{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3197461"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3197461","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η επίδραση της εμπαγλιφλοζίνης στη γονιδιακή έκφραση γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού του ήπατος σε ζωικό μοντέλο μυός με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος","abstract":"Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD) είναι μια πολυπαραγοντική νόσος η οποία αποτελεί την κύρια αιτία πρόκλησης χρόνιας ηπατικής νόσου παγκοσμίως. Χαρακτηρίζεται από αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη και υπερβολική εναπόθεση ελεύθερων λιπαρών οξέων στο ήπαρ. Η απορρύθμιση της έκφρασης αρκετών γονιδίων των κιρκάδιων ρολογιών σχετίζεται στενά με την πρόκληση μεταβολικών διαταραχών και συγκεκριμένα ηπατικών νόσων, συμπεριλαμβανομένης της NAFLD. Από την άλλη πλευρά και αυτές οι νόσοι με τη σειρά τους διαταράσσουν επίσης την εύρυθμη λειτουργία των κιρκάδιων ρολογιών. Η εμπαγλιφλοζίνη είναι ένα αντιδιαβητικό φάρμακο το οποίο ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων των συμμεταφορέων νατρίου-γλυκόζης (SGLT2 Inhibitors) και έχει προταθεί ως αρκετά υποσχόμενος θεραπευτικός παράγοντας σε ασθενείς με νόσο NAFLD. Στη συγκεκριμένη ερευνητική μελέτη, διερευνήθηκε η επίδραση της χορήγησης εμπαγλιφλοζίνης για σύντομο χρονικό διάστημα (βραχυχρόνια χορήγηση 5 εβδομάδων) και για πιο εκτεταμένο χρονικό διάστημα (μακροχρόνια χορήγηση 10 εβδομάδων) στην τιμή ορισμένων βιοχημικών παραμέτρων σε μοντέλα πειραματόζωων με αποσιώπηση της έκφρασης του γονιδίου Apo-E [Apo-E(-/-)] και μετά από τη χορήγηση δίαιτας υψηλής σε λιπαρά καθώς και η επίδραση της χορήγησης του εν λόγω φαρμάκου στην έκφραση γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού. Η σύγκριση έγινε με βάση ομάδες ελέγχου αποτελούμενες από μύες ApoE(-/-) στους οποίους χορηγήθηκε μόνο ο διαλύτης του φαρμάκου για τα ίδια χρονικά διαστήματα. Πιο συγκεκριμένα, προσδιορίστηκαν οι τιμές διαφόρων βιοχημικών παραμέτρων με τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης και χωρίς τη χορήγηση αυτής και κατόπιν έγινε ιστομορφομετρική ανάλυση προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδραση της χορήγησης εμπαγλιφλοζίνης στη συσσώρευση λιπιδίων και στη βλάβη στο ήπαρ των μυών. Επιπλέον, μέσω της Αλυσιδωτής Αντίδρασης Πολυμεράσης σε Πραγματικό Χρόνο (Real Time PCR-qPCR) πραγματοποιήθηκε έλεγχος της έκφρασης ορισμένων κιρκάδιων γονιδίων (CLOCK, BMAL, PER-1, PER-2, CRY-1, AMPK1, AMPK2, REV-ERBa και REV-ERBb) του ήπατος των μυών. Τα αποτελέσματα των περαμάτων έδειξαν ότι η χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 και 10 εβδομάδες, οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση στα επίπεδα της γλυκόζης νηστείας, ολικής χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων στον ορό του αίμα-τος των πειραματόζωων σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Επίσης, αυξήθηκαν στατιστικά σημαντικά τα επίπεδα HDL χοληστερόλης, ενώ δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές στην LDL χοληστερόλη. Τα αποτελέσματα της ιστο-μορφομετρικής ανάλυσης έδειξαν πως στην ομάδα των πειραματόζωων στα οποία χορηγήθηκε εμπαγλιφλοζίνη για 5 εβδομάδες υπήρξε μια στατιστικά βελτιωμένη ιστολογική μορφολογία του ήπατος, ενώ αντίθετα η χορήγηση της για 10 εβδομάδες δεν επιβεβαίωσε θετική επίδραση του φαρμάκου μακροχρονίως. Όσον αφορά τη γονιδιακή έκφραση, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων