{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3218832"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3218832","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ανασκόπηση προγνωστικών παραμέτρων στο καρκίνωμα του προστάτη αδένα","abstract":"Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τη συχνότερη μορφή κακοήθειας στον αντρικό πληθυσμό, με επίπτωση που αυξάνεται με την ηλικία, καθώς η πλειονότητα των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται μετά τα 50 έτη. Από επιδημιολογικής και αιτολογικής άποψης φαίνεται να συνδέεται με κληρονομικούς, ορμονικούς και διατροφικούς παράγοντες. Ο πλέον συχνός τύπος προστατικού καρκινώματος είναι το αδενοκαρκίνωμα, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις τα κακοήθη νεοπλάσματα του προστάτη προσλαμβάνουν χαρακτήρες νευροενδοκρινούς, πλακώδους ή βασικοκυτταρικού καρκινώματος. Αναπτύσσεται, ως επί το πλείστον στην περιφερική/υποκαψική μοίρα του αδένα και συνήθως εξελίσσεται βραδέως, χωρίς σαφείς κλινικές εκδηλώσεις, με αποτέλεσμα η πλειονότητα των περιπτώσεων εντοπίζεται στα πλαίσια τυχαίου ουρολογικού ελέγχου. Συμπτώματα εμφανίζονται σε προχωρημένα στάδια της νόσου και συνήθως αφορούν σε συχνουρία, δυσουρία, ατελή κένωση της κύστης και άλγος στην οσφύ ή τα ισχία. Τα τελευταία χρόνια, προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου που εφαρμόζονται σε παγκόσμια κλίματα, έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των περιστατικών καρκίνου του προστάτη, η οποία ωστόσο συνοδεύεται και από εντοπισμό της νόσου σε πιο πρώιμα στάδια και κατά συνέπεια από βελτιωμένη πρόγνωση. Ο μαζικός προληπτικός έλεγχος βασίζεται στη διενέργεια δακτυλικής εξέτασης και στη μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA: Prostate specific antigen) ανά τακτά χρονικά διαστήματα, μετά την ηλικία των 50 ετών. Επί θετικών ή ύποπτων ευρημάτων, απαιτείται η διενέργεια βιοψίας, η οποία συνήθως πραγματοποιείται υπό υπερηχοτομογραφική παρακολούθηση, με τη μέθοδος του διορθικού υπερηχογραφήματος. Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος της βιοψίας, η κύρια θεραπευτική προσέγγιση βασίζεται στην χειρουργική αφαίρεση του προστάτη αδένα (ριζική προστατεκτομή), με τη μέθοδο της υπερηβικής ή της περινεϊκής προσπέλασης, η οποία συχνά συνοδεύεται και από λεμφαδενικό καθαρισμό. Σημαντικό ρόλο ως θεραπεία πρώτης γραμμής φαίνεται να έχει και η ακτινοθερεπεία, είτε επικουρικά μετά την προστατεκτομή, είτε σε ασθενείς που αδυνατούν ή δεν θέλουν να χειρουργηθούν. Μετά τη χειρουργική επέμβαση διενεργείται παθολογοανατομική εξέταση, η οποία καθορίζει τον ακριβή ιστολογικό τύπο, το βαθμό κακοηθείας (grade) και το στάδιο της νόσου. Ο συνηθέστερος τύπος καρκίνου του προστάτη είναι το κυψελιδικό αδενοκαρκίνωμα, το οποίο, εκτός της κλασικής ποικιλίας ταξινομείται και σε επιμέρους σπανιότερους υποτύπους, με διακριτά κυτταρολογικά/αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά. Ο βαθμός κακοηθείας του προστατικού αδενοκαρκινώματος καθορίζεται με βάση το πενταβάθμιο σύστημα κατά Gleason (Gleason score (GS):1-5), το οποίο στην ουσία αποτελεί δείκτη διαφοροποίησης του όγκου. Πιο συγκεκριμένα το GS αξιολογεί την αρχιτεκτονική των καρκινικών προστατικών αδενίων και το κατά πόσο προσομοιάζουν τα αδένια του φυσιολογικού προστατικού παρεγχύματος. Έτσι, χαμηλότερο GS σημαίνει παρουσία καλά διαφοροποιημένων αδενικών σχηµατισµών, ενώ αντίστοιχα υψηλότερο GS αντιστοιχεί σε χαμηλά διαφοροποιημένα-αδιαφοροποίητα νεοπλάσµατα. Ως προς τη σταδιοποίηση του καρκίνου του