{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3223188"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3223188","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Σύγκριση φαρμακοκινητικών προφίλ μετά από per os χορήγηση φαρμάκων","abstract":"Στην παρούσα διπλωματική εργασία μελετήθηκε η συμπεριφορά δεικτών σύγκρισης καμπυλών που χρησιμοποιούνται για τη σύγκριση φαρμακοκινητικών (ΦΚ) προφίλ, δηλαδή συγκεντρώσεων του φαρμάκου στο αίμα σε σχέση με το χρόνο μετά από per os χορήγηση. Η σύγκριση ΦΚ προφίλ μπορεί να γίνει στα πλαίσια ερευνητικών φαρμακοκινητικών μελετών και μελετών βιοδιαθεσιμότητας κατά την ανάπτυξη ενός φαρμακευτικού σκευάσματος, στα πλαίσια της σύγκρισης φαρμακευτικών σκευασμάτων ή ακόμη και στα πλαίσια σύγκρισης πειραματικών και προσομοιωμένων δεδομένων για την αξιολόγηση προβλεπτικών φαρμακοκινητικών μοντέλων. Συγκεκριμένα μελετήθηκαν οι δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης Absolute Average Fold Error (AAFE) και Mean Relative Deviations (MRD), που πολύ συχνά χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση Φυσιολογικών-Φαρμακοκινητικών μοντέλων (PBPK Models - Physiologically Based Pharmacokinetic Models). Η συμπεριφορά των δεικτών αυτών εξετάστηκε σε σχέση με τη συμπεριφορά τεσσάρων «κλασικών» ΦΚ παραμέτρων (Cmax, AUCTmaxR, Tmax, MRT) που μπορεί να χρησιμοποιηθούν στα πλαίσια της σύγκρισης φαρμακευτικών σκευασμάτων και της έγκρισής τους για κυκλοφορία από τις αρμόδιες αρχές, όπως στην περίπτωση των μελετών βιοϊσοδυναμίας. Κάποιες παράμετροι υπολογίζονται υποχρεωτικά σε όλες τις περιπτώσεις μελετών βιοϊσοδυναμίας και αξιολογούνται στατιστικά (όπως η Cmax, που αντανακλά τη μέγιστη έκθεση στο φάρμακο) ή εκτιμώνται σε ειδικές περιπτώσεις (όπως οι AUCTmaxR και Tmax, που αντανακλούν την αρχική έκθεση στο φάρμακο) ή τέλος εκτιμώνται αλλά χωρίς στατιστική αξιολόγηση και παρατίθενται στο φάκελο της κλινικής μελέτης για παροχή πληροφοριών σχετικά με κινητικά χαρακτηριστικά της πορείας του φαρμάκου στον οργανισμό (όπως ο MRT). Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκαν προσομοιώσεις της συγκέντρωσης του φαρμάκου στο αίμα σε σχέση με το χρόνο μετά από per os χορήγηση θεωρώντας μονοδιαμερισματική κινητική κατανομής και είσοδο του φαρμάκου στη γενική κυκλοφορία με κινητική Weibull, που αναγεννήθηκαν στα πλαίσια προγενέστερων μελετών. Χρησιμοποιήθηκαν τέσσερις ομάδες προσομοιώσεων με διαφορετική τιμή της σταθεράς σχήματος της συνάρτησης Weibull. Η κάθε ομάδα περιλάμβανε τέσσερις υποομάδες με τέσσερις διαφορετικές τιμές της σταθεράς του ρυθμού απομάκρυνσης του φαρμάκου. Για κάθε υποομάδα αναγεννήθηκαν εννέα προσομοιωμένα (προβλεπόμενα-Predicted) προφίλ και ένα προφίλ αναφοράς (παρατηρούμενο-Observed) με διαφορετικές τιμές της σταθεράς του ρυθμού απορρόφησης του φαρμάκου. Συνολικά έγιναν 144 συγκρίσεις φαρμακοκινητικών προφίλ, αφού υπολογίστηκαν οι δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης AAFE και MRD καθώς και οι λόγοι των ΦΚ παραμέτρων Cmax, AUCTmaxR, Tmax και MRT. Σημειώθηκε ο αριθμός των ΦΚ προφίλ για τα οποία παρατηρείται συμφωνία ή ασυμφωνία των δεικτών ακρίβειας πρόβλεψης και των λόγων Pred/Obs των ΦΚ παραμέτρων ως σύνολο, όσον αφορά την ομοιότητα και την ανομοιότητα των προσομοιωμένων με τα παρατηρούμενα ΦΚ προφίλ. Ως ομοιότητα των προσομοιωμένων με τα παρατηρούμενα προφίλ με βάση τους δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης θεωρούνται οι περιπτώσεις συγκρίσεων όπου παρατηρείται τιμή των δεικτών ίση ή μικρότερη από 1.50, ενώ ως ομοιότητα των προφίλ με βάση τις ΦΚ παραμέτρους θεωρούνται οι περιπτώσεις συγκρίσεων όπου παρατηρείται τιμή των λόγων των παραμέτρων ίση ή εντός των τιμών 0.80-1.25. Με βάση τις προσομοιώσεις που μελετήθηκαν στην παρούσα εργασία θα μπορούσαν να εξαχθούν τα πιο κάτω συμπεράσματα σχετικά με τους δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης AAFE και MRD: • Μόνο στο 62 % και στο 58 % των περιπτώσεων που μελετήθηκαν οι δείκτες AAFE και MRD αντίστοιχα, ευρίσκονται σε συμφωνία όσον αφορά την ομοιότητα/ανομοιότητα των ΦΚ προφίλ με τις ΦΚ παραμέτρους εξεταζόμενες ως σύνολο. • Η συμφωνία αφορά κατά κύριο λόγο (79 % και 76 %, για τους AAFE και MRD αντίστοιχα) περιπτώσεις ανομοιότητας των ΦΚ προφίλ και παρατηρείται όταν ka,Obs < kel. • Στις περιπτώσεις που παρατηρείται ασυμφωνία, στο 87 % και 90 % των συγκρίσεων των ΦΚ προφίλ παρουσιάζεται