{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3221755"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3221755","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"\"Η αλληλοπεριχώρηση ηθικής και θρησκείας στη φιλοσοφική σκέψη του Καντ\"","abstract":"Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στην παρουσίαση κάποιων θεμελιωδών αρχών της ηθικής θεωρίας του Immanuel Kant. Η ανάλυσή μας έχει ως κατευθυντήριες γραμμές δυο βασικές έννοιες της καντιανής ηθικής: την ηθική και τη θρησκεία• ειδικότερα, δε, εξετάζεται η εκδοχή της αλληλοπεριχώρησης της μιας στην άλλη. Η αλληλοαναίρεση -έννοια αντίθετη της αλληλοπεριχώρησης- υποδηλώνεται μέσω της αναφοράς μας σε κάποιες έννοιες που συχνά θα χρησιμοποιήσουμε εδώ. Μεταξύ αυτών είναι, για παράδειγμα, η ελευθερία, ο νόμος, η καλή βούληση, το καθήκον, η δικαιοσύνη κ.ά. Στην ηθική θεωρία του Kant, η έννοια της θρησκείας και της ηθικής έχουν καταρχήν έναν διδακτικό χαρακτήρα. Η πρώτη ορίζεται ως μια αρχή της κρίσης των καθηκόντων του ανθρώπου ως θείων εντολών, ενώ η άλλη -που καταλαμβάνει ένα ευρύτερο γνωστικό πεδίο- περιλαμβάνει τους όρους διαγωγής του ανθρώπου, βάσει των οποίων αυτός μπορεί να καταστεί άξιος ευδαιμονίας. Και οι δυο αυτές έννοιες υποδηλώνουν τη δέσμευση του ανθρώπου στα πλαίσια κάποιων νόμων, καθηκόντων και υποχρεώσεων. Το αφετηριακό και πρωταρχικό θέμα της ηθικής θεωρείται εδώ η ηθικότητα, η αρετή και το καθήκον και όχι η αναζήτηση της ευτυχίας. Η ηθικότητα μπορεί να θεωρηθεί, με διάφορους τρόπους, ως η εκδήλωση μιας καλής θέλησης, ως υπακοή σε μία κατηγορηματική προσταγή και ως έκφραση της λογικής φύσης μας στην πράξη. Ο Kant περιπλέκει στα επιχειρήματά του όλους αυτούς τους τρόπους. Διακρίνεται επίσης σ’ αυτή τη θεωρία ένας διαχωρισμός ανάμεσα στο «σύστημα της ηθικότητας» και στο «σύστημα της ευδαιμονίας»: η ευτυχία παρέχει στον άνθρωπο όσα του προσφέρει η φύση• η αρετή παρέχει εκείνο που κανείς εκτός από τον άνθρωπο δεν μπορεί να δώσει ή να πάρει από τον εαυτό του. Αναγνωρίζεται ως πηγή των ηθικών αξιών και αρχών η συνείδηση εν γένει και ο αντικειμενικός λόγος στην αυτονομία και όχι το ατομικό υποκείμενο. Και μια πράξη θεωρείται ηθική όχι απλά όταν συμφωνεί με το καθήκον, αλλά όταν γίνεται χάριν του καθήκοντος. Η καντιανή ηθική συνεπάγεται ριζική και πλήρη αναθεώρηση των αξιών: τη θέση της ιδιοτέλειας, της χρησιμοθηρίας και της ατομικής εγωιστικής ευδαιμονίας καταλαμβάνουν η άσκηση, η αυτενέργεια, η επιδίωξη της τελείωσης, η καλλιέργεια και η ευδαιμονία των άλλων. Στην καντιανή ηθική ο ορθός Λόγος αποτελεί βάση και κανόνα της αλήθειας όλων των ζητημάτων εν γένει, συνεπώς και των σχέσεων με τη θρησκεία. Σύμφωνα με τον Kant, η ηθική βάσει του καθαρού πρακτικού Λόγου είναι αυτάρκης χάριν αυτής της ίδιας (τόσο υποκειμενικά, όσον αφορά την ικανότητα, όσο και αντικειμενικά, όσον αφορά τη θέληση) και διόλου δε χρειάζεται τη θρησκεία.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στην παρουσίαση κάποιων θεμελιωδών αρχών της ηθικής θεωρίας του Immanuel Kant. Η ανάλυσή μας έχει ως κατευθυντήριες γραμμές δυο βασικές έννοιες της καντιανής ηθικής: την ηθική και τη θρησκεία• ειδικότερα, δε, εξετάζεται η εκδοχή της αλληλοπεριχώρησης της μιας στην άλλη. Η αλληλοαναίρεση -έννοια αντίθετη της αλληλοπεριχώρησης- υποδηλώνεται μέσω της αναφοράς μας σε κάποιες έννοιες που συχνά θα χρησιμοποιήσουμε εδώ. Μεταξύ αυτών είναι, για παράδειγμα, η ελευθερία, ο νόμος, η καλή βούληση, το καθήκον, η δικαιοσύνη κ.