προστάτη, αυτή στηρίζεται στην έκταση που αυτός καταλαμβάνει εντός του προστατικού παρεγχύματος, στην επέκταση του εκτός της προστατικής κάψας, στη διήθηση σπεραματοδόχων ληκύθων/εκσπερματιστικών πόρων και άλλων παρακείμενων δομών, καθώς και στην παρουσία λεμφαδενικών μεταστάσεων. Το GS και η εξωπροστατική επέκταση αποτελούν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες του προστατικού καρκινώματος. Ως προς την παθογένεια και τη μοριακή βάση της καρκινογένεσης στον προστάτη αδένα, φαίνεται πως πρόκειται για μια πολυσταδιακή διαδικασία. Σε ιστολογικό επίπεδο έχει ταυτοποιηθεί μια σειρά προδιηθητικών αλλοιώσεων, η σημαντικότερη από τις οποίες είναι η προστατική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία (Prostatic Intraepithelial Neoplasia: PIN). Σε μοριακό επίπεδο, ο καρκίνος του προστάτη χαρακτηρίζεται από γενετικές/επιγενετικές αλλαγές, που επηρεάζουν το επίπεδο έκφρασης και τη λειτουργικότητα γονιδίων που ελέγχουν μια σειρά κυτταρικών διαδικασιών, όπως κυτταρικός κύκλος και η απόπτωση και ρυθμίζουν την επικοινωνία των κυττάρων με το περιβάλλον. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το p53, το p21, η E-cadherin, οι μεταλλοπρωτεϊνάσες της εξωκυττάριες ουσίας (Matrix Metalloproteinases) καθώς και αγγειογενετικοί παράγοντες. Αρκετά από αυτά τα μόρια φαίνεται να έχουν και άμεση κλινική σημασία, καθώς αποτελούν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες.","abstract_html":"Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τη συχνότερη μορφή κακοήθειας στον αντρικό πληθυσμό, με επίπτωση που αυξάνεται με την ηλικία, καθώς η πλειονότητα των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται μετά τα 50 έτη. Από επιδημιολογικής και αιτολογικής άποψης φαίνεται να συνδέεται με κληρονομικούς, ορμονικούς και διατροφικούς παράγοντες. Ο πλέον συχνός τύπος προστατικού καρκινώματος είναι το αδενοκαρκίνωμα, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις τα κακοήθη νεοπλάσματα του προστάτη προσλαμβάνουν χαρακτήρες νευροενδοκρινούς, πλακώδους ή βασικοκυτταρικού καρκινώματος. Αναπτύσσεται, ως επί το πλείστον στην περιφερική/υποκαψική μοίρα του αδένα και συνήθως εξελίσσεται βραδέως, χωρίς σαφείς κλινικές εκδηλώσεις, με αποτέλεσμα η πλειονότητα των περιπτώσεων εντοπίζεται στα πλαίσια τυχαίου ουρολογικού ελέγχου. Συμπτώματα εμφανίζονται σε προχωρημένα στάδια της νόσου και συνήθως αφορούν σε συχνουρία, δυσουρία, ατελή κένωση της κύστης και άλγος στην οσφύ ή τα ισχία. Τα τελευταία χρόνια, προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου που εφαρμόζονται σε παγκόσμια κλίματα, έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των περιστατικών καρκίνου του προστάτη, η οποία ωστόσο συνοδεύεται και από εντοπισμό της νόσου σε πιο πρώιμα στάδια και κατά συνέπεια από βελτιωμένη πρόγνωση. Ο μαζικός προληπτικός έλεγχος βασίζεται στη διενέργεια δακτυλικής εξέτασης και στη μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA: Prostate specific antigen) ανά τακτά χρονικά διαστήματα, μετά την ηλικία των 50 ετών. Επί θετικών ή ύποπτων ευρημάτων, απαιτείται η διενέργεια βιοψίας, η οποία συνήθως πραγματοποιείται υπό υπερηχοτομογραφική παρακολούθηση, με τη μέθοδος του διορθικού υπερηχογραφήματος. Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος της βιοψίας, η κύρια θεραπευτική προσέγγιση βασίζεται στην χειρουργική αφαίρεση του προστάτη αδένα (ριζική προστατεκτομή), με τη μέθοδο της υπερηβικής ή της περινεϊκής προσπέλασης, η οποία συχνά συνοδεύεται και από λεμφαδενικό καθαρισμό. Σημαντικό ρόλο ως θεραπεία πρώτης γραμμής φαίνεται να έχει και η ακτινοθερεπεία, είτε επικουρικά μετά την προστατεκτομή, είτε σε ασθενείς που αδυνατούν ή δεν θέλουν να χειρουργηθούν. Μετά τη χειρουργική επέμβαση διενεργείται παθολογοανατομική εξέταση, η οποία καθορίζει τον ακριβή ιστολογικό τύπο, το βαθμό κακοηθείας (grade) και το στάδιο της νόσου. Ο συνηθέστερος τύπος καρκίνου του προστάτη είναι το κυψελιδικό αδενοκαρκίνωμα, το οποίο, εκτός της κλασικής ποικιλίας ταξινομείται και σε επιμέρους σπανιότερους υποτύπους, με διακριτά κυτταρολογικά/αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά. Ο βαθμός κακοηθείας του προστατικού αδενοκαρκινώματος καθορίζεται με βάση το πενταβάθμιο σύστημα κατά Gleason (Gleason score (GS):1-5), το οποίο στην ουσία αποτελεί δείκτη διαφοροποίησης του όγκου. Πιο συγκεκριμένα το GS αξιολογεί την αρχιτεκτονική των καρκινικών προστατικών αδενίων και το κατά πόσο προσομοιάζουν τα αδένια του φυσιολογικού προστατικού παρεγχύματος. Έτσι, χαμηλότερο GS σημαίνει παρουσία καλά διαφοροποιημένων αδενικών σχηµατισµών, ενώ αντίστοιχα υψηλότερο GS αντιστοιχεί σε χαμηλά διαφοροποιημένα-αδιαφοροποίητα νεοπλάσµατα. Ως προς τη σταδιοποίηση του καρκίνου του προστάτη, αυτή στηρίζεται στην έκταση που αυτός καταλαμβάνει εντός του προστατικού παρεγχύματος, στην επέκταση του εκτός της προστατικής κάψας, στη διήθηση σπεραματοδόχων ληκύθων/εκσπερματιστικών πόρων και άλλων παρακείμενων δομών, καθώς και στην παρουσία λεμφαδενικών μεταστάσεων. Το GS και η εξωπροστατική επέκταση αποτελούν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες του προστατικού καρκινώματος. Ως προς την παθογένεια και τη μοριακή βάση της καρκινογένεσης στον προστάτη αδένα, φαίνεται πως πρόκειται για μια πολυσταδιακή διαδικασία. Σε ιστολογικό επίπεδο έχει ταυτοποιηθεί μια σειρά προδιηθητικών αλλοιώσεων, η σημαντικότερη από τις οποίες είναι η προστατική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία (Prostatic Intraepithelial Neoplasia: PIN). Σε μοριακό επίπεδο, ο καρκίνος του προστάτη χαρακτηρίζεται από γενετικές/επιγενετικές αλλαγές, που επηρεάζουν το επίπεδο έκφρασης και τη λειτουργικότητα γονιδίων που ελέγχουν μια σειρά κυτταρικών διαδικασιών, όπως κυτταρικός κύκλος και η απόπτωση και ρυθμίζουν την επικοινωνία των κυττάρων με το περιβάλλον. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το p53, το p21, η E-cadherin, οι μεταλλοπρωτεϊνάσες της εξωκυττάριες ουσίας (Matrix Metalloproteinases) καθώς και αγγειογενετικοί παράγοντες. Αρκετά από αυτά τα μόρια φαίνεται να έχουν και άμεση κλινική σημασία, καθώς αποτελούν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες.","abstract_has_math":false,"creators":["Γαβριηλίδης Μιχαήλ","Gavriilidis Michail"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:47:04Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3218832"],"render_values":[{"text":"uoadl:3218832","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3218832","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3218832","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3218832","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γαβριηλίδης Μιχαήλ","Gavriilidis Michail"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3218832","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3218832"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τη συχνότερη μορφή κακοήθειας στον αντρικό πληθυσμό, με επίπτωση που αυξάνεται με την ηλικία, καθώς η πλειονότητα των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται μετά τα 50 έτη. Από