{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3197901"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3197901","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση των αντιλήψεων, του ρόλου και των πρακτικών ψυχολόγων δομών ειδικής αγωγής αναφορικά με την αντιμετώπιση παιδιών με νοητική αναπηρία","abstract":"Στην παρούσα εργασία διερευνώνται οι απόψεις και οι εμπειρίες των ψυχολόγων που εργάζονται σε κέντρα ειδικής αγωγής γύρω από τον προσδιορισμό του ρόλου τους απέναντι στα νοητικά ανάπηρα άτομα καθώς και των πρακτικών που άπτονται των βασικών διαστάσεων αυτού του ρόλου. Σημαντικό να αναφερθεί εδώ αποτελεί το γεγονός πως η υιοθέτηση αυτών των απόψεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αντιλήψεις που έχουν για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία. Σε σχέση τώρα με τα ζητήματα της αναπηρίας γενικότερα αλλά και της νοητικής αναπηρίας ειδικότερα, έχουν αναπτυχθεί ποικίλες επιστημονικές προσεγγίσεις οι οποίες προσπάθησαν να προσδιορίσουν αυτές τις έννοιες καθώς και την θέση του ανάπηρου ατόμου μέσα στην κοινωνία, η κάθε μία με την δική της οπτική και διαφορετική θεώρηση. Η πλειονότητα των ψυχολόγων όπως και όλων των επαγγελματιών υγείας φαίνεται πως ακολουθεί μια πιο κλινική οπτική, γεγονός που επιβεβαιώνεται διεθνώς μέσα από τον τρόπο που αλληλεπιδρούν σε γενικότερα πλαίσια με τα ανάπηρα άτομα. Επομένως, όπως ειπώθηκε και παραπάνω, μιας και ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει σε βάθος αυτές τις αντιλήψεις και τις απόψεις που έχουν οι ψυχολόγοι για τον ρόλο τους στα παιδιά με νοητική αναπηρία κατά την εργασία τους μαζί τους σε ένα κέντρο ειδικής αγωγής, την ίδια στιγμή στο πλαίσιο διερεύνησης αυτών των αντιλήψεων γίνονται φανερές και οι ευρύτερες νοηματοδοτήσεις τους για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία με αποτέλεσμα να διαπιστωθεί αν όντως έχουν μια πιο ιατροκατευθυνόμενη προσέγγιση απέναντι στα ζητήματα εκείνα. Παράλληλα, διερευνάται και το πώς αυτές οι αντιλήψεις συνδέονται με τις πρακτικές που υιοθετούν, οι οποίες σχετίζονται με την διάγνωση, την παρέμβαση και την συνεργασία με τους γονείς των παιδιών καθώς και τους συναδέλφους τους, που αποτελούν ταυτόχρονα τις κύριες διαστάσεις του ρόλου τους σύμφωνα με την βιβλιογραφία. Επιπλέον, οι ψυχολόγοι κλήθηκαν να δώσουν απαντήσεις για όλες τις προκλήσεις που έχουν συναντήσει μέχρι τώρα κατά την αλληλεπίδραση τους με τα νοητικά ανάπηρα άτομα, ενώ παράλληλα πρότειναν τρόπους με στόχο την βελτίωση του έργο τους. Για την διερεύνηση όλων των παραπάνω ερωτημάτων πραγματοποιήθηκε έρευνα που ακολούθησε ποιοτική μεθοδολογία, η οποία οδηγεί σε μια βαθύτερη κατανόηση ενός φαινομένου εφόσον στηρίζεται στην μελέτη των προσωπικών βιωμάτων και εμπειριών του υποκειμένου. Το δείγμα αποτελούσαν δέκα ψυχολόγοι που εργάζονταν σε ιδιωτικά κέντρα ειδικής αγωγής της περιφέρειας Αττικής και το ερευνητικό εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ημι – δομημένη συνέντευξη η οποία αποτελούνταν από πέντε θεματικούς άξονες, όπου ο πρώτος είχε να κάνει με τα δημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων και οι άλλοι τέσσερις αντιστοιχούσαν στα ερευνητικά ερωτήματα που αναφέρθηκαν προηγουμένως με αντίστοιχες ερωτήσεις στον οδηγό συνέντευξης. Εν συνεχεία, η μέθοδος ανάλυσης των ευρημάτων που προέκυψαν μέσα από τις απαντήσεις των ψυχολόγων ήταν η θεματική ανάλυση περιεχομένου κατά την οποία τα δεδομένα αναλύθηκαν με βάση την κατηγοριοποίηση τους σε θεματικούς άξονες. Τέλος, τα βασικά ευρήματα που προέκυψαν από την παρούσα εργασία επιβεβαιώνουν ότι οι αντιλήψεις των ψυχολόγων για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία γίνονται φανερές από τον τρόπο που προσδιορίζουν και χαρακτηρίζουν τον ρόλο τους σε έναν φορέα ειδικής αγωγής με νοητικά ανάπηρα άτομα, ενώ την ίδια στιγμή για τις πρακτικές που θα εφαρμόσουν επηρεάζονται από αυτές τις αντιλήψεις. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε πως οι συμμετέχοντες ταυτίζουν τις έννοιες της αναπηρίας και της νοητικής αναπηρίας με τους λειτουργικούς περιορισμούς και τα ελλείμματα που φέρει γενικά το άτομο με αποτέλεσμα να το θεωρούν «ασθενή» που χρήζει θεραπείας, υιοθετώντας ξεκάθαρα μια πιο ιατρική προσέγγιση για τους παραπάνω όρους. Έτσι λοιπόν, το κλινικό μοντέλο νοηματοδότησης της αναπηρίας φαίνεται να επηρεάζει τόσο τον ρόλο όσο και τις πρακτικές που χρησιμοποιούν οι ψυχολόγοι στο εκάστοτε κέντρο ειδικής αγωγής προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους που έχουν θέσει κάθε φορά. Καταλήγοντας, οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν στην πολιτική της δομής που εργάζονται, τις προβληματικές σχέσεις συνεργασίας με συναδέλφους και γονείς, καθώς και στην ανεπάρκεια του χρόνου αλληλεπίδρασης με τα παιδιά, ως βασικές δυσκολίες που δυσχεραίνουν το επάγγελμα τους, ενώ υπέθεσαν πως η αντιμετώπιση όλων αυτών των θεμάτων μαζί με μια μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση για τα θέματα της αναπηρίας θα βελτιώσουν κατά πολύ τον τρόπο που λειτουργούν.","abstract_html":"Στην παρούσα εργασία διερευνώνται οι απόψεις και οι εμπειρίες των ψυχολόγων που εργάζονται σε κέντρα ειδικής αγωγής γύρω από τον προσδιορισμό του ρόλου τους απέναντι στα νοητικά ανάπηρα άτομα καθώς και των πρακτικών που άπτονται των βασικών διαστάσεων αυτού του ρόλου. Σημαντικό να αναφερθεί εδώ αποτελεί το γεγονός πως η υιοθέτηση αυτών των απόψεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αντιλήψεις που έχουν για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία. Σε σχέση τώρα με τα ζητήματα της αναπηρίας γενικότερα αλλά και της νοητικής αναπηρίας ειδικότερα, έχουν αναπτυχθεί ποικίλες επιστημονικές προσεγγίσεις οι οποίες προσπάθησαν να προσδιορίσουν αυτές τις έννοιες καθώς και την θέση του ανάπηρου ατόμου μέσα στην κοινωνία, η κάθε μία με την δική της οπτική και διαφορετική θεώρηση. Η πλειονότητα των ψυχολόγων όπως και όλων των επαγγελματιών υγείας φαίνεται πως ακολουθεί μια πιο κλινική οπτική, γεγονός που επιβεβαιώνεται διεθνώς μέσα από τον τρόπο που αλληλεπιδρούν σε γενικότερα πλαίσια με τα ανάπηρα άτομα. Επομένως, όπως ειπώθηκε και παραπάνω, μιας και ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει σε βάθος αυτές τις αντιλήψεις και τις απόψεις που έχουν οι ψυχολόγοι για τον ρόλο τους στα παιδιά με νοητική αναπηρία κατά την εργασία τους μαζί τους σε ένα κέντρο ειδικής αγωγής, την ίδια στιγμή στο πλαίσιο διερεύνησης αυτών των αντιλήψεων γίνονται φανερές και οι ευρύτερες νοηματοδοτήσεις τους για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία με αποτέλεσμα να διαπιστωθεί αν όντως έχουν μια πιο ιατροκατευθυνόμενη προσέγγιση απέναντι στα ζητήματα εκείνα. Παράλληλα, διερευνάται και το πώς αυτές οι αντιλήψεις συνδέονται με τις πρακτικές που υιοθετούν, οι οποίες σχετίζονται με την διάγνωση, την παρέμβαση και την συνεργασία με τους γονείς των παιδιών καθώς και τους συναδέλφους τους, που αποτελούν ταυτόχρονα τις κύριες διαστάσεις του ρόλου τους σύμφωνα με την βιβλιογραφία. Επιπλέον, οι ψυχολόγοι κλήθηκαν να δώσουν απαντήσεις για όλες τις προκλήσεις που έχουν συναντήσει μέχρι τώρα κατά την αλληλεπίδραση τους με τα νοητικά ανάπηρα άτομα, ενώ παράλληλα πρότειναν τρόπους με στόχο την βελτίωση