{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3219022"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3219022","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη Έκφρασης Εξοκινάσης 2 (HK2) και Αφυδρογονάσης του Φωσφογλυκερικού (PHGDH) σε Κυκλοφορούντα Καρκινικά Κύτταρα Ασθενών με Μη Μικροκυτταρικό Καρκίνο του Πνεύμονα","abstract":"Έχει παρατηρηθεί ότι τα καρκινικά κύτταρα τροποποιούν το μεταβολισμό τους με σκοπό την επιβίωσή τους στο δυσμενές περιβάλλον τους. Πρώτος ο Otto Warburg παρατήρησε ότι τα καρκινικά κύτταρα παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στην πρόσληψη γλυκόζης και στη γλυκόλυση προς τελικό προϊόν γαλακτικό, ακόμα και παρουσία οξυγόνου. Είναι γνωστό σήμερα, πως το λεγόμενο «φαινόμενο Warburg» αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές διαδικασίες μεταβολικού επαναπρογραμματισμού του καρκίνου. Η εξοκινάση 2 (Hexokinase 2, HK2) είναι το ένζυμο που καταλύει το πρώτο στάδιο της γλυκόλυσης και παρατηρείται σε αυξημένες συγκεντρώσεις σε αρκετές μορφές καρκίνου. Το μονοπάτι de novo βιοσύνθεσης της σερίνης (Serine Synthesis Pathway) είναι «παρακλάδι» της γλυκόλυσης και τα προιόντα του συνδέονται με την ανταπόκριση στο στρες και τις επιγενετικές τροποποιήσεις. Η αφυδρογονάση του φωσφογλυκερικού (Phosphoglycerate Dehydrogenase, PHGDH) είναι το ένζυμο που καταλύει το πρώτο και καθοριστικό βήμα του μονοπατιού SSP και βρίσκεται και αυτό σε υψηλά επίπεδα σε αρκετούς τύπους καρκίνου. Στόχος αυτής της εργασίας ήταν η μελέτη έκφρασης της HK2 και της PHGDH σε κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα (Circulating Tumor Cells, CTC) ασθενών με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (Non Small Cell Lung Cancer, NSCLC). Για το σκοπό αυτό έγινε η ανάπτυξη και η αναλυτική επικύρωση, ευαίσθητων και ειδικών RT-qPCR δοκιμασιών για την ανάλυση γονιδιακής έκφρασης PHGDH και HK2 στο σε CTC των ασθενών με πρώιμο NSCLC σε διαφορετικά χρονικά σημεία της νόσου. Τα επίπεδα έκφρασης των συγκεκριμένων γονιδίων αξιολογήθηκαν σε 46 δείγματα ασθενών πρώιμου NSCLC κατά τη διάγνωση, 36 δείγματα που ελήφθησαν 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση και 7 δείγματα που ελήφθησαν κατά τη στιγμή της υποτροπής καθώς και 9 ζεύγη φρέσκων καρκινικών ιστών και των αντίστοιχων γειτονικών μη καρκινικών. Ο μεταβολικός επαναπρογραμματισμός μέσω της αύξησης της έκφρασης των HK2 και PHGDH επιβεβαιώθηκε στα ζεύγη όγκων/παρακείμενων ιστών, παρατηρώντας την αύξηση έκφρασης και των δύο γονιδίων σε περισσότερους από τους μισούς νεοπλασματικούς ιστούς σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μη καρκινικούς, με το HK2 να βρίσκεται υπερεκφρασμένο σε 6/9 ζεύγη (66,7% ) και το PHGDH σε 8/9 ζεύγη (88,9%). Το HK2 βρέθηκε υπερεκφρασμένο σε 14/46 (30,4%) δείγματα ασθενών κατά τη διάγνωση και σε 1/36 (2,8%) και 0/7 δείγματα 1 μήνα μετά την επέμβαση και κατά τη στιγμή της υποτροπής αντίστοιχα. Το PHGDH βρέθηκε υπερεκφρασμένο σε 7/46 (15,2%) των δειγμάτων ασθενών κατά την διάγνωση και σε 4/36 (11, 1%) και σε 3/7 (42.9%) των δειγμάτων 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση και κατά τη στιγμή της υποτροπής αντίστοιχα. Η υπερέκφραση του HK2 διέφερε σημαντικά μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών κατά την διάγνωση και υποτροπή (p=0,01 και p=0,001 αντίστοιχα) και μεταξύ των ασθενών κατά την διάγνωση και 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση (p=0,006), ενώ το PHGDH έδειξε τάση να διαφέρει σημαντικά μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση (p=0,055). Κρίνεται σημαντικό να διεξαχθούν στο μέλλον μελέτες με μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων για την περαιτέρω κατανόηση των μηχανισμών μεταβολικού επαναπρογραμματισμού και της σχετιζόμενης με το μεταβολισμό γονιδιακής έκφρασης στο NSCLC.","abstract_html":"Έχει παρατηρηθεί ότι τα καρκινικά κύτταρα τροποποιούν το μεταβολισμό τους με σκοπό την επιβίωσή τους στο δυσμενές περιβάλλον τους. Πρώτος ο Otto Warburg παρατήρησε ότι τα καρκινικά κύτταρα παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στην πρόσληψη γλυκόζης και στη γλυκόλυση προς τελικό προϊόν γαλακτικό, ακόμα και παρουσία οξυγόνου. Είναι γνωστό σήμερα, πως το λεγόμενο «φαινόμενο Warburg» αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές διαδικασίες μεταβολικού επαναπρογραμματισμού του καρκίνου. Η εξοκινάση 2 (Hexokinase 2, HK2) είναι το ένζυμο που καταλύει το πρώτο στάδιο της γλυκόλυσης και παρατηρείται σε αυξημένες συγκεντρώσεις σε αρκετές μορφές καρκίνου. Το μονοπάτι de novo βιοσύνθεσης της σερίνης (Serine Synthesis Pathway) είναι «παρακλάδι» της γλυκόλυσης και τα προιόντα του συνδέονται με την ανταπόκριση στο στρες και τις επιγενετικές τροποποιήσεις. Η αφυδρογονάση του φωσφογλυκερικού (Phosphoglycerate Dehydrogenase, PHGDH) είναι το ένζυμο που καταλύει το πρώτο και καθοριστικό βήμα του μονοπατιού SSP και βρίσκεται και αυτό σε υψηλά επίπεδα σε αρκετούς τύπους καρκίνου. Στόχος αυτής της εργασίας ήταν η μελέτη έκφρασης της HK2 και της PHGDH σε κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα (Circulating Tumor Cells, CTC) ασθενών με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (Non Small Cell Lung Cancer, NSCLC). Για το σκοπό αυτό έγινε η ανάπτυξη και η αναλυτική επικύρωση, ευαίσθητων και ειδικών RT-qPCR δοκιμασιών για την ανάλυση γονιδιακής έκφρασης PHGDH και HK2 στο σε CTC των ασθενών με πρώιμο NSCLC σε διαφορετικά χρονικά σημεία της νόσου. Τα επίπεδα έκφρασης των συγκεκριμένων γονιδίων αξιολογήθηκαν σε 46 δείγματα ασθενών πρώιμου NSCLC κατά τη διάγνωση, 36 δείγματα που ελήφθησαν 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση και 7 δείγματα που ελήφθησαν κατά τη στιγμή της υποτροπής καθώς και 9 ζεύγη φρέσκων καρκινικών ιστών και των αντίστοιχων γειτονικών μη καρκινικών. Ο μεταβολικός επαναπρογραμματισμός μέσω της αύξησης της έκφρασης των HK2 και PHGDH επιβεβαιώθηκε στα ζεύγη όγκων/παρακείμενων ιστών, παρατηρώντας την αύξηση έκφρασης και των δύο γονιδίων σε περισσότερους από τους μισούς νεοπλασματικούς ιστούς σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μη καρκινικούς, με το HK2 να βρίσκεται υπερεκφρασμένο σε 6/9 ζεύγη (66,7% ) και το PHGDH σε 8/9 ζεύγη (88,9%). Το HK2 βρέθηκε υπερεκφρασμένο σε 14/46 (30,4%) δείγματα ασθενών κατά τη διάγνωση και σε 1/36 (2,8%) και 0/7 δείγματα 1 μήνα μετά την επέμβαση και κατά τη στιγμή της υποτροπής αντίστοιχα. Το PHGDH βρέθηκε υπερεκφρασμένο σε 7/46 (15,2%) των δειγμάτων ασθενών κατά την διάγνωση και σε 4/36 (11, 1%) και σε 3/7 (42.9%) των δειγμάτων 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση και κατά τη στιγμή της υποτροπής αντίστοιχα. Η υπερέκφραση του HK2 διέφερε σημαντικά μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών κατά την διάγνωση και υποτροπή (p=0,01 και p=0,001 αντίστοιχα) και μεταξύ των ασθενών κατά την διάγνωση και 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση (p=0,006), ενώ το PHGDH έδειξε τάση να διαφέρει σημαντικά μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση (p=0,055). Κρίνεται σημαντικό να διεξαχθούν στο μέλλον μελέτες με μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων για την περαιτέρω κατανόηση των μηχανισμών μεταβολικού επαναπρογραμματισμού και της σχετιζόμενης με το μεταβολισμό γονιδιακής έκφρασης στο NSCLC.","abstract_has_math":false,"creators":["Κόλλιας Ιωάννης","Kollias Ioannis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:47:04Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3219022"],"render_values":[{"text":"uoadl:3219022","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3219022","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3219022","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3219022","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κόλλιας Ιωάννης","Kollias Ioannis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3219022","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3219022"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Έχει παρατηρηθεί ότι τα καρκινικά κύτταρα τροποποιούν το μεταβολισμό τους με σκοπό την επιβίωσή τους στο δυσμενές περιβάλλον τους. Πρώτος ο Otto Warburg παρατήρησε ότι τα καρκινικά κύτταρα παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στην πρόσληψη γλυκόζης και στη γλυκόλυση προς τελικό προϊόν γαλακτικό, ακόμα και παρουσία οξυγόνου. Είναι γνωστό σήμερα, πως το λεγόμενο «φαινόμενο Warburg» αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές διαδικασίες μεταβολικού επαναπρογραμματισμού του καρκίνου. Η εξοκινάση 2 (Hexokinase 2, HK2) είναι το ένζυμο που καταλύει το πρώτο στάδιο της γλυκόλυσης και παρατηρείται σε αυξημένες συγκεντρώσεις σε αρκετές μορφές καρκίνου. Το μονοπάτι de novo βιοσύνθεσης της σερίνης (Serine Synthesis Pathway) είναι «παρακλάδι» της γλυκόλυσης και τα προιόντα του συνδέονται με την ανταπόκριση στο στρες και τις επιγενετικές τροποποιήσεις. Η αφυδρογονάση του φωσφογλυκερικού (Phosphoglycerate Dehydrogenase, PHGDH) είναι το ένζυμο που καταλύει το πρώτο και καθοριστικό βήμα του μονοπατιού SSP και βρίσκεται και αυτό σε υψηλά επίπεδα σε αρκετούς τύπους καρκίνου. Στόχος αυτής της εργασίας ήταν η μελέτη έκφρασης της HK2 και της PHGDH σε κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα (Circulating Tumor Cells, CTC) ασθενών με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (Non Small Cell Lung Cancer, NSCLC). Για το σκοπό αυτό έγινε η ανάπτυξη και η αναλυτική επικύρωση, ευαίσθητων και ειδικών RT-qPCR δοκιμασιών για την ανάλυση γονιδιακής έκφρασης PHGDH και HK2 στο σε CTC των ασθενών με πρώιμο NSCLC σε διαφορετικά χρονικά σημεία της νόσου. Τα επίπεδα έκφρασης των συγκεκριμένων γονιδίων αξιολογήθηκαν σε 46 δείγματα ασθενών πρώιμου NSCLC κατά τη διάγνωση, 36 δείγματα που ελήφθησαν 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση και 7 δείγματα που ελήφθησαν κατά τη στιγμή της υποτροπής καθώς και 9 ζεύγη φρέσκων καρκινικών ιστών και των αντίστοιχων γειτονικών μη καρκινικών. Ο μεταβολικός επαναπρογραμματισμός μέσω της αύξησης της έκφρασης των HK2 και PHGDH επιβεβαιώθηκε στα ζεύγη όγκων/παρακείμενων ιστών, παρατηρώντας την αύξηση έκφρασης και των δύο γονιδίων σε περισσότερους από τους μισούς νεοπλασματικούς ιστούς σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μη καρκινικούς, με το HK2 να βρίσκεται υπερεκφρασμένο σε 6/9 ζεύγη (66,7% ) και το PHGDH σε 8/9 ζεύγη (88,9%). Το HK2 βρέθηκε υπερεκφρασμένο σε 14/46 (30,4%) δείγματα ασθενών κατά τη διάγνωση και σε 1/36 (2,8%) και 