{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3232192"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3232192","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Κατάθλιψη και ικανότητα σύνταξης διαθήκης","abstract":"Εισαγωγή Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το θέμα της ικανότητας σύνταξης διαθήκης του πάσχοντα από κατάθλιψη ασθενή και εμφανίζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον τόσο από νομικής όσο και από ψυχιατρικής πλευράς, δεδομένου ότι η κατάθλιψη αποτελεί μία συχνά απαντώμενη ψυχική διαταραχή, η οποία συνδέεται με σημαντική μείωση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής του πάσχοντος ατόμου. Σκοπός Ο διαθέτης πρέπει να έχει ανεπηρέαστα τα εξής χαρακτηριστικά : μνήμη, ορθή αντίληψη της αξίας της περιουσίας του, ορθή αντίληψη της πραγματικότητας και βούληση (πρόθεση) για το πως και σε ποια άτομα θα διαθέσει την περιουσία του, η κατάθλιψη δε, είναι μία ψυχική, συναισθηματική διαταραχή που επηρεάζει τις νοητικές λειτουργίες, όπως την σκέψη, την συγκέντρωση και την λήψη αποφάσεων κλπ. Έχει δε η παρούσα εργασία σκοπό να συμπληρώσει το «κενό» που διαπιστώθηκε κατά την αρθογραφική και βιβλιογραφική ανασκόπηση όπου μέχρι τώρα έχει μελετηθεί η δικαιοπρακτική ικανότητα και η ικανότητα σύνταξης διαθήκης των ανοικών ασθενών, αλλά και ασθενών με ψυχώσεις και όχι όσων έχουν καταθλιπτική διαταραχή. Μέθοδος Πραγματοποιήθηκαν παράλληλα δύο είδη ερευνών προκειμένου το ερευνητικό αντικείμενο της παρούσας εργασίας να μελετηθεί τόσο από νομικής όσο και από ιατρικής σκοπιάς : 1) έρευνα και μελέτη σε καταχωρηθείσες αποφάσεις των Ελληνικών Δικαστηρίων στην ηλεκτρονική τράπεζα νομικών πληροφοριών “ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ” καθώς και στην ηλεκτρονική βάση νομικών δεδομένων “ΝΟΜΟΣ” από το έτος 1999 έως και το έτος 2020 και 2) χορήγηθηκαν σε δείγμα ευκολίας 100 ατόμων τα εξής ψυχομετρικά εργαλεία-ερωτηματολογία:1) Η Σύντομη Εξέταση της Νοητικής Κατάστασης - Mini-Mental State Examination, 2) Η Κλίμακα Εκτίμησης Ικανότητας Οικονομικής Φύσεως Δικαιοπραξίας/Evaluation Scale of Capacity for 10 Legal Transactions of Financial Nature-CLFS και 3) Η Κλίμακα Γηριατρικής Κατάθλιψης - Geriatric Depression Scale “GDS”, τα αποτελέσματα των οποίων συσχετίσθηκαν. Αποτελέσματα Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τις δύο προαναφερόμενες έρευνες ήταν τα εξής : 1) Από έρευνα και μελέτη σε καταχωρηθείσες αποφάσεις των Ελληνικών Δικαστηρίων προέκυψαν τα εξής: Επί συνόλου λοιπόν εκατόν μία (101) σχετικών δικαστικών αποφάσεων καταγράφηκαν στοιχεία από εκατόν επτά (107) διαθήκες. Τα μισά άτομα εκ των διαθετών ήταν άντρες και τα άλλα μισά γυναίκες. Η μέση ηλικία θανάτου ήταν τα 76,85 έτη (SD=12,79 έτη). Σωματικές ασθένειες είχε το 59,8% των θανόντων, Ψυχικές, διανοητικές, νευρολογικές διαταραχές είχε το 57,9% των θανόντων και κατάθλιψη το 2,8%. . Το 10,3% των ατόμων είχε νοσηλευτεί σχετικά με ψυχιατρική