PER-1, PER-2, AMPK1 και REV-ERBa (p<0,05) και οριακώς σημαντική μείωση των επιπέδων mRNA των γονιδίων CLOCK και BMAL (p=0,06) μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 ε-βδομάδες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Αντίθετα, τα επίπεδα έκφρασης του mRNA του γονιδίου των πυρηνικών υποδοχέων REV-ERBb αυξήθηκαν με οριακή στατιστική σημαντικότητα (p=0,08) και τα επίπεδα έκφρασης των mRNA των γονιδίων CRY-1 και AMPK2 μειώθηκαν χωρίς στατιστική σημαντικότητα μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 εβδομάδες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 10 εβδομάδες ανιχνεύθηκε μείωση των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων CLOCK, AMPK2 και REV-ERBa και αύξηση της έκφρασης των PER-2 και AMPK1 χωρίς όμως οι διαφορές να είναι στατι-στικώς σημαντικές. Συμπερασματικά, η μελέτη μας έδειξε ότι η βραχυπρόθεσμη χορήγηση της εμπαγλιφλοζίνης σε μοντέλο αθηρωμάτωσης μυός ApoE (-/-) βελτιώνει την κλινική εικόνα του ήπατος σχετικά με τη λιπώδη διήθηση και μειώνει τις διαταραγμένα υψηλές τιμές των βιοχημικών παραμέτρων. Επίσης παρατηρείται μείωση της έκφρασης των περισσότερων γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού. Αντίθετα, η μακροχρόνια χορήγηση της εμπαγλιφλοζίνης οδήγησε σε μεταβολές στην έκφραση των κιρκάδιων γονιδίων, χωρίς στατιστική σημαντικότητα, ενώ δεν κατέδειξε μακροχρόνια θετική επίδραση στην ιστολογία του ήπατος.","abstract_html":"Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD) είναι μια πολυπαραγοντική νόσος η οποία αποτελεί την κύρια αιτία πρόκλησης χρόνιας ηπατικής νόσου παγκοσμίως. Χαρακτηρίζεται από αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη και υπερβολική εναπόθεση ελεύθερων λιπαρών οξέων στο ήπαρ. Η απορρύθμιση της έκφρασης αρκετών γονιδίων των κιρκάδιων ρολογιών σχετίζεται στενά με την πρόκληση μεταβολικών διαταραχών και συγκεκριμένα ηπατικών νόσων, συμπεριλαμβανομένης της NAFLD. Από την άλλη πλευρά και αυτές οι νόσοι με τη σειρά τους διαταράσσουν επίσης την εύρυθμη λειτουργία των κιρκάδιων ρολογιών. Η εμπαγλιφλοζίνη είναι ένα αντιδιαβητικό φάρμακο το οποίο ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων των συμμεταφορέων νατρίου-γλυκόζης (SGLT2 Inhibitors) και έχει προταθεί ως αρκετά υποσχόμενος θεραπευτικός παράγοντας σε ασθενείς με νόσο NAFLD. Στη συγκεκριμένη ερευνητική μελέτη, διερευνήθηκε η επίδραση της χορήγησης εμπαγλιφλοζίνης για σύντομο χρονικό διάστημα (βραχυχρόνια χορήγηση 5 εβδομάδων) και για πιο εκτεταμένο χρονικό διάστημα (μακροχρόνια χορήγηση 10 εβδομάδων) στην τιμή ορισμένων βιοχημικών παραμέτρων σε μοντέλα πειραματόζωων με αποσιώπηση της έκφρασης του γονιδίου Apo-E [Apo-E(-/-)] και μετά από τη χορήγηση δίαιτας υψηλής σε λιπαρά καθώς και η επίδραση της χορήγησης του εν λόγω φαρμάκου στην έκφραση γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού. Η σύγκριση έγινε με βάση ομάδες ελέγχου αποτελούμενες από μύες ApoE(-/-) στους οποίους χορηγήθηκε μόνο ο διαλύτης του φαρμάκου για τα ίδια χρονικά διαστήματα. Πιο συγκεκριμένα, προσδιορίστηκαν οι τιμές διαφόρων βιοχημικών παραμέτρων με τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης και χωρίς τη χορήγηση αυτής και κατόπιν έγινε ιστομορφομετρική ανάλυση προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδραση της χορήγησης εμπαγλιφλοζίνης στη συσσώρευση λιπιδίων και στη βλάβη στο ήπαρ των μυών. Επιπλέον, μέσω της Αλυσιδωτής Αντίδρασης Πολυμεράσης σε Πραγματικό Χρόνο (Real Time PCR-qPCR) πραγματοποιήθηκε