αποδοχή της ομοιότητας με βάση τους δείκτες AAFE και MRD αντίστοιχα, (δηλαδή θεωρείται επιτυχής η πρόβλεψη του προφίλ) ενώ οι λόγοι των ΦΚ παραμέτρων δείχνουν διαφορές (δηλαδή τουλάχιστον ένας από τους λόγους Pred/Obs των ΦΚ παραμέτρων είναι εκτός των τιμών 0.80 – 1.25). • Μόνο στο 13 % και 10 % των περιπτώσεων για τις οποίες υπάρχει ασυμφωνία των δεικτών με τις ΦΚ παραμέτρους, εμφανίζονται οι δείκτης AAFE και MRD αντίστοιχα, να είναι πιο «αυστηροί» και να δείχνουν ανομοιότητα των προφίλ ενώ όλοι οι λόγοι των παραμέτρων είναι ίσοι ή εντός των τιμών 0.80 – 1.25. • Γενικά, ο δείκτης MRD εμφανίζεται λιγότερο «αυστηρός» ως προς την ανομοιότητα των προφίλ σε σχέση με τον δείκτη AAFE. Συμπερασματικά, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι, οι δείκτες AAFE και MRD όπως χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα (ακόμη και με τα αυστηρότερα όρια > 1.50 και όχι με τα όρια > 2) για την αξιολόγηση της ακρίβειας πρόβλεψης φαρμακοκινητικών μοντέλων, είναι σε πολλές περιπτώσεις ανεπαρκείς για την ανάδειξη διαφορών στα συγκρινόμενα ΦΚ προφίλ, κυρίως στην αρχική έκθεση στο φάρμακο Επίσης, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, ακόμη και στις λίγες περιπτώσεις όπου οι δείκτες AAFE και MRD εμφανίζονται πιο «αυστηροί» όσον αφορά στην σύγκριση των ΦΚ προφίλ σε σχέση με τις «κλασικές» ΦΚ παραμέτρους ως σύνολο, τουλάχιστον μία εκ των παραμέτρων είναι πολύ κοντά στο όριο που έχει θεωρηθεί για την ομοιότητα των προφίλ. Στο μέλλον, θα μπορούσε να μελετηθεί η συμπεριφορά των δεικτών σε νέες, επιπρόσθετες εργασίες, θεωρώντας διαφορετικά δειγματοληπτικά σχήματα ή ακόμη και θεωρώντας αυστηρότερα όρια των δεικτών για την αποδοχή της ομοιότητας των ΦΚ προφίλ.","abstract_html":"Στην παρούσα διπλωματική εργασία μελετήθηκε η συμπεριφορά δεικτών σύγκρισης καμπυλών που χρησιμοποιούνται για τη σύγκριση φαρμακοκινητικών (ΦΚ) προφίλ, δηλαδή συγκεντρώσεων του φαρμάκου στο αίμα σε σχέση με το χρόνο μετά από per os χορήγηση. Η σύγκριση ΦΚ προφίλ μπορεί να γίνει στα πλαίσια ερευνητικών φαρμακοκινητικών μελετών και μελετών βιοδιαθεσιμότητας κατά την ανάπτυξη ενός φαρμακευτικού σκευάσματος, στα πλαίσια της σύγκρισης φαρμακευτικών σκευασμάτων ή ακόμη και στα πλαίσια σύγκρισης πειραματικών και προσομοιωμένων δεδομένων για την αξιολόγηση προβλεπτικών φαρμακοκινητικών μοντέλων. Συγκεκριμένα μελετήθηκαν οι δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης Absolute Average Fold Error (AAFE) και Mean Relative Deviations (MRD), που πολύ συχνά χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση Φυσιολογικών-Φαρμακοκινητικών μοντέλων (PBPK Models - Physiologically Based Pharmacokinetic Models). Η συμπεριφορά των δεικτών αυτών εξετάστηκε σε σχέση με τη συμπεριφορά τεσσάρων «κλασικών» ΦΚ παραμέτρων (Cmax, AUCTmaxR, Tmax, MRT) που μπορεί να χρησιμοποιηθούν στα πλαίσια της σύγκρισης φαρμακευτικών σκευασμάτων και της έγκρισής τους για κυκλοφορία από τις αρμόδιες αρχές, όπως στην περίπτωση των μελετών βιοϊσοδυναμίας. Κάποιες παράμετροι υπολογίζονται υποχρεωτικά σε όλες τις περιπτώσεις μελετών βιοϊσοδυναμίας και αξιολογούνται στατιστικά (όπως η Cmax, που αντανακλά τη μέγιστη έκθεση στο φάρμακο) ή εκτιμώνται σε ειδικές περιπτώσεις (όπως οι AUCTmaxR και Tmax, που αντανακλούν την αρχική έκθεση στο φάρμακο) ή τέλος εκτιμώνται αλλά χωρίς στατιστική αξιολόγηση και παρατίθενται στο φάκελο της κλινικής μελέτης για παροχή πληροφοριών σχετικά με κινητικά χαρακτηριστικά της πορείας του φαρμάκου στον οργανισμό (όπως ο MRT). Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκαν προσομοιώσεις της συγκέντρωσης του φαρμάκου στο αίμα σε σχέση με το χρόνο μετά από per os χορήγηση θεωρώντας μονοδιαμερισματική κινητική κατανομής και είσοδο του φαρμάκου στη γενική κυκλοφορία με κινητική Weibull, που αναγεννήθηκαν στα πλαίσια προγενέστερων μελετών. Χρησιμοποιήθηκαν τέσσερις ομάδες προσομοιώσεων με διαφορετική τιμή της σταθεράς σχήματος της συνάρτησης Weibull. Η κάθε ομάδα περιλάμβανε τέσσερις υποομάδες με τέσσερις διαφορετικές τιμές της σταθεράς του ρυθμού απομάκρυνσης του φαρμάκου. Για κάθε υποομάδα αναγεννήθηκαν εννέα προσομοιωμένα (προβλεπόμενα-Predicted) προφίλ και ένα προφίλ αναφοράς (παρατηρούμενο-Observed) με διαφορετικές τιμές της σταθεράς του ρυθμού απορρόφησης του φαρμάκου. Συνολικά έγιναν 144 συγκρίσεις φαρμακοκινητικών προφίλ, αφού υπολογίστηκαν οι δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης AAFE και MRD καθώς και οι λόγοι των ΦΚ παραμέτρων Cmax, AUCTmaxR, Tmax και MRT. Σημειώθηκε ο αριθμός των ΦΚ προφίλ για τα οποία παρατηρείται συμφωνία ή ασυμφωνία των δεικτών ακρίβειας πρόβλεψης και των λόγων Pred/Obs των ΦΚ παραμέτρων ως σύνολο, όσον αφορά την ομοιότητα και την ανομοιότητα των προσομοιωμένων με τα παρατηρούμενα ΦΚ προφίλ. Ως ομοιότητα των προσομοιωμένων με τα παρατηρούμενα προφίλ με βάση τους δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης θεωρούνται οι περιπτώσεις συγκρίσεων όπου παρατηρείται τιμή των δεικτών ίση ή μικρότερη από 1.50, ενώ ως ομοιότητα των προφίλ με βάση τις ΦΚ παραμέτρους θεωρούνται οι περιπτώσεις συγκρίσεων όπου παρατηρείται τιμή των λόγων των παραμέτρων ίση ή εντός των τιμών 0.80-1.25. Με βάση τις προσομοιώσεις που μελετήθηκαν στην παρούσα εργασία θα μπορούσαν να εξαχθούν τα πιο κάτω συμπεράσματα σχετικά με τους δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης AAFE και MRD: • Μόνο στο 62 % και στο 58 % των περιπτώσεων που μελετήθηκαν οι δείκτες AAFE και MRD αντίστοιχα, ευρίσκονται σε συμφωνία όσον αφορά την ομοιότητα/ανομοιότητα των ΦΚ προφίλ με τις ΦΚ παραμέτρους εξεταζόμενες ως σύνολο. • Η συμφωνία αφορά κατά κύριο λόγο (79 % και 76 %, για τους AAFE και MRD αντίστοιχα) περιπτώσεις ανομοιότητας των ΦΚ προφίλ και παρατηρείται όταν ka,Obs &lt; kel. • Στις περιπτώσεις που παρατηρείται ασυμφωνία, στο 87 % και 90 % των συγκρίσεων των ΦΚ προφίλ παρουσιάζεται αποδοχή της ομοιότητας με βάση τους δείκτες AAFE και MRD αντίστοιχα, (δηλαδή θεωρείται επιτυχής η πρόβλεψη του προφίλ) ενώ οι λόγοι των ΦΚ παραμέτρων δείχνουν διαφορές (δηλαδή τουλάχιστον ένας από τους λόγους Pred/Obs των ΦΚ παραμέτρων είναι εκτός των τιμών 0.80 – 1.25). • Μόνο στο 13 % και 10 % των περιπτώσεων για τις οποίες υπάρχει ασυμφωνία των δεικτών με τις ΦΚ παραμέτρους, εμφανίζονται οι δείκτης AAFE και MRD αντίστοιχα, να είναι πιο «αυστηροί» και να δείχνουν ανομοιότητα των προφίλ ενώ όλοι οι λόγοι των παραμέτρων είναι ίσοι ή εντός των τιμών 0.80 – 1.25. • Γενικά, ο δείκτης MRD εμφανίζεται λιγότερο «αυστηρός» ως προς την ανομοιότητα των προφίλ σε σχέση με τον δείκτη AAFE. Συμπερασματικά, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι, οι δείκτες AAFE και MRD όπως χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα (ακόμη και με τα αυστηρότερα όρια &gt; 1.50 και όχι με τα όρια &gt; 2) για την αξιολόγηση της ακρίβειας πρόβλεψης φαρμακοκινητικών μοντέλων, είναι σε πολλές περιπτώσεις ανεπαρκείς για την ανάδειξη διαφορών στα συγκρινόμενα ΦΚ προφίλ, κυρίως στην αρχική έκθεση στο φάρμακο Επίσης, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, ακόμη και στις λίγες περιπτώσεις όπου οι δείκτες AAFE και MRD εμφανίζονται πιο «αυστηροί» όσον αφορά στην σύγκριση των ΦΚ προφίλ σε σχέση με τις «κλασικές» ΦΚ παραμέτρους ως σύνολο, τουλάχιστον μία εκ των παραμέτρων είναι πολύ κοντά στο όριο που έχει θεωρηθεί για την ομοιότητα των προφίλ. Στο μέλλον, θα μπορούσε να μελετηθεί η συμπεριφορά των δεικτών σε νέες, επιπρόσθετες εργασίες, θεωρώντας διαφορετικά δειγματοληπτικά σχήματα ή ακόμη και θεωρώντας αυστηρότερα όρια των δεικτών για την αποδοχή της ομοιότητας των ΦΚ προφίλ.","abstract_has_math":false,"creators":["Βιτουλαδίτη Δάφνη-Μαρία","Vitouladiti Dafni-Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T05:47:15Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3223188"],"render_values":[{"text":"uoadl:3223188","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3223188","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3223188","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3223188","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βιτουλαδίτη Δάφνη-Μαρία","Vitouladiti Dafni-Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3223188","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3223188"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην παρούσα διπλωματική εργασία μελετήθηκε η συμπεριφορά δεικτών σύγκρισης καμπυλών που χρησιμοποιούνται για τη σύγκριση φαρμακοκινητικών (ΦΚ) προφίλ, δηλαδή συγκεντρώσεων του φαρμάκου στο αίμα σε σχέση με το χρόνο μετά από per os χορήγηση. Η σύγκριση ΦΚ προφίλ μπορεί να γίνει στα πλαίσια ερευνητικών φαρμακοκινητικών μελετών και μελετών βιοδιαθεσιμότητας κατά την ανάπτυξη ενός φαρμακευτικού σκευάσματος, στα πλαίσια της σύγκρισης φαρμακευτικών σκευασμάτων ή ακόμη