διαταραχή σε χρόνο είτε προγενέστερο είτε μεταγενέστερο της σύνταξης της υπό κρίση κάθε φορά διαθήκης. Το 26% των θανόντων είχε περισσότερες από μια διαθήκες. Από τα στοιχεία των αποφάσεων : το 32,7% των διαθηκών ήταν ιδιόγραφες και το 57,9% ήταν δημόσιες, δηλαδή ενώπιον συμβολαιογράφου. Επίσης, το 49,5% των διαθηκών κρίθηκε έγκυρο από το δικάσαν δικαστήριο. Ενώ στο 7,5% των περιπτώσεων οι διαθέτες κρίθηκαν ως υποβόλιμα- εξαρτώμενα άτομα. Το ποσοστό άκυρων διαθηκών ήταν σημαντικά υψηλότερο (48,3 % ) στις περιπτώσεις που το άτομο έπασχε από ψυχικές-διανοητικές- νευρολογικές διαταραχές σε σχέση με το άτομο που έπασχε (και) από σωματικές ασθένεις-παθήσεις (36,1 % ). 2) Από την διενεργηθείσα έρευνα στο δείγμα ευκολίας 100 ατόμων προέκυψε ότι περίπου το 51,2% των συμμετεχόντων είχε σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα, δηλαδή σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες, ενώ οι υπόλοιποι μισοί , δηλαδή περίπου το 46,5% είχαν ήπια καταθλιπτικά συμπτώματα , δεν διαπιστώθηκε ότι αυτά τα άτομα είναι ανίκανα για επιχείρηση δικαιοπραξιών οικονομικού χαρακτήτα και κατά συνέπεια και σύνταξη διαθήκης. Άξιο αναφοράς είναι ότι τα άτομα με σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα, σημείωσαν χαμηλότερη βαθμολογία-αξιολόγηση σε ό,τι αφορά την γνώση για την αξία έξι (6) κοινών αγαθών από τον γνωστικό τους κύκλο, σε σχέση με τους λοιπούς συμμετέχοντες. { σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα μέση τιμή 23,07 (2,80) / ενδιαμ. εύρος 23,0 (21,0-25,0) / mann-whitney test 0,044}. Υπήρξε σημαντική αρνητική συσχέτιση της κλίμακας καταθλιπτικών συμπτωμάτων με την κατηγορία Ι της κλίμακας ΚΕΙΟΔ που αφορά την αναγνώριση της αξίας τριών 10 νομισμάτων από τον εξεταζόμενο. Οπότε, όσο υψηλότερες ήταν οι τιμές στην κατηγορία Ι της κλίμακας ΚΕΙΟΔ ( 0,033) τόσο λιγότερα ήταν τα καταθλιπτικά συμπτώματα (0,093 ). Επίσης, υπήρξε σημαντική θετική συσχέτιση της κλίμακας MMSE με την συνολική κλίμακα ΚΕΙΟΔ (0,020), όπως και με κατηγορία ΙΙΙ της κλίμακας ΚΕΙΟΔ (0,016). Σε κάθε περίπτωση δεν προέκυψε στατιστικά σημαντικό εύρημα που να αποδεικνύει ανικανότητα των με σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα ατόμων να επιχειρήσουν δικαιοπραξίες οικονομικής φύσεως και να συντάξουν διαθήκη. Συζήτηση Από το σύνολο της έρευνας τόσο στην νομολογία των ελληνικών Δικαστηρίων όσο και δια των ψυχομετρικών εργαλείων σε δείγμα εκατό (100) ατόμων , εξάγεται με ασφάλεια το συμπέρασμα και επιβεβαιώνεται ξανά ως ορθός και αληθής ο κοινός τόπος μεταξύ νομικών και ψυχιάτρων –νευρολόγων ότι η ύπαρξη μιας ψυχικής διαταραχής δεν συνδέεται κατά τρόπο απόλυτο ή καθολικό με την άρση των ικανοτήτων ενός ασθενούς. Υπογραμμίζεται πως χρήζει περαιτέρω έρευνας ο αποφασιστικός ρόλος της κατάθλιψης στην ικανότητα για δικαιοπραξίες περιουσιακού δικαίου και στην σύνταξη διαθήκης με παράλληλη διερεύνηση και αξιολόγηση των δικαστικών αποφάσεων εφεξής . Λέξεις-κλειδιά