{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3217017"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3217017","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Νέες προκλήσεις στη συναίνεση ασθενών που συμμετέχουν σε Κλινικές Δοκιμές κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19","abstract":"Η πανδημία της Covid-19 δημιούργησε τεράστιες προκλήσεις στη διαχείριση των κλινικών μελετών και την έρευνα. Οι προκλήσεις αυτές προέκυψαν κυρίως εξαιτίας των ρυθμίσεων για τον περιορισμό της μετάδοσης του ιού και αφορούσαν την απαγόρευση της κυκλοφορίας, την κοινωνική αποστασιοποίηση και την καραντίνα, το κλείσιμο του ερευνητικού κέντρου ή την επιλογή του ως κέντρου αναφοράς για την παροχή φροντίδας για την Covid-19, τους περιορισμούς στις μετακινήσεις των ασθενών, τις διακοπές που παρατηρήθηκαν στην εφοδιαστική αλυσίδα του ερευνητικού προϊόντος ή τέλος, σε θέματα που ανέκυψαν λόγω της νόσησης από Covid-19 του προσωπικού της μελέτης ή των συμμετεχόντων σε αυτή. Τα προληπτικά μέτρα και οι περιορισμοί που υιοθετήθηκαν βοήθησαν στον έλεγχο της διασποράς του ιού αλλά ήγειραν επίσης σοβαρούς επιστημονικούς και δεοντολογικούς προβληματισμούς αναφορικά με την διεξαγωγή της κλινικής έρευνας, όπως τις εικονικές επισκέψεις και την εξ αποστάσεως παρακολούθηση, την ενημερωμένη συναίνεση των ασθενών, την έγκριση των ρυθμιστικών αρχών και των επιτροπών δεοντολογίας, τη διανομή του ερευνητικού φαρμάκου, τη συλλογή των δεδομένων και τον έλεγχο της ακεραιότητας της κλινικής δοκιμής. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες για τη διεξαγωγή των κλινικών δοκιμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας αλλά και μετά από αυτή, απευθυνόμενος τόσο στους κλινικούς ερευνητές όσο και στους χορηγούς, προκειμένου να διατηρηθεί η συμμόρφωση με τους κανόνες Ορθής Κλινικής Πρακτικής και να διασφαλιστεί η εγκυρότητα και αξιοπιστία των δεδομένων της μελέτης. Οι οδηγίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων του κέντρου και του χορηγού, όπως είναι η λήψη προφορικής ενημερωμένης συναίνεσης, η τηλεϊατρική (εικονικές επισκέψεις μέσω τηλεφώνου ή βιντεοκλήσης), η κατ' οίκον νοσηλεία, η κατ' οίκον διανομή του φαρμάκου της μελέτης από εξουσιοδοτημένο νοσηλευτικό προσωπικό ή από παρόχους υγείας καθώς και η εξ αποστάσεως παρακολούθηση των πηγαίων δεδομένων. Παρόλο που, λόγω της πανδημίας, προβάλλει άμεση και επιτακτική η ανάγκη για την εύρεση αποτελεσματικών μεθόδων διαχείρισης των κλινικών δοκιμών, η υιοθέτηση πιο ευέλικτων και οικονομικά πρόσφορων πρακτικών δε θα πρέπει να συμβιβάζεται με τη διατήρηση των υψηλής ποιότητας δεοντολογικών κανόνων, την αποτελεσματικότητα και ακεραιότητα της έρευνας, την ασφάλεια των συμμετεχόντων και την αξιοπιστία των κλινικών δεδομένων. Στο εγγύς μέλλον, οι κλινικές δοκιμές θα γίνουν περισσότερο ασθενοκεντρικές και αποκεντρωμένες με τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών που θα υποστηρίζουν τις βελτιωμένες εξ αποστάσεως λειτουργικές διαδικασίες στη μετά-Covid εποχή και θα παρέχουν πρόσβαση στην κλινική έρευνα δίχως περιορισμούς.","abstract_html":"Η πανδημία της Covid-19 δημιούργησε τεράστιες προκλήσεις στη διαχείριση των κλινικών μελετών και την έρευνα. Οι προκλήσεις αυτές προέκυψαν κυρίως εξαιτίας των ρυθμίσεων για τον περιορισμό της μετάδοσης του ιού και αφορούσαν την απαγόρευση της κυκλοφορίας, την κοινωνική αποστασιοποίηση και την καραντίνα, το κλείσιμο του ερευνητικού κέντρου ή την επιλογή του ως κέντρου αναφοράς για την παροχή φροντίδας για την Covid-19, τους περιορισμούς στις μετακινήσεις των ασθενών, τις διακοπές που παρατηρήθηκαν στην εφοδιαστική αλυσίδα του ερευνητικού προϊόντος ή τέλος, σε θέματα που ανέκυψαν λόγω της νόσησης από Covid-19 του προσωπικού της μελέτης ή των συμμετεχόντων σε αυτή. Τα προληπτικά μέτρα και οι περιορισμοί που υιοθετήθηκαν βοήθησαν στον έλεγχο της διασποράς του ιού αλλά ήγειραν επίσης σοβαρούς επιστημονικούς και δεοντολογικούς προβληματισμούς αναφορικά με την διεξαγωγή της κλινικής έρευνας, όπως τις εικονικές επισκέψεις και την εξ αποστάσεως παρακολούθηση, την ενημερωμένη συναίνεση των ασθενών, την έγκριση των ρυθμιστικών αρχών και των επιτροπών δεοντολογίας, τη διανομή του ερευνητικού φαρμάκου, τη συλλογή των δεδομένων και τον έλεγχο της ακεραιότητας της κλινικής δοκιμής. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες για τη διεξαγωγή των κλινικών δοκιμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας αλλά και μετά από αυτή, απευθυνόμενος τόσο στους κλινικούς ερευνητές όσο και στους χορηγούς, προκειμένου να διατηρηθεί η συμμόρφωση με τους κανόνες Ορθής Κλινικής Πρακτικής και να διασφαλιστεί η εγκυρότητα και αξιοπιστία των δεδομένων της μελέτης. Οι οδηγίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων του κέντρου και του χορηγού, όπως είναι η λήψη προφορικής ενημερωμένης συναίνεσης, η τηλεϊατρική (εικονικές επισκέψεις μέσω τηλεφώνου ή βιντεοκλήσης), η κατ&#x27; οίκον νοσηλεία, η κατ&#x27; οίκον διανομή του φαρμάκου της μελέτης από εξουσιοδοτημένο νοσηλευτικό προσωπικό ή από παρόχους υγείας καθώς και η εξ αποστάσεως παρακολούθηση των πηγαίων δεδομένων. Παρόλο που, λόγω της πανδημίας, προβάλλει άμεση και επιτακτική η ανάγκη για την εύρεση αποτελεσματικών μεθόδων διαχείρισης των κλινικών δοκιμών, η υιοθέτηση πιο ευέλικτων και οικονομικά πρόσφορων πρακτικών δε θα πρέπει να συμβιβάζεται με τη διατήρηση των υψηλής ποιότητας δεοντολογικών κανόνων, την αποτελεσματικότητα και ακεραιότητα της έρευνας, την ασφάλεια των συμμετεχόντων και την αξιοπιστία των κλινικών δεδομένων. Στο εγγύς μέλλον, οι κλινικές δοκιμές θα γίνουν περισσότερο ασθενοκεντρικές και αποκεντρωμένες με τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών που θα υποστηρίζουν τις βελτιωμένες εξ αποστάσεως λειτουργικές διαδικασίες στη μετά-Covid εποχή και θα παρέχουν πρόσβαση στην κλινική έρευνα δίχως περιορισμούς.","abstract_has_math":false,"creators":["Ζωγοπούλου Ελένη","Zogopoulou Eleni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:45:45Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3217017"],"render_values":[{"text":"uoadl:3217017","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3217017","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3217017","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3217017","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ζωγοπούλου Ελένη","Zogopoulou Eleni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3217017","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3217017"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η πανδημία της Covid-19 δημιούργησε τεράστιες προκλήσεις στη διαχείριση των κλινικών μελετών και την έρευνα. Οι προκλήσεις αυτές προέκυψαν κυρίως εξαιτίας των ρυθμίσεων για τον περιορισμό της μετάδοσης του ιού και αφορούσαν την απαγόρευση της κυκλοφορίας, την κοινωνική αποστασιοποίηση και την καραντίνα, το κλείσιμο του ερευνητικού κέντρου ή την επιλογή του ως κέντρου αναφοράς για την παροχή φροντίδας για την Covid-19, τους περιορισμούς στις μετακινήσεις των ασθενών, τις διακοπές που παρατηρήθηκαν στην εφοδιαστική αλυσίδα του ερευνητικού προϊόντος ή τέλος, σε θέματα που ανέκυψαν λόγω της νόσησης από Covid-19 του προσωπικού της μελέτης ή των συμμετεχόντων σε αυτή. Τα προληπτικά μέτρα και οι περιορισμοί που υιοθετήθηκαν βοήθησαν στον έλεγχο της διασποράς του ιού αλλά ήγειραν επίσης σοβαρούς επιστημονικούς και δεοντολογικούς προβληματισμούς αναφορικά με την διεξαγωγή της κλινικής έρευνας, όπως τις εικονικές επισκέψεις και την εξ αποστάσεως παρακολούθηση, την ενημερωμένη συναίνεση των ασθενών, την έγκριση των ρυθμιστικών αρχών και των επιτροπών δεοντολογίας, τη διανομή του ερευνητικού φαρμάκου, τη συλλογή των δεδομένων και τον έλεγχο της ακεραιότητας της κλινικής δοκιμής. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες για τη διεξαγωγή των κλινικών δοκιμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας αλλά και μετά από αυτή, απευθυνόμενος τόσο στους κλινικούς ερευνητές όσο και στους χορηγούς, προκειμένου να διατηρηθεί η συμμόρφωση με τους κανόνες Ορθής Κλινικής Πρακτικής και να διασφαλιστεί η εγκυρότητα και αξιοπιστία των δεδομένων της μελέτης. Οι οδηγίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων του κέντρου και του χορηγού, όπως είναι η λήψη προφορικής ενημερωμένης συναίνεσης, η τηλεϊατρική (εικονικές επισκέψεις μέσω τηλεφώνου ή βιντεοκλήσης), η κατ' οίκον νοσηλεία, η κατ' οίκον διανομή του φαρμάκου της μελέτης από εξουσιοδοτημένο νοσηλευτικό προσωπικό ή από παρόχους υγείας καθώς και η εξ αποστάσεως παρακολούθηση των πηγαίων δεδομένων. Παρόλο που, λόγω της πανδημίας, προβάλλει άμεση και επιτακτική η ανάγκη για την εύρεση αποτελεσματικών μεθόδων διαχείρισης των κλινικών δοκιμών, η υιοθέτηση πιο ευέλικτων και οικονομικά πρόσφορων πρακτικών δε θα πρέπει να συμβιβάζεται με τη διατήρηση των υψηλής ποιότητας δεοντολογικών κανόνων, την αποτελεσματικότητα και ακεραιότητα της έρευνας, την ασφάλεια των συμμετεχόντων και την αξιοπιστία των κλινικών δεδομένων. Στο εγγύς μέλλον, οι κλινικές δοκιμές θα γίνουν περισσότερο ασθενοκεντρικές και αποκεντρωμένες με τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών που θα υποστηρίζουν τις βελτιωμένες εξ αποστάσεως λειτουργικές διαδικασίες στη μετά-Covid εποχή και θα παρέχουν πρόσβαση στην κλινική έρευνα δίχως περιορισμούς.","The Covid-19 pandemic has created overwhelming challenges to the conduct of clinical trials and research. These potential challenges have arisen due to country lockdowns, social distancing and quarantines, sites closures or sites being taken over for Covid-19 related care, travel limitations for patients, interruptions to the supply chain for the investigational product or other considerations regarding trial personnel or trial participants become infected with Covid-19. The various preventive measures and restrictions adopted helped to control the spread of infection but also raised many serious scientific and ethical concerns related to clinical research such as virtual visits and remote monitoring, informed consent, committee approvals, shipping investigational products, data collection and verifying the integrity of data. The European Medicines Agency issued quidelines for conducting clinical trials focusing on this current pandemic to both frontline clinical research professionals and sponsors on measures that can be taken while continuing ongoing clinical trial activities during and post Covid, maintaining compliance with good clinical practice (GCP) and minimizing risks to trial integrity. Broad quidance is given to sites and sponsors on use of verbal informed consent, telemedicine (study visits via phone/video), home nursing, delivering medicinal products for subjects by delegated study nurse or by third party logistics and remote monitoring (SDV). Although urgency is needed to communicate effective clinical strategies, the adoption of more flexible, cost-effective methods should not compromise high-quality ethical principles, research efficiency, safety and data integrity. In the future, clinical trials will be more patient centric and decentralized through the use of innovating technology which will support enhanced remote functioning in the post-Covid era and provide access to clinical research on an unprecedented scale."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Νέες προκλήσεις στη συναίνεση ασθενών που συμμετέχουν σε Κλινικές Δοκιμές κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ζωγοπούλου Ελένη","Zogopoulou Eleni"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Η πανδημία της Covid-19 δημιούργησε τεράστιες προκλήσεις στη διαχείριση των κλινικών μελετών και την έρευνα. Οι προκλήσεις αυτές προέκυψαν κυρίως εξαιτίας των ρυθμίσεων για τον περιορισμό της μετάδοσης του ιού και αφορούσαν την απαγόρευση της κυκλοφορίας, την κοινωνική αποστασιοποίηση και την καραντίνα, το κλείσιμο του ερευνητικού κέντρου ή την επιλογή του ως κέντρου αναφοράς για την παροχή φροντίδας για την Covid-19, τους περιορισμούς στις μετακινήσεις των ασθενών, τις διακοπές που παρατηρήθηκαν στην εφοδιαστική αλυσίδα του ερευνητικού προϊόντος ή τέλος, σε θέματα που ανέκυψαν λόγω της νόσησης από Covid-19 του προσωπικού της μελέτης ή των συμμετεχόντων σε αυτή. Τα προληπτικά μέτρα και οι περιορισμοί που υιοθετήθηκαν βοήθησαν στον έλεγχο της διασποράς του ιού αλλά ήγειραν επίσης σοβαρούς επιστημονικούς και δεοντολογικούς προβληματισμούς αναφορικά με την διεξαγωγή της κλινικής έρευνας, όπως τις εικονικές επισκέψεις και την εξ αποστάσεως παρακολούθηση, την ενημερωμένη συναίνεση των ασθενών, την έγκριση των ρυθμιστικών αρχών και των επιτροπών δεοντολογίας, τη διανομή του ερευνητικού φαρμάκου, τη συλλογή των δεδομένων και τον έλεγχο της ακεραιότητας της κλινικής δοκιμής. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες για τη διεξαγωγή των κλινικών δοκιμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας αλλά και μετά από αυτή, απευθυνόμενος τόσο στους κλινικούς ερευνητές όσο και στους χορηγούς, προκειμένου να διατηρηθεί η συμμόρφωση με τους κανόνες Ορθής Κλινικής Πρακτικής και να διασφαλιστεί η εγκυρότητα και αξιοπιστία των δεδομένων της μελέτης. Οι οδηγίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων του κέντρου και του χορηγού, όπως είναι η λήψη προφορικής ενημερωμένης συναίνεσης, η τηλεϊατρική (εικονικές επισκέψεις μέσω τηλεφώνου ή βιντεοκλήσης), η κατ' οίκον νοσηλεία, η κατ' οίκον διανομή του φαρμάκου της μελέτης από εξουσιοδοτημένο νοσηλευτικό προσωπικό ή από παρόχους υγείας καθώς και η εξ αποστάσεως παρακολούθηση των πηγαίων δεδομένων. Παρόλο που, λόγω της πανδημίας, προβάλλει άμεση και επιτακτική η ανάγκη για την εύρεση αποτελεσματικών μεθόδων διαχείρισης των κλινικών δοκιμών, η υιοθέτηση πιο ευέλικτων και οικονομικά πρόσφορων πρακτικών δε θα πρέπει να συμβιβάζεται με τη διατήρηση των υψηλής ποιότητας δεοντολογικών κανόνων, την αποτελεσματικότητα και ακεραιότητα της έρευνας, την ασφάλεια των συμμετεχόντων και την αξιοπιστία των κλινικών δεδομένων. Στο εγγύς μέλλον, οι κλινικές δοκιμές θα γίνουν περισσότερο ασθενοκεντρικές και αποκεντρωμένες με τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών που θα υποστηρίζουν τις βελτιωμένες εξ αποστάσεως λειτουργικές διαδικασίες στη μετά-Covid εποχή και θα παρέχουν πρόσβαση στην κλινική έρευνα δίχως περιορισμούς.","The Covid-19 pandemic has created overwhelming challenges to the conduct of clinical trials and research. These potential challenges have arisen due to country lockdowns, social distancing and quarantines, sites closures or sites being taken over for Covid-19 related care, travel limitations for patients, interruptions to the supply chain for the investigational product or other considerations regarding trial personnel or trial participants become infected with Covid-19. The various preventive measures and restrictions adopted helped to control the spread of infection but also raised many serious scientific and ethical concerns related to clinical research such as virtual visits and remote monitoring, informed consent, committee approvals, shipping investigational products, data collection and verifying the integrity of data. The European Medicines Agency issued quidelines for conducting clinical trials focusing on this current pandemic to both frontline clinical research professionals and sponsors on measures that can be taken while continuing ongoing clinical trial activities during and post Covid, maintaining compliance with good clinical practice (GCP) and minimizing risks to trial integrity. Broad quidance is given to sites and sponsors on use of verbal informed consent, telemedicine (study visits via phone/video), home nursing, delivering medicinal products for subjects by delegated study nurse or by third party logistics and remote monitoring (SDV). Although urgency is needed to communicate effective clinical strategies, the adoption of more flexible, cost-effective methods should not compromise high-quality ethical principles, research efficiency, safety and data integrity. In the future, clinical trials will be more patient centric and decentralized through the use of innovating technology which will support enhanced remote functioning in the post-Covid era and provide access to clinical research on an unprecedented scale."],"dc:identifier":["uoadl:3217017","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3217017"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Νέες προκλήσεις στη συναίνεση ασθενών που συμμετέχουν σε Κλινικές Δοκιμές κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:45:45Z"}