του έργο τους. Για την διερεύνηση όλων των παραπάνω ερωτημάτων πραγματοποιήθηκε έρευνα που ακολούθησε ποιοτική μεθοδολογία, η οποία οδηγεί σε μια βαθύτερη κατανόηση ενός φαινομένου εφόσον στηρίζεται στην μελέτη των προσωπικών βιωμάτων και εμπειριών του υποκειμένου. Το δείγμα αποτελούσαν δέκα ψυχολόγοι που εργάζονταν σε ιδιωτικά κέντρα ειδικής αγωγής της περιφέρειας Αττικής και το ερευνητικό εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ημι – δομημένη συνέντευξη η οποία αποτελούνταν από πέντε θεματικούς άξονες, όπου ο πρώτος είχε να κάνει με τα δημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων και οι άλλοι τέσσερις αντιστοιχούσαν στα ερευνητικά ερωτήματα που αναφέρθηκαν προηγουμένως με αντίστοιχες ερωτήσεις στον οδηγό συνέντευξης. Εν συνεχεία, η μέθοδος ανάλυσης των ευρημάτων που προέκυψαν μέσα από τις απαντήσεις των ψυχολόγων ήταν η θεματική ανάλυση περιεχομένου κατά την οποία τα δεδομένα αναλύθηκαν με βάση την κατηγοριοποίηση τους σε θεματικούς άξονες. Τέλος, τα βασικά ευρήματα που προέκυψαν από την παρούσα εργασία επιβεβαιώνουν ότι οι αντιλήψεις των ψυχολόγων για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία γίνονται φανερές από τον τρόπο που προσδιορίζουν και χαρακτηρίζουν τον ρόλο τους σε έναν φορέα ειδικής αγωγής με νοητικά ανάπηρα άτομα, ενώ την ίδια στιγμή για τις πρακτικές που θα εφαρμόσουν επηρεάζονται από αυτές τις αντιλήψεις. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε πως οι συμμετέχοντες ταυτίζουν τις έννοιες της αναπηρίας και της νοητικής αναπηρίας με τους λειτουργικούς περιορισμούς και τα ελλείμματα που φέρει γενικά το άτομο με αποτέλεσμα να το θεωρούν «ασθενή» που χρήζει θεραπείας, υιοθετώντας ξεκάθαρα μια πιο ιατρική προσέγγιση για τους παραπάνω όρους. Έτσι λοιπόν, το κλινικό μοντέλο νοηματοδότησης της αναπηρίας φαίνεται να επηρεάζει τόσο τον ρόλο όσο και τις πρακτικές που χρησιμοποιούν οι ψυχολόγοι στο εκάστοτε κέντρο ειδικής αγωγής προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους που έχουν θέσει κάθε φορά. Καταλήγοντας, οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν στην πολιτική της δομής που εργάζονται, τις προβληματικές σχέσεις συνεργασίας με συναδέλφους και γονείς, καθώς και στην ανεπάρκεια του χρόνου αλληλεπίδρασης με τα παιδιά, ως βασικές δυσκολίες που δυσχεραίνουν το επάγγελμα τους, ενώ υπέθεσαν πως η αντιμετώπιση όλων αυτών των θεμάτων μαζί με μια μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση για τα θέματα της αναπηρίας θα βελτιώσουν κατά πολύ τον τρόπο που λειτουργούν.","abstract_has_math":false,"creators":["Μητρόπουλος Δημήτριος","Mitropoulos Dimitrios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:45:34Z","subjects":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3197901"],"render_values":[{"text":"uoadl:3197901","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197901","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197901","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3197901","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μητρόπουλος Δημήτριος","Mitropoulos Dimitrios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3197901","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197901"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην παρούσα εργασία διερευνώνται οι απόψεις και οι εμπειρίες των ψυχολόγων που εργάζονται σε κέντρα ειδικής αγωγής γύρω από τον προσδιορισμό του ρόλου τους απέναντι στα νοητικά ανάπηρα άτομα καθώς και των πρακτικών που άπτονται των βασικών διαστάσεων αυτού του ρόλου. Σημαντικό να αναφερθεί εδώ αποτελεί το γεγονός πως η υιοθέτηση αυτών των απόψεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αντιλήψεις που έχουν για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία. Σε σχέση τώρα με τα ζητήματα της αναπηρίας γενικότερα αλλά και της νοητικής αναπηρίας ειδικότερα, έχουν αναπτυχθεί ποικίλες επιστημονικές προσεγγίσεις οι οποίες προσπάθησαν να προσδιορίσουν αυτές τις έννοιες καθώς και την θέση του ανάπηρου ατόμου μέσα στην κοινωνία, η κάθε μία με την δική της οπτική και διαφορετική θεώρηση. Η πλειονότητα των ψυχολόγων όπως και όλων των επαγγελματιών υγείας φαίνεται πως ακολουθεί μια πιο κλινική οπτική, γεγονός που επιβεβαιώνεται διεθνώς μέσα από τον τρόπο που αλληλεπιδρούν σε γενικότερα πλαίσια με τα ανάπηρα άτομα. Επομένως, όπως ειπώθηκε και παραπάνω, μιας και ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει σε βάθος αυτές τις αντιλήψεις και τις απόψεις που έχουν οι ψυχολόγοι για τον ρόλο τους στα παιδιά με νοητική αναπηρία κατά την εργασία τους μαζί τους σε ένα κέντρο ειδικής αγωγής, την ίδια στιγμή στο πλαίσιο διερεύνησης αυτών των αντιλήψεων γίνονται φανερές και οι ευρύτερες νοηματοδοτήσεις τους για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία με αποτέλεσμα να διαπιστωθεί αν όντως έχουν μια πιο ιατροκατευθυνόμενη προσέγγιση απέναντι στα ζητήματα εκείνα. Παράλληλα, διερευνάται και το πώς αυτές οι αντιλήψεις συνδέονται με τις πρακτικές που υιοθετούν, οι οποίες σχετίζονται με την διάγνωση, την παρέμβαση και την συνεργασία με τους γονείς των παιδιών καθώς και τους συναδέλφους τους, που αποτελούν ταυτόχρονα τις κύριες διαστάσεις του ρόλου τους σύμφωνα με την βιβλιογραφία. Επιπλέον, οι ψυχολόγοι κλήθηκαν να δώσουν απαντήσεις για όλες τις προκλήσεις που έχουν συναντήσει μέχρι τώρα κατά την αλληλεπίδραση τους με τα νοητικά ανάπηρα άτομα, ενώ παράλληλα πρότειναν τρόπους με στόχο την βελτίωση του έργο τους. Για την διερεύνηση όλων των παραπάνω ερωτημάτων πραγματοποιήθηκε έρευνα που ακολούθησε ποιοτική μεθοδολογία, η οποία οδηγεί σε μια βαθύτερη κατανόηση ενός φαινομένου εφόσον στηρίζεται στην μελέτη των προσωπικών βιωμάτων και εμπειριών του υποκειμένου. Το δείγμα αποτελούσαν δέκα ψυχολόγοι που εργάζονταν σε ιδιωτικά κέντρα ειδικής αγωγής της περιφέρειας Αττικής και το ερευνητικό εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ημι – δομημένη συνέντευξη η οποία αποτελούνταν από πέντε θεματικούς άξονες, όπου ο πρώτος είχε να κάνει με τα δημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων και οι άλλοι τέσσερις αντιστοιχούσαν στα ερευνητικά ερωτήματα που αναφέρθηκαν προηγουμένως με αντίστοιχες ερωτήσεις στον οδηγό συνέντευξης. Εν συνεχεία, η μέθοδος ανάλυσης των ευρημάτων που προέκυψαν μέσα από τις απαντήσεις των ψυχολόγων ήταν η θεματική ανάλυση περιεχομένου κατά την οποία τα δεδομένα αναλύθηκαν με βάση την κατηγοριοποίηση τους σε θεματικούς άξονες. Τέλος, τα βασικά ευρήματα που προέκυψαν από την παρούσα εργασία επιβεβαιώνουν ότι οι αντιλήψεις των ψυχολόγων για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία γίνονται φανερές από τον τρόπο που προσδιορίζουν και χαρακτηρίζουν τον ρόλο τους σε έναν φορέα ειδικής αγωγής με νοητικά ανάπηρα άτομα, ενώ την ίδια στιγμή για τις πρακτικές που θα εφαρμόσουν επηρεάζονται από αυτές τις αντιλήψεις. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε πως οι συμμετέχοντες ταυτίζουν τις έννοιες της αναπηρίας και της νοητικής αναπηρίας με τους λειτουργικούς περιορισμούς και τα ελλείμματα που φέρει γενικά το άτομο με αποτέλεσμα να το θεωρούν «ασθενή» που χρήζει θεραπείας, υιοθετώντας ξεκάθαρα μια πιο ιατρική προσέγγιση για τους παραπάνω όρους. Έτσι λοιπόν, το κλινικό μοντέλο νοηματοδότησης της αναπηρίας φαίνεται να επηρεάζει τόσο τον ρόλο όσο και τις πρακτικές που χρησιμοποιούν οι ψυχολόγοι στο εκάστοτε κέντρο ειδικής αγωγής προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους που έχουν θέσει κάθε φορά. Καταλήγοντας, οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν στην πολιτική της δομής που εργάζονται, τις προβληματικές σχέσεις συνεργασίας με συναδέλφους και γονείς, καθώς και στην ανεπάρκεια του χρόνου αλληλεπίδρασης με τα παιδιά, ως βασικές δυσκολίες που δυσχεραίνουν το επάγγελμα τους, ενώ υπέθεσαν πως η αντιμετώπιση όλων αυτών των θεμάτων μαζί με μια μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση για τα θέματα της αναπηρίας θα βελτιώσουν κατά πολύ τον τρόπο που λειτουργούν.","This paper explores the views and experiences of psychologists working in special education institutions about the definition of their role towards the mentally disabled people, as well as the practices that relate to the basic dimensions of this role. It’s important to mention here that the adoption of these views depends on the perceptions they have for disability and intellectual disability. In relation to the issues of disability in general but also of intellectual disability in particular, various scientific approaches have been developed, which have tried to define these concepts as well as the position of the disabled person in society, each with its own perspective and different point of view. The majority of psychologists as well as all health professionals seems to follow a more clinical perspective, a fact that is confirmed internationally through the way they interact in general with disabled people. Therefore, as stated above, since the purpose of this paper is to investigate in depth these perceptions and views that psychologists have about their role in children with intellectual disabilities when working with them in a special education institution, at the same time in the context of exploring these perceptions, their broader meanings of disability and intellectual disability become apparent, as a result it can be seen whether they really have a more medical-oriented approach to those issues. In parallel, is being investigated how these perceptions relate to the practices they adopt, which are related to the diagnosis, intervention and cooperation with the parents of these children as well as their colleagues and are at the same time the main dimensions of their role according to the literature. In addition, psychologists were asked to provide answers to all the challenges they have encountered so far in their interaction with the mentally disabled people, while also proposing ways to improve their work. To investigate all the above questions, a research was conducted that followed a qualitative methodology which leads to a deeper understanding of a phenomenon, since it is based on the study of the personal experiences. The sample consisted of ten psychologists who work in private special education institutions in the region of Attica and the research tool used was the semi-structured interview which consisted of five thematic axes, where the first had to do with the demographics of the participants and the other four corresponded to the research questions which were previously mentioned with corresponding questions in the interview guide. Then, the method of analysis of the findings that emerged from the answers of the psychologists was the thematic context analysis in which the data were analyzed according to their categorization into thematic axes. Finally, the