και για τις δύο διενεγηθείσες έρευνες είναι οι εξής: cognitive functions (γνωστικές λειτουργίες), legal capacity / mental capacity/ financial capacity (νομική-δικαιοπρακτική ικανότητα/ ικανότητα δικαιοπραξίας περιουσιακού δικαίου) και depression (κατάθλιψη) (Owen , David , Richardson , Szmukler , 2008) καθώς και οι λέξεις - κλειδιά: depression (κατάθλιψη) and testator (διαθέτης), depression (κατάθλιψη) and testamentary capacity (ικανότητα σύνταξης διαθήκης).","abstract_html":"Εισαγωγή Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το θέμα της ικανότητας σύνταξης διαθήκης του πάσχοντα από κατάθλιψη ασθενή και εμφανίζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον τόσο από νομικής όσο και από ψυχιατρικής πλευράς, δεδομένου ότι η κατάθλιψη αποτελεί μία συχνά απαντώμενη ψυχική διαταραχή, η οποία συνδέεται με σημαντική μείωση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής του πάσχοντος ατόμου. Σκοπός Ο διαθέτης πρέπει να έχει ανεπηρέαστα τα εξής χαρακτηριστικά : μνήμη, ορθή αντίληψη της αξίας της περιουσίας του, ορθή αντίληψη της πραγματικότητας και βούληση (πρόθεση) για το πως και σε ποια άτομα θα διαθέσει την περιουσία του, η κατάθλιψη δε, είναι μία ψυχική, συναισθηματική διαταραχή που επηρεάζει τις νοητικές λειτουργίες, όπως την σκέψη, την συγκέντρωση και την λήψη αποφάσεων κλπ. Έχει δε η παρούσα εργασία σκοπό να συμπληρώσει το «κενό» που διαπιστώθηκε κατά την αρθογραφική και βιβλιογραφική ανασκόπηση όπου μέχρι τώρα έχει μελετηθεί η δικαιοπρακτική ικανότητα και η ικανότητα σύνταξης διαθήκης των ανοικών ασθενών, αλλά και ασθενών με ψυχώσεις και όχι όσων έχουν καταθλιπτική διαταραχή. Μέθοδος Πραγματοποιήθηκαν παράλληλα δύο είδη ερευνών προκειμένου το ερευνητικό αντικείμενο της παρούσας εργασίας να μελετηθεί τόσο από νομικής όσο και από ιατρικής σκοπιάς : 1) έρευνα και μελέτη σε καταχωρηθείσες αποφάσεις των Ελληνικών Δικαστηρίων στην ηλεκτρονική τράπεζα νομικών πληροφοριών “ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ” καθώς και στην ηλεκτρονική βάση νομικών δεδομένων “ΝΟΜΟΣ” από το έτος 1999 έως και το έτος 2020 και 2) χορήγηθηκαν σε δείγμα ευκολίας 100 ατόμων τα εξής ψυχομετρικά εργαλεία-ερωτηματολογία:1) Η Σύντομη Εξέταση της Νοητικής Κατάστασης - Mini-Mental State Examination, 2) Η Κλίμακα Εκτίμησης Ικανότητας Οικονομικής Φύσεως Δικαιοπραξίας/Evaluation Scale of Capacity for 10 Legal Transactions of Financial Nature-CLFS και 3) Η Κλίμακα Γηριατρικής Κατάθλιψης - Geriatric Depression Scale “GDS”, τα αποτελέσματα των οποίων συσχετίσθηκαν. Αποτελέσματα Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τις δύο προαναφερόμενες έρευνες ήταν τα εξής : 1) Από έρευνα και μελέτη σε καταχωρηθείσες αποφάσεις των Ελληνικών Δικαστηρίων προέκυψαν τα εξής: Επί συνόλου λοιπόν εκατόν μία (101) σχετικών δικαστικών αποφάσεων καταγράφηκαν στοιχεία από εκατόν επτά (107) διαθήκες. Τα μισά άτομα εκ των διαθετών ήταν άντρες και τα άλλα μισά γυναίκες. Η μέση