ά. Στην ηθική θεωρία του Kant, η έννοια της θρησκείας και της ηθικής έχουν καταρχήν έναν διδακτικό χαρακτήρα. Η πρώτη ορίζεται ως μια αρχή της κρίσης των καθηκόντων του ανθρώπου ως θείων εντολών, ενώ η άλλη -που καταλαμβάνει ένα ευρύτερο γνωστικό πεδίο- περιλαμβάνει τους όρους διαγωγής του ανθρώπου, βάσει των οποίων αυτός μπορεί να καταστεί άξιος ευδαιμονίας. Και οι δυο αυτές έννοιες υποδηλώνουν τη δέσμευση του ανθρώπου στα πλαίσια κάποιων νόμων, καθηκόντων και υποχρεώσεων. Το αφετηριακό και πρωταρχικό θέμα της ηθικής θεωρείται εδώ η ηθικότητα, η αρετή και το καθήκον και όχι η αναζήτηση της ευτυχίας. Η ηθικότητα μπορεί να θεωρηθεί, με διάφορους τρόπους, ως η εκδήλωση μιας καλής θέλησης, ως υπακοή σε μία κατηγορηματική προσταγή και ως έκφραση της λογικής φύσης μας στην πράξη. Ο Kant περιπλέκει στα επιχειρήματά του όλους αυτούς τους τρόπους. Διακρίνεται επίσης σ’ αυτή τη θεωρία ένας διαχωρισμός ανάμεσα στο «σύστημα της ηθικότητας» και στο «σύστημα της ευδαιμονίας»: η ευτυχία παρέχει στον άνθρωπο όσα του προσφέρει η φύση• η αρετή παρέχει εκείνο που κανείς εκτός από τον άνθρωπο δεν μπορεί να δώσει ή να πάρει από τον εαυτό του. Αναγνωρίζεται ως πηγή των ηθικών αξιών και αρχών η συνείδηση εν γένει και ο αντικειμενικός λόγος στην αυτονομία και όχι το ατομικό υποκείμενο. Και μια πράξη θεωρείται ηθική όχι απλά όταν συμφωνεί με το καθήκον, αλλά όταν γίνεται χάριν του καθήκοντος. Η καντιανή ηθική συνεπάγεται ριζική και πλήρη αναθεώρηση των αξιών: τη θέση της ιδιοτέλειας, της χρησιμοθηρίας και της ατομικής εγωιστικής ευδαιμονίας καταλαμβάνουν η άσκηση, η αυτενέργεια, η επιδίωξη της τελείωσης, η καλλιέργεια και η ευδαιμονία των άλλων. Στην καντιανή ηθική ο ορθός Λόγος αποτελεί βάση και κανόνα της αλήθειας όλων των ζητημάτων εν γένει, συνεπώς και των σχέσεων με τη θρησκεία. Σύμφωνα με τον Kant, η ηθική βάσει του καθαρού πρακτικού Λόγου είναι αυτάρκης χάριν αυτής της ίδιας (τόσο υποκειμενικά, όσον αφορά την ικανότητα, όσο και αντικειμενικά, όσον αφορά τη θέληση) και διόλου δε χρειάζεται τη θρησκεία.","abstract_has_math":false,"creators":["Παναγιωτόπουλος Σωτήριος","Panagiotopoulos Sotirios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:47:09Z","subjects":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3221755"],"render_values":[{"text":"uoadl:3221755","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3221755","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3221755","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3221755","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παναγιωτόπουλος Σωτήριος","Panagiotopoulos Sotirios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3221755","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3221755"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στην παρουσίαση κάποιων θεμελιωδών αρχών της ηθικής θεωρίας του Immanuel Kant. Η ανάλυσή μας έχει ως κατευθυντήριες γραμμές δυο βασικές έννοιες της καντιανής ηθικής: την ηθική και τη θρησκεία• ειδικότερα, δε, εξετάζεται η εκδοχή της αλληλοπεριχώρησης της μιας στην άλλη. Η αλληλοαναίρεση -έννοια αντίθετη της αλληλοπεριχώρησης- υποδηλώνεται μέσω της αναφοράς μας σε κάποιες έννοιες που συχνά θα χρησιμοποιήσουμε εδώ. Μεταξύ αυτών είναι, για παράδειγμα, η ελευθερία, ο νόμος, η καλή βούληση, το καθήκον, η δικαιοσύνη κ.