και στα πλαίσια σύγκρισης πειραματικών και προσομοιωμένων δεδομένων για την αξιολόγηση προβλεπτικών φαρμακοκινητικών μοντέλων. Συγκεκριμένα μελετήθηκαν οι δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης Absolute Average Fold Error (AAFE) και Mean Relative Deviations (MRD), που πολύ συχνά χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση Φυσιολογικών-Φαρμακοκινητικών μοντέλων (PBPK Models - Physiologically Based Pharmacokinetic Models). Η συμπεριφορά των δεικτών αυτών εξετάστηκε σε σχέση με τη συμπεριφορά τεσσάρων «κλασικών» ΦΚ παραμέτρων (Cmax, AUCTmaxR, Tmax, MRT) που μπορεί να χρησιμοποιηθούν στα πλαίσια της σύγκρισης φαρμακευτικών σκευασμάτων και της έγκρισής τους για κυκλοφορία από τις αρμόδιες αρχές, όπως στην περίπτωση των μελετών βιοϊσοδυναμίας. Κάποιες παράμετροι υπολογίζονται υποχρεωτικά σε όλες τις περιπτώσεις μελετών βιοϊσοδυναμίας και αξιολογούνται στατιστικά (όπως η Cmax, που αντανακλά τη μέγιστη έκθεση στο φάρμακο) ή εκτιμώνται σε ειδικές περιπτώσεις (όπως οι AUCTmaxR και Tmax, που αντανακλούν την αρχική έκθεση στο φάρμακο) ή τέλος εκτιμώνται αλλά χωρίς στατιστική αξιολόγηση και παρατίθενται στο φάκελο της κλινικής μελέτης για παροχή πληροφοριών σχετικά με κινητικά χαρακτηριστικά της πορείας του φαρμάκου στον οργανισμό (όπως ο MRT). Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκαν προσομοιώσεις της συγκέντρωσης του φαρμάκου στο αίμα σε σχέση με το χρόνο μετά από per os χορήγηση θεωρώντας μονοδιαμερισματική κινητική κατανομής και είσοδο του φαρμάκου στη γενική κυκλοφορία με κινητική Weibull, που αναγεννήθηκαν στα πλαίσια προγενέστερων μελετών. Χρησιμοποιήθηκαν τέσσερις ομάδες προσομοιώσεων με διαφορετική τιμή της σταθεράς σχήματος της συνάρτησης Weibull. Η κάθε ομάδα περιλάμβανε τέσσερις υποομάδες με τέσσερις διαφορετικές τιμές της σταθεράς του ρυθμού απομάκρυνσης του φαρμάκου. Για κάθε υποομάδα αναγεννήθηκαν εννέα προσομοιωμένα (προβλεπόμενα-Predicted) προφίλ και ένα προφίλ αναφοράς (παρατηρούμενο-Observed) με διαφορετικές τιμές της σταθεράς του ρυθμού απορρόφησης του φαρμάκου. Συνολικά έγιναν 144 συγκρίσεις φαρμακοκινητικών προφίλ, αφού υπολογίστηκαν οι δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης AAFE και MRD καθώς και οι λόγοι των ΦΚ παραμέτρων Cmax, AUCTmaxR, Tmax και MRT. Σημειώθηκε ο αριθμός των ΦΚ προφίλ για τα οποία παρατηρείται συμφωνία ή ασυμφωνία των δεικτών ακρίβειας πρόβλεψης και των λόγων Pred/Obs των ΦΚ παραμέτρων ως σύνολο, όσον αφορά την ομοιότητα και την ανομοιότητα των προσομοιωμένων με τα παρατηρούμενα ΦΚ προφίλ. Ως ομοιότητα των προσομοιωμένων με τα παρατηρούμενα προφίλ με βάση τους δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης θεωρούνται οι περιπτώσεις συγκρίσεων όπου παρατηρείται τιμή των δεικτών ίση ή μικρότερη από 1.50, ενώ ως ομοιότητα των προφίλ με βάση τις ΦΚ παραμέτρους θεωρούνται οι περιπτώσεις συγκρίσεων όπου παρατηρείται τιμή των λόγων των παραμέτρων ίση ή εντός των τιμών 0.80-1.25. Με βάση τις προσομοιώσεις που μελετήθηκαν στην παρούσα εργασία θα μπορούσαν να εξαχθούν τα πιο κάτω συμπεράσματα σχετικά με τους δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης AAFE και MRD: • Μόνο στο 62 % και στο 58 % των περιπτώσεων που μελετήθηκαν οι δείκτες AAFE και MRD αντίστοιχα, ευρίσκονται σε συμφωνία όσον αφορά την ομοιότητα/ανομοιότητα των ΦΚ προφίλ με τις ΦΚ παραμέτρους εξεταζόμενες ως σύνολο. • Η συμφωνία αφορά κατά κύριο λόγο (79 % και 76 %, για τους AAFE και MRD αντίστοιχα) περιπτώσεις ανομοιότητας των ΦΚ προφίλ και παρατηρείται όταν ka,Obs < kel. • Στις περιπτώσεις που παρατηρείται ασυμφωνία, στο 87 % και 90 % των συγκρίσεων των ΦΚ προφίλ παρουσιάζεται αποδοχή της ομοιότητας με βάση τους δείκτες AAFE και MRD αντίστοιχα, (δηλαδή θεωρείται επιτυχής η πρόβλεψη του προφίλ) ενώ οι λόγοι των ΦΚ παραμέτρων δείχνουν διαφορές (δηλαδή τουλάχιστον ένας από τους λόγους Pred/Obs των ΦΚ παραμέτρων είναι εκτός των τιμών 0.80 – 1.25). • Μόνο στο 13 % και 10 % των περιπτώσεων για τις οποίες υπάρχει ασυμφωνία των δεικτών με τις ΦΚ παραμέτρους, εμφανίζονται οι δείκτης AAFE και MRD αντίστοιχα, να είναι πιο «αυστηροί» και να δείχνουν ανομοιότητα των προφίλ ενώ όλοι οι λόγοι των παραμέτρων είναι ίσοι ή εντός των τιμών 0.80 – 1.25. • Γενικά, ο δείκτης MRD εμφανίζεται λιγότερο «αυστηρός» ως προς την ανομοιότητα των προφίλ σε σχέση με τον δείκτη AAFE. Συμπερασματικά, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι, οι