ηλικία θανάτου ήταν τα 76,85 έτη (SD=12,79 έτη). Σωματικές ασθένειες είχε το 59,8% των θανόντων, Ψυχικές, διανοητικές, νευρολογικές διαταραχές είχε το 57,9% των θανόντων και κατάθλιψη το 2,8%. . Το 10,3% των ατόμων είχε νοσηλευτεί σχετικά με ψυχιατρική διαταραχή σε χρόνο είτε προγενέστερο είτε μεταγενέστερο της σύνταξης της υπό κρίση κάθε φορά διαθήκης. Το 26% των θανόντων είχε περισσότερες από μια διαθήκες. Από τα στοιχεία των αποφάσεων : το 32,7% των διαθηκών ήταν ιδιόγραφες και το 57,9% ήταν δημόσιες, δηλαδή ενώπιον συμβολαιογράφου. Επίσης, το 49,5% των διαθηκών κρίθηκε έγκυρο από το δικάσαν δικαστήριο. Ενώ στο 7,5% των περιπτώσεων οι διαθέτες κρίθηκαν ως υποβόλιμα- εξαρτώμενα άτομα. Το ποσοστό άκυρων διαθηκών ήταν σημαντικά υψηλότερο (48,3 % ) στις περιπτώσεις που το άτομο έπασχε από ψυχικές-διανοητικές- νευρολογικές διαταραχές σε σχέση με το άτομο που έπασχε (και) από σωματικές ασθένεις-παθήσεις (36,1 % ). 2) Από την διενεργηθείσα έρευνα στο δείγμα ευκολίας 100 ατόμων προέκυψε ότι περίπου το 51,2% των συμμετεχόντων είχε σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα, δηλαδή σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες, ενώ οι υπόλοιποι μισοί , δηλαδή περίπου το 46,5% είχαν ήπια καταθλιπτικά συμπτώματα , δεν διαπιστώθηκε ότι αυτά τα άτομα είναι ανίκανα για επιχείρηση δικαιοπραξιών οικονομικού χαρακτήτα και κατά συνέπεια και σύνταξη διαθήκης. Άξιο αναφοράς είναι ότι τα άτομα με σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα, σημείωσαν χαμηλότερη βαθμολογία-αξιολόγηση σε ό,τι αφορά την γνώση για την αξία έξι (6) κοινών αγαθών από τον γνωστικό τους κύκλο, σε σχέση με τους λοιπούς συμμετέχοντες. { σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα μέση τιμή 23,07 (2,80) / ενδιαμ. εύρος 23,0 (21,0-25,0) / mann-whitney test 0,044}. Υπήρξε σημαντική αρνητική συσχέτιση της κλίμακας καταθλιπτικών συμπτωμάτων με την κατηγορία Ι της κλίμακας ΚΕΙΟΔ που αφορά την αναγνώριση της αξίας τριών 10 νομισμάτων από τον εξεταζόμενο. Οπότε, όσο υψηλότερες ήταν οι τιμές στην κατηγορία Ι της κλίμακας ΚΕΙΟΔ ( 0,033) τόσο λιγότερα ήταν τα καταθλιπτικά συμπτώματα (0,093 ). Επίσης, υπήρξε σημαντική θετική συσχέτιση της κλίμακας MMSE με την συνολική κλίμακα ΚΕΙΟΔ (0,020), όπως και με κατηγορία ΙΙΙ της κλίμακας ΚΕΙΟΔ (0,016). Σε κάθε περίπτωση δεν προέκυψε στατιστικά σημαντικό εύρημα που να αποδεικνύει ανικανότητα των με σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα ατόμων να επιχειρήσουν δικαιοπραξίες οικονομικής φύσεως και να συντάξουν διαθήκη. Συζήτηση Από το σύνολο της έρευνας τόσο στην νομολογία των ελληνικών Δικαστηρίων όσο και δια των ψυχομετρικών εργαλείων σε δείγμα εκατό (100) ατόμων , εξάγεται με ασφάλεια το συμπέρασμα και επιβεβαιώνεται ξανά ως ορθός και αληθής ο κοινός τόπος μεταξύ νομικών και ψυχιάτρων –νευρολόγων ότι η ύπαρξη μιας ψυχικής διαταραχής δεν συνδέεται κατά τρόπο απόλυτο ή καθολικό με την άρση των ικανοτήτων ενός ασθενούς. Υπογραμμίζεται