επιδημιολογικής και αιτολογικής άποψης φαίνεται να συνδέεται με κληρονομικούς, ορμονικούς και διατροφικούς παράγοντες. Ο πλέον συχνός τύπος προστατικού καρκινώματος είναι το αδενοκαρκίνωμα, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις τα κακοήθη νεοπλάσματα του προστάτη προσλαμβάνουν χαρακτήρες νευροενδοκρινούς, πλακώδους ή βασικοκυτταρικού καρκινώματος. Αναπτύσσεται, ως επί το πλείστον στην περιφερική/υποκαψική μοίρα του αδένα και συνήθως εξελίσσεται βραδέως, χωρίς σαφείς κλινικές εκδηλώσεις, με αποτέλεσμα η πλειονότητα των περιπτώσεων εντοπίζεται στα πλαίσια τυχαίου ουρολογικού ελέγχου. Συμπτώματα εμφανίζονται σε προχωρημένα στάδια της νόσου και συνήθως αφορούν σε συχνουρία, δυσουρία, ατελή κένωση της κύστης και άλγος στην οσφύ ή τα ισχία. Τα τελευταία χρόνια, προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου που εφαρμόζονται σε παγκόσμια κλίματα, έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των περιστατικών καρκίνου του προστάτη, η οποία ωστόσο συνοδεύεται και από εντοπισμό της νόσου σε πιο πρώιμα στάδια και κατά συνέπεια από βελτιωμένη πρόγνωση. Ο μαζικός προληπτικός έλεγχος βασίζεται στη διενέργεια δακτυλικής εξέτασης και στη μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA: Prostate specific antigen) ανά τακτά χρονικά διαστήματα, μετά την ηλικία των 50 ετών. Επί θετικών ή ύποπτων ευρημάτων, απαιτείται η διενέργεια βιοψίας, η οποία συνήθως πραγματοποιείται υπό υπερηχοτομογραφική παρακολούθηση, με τη μέθοδος του διορθικού υπερηχογραφήματος. Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος της βιοψίας, η κύρια θεραπευτική προσέγγιση βασίζεται στην χειρουργική αφαίρεση του προστάτη αδένα (ριζική προστατεκτομή), με τη μέθοδο της υπερηβικής ή της περινεϊκής προσπέλασης, η οποία συχνά συνοδεύεται και από λεμφαδενικό καθαρισμό. Σημαντικό ρόλο ως θεραπεία πρώτης γραμμής φαίνεται να έχει και η ακτινοθερεπεία, είτε επικουρικά μετά την προστατεκτομή, είτε σε ασθενείς που αδυνατούν ή δεν θέλουν να χειρουργηθούν. Μετά τη χειρουργική επέμβαση διενεργείται παθολογοανατομική εξέταση, η οποία καθορίζει τον ακριβή ιστολογικό τύπο, το βαθμό κακοηθείας (grade) και το στάδιο της νόσου. Ο συνηθέστερος τύπος καρκίνου του προστάτη είναι το κυψελιδικό αδενοκαρκίνωμα, το οποίο, εκτός της κλασικής ποικιλίας ταξινομείται και σε επιμέρους σπανιότερους υποτύπους, με διακριτά κυτταρολογικά/αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά. Ο βαθμός κακοηθείας του προστατικού αδενοκαρκινώματος καθορίζεται με βάση το πενταβάθμιο σύστημα κατά Gleason (Gleason score (GS):1-5), το οποίο στην ουσία αποτελεί δείκτη διαφοροποίησης του όγκου. Πιο συγκεκριμένα το GS αξιολογεί την αρχιτεκτονική των καρκινικών προστατικών αδενίων και το κατά πόσο προσομοιάζουν τα αδένια του φυσιολογικού προστατικού παρεγχύματος. Έτσι, χαμηλότερο GS σημαίνει παρουσία καλά διαφοροποιημένων αδενικών σχηµατισµών, ενώ αντίστοιχα υψηλότερο GS αντιστοιχεί σε χαμηλά διαφοροποιημένα-αδιαφοροποίητα νεοπλάσµατα. Ως προς τη σταδιοποίηση του καρκίνου του προστάτη, αυτή στηρίζεται στην έκταση που αυτός καταλαμβάνει εντός του προστατικού παρεγχύματος, στην επέκταση του εκτός της προστατικής κάψας, στη διήθηση σπεραματοδόχων ληκύθων/εκσπερματιστικών πόρων και άλλων παρακείμενων δομών, καθώς και στην παρουσία λεμφαδενικών μεταστάσεων. Το GS και η εξωπροστατική επέκταση αποτελούν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες του προστατικού καρκινώματος. Ως προς την παθογένεια και τη μοριακή βάση της καρκινογένεσης στον προστάτη αδένα, φαίνεται πως πρόκειται