έλεγχος της έκφρασης ορισμένων κιρκάδιων γονιδίων (CLOCK, BMAL, PER-1, PER-2, CRY-1, AMPK1, AMPK2, REV-ERBa και REV-ERBb) του ήπατος των μυών. Τα αποτελέσματα των περαμάτων έδειξαν ότι η χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 και 10 εβδομάδες, οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση στα επίπεδα της γλυκόζης νηστείας, ολικής χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων στον ορό του αίμα-τος των πειραματόζωων σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Επίσης, αυξήθηκαν στατιστικά σημαντικά τα επίπεδα HDL χοληστερόλης, ενώ δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές στην LDL χοληστερόλη. Τα αποτελέσματα της ιστο-μορφομετρικής ανάλυσης έδειξαν πως στην ομάδα των πειραματόζωων στα οποία χορηγήθηκε εμπαγλιφλοζίνη για 5 εβδομάδες υπήρξε μια στατιστικά βελτιωμένη ιστολογική μορφολογία του ήπατος, ενώ αντίθετα η χορήγηση της για 10 εβδομάδες δεν επιβεβαίωσε θετική επίδραση του φαρμάκου μακροχρονίως. Όσον αφορά τη γονιδιακή έκφραση, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων PER-1, PER-2, AMPK1 και REV-ERBa (p&lt;0,05) και οριακώς σημαντική μείωση των επιπέδων mRNA των γονιδίων CLOCK και BMAL (p=0,06) μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 ε-βδομάδες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Αντίθετα, τα επίπεδα έκφρασης του mRNA του γονιδίου των πυρηνικών υποδοχέων REV-ERBb αυξήθηκαν με οριακή στατιστική σημαντικότητα (p=0,08) και τα επίπεδα έκφρασης των mRNA των γονιδίων CRY-1 και AMPK2 μειώθηκαν χωρίς στατιστική σημαντικότητα μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 εβδομάδες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 10 εβδομάδες ανιχνεύθηκε μείωση των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων CLOCK, AMPK2 και REV-ERBa και αύξηση της έκφρασης των PER-2 και AMPK1 χωρίς όμως οι διαφορές να είναι στατι-στικώς σημαντικές. Συμπερασματικά, η μελέτη μας έδειξε ότι η βραχυπρόθεσμη χορήγηση της εμπαγλιφλοζίνης σε μοντέλο αθηρωμάτωσης μυός ApoE (-/-) βελτιώνει την κλινική εικόνα του ήπατος σχετικά με τη λιπώδη διήθηση και μειώνει τις διαταραγμένα υψηλές τιμές των βιοχημικών παραμέτρων. Επίσης παρατηρείται μείωση της έκφρασης των περισσότερων γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού. Αντίθετα, η μακροχρόνια χορήγηση της εμπαγλιφλοζίνης οδήγησε σε μεταβολές στην έκφραση των κιρκάδιων γονιδίων, χωρίς στατιστική σημαντικότητα, ενώ δεν κατέδειξε μακροχρόνια θετική επίδραση στην ιστολογία του ήπατος.","abstract_has_math":false,"creators":["Χριστοφορίδη Ιουλία","Christoforidi Ioulia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:45:33Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3197461"],"render_values":[{"text":"uoadl:3197461","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197461","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197461","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3197461","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χριστοφορίδη Ιουλία","Christoforidi Ioulia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3197461","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197461"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD) είναι μια πολυπαραγοντική νόσος η οποία αποτελεί την κύρια αιτία πρόκλησης χρόνιας ηπατικής νόσου παγκοσμίως. Χαρακτηρίζεται από αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη και υπερβολική εναπόθεση ελεύθερων λιπαρών οξέων στο ήπαρ. Η απορρύθμιση της έκφρασης αρκετών