main findings of the present study confirm that psychologists' perceptions of disability and intellectual disability become apparent from the way they define and characterize their role in a special education institution for the mentally disabled, while at the same time practices they apply are influenced by these perceptions. In particular, it was found that the participants identify the concepts of disability and intellectual disability with the functional limitations and deficits that a person generally has, thus considering him as a \"patient\" in need of treatment, clearly adopting as a result a more medical approach to the above conditions. So, the clinical model of disability seems to influence both the role and the practices used by psychologists in each special education center, in order to achieve the goals they have set each time. In conclusion, the participants referred to the policy of the institution they work in, the problematic working relationships with colleagues and parents, as well as the lack of time to interact with children, as key difficulties that make their profession difficult, while assuming that dealing with all these issues together with a greater awareness of disability issues will greatly improve the way they work."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση των αντιλήψεων, του ρόλου και των πρακτικών ψυχολόγων δομών ειδικής αγωγής αναφορικά με την αντιμετώπιση παιδιών με νοητική αναπηρία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μητρόπουλος Δημήτριος","Mitropoulos Dimitrios"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Στην παρούσα εργασία διερευνώνται οι απόψεις και οι εμπειρίες των ψυχολόγων που εργάζονται σε κέντρα ειδικής αγωγής γύρω από τον προσδιορισμό του ρόλου τους απέναντι στα νοητικά ανάπηρα άτομα καθώς και των πρακτικών που άπτονται των βασικών διαστάσεων αυτού του ρόλου. Σημαντικό να αναφερθεί εδώ αποτελεί το γεγονός πως η υιοθέτηση αυτών των απόψεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αντιλήψεις που έχουν για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία. Σε σχέση τώρα με τα ζητήματα της αναπηρίας γενικότερα αλλά και της νοητικής αναπηρίας ειδικότερα, έχουν αναπτυχθεί ποικίλες επιστημονικές προσεγγίσεις οι οποίες προσπάθησαν να προσδιορίσουν αυτές τις έννοιες καθώς και την θέση του ανάπηρου ατόμου μέσα στην κοινωνία, η κάθε μία με την δική της οπτική και διαφορετική θεώρηση. Η πλειονότητα των ψυχολόγων όπως και όλων των επαγγελματιών υγείας φαίνεται πως ακολουθεί μια πιο κλινική οπτική, γεγονός που επιβεβαιώνεται διεθνώς μέσα από τον τρόπο που αλληλεπιδρούν σε γενικότερα πλαίσια με τα ανάπηρα άτομα. Επομένως, όπως ειπώθηκε και παραπάνω, μιας και ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει σε βάθος αυτές τις αντιλήψεις και τις απόψεις που έχουν οι ψυχολόγοι για τον ρόλο τους στα παιδιά με νοητική αναπηρία κατά την εργασία τους μαζί τους σε ένα κέντρο ειδικής αγωγής, την ίδια στιγμή στο πλαίσιο διερεύνησης αυτών των αντιλήψεων γίνονται φανερές και οι ευρύτερες νοηματοδοτήσεις τους για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία με αποτέλεσμα να διαπιστωθεί αν όντως έχουν μια πιο ιατροκατευθυνόμενη προσέγγιση απέναντι στα ζητήματα εκείνα. Παράλληλα, διερευνάται και το πώς αυτές οι αντιλήψεις συνδέονται με τις πρακτικές που υιοθετούν, οι οποίες σχετίζονται με την διάγνωση, την παρέμβαση και την συνεργασία με τους γονείς των παιδιών καθώς και τους συναδέλφους τους, που αποτελούν ταυτόχρονα τις κύριες διαστάσεις του ρόλου τους σύμφωνα με την βιβλιογραφία. Επιπλέον, οι ψυχολόγοι κλήθηκαν να