ά. Στην ηθική θεωρία του Kant, η έννοια της θρησκείας και της ηθικής έχουν καταρχήν έναν διδακτικό χαρακτήρα. Η πρώτη ορίζεται ως μια αρχή της κρίσης των καθηκόντων του ανθρώπου ως θείων εντολών, ενώ η άλλη -που καταλαμβάνει ένα ευρύτερο γνωστικό πεδίο- περιλαμβάνει τους όρους διαγωγής του ανθρώπου, βάσει των οποίων αυτός μπορεί να καταστεί άξιος ευδαιμονίας. Και οι δυο αυτές έννοιες υποδηλώνουν τη δέσμευση του ανθρώπου στα πλαίσια κάποιων νόμων, καθηκόντων και υποχρεώσεων. Το αφετηριακό και πρωταρχικό θέμα της ηθικής θεωρείται εδώ η ηθικότητα, η αρετή και το καθήκον και όχι η αναζήτηση της ευτυχίας. Η ηθικότητα μπορεί να θεωρηθεί, με διάφορους τρόπους, ως η εκδήλωση μιας καλής θέλησης, ως υπακοή σε μία κατηγορηματική προσταγή και ως έκφραση της λογικής φύσης μας στην πράξη. Ο Kant περιπλέκει στα επιχειρήματά του όλους αυτούς τους τρόπους. Διακρίνεται επίσης σ’ αυτή τη θεωρία ένας διαχωρισμός ανάμεσα στο «σύστημα της ηθικότητας» και στο «σύστημα της ευδαιμονίας»: η ευτυχία παρέχει στον άνθρωπο όσα του προσφέρει η φύση• η αρετή παρέχει εκείνο που κανείς εκτός από τον άνθρωπο δεν μπορεί να δώσει ή να πάρει από τον εαυτό του. Αναγνωρίζεται ως πηγή των ηθικών αξιών και αρχών η συνείδηση εν γένει και ο αντικειμενικός λόγος στην αυτονομία και όχι το ατομικό υποκείμενο. Και μια πράξη θεωρείται ηθική όχι απλά όταν συμφωνεί με το καθήκον, αλλά όταν γίνεται χάριν του καθήκοντος. Η καντιανή ηθική συνεπάγεται ριζική και πλήρη αναθεώρηση των αξιών: τη θέση της ιδιοτέλειας, της χρησιμοθηρίας και της ατομικής εγωιστικής ευδαιμονίας καταλαμβάνουν η άσκηση, η αυτενέργεια, η επιδίωξη της τελείωσης, η καλλιέργεια και η ευδαιμονία των άλλων. Στην καντιανή ηθική ο ορθός Λόγος αποτελεί βάση και κανόνα της αλήθειας όλων των ζητημάτων εν γένει, συνεπώς και των σχέσεων με τη θρησκεία. Σύμφωνα με τον Kant, η ηθική βάσει του καθαρού πρακτικού Λόγου είναι αυτάρκης χάριν αυτής της ίδιας (τόσο υποκειμενικά, όσον αφορά την ικανότητα, όσο και αντικειμενικά, όσον αφορά τη θέληση) και διόλου δε χρειάζεται τη θρησκεία.","This paper aims to present some fundamental principles of Immanuel Kant’s ethical theory. Our analysis has as its guidelines two basic concepts of Kantian ethics: ethics and religion; in particular, the version of their interlaceration is examined. Mutual cancellation, a concept opposite to interlaceration, is implied through our reference to some of the concepts we will often use here. Among them are, for example, freedom, law, goodwill, duty, justice, etc. In Kant’s moral theory, the concepts of religion and ethics have, in principle, a didactic nature. The first is defined as a principle of the judgment of man’s duties as divine commands, while the second – which occupies a wider field of knowledge – includes the conditions of man’s conduct, according to which he can become worthy of bliss. Both of these concepts imply human commitment within the framework of certain laws, duties and obligations. The starting point and the primary theme of ethics are considered here morality, virtue and duty and not the pursuit of happiness. Morality can be seen, in various ways, as the manifestation of a good will, as obedience to the categorical imperative, and as an expression of our