0/7 δείγματα 1 μήνα μετά την επέμβαση και κατά τη στιγμή της υποτροπής αντίστοιχα. Το PHGDH βρέθηκε υπερεκφρασμένο σε 7/46 (15,2%) των δειγμάτων ασθενών κατά την διάγνωση και σε 4/36 (11, 1%) και σε 3/7 (42.9%) των δειγμάτων 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση και κατά τη στιγμή της υποτροπής αντίστοιχα. Η υπερέκφραση του HK2 διέφερε σημαντικά μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών κατά την διάγνωση και υποτροπή (p=0,01 και p=0,001 αντίστοιχα) και μεταξύ των ασθενών κατά την διάγνωση και 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση (p=0,006), ενώ το PHGDH έδειξε τάση να διαφέρει σημαντικά μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση (p=0,055). Κρίνεται σημαντικό να διεξαχθούν στο μέλλον μελέτες με μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων για την περαιτέρω κατανόηση των μηχανισμών μεταβολικού επαναπρογραμματισμού και της σχετιζόμενης με το μεταβολισμό γονιδιακής έκφρασης στο NSCLC.","Cancer cells alter their metabolism in order to survive in their unfavorable environment. Otto Warburg first observed that cancer cells show a significant rise in glucose uptake and glycolysis to lactate as an end product, even in the presence of oxygen. It is now known that this phenomenon, the so-called Warburg effect is one of the most important rewiring processes of cancer metabolism. Hexokinase 2 (HK2) is the enzyme that catalyses the first step in glycolysis and its upregulation is observed in various cancers. The Serine Synthesis Pathway (SSP) is a branched metabolic pathway of glycolysis and its products are linked to stress response via ROS eradication, anabolic pathways and epigenetic modifications. Phosphoglycerate Dehydrogenase (PHGDH) is the enzyme that catalyses the first and rate determining step of SSP and its upregulation is also observed in a variety of cancers. The aim of this study was to develop and analytically validate, sensitive and specific RT-qPCR assays for gene expression analysis of PHGDH and HK2 in the CTC fraction of patients with early NSCLC at different time points of the disease. Expression levels were evaluated in peripheral blood samples of early stage NSCLC patients at baseline (n=46), one month after surgery (n=36), and at the time of relapse (n=7) and 9 fresh-frozen paired cancerous and adjacent non-cancerous primary tissues. Metabolic reprogramming through upregulation of HK2 and PHGDH was confirmed in the tumor/adjacent tissue pairs by observing upregulation of both genes in more than half of cancer tissues compared with the corresponding non-cancerous, with HK2 being upregulated in 6/9 pairs (66.7% ) and PHGDH in 8/9 pairs (88.9%). In CTCs, HK2 was found overexpressed in 14/46 (30.4%) patient samples at baseline, at 1/36 (2.8%) and 0/7 samples 1 month after surgery and at the time of relapse respectively. In CTCs, PHGDH was found overexpressed in 7/46 (15.2%) of the patient samples at baseline and in 4/36 (11.1%) and 3/7 (42.9%) of the samples 1 month after surgery and at the time of relapse respectively. HK2 expression differed significantly between healthy donors’ (HD) and patients’ peripheral blood samples at baseline and relapse (p=0.01 and p=0.001 respectively) and between patients at baseline and 1 month after surgery (p=0.006), while PHGDH expression showed a tendency to differ significantly between healthy donors and patients 1 month after surgery (p=0.055). Future studies based on a larger amount of samples are necessary in order to elucidate the mechanisms of metabolic reprogramming and metabolism related gene expression in NSCLC."