γονιδίων των κιρκάδιων ρολογιών σχετίζεται στενά με την πρόκληση μεταβολικών διαταραχών και συγκεκριμένα ηπατικών νόσων, συμπεριλαμβανομένης της NAFLD. Από την άλλη πλευρά και αυτές οι νόσοι με τη σειρά τους διαταράσσουν επίσης την εύρυθμη λειτουργία των κιρκάδιων ρολογιών. Η εμπαγλιφλοζίνη είναι ένα αντιδιαβητικό φάρμακο το οποίο ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων των συμμεταφορέων νατρίου-γλυκόζης (SGLT2 Inhibitors) και έχει προταθεί ως αρκετά υποσχόμενος θεραπευτικός παράγοντας σε ασθενείς με νόσο NAFLD. Στη συγκεκριμένη ερευνητική μελέτη, διερευνήθηκε η επίδραση της χορήγησης εμπαγλιφλοζίνης για σύντομο χρονικό διάστημα (βραχυχρόνια χορήγηση 5 εβδομάδων) και για πιο εκτεταμένο χρονικό διάστημα (μακροχρόνια χορήγηση 10 εβδομάδων) στην τιμή ορισμένων βιοχημικών παραμέτρων σε μοντέλα πειραματόζωων με αποσιώπηση της έκφρασης του γονιδίου Apo-E [Apo-E(-/-)] και μετά από τη χορήγηση δίαιτας υψηλής σε λιπαρά καθώς και η επίδραση της χορήγησης του εν λόγω φαρμάκου στην έκφραση γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού. Η σύγκριση έγινε με βάση ομάδες ελέγχου αποτελούμενες από μύες ApoE(-/-) στους οποίους χορηγήθηκε μόνο ο διαλύτης του φαρμάκου για τα ίδια χρονικά διαστήματα. Πιο συγκεκριμένα, προσδιορίστηκαν οι τιμές διαφόρων βιοχημικών παραμέτρων με τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης και χωρίς τη χορήγηση αυτής και κατόπιν έγινε ιστομορφομετρική ανάλυση προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδραση της χορήγησης εμπαγλιφλοζίνης στη συσσώρευση λιπιδίων και στη βλάβη στο ήπαρ των μυών. Επιπλέον, μέσω της Αλυσιδωτής Αντίδρασης Πολυμεράσης σε Πραγματικό Χρόνο (Real Time PCR-qPCR) πραγματοποιήθηκε έλεγχος της έκφρασης ορισμένων κιρκάδιων γονιδίων (CLOCK, BMAL, PER-1, PER-2, CRY-1, AMPK1, AMPK2, REV-ERBa και REV-ERBb) του ήπατος των μυών. Τα αποτελέσματα των περαμάτων έδειξαν ότι η χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 και 10 εβδομάδες, οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση στα επίπεδα της γλυκόζης νηστείας, ολικής χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων στον ορό του αίμα-τος των πειραματόζωων σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Επίσης, αυξήθηκαν στατιστικά σημαντικά τα επίπεδα HDL χοληστερόλης, ενώ δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές στην LDL χοληστερόλη. Τα αποτελέσματα της ιστο-μορφομετρικής ανάλυσης έδειξαν πως στην ομάδα των πειραματόζωων στα οποία χορηγήθηκε εμπαγλιφλοζίνη για 5 εβδομάδες υπήρξε μια στατιστικά βελτιωμένη ιστολογική μορφολογία του ήπατος, ενώ αντίθετα η χορήγηση της για 10 εβδομάδες δεν επιβεβαίωσε θετική επίδραση του φαρμάκου μακροχρονίως. Όσον αφορά τη γονιδιακή έκφραση, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων PER-1, PER-2, AMPK1 και REV-ERBa (p<0,05) και οριακώς σημαντική μείωση των επιπέδων mRNA των γονιδίων CLOCK και BMAL (p=0,06) μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 ε-βδομάδες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Αντίθετα, τα επίπεδα έκφρασης του mRNA του γονιδίου των πυρηνικών υποδοχέων REV-ERBb αυξήθηκαν με οριακή στατιστική σημαντικότητα (p=0,08) και τα επίπεδα έκφρασης των mRNA των γονιδίων CRY-1 και AMPK2 μειώθηκαν χωρίς στατιστική σημαντικότητα μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 εβδομάδες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 10 εβδομάδες ανιχνεύθηκε μείωση των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων CLOCK, AMPK2 και