για μια πολυσταδιακή διαδικασία. Σε ιστολογικό επίπεδο έχει ταυτοποιηθεί μια σειρά προδιηθητικών αλλοιώσεων, η σημαντικότερη από τις οποίες είναι η προστατική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία (Prostatic Intraepithelial Neoplasia: PIN). Σε μοριακό επίπεδο, ο καρκίνος του προστάτη χαρακτηρίζεται από γενετικές/επιγενετικές αλλαγές, που επηρεάζουν το επίπεδο έκφρασης και τη λειτουργικότητα γονιδίων που ελέγχουν μια σειρά κυτταρικών διαδικασιών, όπως κυτταρικός κύκλος και η απόπτωση και ρυθμίζουν την επικοινωνία των κυττάρων με το περιβάλλον. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το p53, το p21, η E-cadherin, οι μεταλλοπρωτεϊνάσες της εξωκυττάριες ουσίας (Matrix Metalloproteinases) καθώς και αγγειογενετικοί παράγοντες. Αρκετά από αυτά τα μόρια φαίνεται να έχουν και άμεση κλινική σημασία, καθώς αποτελούν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες.","Prostate cancer is the most frequent malignancy encountered in male population, with an impact that increases with age. From an epidemiological and etiological point of view, it seems to be associated with a combination of hereditary, hormonal and nutritional factors. Adenocarcinoma accounts for the vast majority of prostate malignant tumors, while neuroendocrine, basal cell and squamous cell carcinomas represent less common entities. It usually occurs in the peripheral / subcapsular zone of the gland and develops slowly, without prominent clinical manifestations. As a result, the majority of cases are detected in the context of random urological examination. Symptoms usually appear in advanced stages and include frequent urination, dysuria, incomplete emptying of the bladder and pain in the lower back or hips. In recent years, screening programs implemented in global scale have led to a significant increase in the incidence of prostate cancer, which, however, is accompanied by the detection of the disease at an earlier stage and consequently by an improved prognosis. Mass screening is based on digital rectal examination (DRE) and measurement of prostate specific antigen (PSA) levels, at regular intervals, after the age of 50 years. Upon positive or suspicious findings, a biopsy is required, which is usually performed under ultrasound monitoring, employing the method of transrectal ultrasound (TRUS). In case of a positive biopsy result, the mainstream therapeutic approach is based on the surgical removal of the prostate gland (radical prostatectomy), which is performed by the method of suprarenal or perineal access and is often accompanied by lymph node dissection. Radiotherapy also seems to play an important role as a first-line treatment, implemented either as adjuvant therapy after prostatectomy, or as monotherapy in patients unable or unwilling to undergo surgery. Prostatectomy is preceded by pathological examination, that determines the exact histological type, as well as the grade and the stage of tumor. The most common type of prostate cancer is acinar cell adenocarcinoma, which, in addition to its classic variety, is classified into rarer subtypes, with distinct cytological / architectural characteristics. The degree of malignancy of prostate adenocarcinoma is delineated based on the five-point Gleason score (Gleason score (GS): 1-5), which is essentially an indicator of tumor differentiation. More specifically, GS evaluates the architecture of the cancerous prostate glands and serves as a measurement of their resemblance with the glands