rational nature in practice. Kant complicates all these ways in his arguments. There is also a distinction in this theory between the ‘‘system of morality’’ and the ‘‘system of bliss’’: happiness provides man with what nature offers him; virtue provides what no one but man can give or to get by himself. Consciousness in general and objective reason in autonomy and not the individual subject are recognized as the source of moral values and principles. And an act is considered moral not just when it agrees with duty, but when it is done for the sake of duty. Kantian ethics implies as radical and complete revision of values: the place of selfishness, utilitarianism, and individual selfish bliss is occupied by exercise, self-action, the pursuit of completion, cultivation, and the bliss of others. In Kantian ethics, the right Word is the basis and rule of truth of all matters in general, and therefore of relations with religion. According to Kant, morality based on pure practical reason is self-sufficient for its own sake (both subjectivity, in terms of ability, and objectively, in terms of will) and does not need religion at all."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["\"Η αλληλοπεριχώρηση ηθικής και θρησκείας στη φιλοσοφική σκέψη του Καντ\""]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παναγιωτόπουλος Σωτήριος","Panagiotopoulos Sotirios"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στην παρουσίαση κάποιων θεμελιωδών αρχών της ηθικής θεωρίας του Immanuel Kant. Η ανάλυσή μας έχει ως κατευθυντήριες γραμμές δυο βασικές έννοιες της καντιανής ηθικής: την ηθική και τη θρησκεία• ειδικότερα, δε, εξετάζεται η εκδοχή της αλληλοπεριχώρησης της μιας στην άλλη. Η αλληλοαναίρεση -έννοια αντίθετη της αλληλοπεριχώρησης- υποδηλώνεται μέσω της αναφοράς μας σε κάποιες έννοιες που συχνά θα χρησιμοποιήσουμε εδώ. Μεταξύ αυτών είναι, για παράδειγμα, η ελευθερία, ο νόμος, η καλή βούληση, το καθήκον, η δικαιοσύνη κ.ά. Στην ηθική θεωρία του Kant, η έννοια της θρησκείας και της ηθικής έχουν καταρχήν έναν διδακτικό χαρακτήρα. Η πρώτη ορίζεται ως μια αρχή της κρίσης των καθηκόντων του ανθρώπου ως θείων εντολών, ενώ η άλλη -που καταλαμβάνει ένα ευρύτερο γνωστικό πεδίο- περιλαμβάνει τους όρους διαγωγής του ανθρώπου, βάσει των οποίων αυτός μπορεί να καταστεί άξιος ευδαιμονίας. Και οι δυο αυτές έννοιες υποδηλώνουν τη δέσμευση του ανθρώπου στα πλαίσια κάποιων νόμων, καθηκόντων και υποχρεώσεων. Το αφετηριακό και πρωταρχικό θέμα της ηθικής θεωρείται εδώ η ηθικότητα, η αρετή και το καθήκον και όχι η αναζήτηση της ευτυχίας. Η ηθικότητα μπορεί να θεωρηθεί, με διάφορους τρόπους, ως η εκδήλωση μιας καλής θέλησης, ως υπακοή σε μία κατηγορηματική προσταγή και ως έκφραση της λογικής φύσης μας στην πράξη. Ο Kant περιπλέκει στα επιχειρήματά του όλους αυτούς τους τρόπους. Διακρίνεται επίσης σ’ αυτή τη θεωρία ένας διαχωρισμός ανάμεσα στο «σύστημα της ηθικότητας» και στο «σύστημα της ευδαιμονίας»: η ευτυχία παρέχει στον άνθρωπο όσα του προσφέρει η φύση• η αρετή παρέχει εκείνο που κανείς εκτός από τον άνθρωπο δεν μπορεί να δώσει ή να πάρει από τον εαυτό του. Αναγνωρίζεται ως πηγή των ηθικών αξιών και αρχών η συνείδηση εν γένει και ο αντικειμενικός λόγος στην αυτονομία και όχι το ατομικό υποκείμενο. Και μια πράξη θεωρείται ηθική όχι απλά όταν συμφωνεί με το καθήκον, αλλά