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη Έκφρασης Εξοκινάσης 2 (HK2) και Αφυδρογονάσης του Φωσφογλυκερικού (PHGDH) σε Κυκλοφορούντα Καρκινικά Κύτταρα Ασθενών με Μη Μικροκυτταρικό Καρκίνο του Πνεύμονα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κόλλιας Ιωάννης","Kollias Ioannis"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Έχει παρατηρηθεί ότι τα καρκινικά κύτταρα τροποποιούν το μεταβολισμό τους με σκοπό την επιβίωσή τους στο δυσμενές περιβάλλον τους. Πρώτος ο Otto Warburg παρατήρησε ότι τα καρκινικά κύτταρα παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στην πρόσληψη γλυκόζης και στη γλυκόλυση προς τελικό προϊόν γαλακτικό, ακόμα και παρουσία οξυγόνου. Είναι γνωστό σήμερα, πως το λεγόμενο «φαινόμενο Warburg» αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές διαδικασίες μεταβολικού επαναπρογραμματισμού του καρκίνου. Η εξοκινάση 2 (Hexokinase 2, HK2) είναι το ένζυμο που καταλύει το πρώτο στάδιο της γλυκόλυσης και παρατηρείται σε αυξημένες συγκεντρώσεις σε αρκετές μορφές καρκίνου. Το μονοπάτι de novo βιοσύνθεσης της σερίνης (Serine Synthesis Pathway) είναι «παρακλάδι» της γλυκόλυσης και τα προιόντα του συνδέονται με την ανταπόκριση στο στρες και τις επιγενετικές τροποποιήσεις. Η αφυδρογονάση του φωσφογλυκερικού (Phosphoglycerate Dehydrogenase, PHGDH) είναι το ένζυμο που καταλύει το πρώτο και καθοριστικό βήμα του μονοπατιού SSP και βρίσκεται και αυτό σε υψηλά επίπεδα σε αρκετούς τύπους καρκίνου. Στόχος αυτής της εργασίας ήταν η μελέτη έκφρασης της HK2 και της PHGDH σε κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα (Circulating Tumor Cells, CTC) ασθενών με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (Non Small Cell Lung Cancer, NSCLC). Για το σκοπό αυτό έγινε η ανάπτυξη και η αναλυτική επικύρωση, ευαίσθητων και ειδικών RT-qPCR δοκιμασιών για την ανάλυση γονιδιακής έκφρασης PHGDH και HK2 στο σε CTC των ασθενών με πρώιμο NSCLC σε διαφορετικά χρονικά σημεία της νόσου. Τα επίπεδα έκφρασης των συγκεκριμένων γονιδίων αξιολογήθηκαν σε 46 δείγματα ασθενών πρώιμου NSCLC κατά τη διάγνωση, 36 δείγματα που ελήφθησαν 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση και 7 δείγματα που ελήφθησαν κατά τη στιγμή της υποτροπής καθώς και 9 ζεύγη φρέσκων καρκινικών ιστών και των αντίστοιχων γειτονικών μη καρκινικών. Ο μεταβολικός επαναπρογραμματισμός μέσω της αύξησης της έκφρασης των HK2 και PHGDH επιβεβαιώθηκε στα ζεύγη όγκων/παρακείμενων ιστών, παρατηρώντας την αύξηση έκφρασης και των δύο γονιδίων σε περισσότερους από τους μισούς νεοπλασματικούς ιστούς σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μη καρκινικούς, με το HK2 να βρίσκεται υπερεκφρασμένο σε 6/9 ζεύγη (66,7% ) και το PHGDH σε 8/9 ζεύγη (88,9%). Το HK2 βρέθηκε υπερεκφρασμένο σε 14/46 (30,4%) δείγματα ασθενών κατά τη διάγνωση και σε 1/36 (2,8%) και 0/7 δείγματα 1 μήνα μετά την επέμβαση και κατά τη στιγμή της υποτροπής αντίστοιχα. Το PHGDH βρέθηκε υπερεκφρασμένο σε 7/46 (15,2%) των δειγμάτων ασθενών κατά την διάγνωση και σε 4/36 (11, 1%) και σε 3/7 (42.9%) των δειγμάτων 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση και κατά τη στιγμή της υποτροπής αντίστοιχα. Η υπερέκφραση του HK2 διέφερε σημαντικά μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών κατά την διάγνωση και υποτροπή (p=0,01 και p=0,001 αντίστοιχα) και μεταξύ των