorticoid receptor and affects the response of patients to the chemotherapeutic protocol. The scientific data about the expression levels of GAS5 gene suggest that the overexpression of GAS5 gene in the bone marrow of high risk children, is associated with the development of resistance to the glucocorticoid-based therapy. It is only the last decade that an intense shift of interest has emerged towards the study of epigenetic alterations that control the expression process of target genes. DNA methylation that occurs on the 5’ carbon of cytosine of the CpG dinucleotide, is mainly located in the promoter region of genes and its existence at high levels is associated with inhibition of transcription factors’ activity. The process of methylation is executed by specific enzymes which are called methyltransferases and eventually leads to silencing of related genes. On the other hand, demethylation of normally methylated CpG islands, that are a substrate for several transcription factors, promotes the overexpression of respective genes. Therefore, the abnormal function of DNA methyltransferase can cause cancer development when it is associated with the deregulation of the expression of several tumor suppressive genes or oncogenes. Well, either hypermethylation or hypomethylation on the promoter region might be correlated with patients’ clinical characteristics and that way could be used as a prognostic biomarker or as an important tool for the development of new therapeutic approaches. The purpose of this study is to investigate the methylation pattern of 15 significant CpG sites in the promoter of GAS5 gene in childhood acute lymphoblastic leukemia. The bone marrow samples has been isolated from children of different risk groups and who are characterized by different levels of GAS5 expression. Methods: Bone marrow specimens were obtained by aspiration from children who have been diagnosed with acute lymphoblastic leukemia at the department of Oncology of ‘’P. & A. Kyriakou’’ Children’s Hospital, Athens, Greece. Tumor samples were homogenized in TRIzol Reagent and genomic DNA was extracted. Qualititative and quantitative determination of the extracted DNA was performed by photometry using BiospecNano spectrophotometer and by PCR amplification using primers for control gene, followed by agarose gel electrophoresis. In addition, high quality samples were bisulfite treated leading to the chemical conversion of unmethylated cytosine bases to uracil bases. The bisulfite treated DNA was then amplified by regular PCR targeting the amplification of two different regions of the promoter of GAS5 gene using specific biotinylated primers. Finally, the PCR products were immobilized on streptavidin beads and then using specific sequencing primers they were sequenced with the pyrosequencing method. Bioinformatic analysis: The sequence of the promoter of GAS5 gene was acquired from UCSC Genome Browser (University of California at Santa Cruz) from the human genome GRCh37/hg19. In order to locate the CpG sites and sort those of interest in regard to pyrosequencing method capabilities, a variety of scientific data from the ENCODE project were used by selecting Methyl450 Track. The amplification primers of the bisulfite treated DNA and the sequencing primer for pyrosequencing were designed with PyroMark Assay Design 2.0 software. The assay set up and the final methylation analysis were performed using PyroMark Q24 software. Results: The analysis of the experimental data indicates that the studied sites do not show a high rate of methylation, as all potential CpG islands appear to be 1-5% methylated. In addition, it seems that there is no difference detected in the methylation profile among children with different levels of GAS5 expression or children who belong in different risk groups. In conclusion, DNA methylation is not responsible for the expression of GAS5 gene in childhood acute lymphoblastic leukemia."],"dc:identifier":["uoadl:3197436","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197436"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μελέτη της κλινικής σημασίας των επιγενετικών τροποποιήσεων στην παιδική λευχαιμία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:45:33Z"}