of normal prostatic parenchyma. Thus, lower GS is related to the presence of well-differentiated glandular formations, while higher GS corresponds to low-differentiated-undifferentiated neoplasms. TNM staging of prostate cancer, is based on the extent it occupies within the prostatic parenchyma, its extension outside the prostatic capsule, the infiltration of seminal vesicles / ejaculatory ducts and other adjacent structures, and the presence of lymph node metastases. GS and extraprostatic extension are independent prognostic factors in prostate cancer. Regarding the pathogenesis and molecular basis of prostate carcinogenesis, it seems to be a gradual, stepwise process. Histologically, a number of pre-invasive lesions have been identified, the most important of which is Prostatic Intraepithelial Neoplasia (PIN). At a molecular level, prostate cancer is characterized by genetic / epigenetic changes, which affect the level of expression and the functional integrity of a multiplicity of genes, that control a number of cellular processes, such as cell cycle and apoptosis, and regulate cell communication with their microenvironment. Typical examples are p53, p21, E-cadherin, extracellular matrix metalloproteinases and angiogenic factors. Many of these molecules also appear to have immediate clinical significance, as they are independent prognostic factors."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ανασκόπηση προγνωστικών παραμέτρων στο καρκίνωμα του προστάτη αδένα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γαβριηλίδης Μιχαήλ","Gavriilidis Michail"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τη συχνότερη μορφή κακοήθειας στον αντρικό πληθυσμό, με επίπτωση που αυξάνεται με την ηλικία, καθώς η πλειονότητα των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται μετά τα 50 έτη. Από επιδημιολογικής και αιτολογικής άποψης φαίνεται να συνδέεται με κληρονομικούς, ορμονικούς και διατροφικούς παράγοντες. Ο πλέον συχνός τύπος προστατικού καρκινώματος είναι το αδενοκαρκίνωμα, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις τα κακοήθη νεοπλάσματα του προστάτη προσλαμβάνουν χαρακτήρες νευροενδοκρινούς, πλακώδους ή βασικοκυτταρικού καρκινώματος. Αναπτύσσεται, ως επί το πλείστον στην περιφερική/υποκαψική μοίρα του αδένα και συνήθως εξελίσσεται βραδέως, χωρίς σαφείς κλινικές εκδηλώσεις, με αποτέλεσμα η πλειονότητα των περιπτώσεων εντοπίζεται στα πλαίσια τυχαίου ουρολογικού ελέγχου. Συμπτώματα εμφανίζονται σε προχωρημένα στάδια της νόσου και συνήθως αφορούν σε συχνουρία, δυσουρία, ατελή κένωση της κύστης και άλγος στην οσφύ ή τα ισχία. Τα τελευταία χρόνια, προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου που εφαρμόζονται σε παγκόσμια κλίματα, έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των περιστατικών καρκίνου του προστάτη, η οποία ωστόσο συνοδεύεται και από εντοπισμό της νόσου σε πιο πρώιμα στάδια και κατά συνέπεια από βελτιωμένη πρόγνωση. Ο μαζικός προληπτικός έλεγχος βασίζεται στη διενέργεια δακτυλικής εξέτασης και στη μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA: Prostate specific antigen) ανά τακτά χρονικά διαστήματα, μετά την ηλικία των 50 ετών. Επί θετικών ή ύποπτων ευρημάτων, απαιτείται η διενέργεια βιοψίας, η οποία συνήθως πραγματοποιείται υπό υπερηχοτομογραφική παρακολούθηση, με τη μέθοδος του διορθικού υπερηχογραφήματος. Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος της βιοψίας, η κύρια θεραπευτική προσέγγιση βασίζεται στην χειρουργική αφαίρεση του προστάτη αδένα (ριζική προστατεκτομή), με τη μέθοδο της υπερηβικής ή της περινεϊκής προσπέλασης, η οποία συχνά συνοδεύεται και από λεμφαδενικό καθαρισμό. Σημαντικό ρόλο ως θεραπεία πρώτης γραμμής φαίνεται να έχει και η ακτινοθερεπεία, είτε επικουρικά μετά την προστατεκτομή, είτε σε ασθενείς που αδυνατούν ή δεν θέλουν να χειρουργηθούν. Μετά τη χειρουργική επέμβαση διενεργείται παθολογοανατομική εξέταση, η οποία καθορίζει τον ακριβή ιστολογικό τύπο, το βαθμό κακοηθείας (grade) και το στάδιο της νόσου. Ο συνηθέστερος τύπος καρκίνου του προστάτη είναι το κυψελιδικό αδενοκαρκίνωμα, το οποίο, εκτός της κλασικής ποικιλίας ταξινομείται και σε επιμέρους σπανιότερους υποτύπους, με διακριτά κυτταρολογικά/αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά. Ο βαθμός κακοηθείας του προστατικού αδενοκαρκινώματος καθορίζεται με βάση το πενταβάθμιο σύστημα κατά Gleason (Gleason score (GS):1-5), το οποίο στην ουσία αποτελεί δείκτη διαφοροποίησης του όγκου. Πιο συγκεκριμένα το GS αξιολογεί την αρχιτεκτονική των καρκινικών προστατικών αδενίων και το κατά πόσο προσομοιάζουν τα αδένια του φυσιολογικού προστατικού παρεγχύματος. Έτσι, χαμηλότερο GS σημαίνει παρουσία καλά διαφοροποιημένων αδενικών σχηµατισµών, ενώ αντίστοιχα υψηλότερο GS αντιστοιχεί σε χαμηλά διαφοροποιημένα-αδιαφοροποίητα νεοπλάσµατα. Ως προς τη σταδιοποίηση του καρκίνου του προστάτη, αυτή στηρίζεται στην έκταση που αυτός καταλαμβάνει εντός του προστατικού παρεγχύματος, στην επέκταση του εκτός της προστατικής κάψας, στη διήθηση σπεραματοδόχων ληκύθων/εκσπερματιστικών πόρων και άλλων παρακείμενων δομών, καθώς και στην παρουσία λεμφαδενικών μεταστάσεων. Το GS και η εξωπροστατική επέκταση αποτελούν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες του προστατικού καρκινώματος. Ως προς την παθογένεια και τη μοριακή βάση της καρκινογένεσης στον προστάτη αδένα, φαίνεται πως πρόκειται για μια πολυσταδιακή διαδικασία. Σε ιστολογικό επίπεδο έχει ταυτοποιηθεί μια σειρά προδιηθητικών αλλοιώσεων, η σημαντικότερη από τις οποίες είναι η προστατική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία (Prostatic Intraepithelial Neoplasia: PIN). Σε μοριακό επίπεδο, ο καρκίνος του προστάτη χαρακτηρίζεται από γενετικές/επιγενετικές αλλαγές, που επηρεάζουν το επίπεδο έκφρασης και τη λειτουργικότητα γονιδίων που ελέγχουν μια σειρά κυτταρικών διαδικασιών, όπως κυτταρικός κύκλος και η απόπτωση και ρυθμίζουν την επικοινωνία των κυττάρων με το περιβάλλον. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το p53, το p21, η E-cadherin, οι μεταλλοπρωτεϊνάσες της εξωκυττάριες ουσίας (Matrix Metalloproteinases) καθώς και αγγειογενετικοί παράγοντες. Αρκετά από αυτά τα μόρια φαίνεται να έχουν και άμεση κλινική σημασία, καθώς αποτελούν ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες.","Prostate cancer is the most frequent malignancy encountered in male population, with an impact that increases with age. From an epidemiological and etiological point of view, it seems to be associated with a combination of hereditary, hormonal and nutritional factors. Adenocarcinoma accounts for the vast majority of prostate malignant tumors, while neuroendocrine, basal cell and squamous cell carcinomas represent less common entities. It usually occurs in the peripheral / subcapsular zone of the gland and develops slowly, without prominent clinical manifestations. As a result, the majority of cases are detected in the context of random urological examination. Symptoms usually appear in advanced stages and include frequent urination, dysuria, incomplete