δώσουν απαντήσεις για όλες τις προκλήσεις που έχουν συναντήσει μέχρι τώρα κατά την αλληλεπίδραση τους με τα νοητικά ανάπηρα άτομα, ενώ παράλληλα πρότειναν τρόπους με στόχο την βελτίωση του έργο τους. Για την διερεύνηση όλων των παραπάνω ερωτημάτων πραγματοποιήθηκε έρευνα που ακολούθησε ποιοτική μεθοδολογία, η οποία οδηγεί σε μια βαθύτερη κατανόηση ενός φαινομένου εφόσον στηρίζεται στην μελέτη των προσωπικών βιωμάτων και εμπειριών του υποκειμένου. Το δείγμα αποτελούσαν δέκα ψυχολόγοι που εργάζονταν σε ιδιωτικά κέντρα ειδικής αγωγής της περιφέρειας Αττικής και το ερευνητικό εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ημι – δομημένη συνέντευξη η οποία αποτελούνταν από πέντε θεματικούς άξονες, όπου ο πρώτος είχε να κάνει με τα δημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων και οι άλλοι τέσσερις αντιστοιχούσαν στα ερευνητικά ερωτήματα που αναφέρθηκαν προηγουμένως με αντίστοιχες ερωτήσεις στον οδηγό συνέντευξης. Εν συνεχεία, η μέθοδος ανάλυσης των ευρημάτων που προέκυψαν μέσα από τις απαντήσεις των ψυχολόγων ήταν η θεματική ανάλυση περιεχομένου κατά την οποία τα δεδομένα αναλύθηκαν με βάση την κατηγοριοποίηση τους σε θεματικούς άξονες. Τέλος, τα βασικά ευρήματα που προέκυψαν από την παρούσα εργασία επιβεβαιώνουν ότι οι αντιλήψεις των ψυχολόγων για την αναπηρία και την νοητική αναπηρία γίνονται φανερές από τον τρόπο που προσδιορίζουν και χαρακτηρίζουν τον ρόλο τους σε έναν φορέα ειδικής αγωγής με νοητικά ανάπηρα άτομα, ενώ την ίδια στιγμή για τις πρακτικές που θα εφαρμόσουν επηρεάζονται από αυτές τις αντιλήψεις. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε πως οι συμμετέχοντες ταυτίζουν τις έννοιες της αναπηρίας και της νοητικής αναπηρίας με τους λειτουργικούς περιορισμούς και τα ελλείμματα που φέρει γενικά το άτομο με αποτέλεσμα να το θεωρούν «ασθενή» που χρήζει θεραπείας, υιοθετώντας ξεκάθαρα μια πιο ιατρική προσέγγιση για τους παραπάνω όρους. Έτσι λοιπόν, το κλινικό μοντέλο νοηματοδότησης της αναπηρίας φαίνεται να επηρεάζει τόσο τον ρόλο όσο και τις πρακτικές που χρησιμοποιούν οι ψυχολόγοι στο εκάστοτε κέντρο ειδικής αγωγής προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους που έχουν θέσει κάθε φορά. Καταλήγοντας, οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν στην πολιτική της δομής που εργάζονται, τις προβληματικές σχέσεις συνεργασίας με συναδέλφους και γονείς, καθώς και στην ανεπάρκεια του χρόνου αλληλεπίδρασης με τα παιδιά, ως βασικές δυσκολίες που δυσχεραίνουν το επάγγελμα τους, ενώ υπέθεσαν πως η αντιμετώπιση όλων αυτών των θεμάτων μαζί με μια μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση για τα θέματα της αναπηρίας θα βελτιώσουν κατά πολύ τον τρόπο που λειτουργούν.","This paper explores the views and experiences of psychologists working in special education institutions about the definition of their role towards the mentally disabled people, as well as the practices that relate to the basic dimensions of this role. It’s important to mention here that the adoption of these views depends on the perceptions they have for disability and intellectual disability. In relation to the issues of disability in general but also of intellectual disability in particular, various scientific approaches have been developed, which have tried to define these concepts as well as the position of the disabled person in society, each with its own perspective and different point of view. The majority of psychologists as well as all health professionals seems to follow a more clinical perspective, a fact that is confirmed internationally through the way they interact in