ασθενών κατά την διάγνωση και 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση (p=0,006), ενώ το PHGDH έδειξε τάση να διαφέρει σημαντικά μεταξύ υγιών δοτών και ασθενών 1 μήνα μετά τη χειρουργική επέμβαση (p=0,055). Κρίνεται σημαντικό να διεξαχθούν στο μέλλον μελέτες με μεγαλύτερο αριθμό δειγμάτων για την περαιτέρω κατανόηση των μηχανισμών μεταβολικού επαναπρογραμματισμού και της σχετιζόμενης με το μεταβολισμό γονιδιακής έκφρασης στο NSCLC.","Cancer cells alter their metabolism in order to survive in their unfavorable environment. Otto Warburg first observed that cancer cells show a significant rise in glucose uptake and glycolysis to lactate as an end product, even in the presence of oxygen. It is now known that this phenomenon, the so-called Warburg effect is one of the most important rewiring processes of cancer metabolism. Hexokinase 2 (HK2) is the enzyme that catalyses the first step in glycolysis and its upregulation is observed in various cancers. The Serine Synthesis Pathway (SSP) is a branched metabolic pathway of glycolysis and its products are linked to stress response via ROS eradication, anabolic pathways and epigenetic modifications. Phosphoglycerate Dehydrogenase (PHGDH) is the enzyme that catalyses the first and rate determining step of SSP and its upregulation is also observed in a variety of cancers. The aim of this study was to develop and analytically validate, sensitive and specific RT-qPCR assays for gene expression analysis of PHGDH and HK2 in the CTC fraction of patients with early NSCLC at different time points of the disease. Expression levels were evaluated in peripheral blood samples of early stage NSCLC patients at baseline (n=46), one month after surgery (n=36), and at the time of relapse (n=7) and 9 fresh-frozen paired cancerous and adjacent non-cancerous primary tissues. Metabolic reprogramming through upregulation of HK2 and PHGDH was confirmed in the tumor/adjacent tissue pairs by observing upregulation of both genes in more than half of cancer tissues compared with the corresponding non-cancerous, with HK2 being upregulated in 6/9 pairs (66.7% ) and PHGDH in 8/9 pairs (88.9%). In CTCs, HK2 was found overexpressed in 14/46 (30.4%) patient samples at baseline, at 1/36 (2.8%) and 0/7 samples 1 month after surgery and at the time of relapse respectively. In CTCs, PHGDH was found overexpressed in 7/46 (15.2%) of the patient samples at baseline and in 4/36 (11.1%) and 3/7 (42.9%) of the samples 1 month after surgery and at the time of relapse respectively. HK2 expression differed significantly between healthy donors’ (HD) and patients’ peripheral blood samples at baseline and relapse (p=0.01 and p=0.001 respectively) and between patients at baseline and 1 month after surgery (p=0.006), while PHGDH expression showed a tendency to differ significantly between healthy donors and patients 1 month after surgery (p=0.055). Future studies based on a larger amount of samples are necessary in order to elucidate the mechanisms of metabolic reprogramming and metabolism related gene expression in NSCLC."],"dc:identifier":["uoadl:3219022","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3219022"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μελέτη Έκφρασης Εξοκινάσης 2 (HK2) και Αφυδρογονάσης του Φωσφογλυκερικού (PHGDH) σε Κυκλοφορούντα Καρκινικά Κύτταρα Ασθενών με Μη Μικροκυτταρικό Καρκίνο του Πνεύμονα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:47:04Z"}