REV-ERBa και αύξηση της έκφρασης των PER-2 και AMPK1 χωρίς όμως οι διαφορές να είναι στατι-στικώς σημαντικές. Συμπερασματικά, η μελέτη μας έδειξε ότι η βραχυπρόθεσμη χορήγηση της εμπαγλιφλοζίνης σε μοντέλο αθηρωμάτωσης μυός ApoE (-/-) βελτιώνει την κλινική εικόνα του ήπατος σχετικά με τη λιπώδη διήθηση και μειώνει τις διαταραγμένα υψηλές τιμές των βιοχημικών παραμέτρων. Επίσης παρατηρείται μείωση της έκφρασης των περισσότερων γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού. Αντίθετα, η μακροχρόνια χορήγηση της εμπαγλιφλοζίνης οδήγησε σε μεταβολές στην έκφραση των κιρκάδιων γονιδίων, χωρίς στατιστική σημαντικότητα, ενώ δεν κατέδειξε μακροχρόνια θετική επίδραση στην ιστολογία του ήπατος.","Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is a multifactorial disease, which is the leading cause of chronic liver disease worldwide. It is characterized by increased insulin resistance and excessive accumulation of free fatty acids in the liver. Deregulation of the expression of several circadian clock genes is closely related to the induction of metabolic disorders and in particular liver diseases, including NAFLD. On the other hand, these diseases also disrupt the proper function of circadian clocks. Empagliflozin is an antidiabetic drug belonging to the class of sodium glucose transporter inhibitors (SGLT2 Inhibitors) and has been proposed as a promising therapeutic agent in patients with NAFLD. In this study we investigated the effect of short-term administration (5 weeks administration) and long-term administration (10 weeks administration) on the values of certain biochemical parameters in experimental animal models knock-out for the Apo-E gene [ApoE (-/-)] and after the administration of a high-fat diet, as well as the effect of the administration of this drug on the expression of circadian clock genes. The comparison was made using control groups consisting of Apo-E(-/-) mice to which only the drug solvent was administered for the same time intervals. More specifically, the values of various biochemical parameters were determined with and without empagliflozin administration and then histomorphometric analysis was performed to evaluate the effect of empagliflozin administration on lipid accumulation and mice liver damage. In addition, Real Time PCR (qPCR) was used to determine the expression levels of certain circadian clock genes (CLOCK, BMAL, PER-1, PER-2, CRY-1, AMPK1, AMPK2, REV-ERBa and REV-ERBb) of the mice liver. The results showed that administration of empagliflozin for 5 and 10 weeks, led to a statistically significant reduction in fasting glucose, total cholesterol and triglyceride levels in the blood serum of experimental animals compared to the control group. HDL cholesterol levels also increased statistically significantly, while no significant changes in LDL cholesterol levels were observed. The results of histomorphometric analysis showed that in the group of experimental animals that received empagliflozin for 5 weeks there was a statistically improved histological image of the liver. Regarding gene expression, a statistically significant decrease in the expression levels of the PER-1, PER-2, AMPK1 and REV-ERBa genes was observed (p <0.05) and a marginally significant decrease in the CLOCK and BMAL genes mRNA levels ( p = 0.06) after administration of empagliflozin for 5 weeks in relation to the control group. In contrast, the mRNA expression levels of the REV-ERBb nuclear