δείκτες AAFE και MRD όπως χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα (ακόμη και με τα αυστηρότερα όρια > 1.50 και όχι με τα όρια > 2) για την αξιολόγηση της ακρίβειας πρόβλεψης φαρμακοκινητικών μοντέλων, είναι σε πολλές περιπτώσεις ανεπαρκείς για την ανάδειξη διαφορών στα συγκρινόμενα ΦΚ προφίλ, κυρίως στην αρχική έκθεση στο φάρμακο Επίσης, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, ακόμη και στις λίγες περιπτώσεις όπου οι δείκτες AAFE και MRD εμφανίζονται πιο «αυστηροί» όσον αφορά στην σύγκριση των ΦΚ προφίλ σε σχέση με τις «κλασικές» ΦΚ παραμέτρους ως σύνολο, τουλάχιστον μία εκ των παραμέτρων είναι πολύ κοντά στο όριο που έχει θεωρηθεί για την ομοιότητα των προφίλ. Στο μέλλον, θα μπορούσε να μελετηθεί η συμπεριφορά των δεικτών σε νέες, επιπρόσθετες εργασίες, θεωρώντας διαφορετικά δειγματοληπτικά σχήματα ή ακόμη και θεωρώντας αυστηρότερα όρια των δεικτών για την αποδοχή της ομοιότητας των ΦΚ προφίλ.","The aim of the present study was to evaluate the behavior of curve comparison indices used to compare pharmacokinetic (PK) profiles, ie drug concentrations in the blood vs. time after per os administration. The comparison of PK profiles can be performed in the context of pharmacokinetic and bioavailability studies during the development of a drug product, in the context of different drug products comparison or even in the context of comparison of experimental and simulated data for the evaluation of predictive pharmacokinetic models. Specifically, the prediction accuracy indices, namely the Absolute Average Fold Error (AAFE) and Mean Relative Deviations (MRD), which are very often used to evaluate Physiologically Based Pharmacokinetic Models (PBPK Models), were studied. The performance of these indices was examined in relation to the performance of four “classic” pharmacokinetic parameters (Cmax, AUCTmaxR, Tmax, MRT) that can be used for the comparison of drug products and in the case of bioequivalence studies. Some parameters are always estimated and statistically evaluated in all cases of bioequivalence studies (such as Cmax, which reflects the peak exposure to the drug) whilst other parameters are estimated in specific cases (such as AUCTmaxR or Tmax, that reflect the early exposure to the drug). Finally, some parameters (such as MRT) are estimated and reported, without any statistical evaluation, in the clinical trial dossier in order to provide information about the kinetic characteristics of the time course of the drug in the body. Simulated drug concentration vs. time data after per os administration generated in previous studies were used. Simulated data were generated assuming one compartment distribution model and drug input into the general circulation described by the Weibull function. Four groups of simulations with various values of the shape parameter, u, of the Weibull function were used. Each group had four subgroups with four different values of drug elimination rate constant, kel. For each subgroup, nine simulated (predicted) profiles and one reference (observed) profile were generated for each different value of drug absorption rate constant, ka. A total of 144 comparisons of pharmacokinetic profiles were performed, after calculating the prediction accuracy indices AAFE and MRD as well as the ratios Pred / Obs of the PK parameters Cmax, AUCTmaxR, Tmax and MRT. The number of PK profiles for which there is agreement or disagreement, in terms of the similarity and dissimilarity of the simulated with the observed PK profiles, between the prediction accuracy indices and the ratios of the PK parameters as a whole, was recorded. Similarity of simulated with observed profiles was assumed when the value of the prediction accuracy indices is equal or less than 1.50 or the value of the PK parameters ratio is equal to or within the values 0.80-1.25. Based on the simulations of the present work, the following conclusions could be drawn regarding the prediction accuracy indices AAFE and MRD: • Only in 62 % and 58 % of the cases studied, the AAFE and MRD indices, respectively, are in agreement regarding the similarity/dissimilarity of the PK profiles with the PK parameters examined as a whole. • The agreement mainly concerns (79 % and 76 %, for AAFE and MRD respectively) cases of dissimilarity of PK