όταν γίνεται χάριν του καθήκοντος. Η καντιανή ηθική συνεπάγεται ριζική και πλήρη αναθεώρηση των αξιών: τη θέση της ιδιοτέλειας, της χρησιμοθηρίας και της ατομικής εγωιστικής ευδαιμονίας καταλαμβάνουν η άσκηση, η αυτενέργεια, η επιδίωξη της τελείωσης, η καλλιέργεια και η ευδαιμονία των άλλων. Στην καντιανή ηθική ο ορθός Λόγος αποτελεί βάση και κανόνα της αλήθειας όλων των ζητημάτων εν γένει, συνεπώς και των σχέσεων με τη θρησκεία. Σύμφωνα με τον Kant, η ηθική βάσει του καθαρού πρακτικού Λόγου είναι αυτάρκης χάριν αυτής της ίδιας (τόσο υποκειμενικά, όσον αφορά την ικανότητα, όσο και αντικειμενικά, όσον αφορά τη θέληση) και διόλου δε χρειάζεται τη θρησκεία.","This paper aims to present some fundamental principles of Immanuel Kant’s ethical theory. Our analysis has as its guidelines two basic concepts of Kantian ethics: ethics and religion; in particular, the version of their interlaceration is examined. Mutual cancellation, a concept opposite to interlaceration, is implied through our reference to some of the concepts we will often use here. Among them are, for example, freedom, law, goodwill, duty, justice, etc. In Kant’s moral theory, the concepts of religion and ethics have, in principle, a didactic nature. The first is defined as a principle of the judgment of man’s duties as divine commands, while the second – which occupies a wider field of knowledge – includes the conditions of man’s conduct, according to which he can become worthy of bliss. Both of these concepts imply human commitment within the framework of certain laws, duties and obligations. The starting point and the primary theme of ethics are considered here morality, virtue and duty and not the pursuit of happiness. Morality can be seen, in various ways, as the manifestation of a good will, as obedience to the categorical imperative, and as an expression of our rational nature in practice. Kant complicates all these ways in his arguments. There is also a distinction in this theory between the ‘‘system of morality’’ and the ‘‘system of bliss’’: happiness provides man with what nature offers him; virtue provides what no one but man can give or to get by himself. Consciousness in general and objective reason in autonomy and not the individual subject are recognized as the source of moral values and principles. And an act is considered moral not just when it agrees with duty, but when it is done for the sake of duty. Kantian ethics implies as radical and complete revision of values: the place of selfishness, utilitarianism, and individual selfish bliss is occupied by exercise, self-action, the pursuit of completion, cultivation, and the bliss of others. In Kantian ethics, the right Word is the basis and rule of truth of all matters in general, and therefore of relations with religion. According to Kant, morality based on pure practical reason is self-sufficient for its own sake (both subjectivity, in terms of ability, and objectively, in terms of will) and does not need religion at all."],"dc:identifier":["uoadl:3221755","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3221755"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"dc:title":["\"Η αλληλοπεριχώρηση ηθικής και θρησκείας στη φιλοσοφική σκέψη του Καντ\""],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:47:09Z"}