receptor gene increased with marginal statistical significance (p = 0.08) and the mRNA expression levels of the CRY-1 and AMPK2 genes decreased without statistical significance after administration of empagliflozin for 5 weeks in relation to the control group. After administration of empagliflozin for 10 weeks, a decrease in the expression levels of the CLOCK, AMPK2 and REV-ERBα genes and an increase in the expression of PER-2 and AMPK1 were detected without being statistically significant, without confirming the favorable effects on the liver histology which are observed during the 5-week administration of the drug. In conclusion, our study demonstrated that short-term administration of empagliflozin to an atherosclerosis model of ApoE knock-out [Apo-E(-/-)] mice improves the histomorphometry of the liver concerning fat infiltration and reduces the disturbed values of biochemical parameters. There is also a decrease in the expression of most genes of the circadian clock. On the contrary, long-term (10-week) administration of empagliflozin led to non-significant changes in the expression of circadian genes without confirming the favorable effects on the liver histology observed during the short-term administration of the drug."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η επίδραση της εμπαγλιφλοζίνης στη γονιδιακή έκφραση γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού του ήπατος σε ζωικό μοντέλο μυός με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χριστοφορίδη Ιουλία","Christoforidi Ioulia"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD) είναι μια πολυπαραγοντική νόσος η οποία αποτελεί την κύρια αιτία πρόκλησης χρόνιας ηπατικής νόσου παγκοσμίως. Χαρακτηρίζεται από αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη και υπερβολική εναπόθεση ελεύθερων λιπαρών οξέων στο ήπαρ. Η απορρύθμιση της έκφρασης αρκετών γονιδίων των κιρκάδιων ρολογιών σχετίζεται στενά με την πρόκληση μεταβολικών διαταραχών και συγκεκριμένα ηπατικών νόσων, συμπεριλαμβανομένης της NAFLD. Από την άλλη πλευρά και αυτές οι νόσοι με τη σειρά τους διαταράσσουν επίσης την εύρυθμη λειτουργία των κιρκάδιων ρολογιών. Η εμπαγλιφλοζίνη είναι ένα αντιδιαβητικό φάρμακο το οποίο ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων των συμμεταφορέων νατρίου-γλυκόζης (SGLT2 Inhibitors) και έχει προταθεί ως αρκετά υποσχόμενος θεραπευτικός παράγοντας σε ασθενείς με νόσο NAFLD. Στη συγκεκριμένη ερευνητική μελέτη, διερευνήθηκε η επίδραση της χορήγησης εμπαγλιφλοζίνης για σύντομο χρονικό διάστημα (βραχυχρόνια χορήγηση 5 εβδομάδων) και για πιο εκτεταμένο χρονικό διάστημα (μακροχρόνια χορήγηση 10 εβδομάδων) στην τιμή ορισμένων βιοχημικών παραμέτρων σε μοντέλα πειραματόζωων με αποσιώπηση της έκφρασης του γονιδίου Apo-E [Apo-E(-/-)] και μετά από τη χορήγηση δίαιτας υψηλής σε λιπαρά καθώς και η επίδραση της χορήγησης του εν λόγω φαρμάκου στην έκφραση γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού. Η σύγκριση έγινε με βάση ομάδες ελέγχου αποτελούμενες από μύες ApoE(-/-) στους οποίους χορηγήθηκε μόνο ο διαλύτης του φαρμάκου για τα ίδια χρονικά διαστήματα. Πιο συγκεκριμένα, προσδιορίστηκαν οι τιμές διαφόρων βιοχημικών παραμέτρων με τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης και χωρίς τη χορήγηση αυτής και κατόπιν έγινε ιστομορφομετρική ανάλυση προκειμένου να αξιολογηθεί η επίδραση της χορήγησης εμπαγλιφλοζίνης στη συσσώρευση λιπιδίων και στη βλάβη στο ήπαρ των μυών. Επιπλέον, μέσω της Αλυσιδωτής Αντίδρασης