general with disabled people. Therefore, as stated above, since the purpose of this paper is to investigate in depth these perceptions and views that psychologists have about their role in children with intellectual disabilities when working with them in a special education institution, at the same time in the context of exploring these perceptions, their broader meanings of disability and intellectual disability become apparent, as a result it can be seen whether they really have a more medical-oriented approach to those issues. In parallel, is being investigated how these perceptions relate to the practices they adopt, which are related to the diagnosis, intervention and cooperation with the parents of these children as well as their colleagues and are at the same time the main dimensions of their role according to the literature. In addition, psychologists were asked to provide answers to all the challenges they have encountered so far in their interaction with the mentally disabled people, while also proposing ways to improve their work. To investigate all the above questions, a research was conducted that followed a qualitative methodology which leads to a deeper understanding of a phenomenon, since it is based on the study of the personal experiences. The sample consisted of ten psychologists who work in private special education institutions in the region of Attica and the research tool used was the semi-structured interview which consisted of five thematic axes, where the first had to do with the demographics of the participants and the other four corresponded to the research questions which were previously mentioned with corresponding questions in the interview guide. Then, the method of analysis of the findings that emerged from the answers of the psychologists was the thematic context analysis in which the data were analyzed according to their categorization into thematic axes. Finally, the main findings of the present study confirm that psychologists' perceptions of disability and intellectual disability become apparent from the way they define and characterize their role in a special education institution for the mentally disabled, while at the same time practices they apply are influenced by these perceptions. In particular, it was found that the participants identify the concepts of disability and intellectual disability with the functional limitations and deficits that a person generally has, thus considering him as a \"patient\" in need of treatment, clearly adopting as a result a more medical approach to the above conditions. So, the clinical model of disability seems to influence both the role and the practices used by psychologists in each special education center, in order to achieve the goals they have set each time. In conclusion, the participants referred to the policy of the institution they work in, the problematic working relationships with colleagues and parents, as well as the lack of time to interact with children, as key difficulties that make their profession difficult, while assuming that dealing with all these issues together with a greater awareness of disability issues will greatly improve the way they work."],"dc:identifier":["uoadl:3197901","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3197901"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"dc:title":["Διερεύνηση των αντιλήψεων, του ρόλου και των πρακτικών ψυχολόγων δομών ειδικής αγωγής αναφορικά με την αντιμετώπιση παιδιών με νοητική αναπηρία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:45:34Z"}