profiles and is observed when ka,Obs < kel. • In cases where there is a discrepancy, in 87 % and 90 % of the PK profiles comparisons there is acceptance of the similarity based on the AAFE and MRD indices respectively, (i.e., the prediction of the profile is considered successful) while the ratios of the PK parameters show differences (i.e., at least one of the Pred / Obs ratios of the PK parameters is outside the values 0.80 - 1.25). • Only in 13 % and 10 % of the cases for which there is a discrepancy between the indices and the PK parameters, the AAFE and MRD indices appear respectively, to be more \"strict\" and show dissimilarity of the profiles while all the ratios of the parameters are equal or within the values 0.80 - 1.25. • In general, the MRD index appears less “strict” in terms of profile dissimilarity than the AAFE index. In conclusion, it could be considered that the AAFE and MRD indices as used to date (even with the stricter limits > 1.50 and not with the limits > 2) for the evaluation of prediction accuracy of pharmacokinetic models, are in many cases inadequate of showing differences in compared PK profiles, mainly in early drug exposure. It should also be noted that, even in the few cases where the AAFE and MRD indices appear more “strict” in terms of pharmacokinetic profiles comparison than the “classic” pharmacokinetic parameters as a whole, at least one of the parameters ratio is very close to the similarity limit. In the future, the performance of these indices could be investigated in additional studies, considering different sampling schemes or even considering stricter similarity limits for the comparison of PK profiles."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Σύγκριση φαρμακοκινητικών προφίλ μετά από per os χορήγηση φαρμάκων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βιτουλαδίτη Δάφνη-Μαρία","Vitouladiti Dafni-Maria"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Στην παρούσα διπλωματική εργασία μελετήθηκε η συμπεριφορά δεικτών σύγκρισης καμπυλών που χρησιμοποιούνται για τη σύγκριση φαρμακοκινητικών (ΦΚ) προφίλ, δηλαδή συγκεντρώσεων του φαρμάκου στο αίμα σε σχέση με το χρόνο μετά από per os χορήγηση. Η σύγκριση ΦΚ προφίλ μπορεί να γίνει στα πλαίσια ερευνητικών φαρμακοκινητικών μελετών και μελετών βιοδιαθεσιμότητας κατά την ανάπτυξη ενός φαρμακευτικού σκευάσματος, στα πλαίσια της σύγκρισης φαρμακευτικών σκευασμάτων ή ακόμη και στα πλαίσια σύγκρισης πειραματικών και προσομοιωμένων δεδομένων για την αξιολόγηση προβλεπτικών φαρμακοκινητικών μοντέλων. Συγκεκριμένα μελετήθηκαν οι δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης Absolute Average Fold Error (AAFE) και Mean Relative Deviations (MRD), που πολύ συχνά χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση Φυσιολογικών-Φαρμακοκινητικών μοντέλων (PBPK Models - Physiologically Based Pharmacokinetic Models). Η συμπεριφορά των δεικτών αυτών εξετάστηκε σε σχέση με τη συμπεριφορά τεσσάρων «κλασικών» ΦΚ παραμέτρων (Cmax, AUCTmaxR, Tmax, MRT) που μπορεί να χρησιμοποιηθούν στα πλαίσια της σύγκρισης φαρμακευτικών σκευασμάτων και της έγκρισής τους για κυκλοφορία από τις αρμόδιες αρχές, όπως στην περίπτωση των μελετών βιοϊσοδυναμίας. Κάποιες παράμετροι υπολογίζονται υποχρεωτικά σε όλες τις περιπτώσεις μελετών βιοϊσοδυναμίας και αξιολογούνται στατιστικά (όπως η Cmax, που αντανακλά τη μέγιστη έκθεση στο φάρμακο) ή εκτιμώνται σε ειδικές περιπτώσεις (όπως οι AUCTmaxR και Tmax, που αντανακλούν την αρχική έκθεση στο φάρμακο) ή τέλος εκτιμώνται αλλά χωρίς στατιστική αξιολόγηση και παρατίθενται στο φάκελο της κλινικής μελέτης για παροχή πληροφοριών σχετικά με κινητικά χαρακτηριστικά της πορείας του φαρμάκου στον οργανισμό (όπως ο MRT). Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκαν προσομοιώσεις της συγκέντρωσης του φαρμάκου στο αίμα σε σχέση με το χρόνο μετά από per os χορήγηση θεωρώντας μονοδιαμερισματική κινητική κατανομής και είσοδο του φαρμάκου στη γενική κυκλοφορία με κινητική Weibull, που αναγεννήθηκαν στα πλαίσια προγενέστερων μελετών. Χρησιμοποιήθηκαν τέσσερις ομάδες προσομοιώσεων με διαφορετική τιμή της σταθεράς σχήματος της συνάρτησης Weibull. Η κάθε ομάδα περιλάμβανε τέσσερις υποομάδες με τέσσερις διαφορετικές τιμές της σταθεράς του ρυθμού απομάκρυνσης του φαρμάκου. Για κάθε υποομάδα αναγεννήθηκαν εννέα προσομοιωμένα (προβλεπόμενα-Predicted) προφίλ και ένα προφίλ αναφοράς (παρατηρούμενο-Observed) με διαφορετικές τιμές της σταθεράς του ρυθμού απορρόφησης του φαρμάκου. Συνολικά έγιναν 144 συγκρίσεις φαρμακοκινητικών προφίλ, αφού υπολογίστηκαν οι δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης AAFE και MRD καθώς και οι λόγοι των ΦΚ παραμέτρων Cmax, AUCTmaxR, Tmax και MRT. Σημειώθηκε ο αριθμός των ΦΚ προφίλ για τα οποία παρατηρείται συμφωνία ή ασυμφωνία των δεικτών ακρίβειας πρόβλεψης και των λόγων Pred/Obs των ΦΚ παραμέτρων ως σύνολο, όσον αφορά την ομοιότητα και την ανομοιότητα των προσομοιωμένων με τα παρατηρούμενα ΦΚ προφίλ. Ως ομοιότητα των προσομοιωμένων με τα παρατηρούμενα προφίλ με βάση τους δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης θεωρούνται οι περιπτώσεις συγκρίσεων όπου παρατηρείται τιμή των δεικτών ίση ή μικρότερη από 1.50, ενώ ως ομοιότητα των προφίλ με βάση τις ΦΚ παραμέτρους θεωρούνται οι περιπτώσεις συγκρίσεων όπου παρατηρείται τιμή των λόγων των παραμέτρων ίση ή εντός των τιμών 0.80-1.25. Με βάση τις προσομοιώσεις που μελετήθηκαν στην παρούσα εργασία θα μπορούσαν να εξαχθούν τα πιο κάτω συμπεράσματα σχετικά με τους δείκτες ακρίβειας πρόβλεψης AAFE και MRD: • Μόνο στο 62 % και στο 58 % των περιπτώσεων που μελετήθηκαν οι δείκτες AAFE και MRD αντίστοιχα, ευρίσκονται σε συμφωνία όσον αφορά την ομοιότητα/ανομοιότητα των ΦΚ προφίλ με τις ΦΚ παραμέτρους εξεταζόμενες ως σύνολο. • Η συμφωνία αφορά κατά κύριο λόγο (79 % και 76 %, για τους AAFE και MRD αντίστοιχα) περιπτώσεις ανομοιότητας των ΦΚ προφίλ και παρατηρείται όταν ka,Obs < kel. • Στις περιπτώσεις που παρατηρείται ασυμφωνία, στο 87 % και 90 % των συγκρίσεων των ΦΚ προφίλ παρουσιάζεται αποδοχή της ομοιότητας με βάση τους δείκτες AAFE και MRD αντίστοιχα, (δηλαδή θεωρείται επιτυχής η πρόβλεψη του προφίλ) ενώ οι λόγοι των ΦΚ παραμέτρων δείχνουν διαφορές (δηλαδή τουλάχιστον ένας από τους λόγους Pred/Obs των ΦΚ παραμέτρων είναι εκτός των τιμών 0.80 – 1.25). • Μόνο στο 13 % και 10 % των περιπτώσεων για τις οποίες υπάρχει ασυμφωνία των δεικτών με τις ΦΚ παραμέτρους, εμφανίζονται οι δείκτης AAFE και MRD αντίστοιχα, να είναι πιο «αυστηροί» και να δείχνουν ανομοιότητα των προφίλ ενώ όλοι οι λόγοι των παραμέτρων είναι ίσοι ή εντός των τιμών 0.80 – 1.25. • Γενικά, ο δείκτης MRD εμφανίζεται λιγότερο «αυστηρός» ως προς την ανομοιότητα των προφίλ σε σχέση με τον δείκτη AAFE. Συμπερασματικά, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι, οι δείκτες AAFE και MRD όπως χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα (ακόμη και με τα αυστηρότερα όρια > 1.50 και όχι με τα όρια > 2) για την αξιολόγηση της ακρίβειας πρόβλεψης φαρμακοκινητικών μοντέλων, είναι σε πολλές περιπτώσεις ανεπαρκείς για την ανάδειξη διαφορών στα συγκρινόμενα ΦΚ προφίλ, κυρίως στην αρχική έκθεση στο φάρμακο Επίσης, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, ακόμη και στις λίγες περιπτώσεις όπου οι δείκτες AAFE και MRD εμφανίζονται πιο «αυστηροί» όσον αφορά στην σύγκριση των ΦΚ προφίλ σε σχέση με τις «κλασικές» ΦΚ παραμέτρους ως σύνολο, τουλάχιστον μία εκ των παραμέτρων είναι πολύ κοντά στο όριο που έχει θεωρηθεί για την ομοιότητα των προφίλ. Στο μέλλον, θα μπορούσε να μελετηθεί η συμπεριφορά των δεικτών σε νέες, επιπρόσθετες εργασίες, θεωρώντας διαφορετικά δειγματοληπτικά σχήματα ή ακόμη και θεωρώντας αυστηρότερα όρια των δεικτών για την αποδοχή της ομοιότητας των ΦΚ προφίλ.","The aim of the present study was to evaluate the behavior of curve comparison indices used to compare pharmacokinetic (PK) profiles, ie drug concentrations in the blood vs. time after per os administration. The comparison of PK profiles can be performed in the context of pharmacokinetic and bioavailability studies during the development of a drug product, in the context of different drug products comparison or even in the context of comparison of experimental and simulated data for the evaluation of predictive pharmacokinetic models. Specifically, the prediction accuracy indices, namely the Absolute Average Fold Error (AAFE) and Mean Relative Deviations (MRD), which are very often used to evaluate Physiologically Based Pharmacokinetic Models (PBPK Models), were studied. The performance of these indices was examined in relation to the performance of four “classic” pharmacokinetic parameters (Cmax, AUCTmaxR, Tmax, MRT) that can be used for the comparison of drug products