Πολυμεράσης σε Πραγματικό Χρόνο (Real Time PCR-qPCR) πραγματοποιήθηκε έλεγχος της έκφρασης ορισμένων κιρκάδιων γονιδίων (CLOCK, BMAL, PER-1, PER-2, CRY-1, AMPK1, AMPK2, REV-ERBa και REV-ERBb) του ήπατος των μυών. Τα αποτελέσματα των περαμάτων έδειξαν ότι η χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 και 10 εβδομάδες, οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση στα επίπεδα της γλυκόζης νηστείας, ολικής χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων στον ορό του αίμα-τος των πειραματόζωων σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Επίσης, αυξήθηκαν στατιστικά σημαντικά τα επίπεδα HDL χοληστερόλης, ενώ δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές στην LDL χοληστερόλη. Τα αποτελέσματα της ιστο-μορφομετρικής ανάλυσης έδειξαν πως στην ομάδα των πειραματόζωων στα οποία χορηγήθηκε εμπαγλιφλοζίνη για 5 εβδομάδες υπήρξε μια στατιστικά βελτιωμένη ιστολογική μορφολογία του ήπατος, ενώ αντίθετα η χορήγηση της για 10 εβδομάδες δεν επιβεβαίωσε θετική επίδραση του φαρμάκου μακροχρονίως. Όσον αφορά τη γονιδιακή έκφραση, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων PER-1, PER-2, AMPK1 και REV-ERBa (p<0,05) και οριακώς σημαντική μείωση των επιπέδων mRNA των γονιδίων CLOCK και BMAL (p=0,06) μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 ε-βδομάδες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Αντίθετα, τα επίπεδα έκφρασης του mRNA του γονιδίου των πυρηνικών υποδοχέων REV-ERBb αυξήθηκαν με οριακή στατιστική σημαντικότητα (p=0,08) και τα επίπεδα έκφρασης των mRNA των γονιδίων CRY-1 και AMPK2 μειώθηκαν χωρίς στατιστική σημαντικότητα μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 5 εβδομάδες σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Μετά τη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης για 10 εβδομάδες ανιχνεύθηκε μείωση των επιπέδων έκφρασης των γονιδίων CLOCK, AMPK2 και REV-ERBa και αύξηση της έκφρασης των PER-2 και AMPK1 χωρίς όμως οι διαφορές να είναι στατι-στικώς σημαντικές. Συμπερασματικά, η μελέτη μας έδειξε ότι η βραχυπρόθεσμη χορήγηση της εμπαγλιφλοζίνης σε μοντέλο αθηρωμάτωσης μυός ApoE (-/-) βελτιώνει την κλινική εικόνα του ήπατος σχετικά με τη λιπώδη διήθηση και μειώνει τις διαταραγμένα υψηλές τιμές των βιοχημικών παραμέτρων. Επίσης παρατηρείται μείωση της έκφρασης των περισσότερων γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού. Αντίθετα, η μακροχρόνια χορήγηση της εμπαγλιφλοζίνης οδήγησε σε μεταβολές στην έκφραση των κιρκάδιων γονιδίων, χωρίς στατιστική σημαντικότητα, ενώ δεν κατέδειξε μακροχρόνια θετική επίδραση στην ιστολογία του ήπατος.","Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is a multifactorial disease, which is the leading cause of chronic liver disease worldwide. It is characterized by increased insulin resistance and excessive accumulation of free fatty acids in the liver. Deregulation of the expression of several circadian clock genes is closely related to the induction of metabolic disorders and in particular liver diseases, including NAFLD. On the other hand, these diseases also disrupt the proper function of circadian clocks. Empagliflozin is an antidiabetic drug belonging to the class of sodium glucose transporter inhibitors (SGLT2 Inhibitors) and has been proposed as a promising therapeutic agent in patients with NAFLD. In this study we investigated the effect of short-term administration (5 weeks administration) and long-term administration (10 weeks administration) on