emptying of the bladder and pain in the lower back or hips. In recent years, screening programs implemented in global scale have led to a significant increase in the incidence of prostate cancer, which, however, is accompanied by the detection of the disease at an earlier stage and consequently by an improved prognosis. Mass screening is based on digital rectal examination (DRE) and measurement of prostate specific antigen (PSA) levels, at regular intervals, after the age of 50 years. Upon positive or suspicious findings, a biopsy is required, which is usually performed under ultrasound monitoring, employing the method of transrectal ultrasound (TRUS). In case of a positive biopsy result, the mainstream therapeutic approach is based on the surgical removal of the prostate gland (radical prostatectomy), which is performed by the method of suprarenal or perineal access and is often accompanied by lymph node dissection. Radiotherapy also seems to play an important role as a first-line treatment, implemented either as adjuvant therapy after prostatectomy, or as monotherapy in patients unable or unwilling to undergo surgery. Prostatectomy is preceded by pathological examination, that determines the exact histological type, as well as the grade and the stage of tumor. The most common type of prostate cancer is acinar cell adenocarcinoma, which, in addition to its classic variety, is classified into rarer subtypes, with distinct cytological / architectural characteristics. The degree of malignancy of prostate adenocarcinoma is delineated based on the five-point Gleason score (Gleason score (GS): 1-5), which is essentially an indicator of tumor differentiation. More specifically, GS evaluates the architecture of the cancerous prostate glands and serves as a measurement of their resemblance with the glands of normal prostatic parenchyma. Thus, lower GS is related to the presence of well-differentiated glandular formations, while higher GS corresponds to low-differentiated-undifferentiated neoplasms. TNM staging of prostate cancer, is based on the extent it occupies within the prostatic parenchyma, its extension outside the prostatic capsule, the infiltration of seminal vesicles / ejaculatory ducts and other adjacent structures, and the presence of lymph node metastases. GS and extraprostatic extension are independent prognostic factors in prostate cancer. Regarding the pathogenesis and molecular basis of prostate carcinogenesis, it seems to be a gradual, stepwise process. Histologically, a number of pre-invasive lesions have been identified, the most important of which is Prostatic Intraepithelial Neoplasia (PIN). At a molecular level, prostate cancer is characterized by genetic / epigenetic changes, which affect the level of expression and the functional integrity of a multiplicity of genes, that control a number of cellular processes, such as cell cycle and apoptosis, and regulate cell communication with their microenvironment. Typical examples are p53, p21, E-cadherin, extracellular matrix metalloproteinases and angiogenic factors. Many of these molecules also appear to have immediate clinical significance, as they are independent prognostic factors."],"dc:identifier":["uoadl:3218832","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3218832"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ανασκόπηση προγνωστικών παραμέτρων στο καρκίνωμα του προστάτη αδένα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:47:04Z"}