and in the case of bioequivalence studies. Some parameters are always estimated and statistically evaluated in all cases of bioequivalence studies (such as Cmax, which reflects the peak exposure to the drug) whilst other parameters are estimated in specific cases (such as AUCTmaxR or Tmax, that reflect the early exposure to the drug). Finally, some parameters (such as MRT) are estimated and reported, without any statistical evaluation, in the clinical trial dossier in order to provide information about the kinetic characteristics of the time course of the drug in the body. Simulated drug concentration vs. time data after per os administration generated in previous studies were used. Simulated data were generated assuming one compartment distribution model and drug input into the general circulation described by the Weibull function. Four groups of simulations with various values of the shape parameter, u, of the Weibull function were used. Each group had four subgroups with four different values of drug elimination rate constant, kel. For each subgroup, nine simulated (predicted) profiles and one reference (observed) profile were generated for each different value of drug absorption rate constant, ka. A total of 144 comparisons of pharmacokinetic profiles were performed, after calculating the prediction accuracy indices AAFE and MRD as well as the ratios Pred / Obs of the PK parameters Cmax, AUCTmaxR, Tmax and MRT. The number of PK profiles for which there is agreement or disagreement, in terms of the similarity and dissimilarity of the simulated with the observed PK profiles, between the prediction accuracy indices and the ratios of the PK parameters as a whole, was recorded. Similarity of simulated with observed profiles was assumed when the value of the prediction accuracy indices is equal or less than 1.50 or the value of the PK parameters ratio is equal to or within the values 0.80-1.25. Based on the simulations of the present work, the following conclusions could be drawn regarding the prediction accuracy indices AAFE and MRD: • Only in 62 % and 58 % of the cases studied, the AAFE and MRD indices, respectively, are in agreement regarding the similarity/dissimilarity of the PK profiles with the PK parameters examined as a whole. • The agreement mainly concerns (79 % and 76 %, for AAFE and MRD respectively) cases of dissimilarity of PK profiles and is observed when ka,Obs < kel. • In cases where there is a discrepancy, in 87 % and 90 % of the PK profiles comparisons there is acceptance of the similarity based on the AAFE and MRD indices respectively, (i.e., the prediction of the profile is considered successful) while the ratios of the PK parameters show differences (i.e., at least one of the Pred / Obs ratios of the PK parameters is outside the values 0.80 - 1.25). • Only in 13 % and 10 % of the cases for which there is a discrepancy between the indices and the PK parameters, the AAFE and MRD indices appear respectively, to be more \"strict\" and show dissimilarity of the profiles while all the ratios of the parameters are equal or within the values 0.80 - 1.25. • In general, the MRD index appears less “strict” in terms of profile dissimilarity than the AAFE index. In conclusion, it could be considered that the AAFE and MRD indices as used to date (even with the stricter limits > 1.50 and not with the limits > 2) for the evaluation of prediction accuracy of pharmacokinetic models, are in many cases inadequate of showing differences in compared PK profiles, mainly in early drug exposure. It should also be noted that, even in the few cases where the AAFE and MRD indices appear more “strict” in terms of pharmacokinetic profiles comparison than the “classic” pharmacokinetic parameters as a whole, at least one of the parameters ratio is very close to the similarity limit. In the future, the performance of these indices could be investigated in additional studies, considering different sampling schemes or even considering stricter similarity limits for the comparison of PK profiles."],"dc:identifier":["uoadl:3223188","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3223188"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Σύγκριση φαρμακοκινητικών προφίλ μετά από per os χορήγηση φαρμάκων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T05:47:15Z"}