the values of certain biochemical parameters in experimental animal models knock-out for the Apo-E gene [ApoE (-/-)] and after the administration of a high-fat diet, as well as the effect of the administration of this drug on the expression of circadian clock genes. The comparison was made using control groups consisting of Apo-E(-/-) mice to which only the drug solvent was administered for the same time intervals. More specifically, the values of various biochemical parameters were determined with and without empagliflozin administration and then histomorphometric analysis was performed to evaluate the effect of empagliflozin administration on lipid accumulation and mice liver damage. In addition, Real Time PCR (qPCR) was used to determine the expression levels of certain circadian clock genes (CLOCK, BMAL, PER-1, PER-2, CRY-1, AMPK1, AMPK2, REV-ERBa and REV-ERBb) of the mice liver. The results showed that administration of empagliflozin for 5 and 10 weeks, led to a statistically significant reduction in fasting glucose, total cholesterol and triglyceride levels in the blood serum of experimental animals compared to the control group. HDL cholesterol levels also increased statistically significantly, while no significant changes in LDL cholesterol levels were observed. The results of histomorphometric analysis showed that in the group of experimental animals that received empagliflozin for 5 weeks there was a statistically improved histological image of the liver. Regarding gene expression, a statistically significant decrease in the expression levels of the PER-1, PER-2, AMPK1 and REV-ERBa genes was observed (p <0.05) and a marginally significant decrease in the CLOCK and BMAL genes mRNA levels ( p = 0.06) after administration of empagliflozin for 5 weeks in relation to the control group. In contrast, the mRNA expression levels of the REV-ERBb nuclear receptor gene increased with marginal statistical significance (p = 0.08) and the mRNA expression levels of the CRY-1 and AMPK2 genes decreased without statistical significance after administration of empagliflozin for 5 weeks in relation to the control group. After administration of empagliflozin for 10 weeks, a decrease in the expression levels of the CLOCK, AMPK2 and REV-ERBα genes and an increase in the expression of PER-2 and AMPK1 were detected without being statistically significant, without confirming the favorable effects on the liver histology which are observed during the 5-week administration of the drug. In conclusion, our study demonstrated that short-term administration of empagliflozin to an atherosclerosis model of ApoE knock-out [Apo-E(-/-)] mice improves the histomorphometry of the liver concerning fat infiltration and reduces the disturbed values of biochemical parameters. There is also a decrease in the expression of most genes of the circadian clock. On the contrary, long-term (10-week) administration of empagliflozin led to non-significant changes in the expression of circadian genes without confirming the favorable effects on the liver histology observed during the short-term administration of the drug."],"dc:identifier":["uoadl:3197461","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197461"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Η επίδραση της εμπαγλιφλοζίνης στη γονιδιακή έκφραση γονιδίων του κιρκάδιου ρολογιού του ήπατος σε ζωικό μοντέλο μυός με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:45:33Z"}