πως χρήζει περαιτέρω έρευνας ο αποφασιστικός ρόλος της κατάθλιψης στην ικανότητα για δικαιοπραξίες περιουσιακού δικαίου και στην σύνταξη διαθήκης με παράλληλη διερεύνηση και αξιολόγηση των δικαστικών αποφάσεων εφεξής . Λέξεις-κλειδιά και για τις δύο διενεγηθείσες έρευνες είναι οι εξής: cognitive functions (γνωστικές λειτουργίες), legal capacity / mental capacity/ financial capacity (νομική-δικαιοπρακτική ικανότητα/ ικανότητα δικαιοπραξίας περιουσιακού δικαίου) και depression (κατάθλιψη) (Owen , David , Richardson , Szmukler , 2008) καθώς και οι λέξεις - κλειδιά: depression (κατάθλιψη) and testator (διαθέτης), depression (κατάθλιψη) and testamentary capacity (ικανότητα σύνταξης διαθήκης).","abstract_has_math":false,"creators":["Πριλή Σταυρούλα-Αντιγόνη","Prili Stavroula-Antigoni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T06:19:18Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3232192"],"render_values":[{"text":"uoadl:3232192","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3232192","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3232192","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3232192","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πριλή Σταυρούλα-Αντιγόνη","Prili Stavroula-Antigoni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3232192","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3232192"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το θέμα της ικανότητας σύνταξης διαθήκης του πάσχοντα από κατάθλιψη ασθενή και εμφανίζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον τόσο από νομικής όσο και από ψυχιατρικής πλευράς, δεδομένου ότι η κατάθλιψη αποτελεί μία συχνά απαντώμενη ψυχική διαταραχή, η οποία συνδέεται με σημαντική μείωση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής του πάσχοντος ατόμου. Σκοπός Ο διαθέτης πρέπει να έχει ανεπηρέαστα τα εξής χαρακτηριστικά : μνήμη, ορθή αντίληψη της αξίας της περιουσίας του, ορθή αντίληψη της πραγματικότητας και βούληση (πρόθεση) για το πως και σε ποια άτομα θα διαθέσει την περιουσία του, η κατάθλιψη δε, είναι μία ψυχική, συναισθηματική διαταραχή που επηρεάζει τις νοητικές λειτουργίες, όπως την σκέψη, την συγκέντρωση και την λήψη αποφάσεων κλπ. Έχει δε η παρούσα εργασία σκοπό να συμπληρώσει το «κενό» που διαπιστώθηκε κατά την αρθογραφική και βιβλιογραφική ανασκόπηση όπου μέχρι τώρα έχει μελετηθεί η δικαιοπρακτική ικανότητα και η ικανότητα σύνταξης διαθήκης των ανοικών ασθενών, αλλά και ασθενών με ψυχώσεις και όχι όσων έχουν καταθλιπτική διαταραχή. Μέθοδος Πραγματοποιήθηκαν παράλληλα δύο είδη ερευνών προκειμένου το ερευνητικό αντικείμενο της παρούσας εργασίας να μελετηθεί τόσο από νομικής όσο και από ιατρικής σκοπιάς : 1) έρευνα και μελέτη σε καταχωρηθείσες αποφάσεις των Ελληνικών Δικαστηρίων στην ηλεκτρονική τράπεζα νομικών πληροφοριών “ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ” καθώς και στην ηλεκτρονική βάση νομικών δεδομένων “ΝΟΜΟΣ” από το έτος 1999 έως και το έτος 2020 και 2) χορήγηθηκαν σε δείγμα ευκολίας 100 ατόμων τα εξής ψυχομετρικά εργαλεία-ερωτηματολογία:1) Η Σύντομη Εξέταση της Νοητικής Κατάστασης - Mini-Mental State Examination, 2) Η Κλίμακα Εκτίμησης Ικανότητας Οικονομικής Φύσεως Δικαιοπραξίας/Evaluation Scale of Capacity for 10 Legal Transactions of Financial Nature-CLFS και 3) Η Κλίμακα Γηριατρικής Κατάθλιψης - Geriatric Depression Scale “GDS”, τα αποτελέσματα των οποίων συσχετίσθηκαν. Αποτελέσματα Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τις δύο προαναφερόμενες έρευνες ήταν τα εξής : 1) Από έρευνα και μελέτη σε καταχωρηθείσες αποφάσεις των Ελληνικών Δικαστηρίων προέκυψαν τα εξής: Επί συνόλου λοιπόν εκατόν μία (101) σχετικών δικαστικών αποφάσεων καταγράφηκαν στοιχεία από εκατόν επτά (107) διαθήκες. Τα μισά άτομα εκ των διαθετών ήταν άντρες και τα άλλα μισά γυναίκες. Η μέση ηλικία θανάτου ήταν τα 76,85 έτη (SD=12,79 έτη). Σωματικές ασθένειες είχε το 59,8% των θανόντων, Ψυχικές, διανοητικές, νευρολογικές διαταραχές είχε το 57,9% των θανόντων και κατάθλιψη το 2,8%. . Το 10,3% των ατόμων είχε νοσηλευτεί σχετικά με ψυχιατρική διαταραχή σε χρόνο είτε προγενέστερο είτε μεταγενέστερο της σύνταξης της υπό κρίση κάθε φορά διαθήκης. Το 26% των θανόντων είχε περισσότερες από μια διαθήκες. Από τα στοιχεία των αποφάσεων : το 32,7% των διαθηκών ήταν ιδιόγραφες και το 57,9% ήταν δημόσιες, δηλαδή ενώπιον συμβολαιογράφου. Επίσης, το 49,5% των διαθηκών κρίθηκε έγκυρο από το δικάσαν δικαστήριο. Ενώ στο 7,5% των περιπτώσεων οι διαθέτες κρίθηκαν ως υποβόλιμα- εξαρτώμενα άτομα. Το ποσοστό άκυρων διαθηκών ήταν σημαντικά υψηλότερο (48,3 % ) στις περιπτώσεις που το άτομο έπασχε από ψυχικές-διανοητικές- νευρολογικές διαταραχές σε σχέση με το άτομο που έπασχε (και) από σωματικές ασθένεις-παθήσεις (36,1 % ). 2) Από την διενεργηθείσα έρευνα στο δείγμα ευκολίας 100 ατόμων προέκυψε ότι περίπου το 51,2% των συμμετεχόντων είχε σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα, δηλαδή σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες, ενώ οι υπόλοιποι μισοί , δηλαδή περίπου το 46,5% είχαν ήπια καταθλιπτικά συμπτώματα , δεν διαπιστώθηκε ότι αυτά τα άτομα είναι ανίκανα για επιχείρηση δικαιοπραξιών οικονομικού χαρακτήτα και κατά συνέπεια και σύνταξη διαθήκης. Άξιο αναφοράς είναι ότι τα άτομα με σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα, σημείωσαν χαμηλότερη βαθμολογία-αξιολόγηση σε ό,τι αφορά την γνώση για την αξία έξι (6) κοινών αγαθών από τον γνωστικό τους κύκλο, σε σχέση με τους λοιπούς συμμετέχοντες. { σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα μέση τιμή 23,07 (2,80) / ενδιαμ. εύρος 23,0 (21,0-25,0) / mann-whitney test 0,044}. Υπήρξε σημαντική αρνητική συσχέτιση της κλίμακας καταθλιπτικών συμπτωμάτων με την κατηγορία Ι της κλίμακας ΚΕΙΟΔ που αφορά την αναγνώριση της αξίας τριών 10 νομισμάτων από τον εξεταζόμενο. Οπότε, όσο υψηλότερες ήταν οι τιμές στην κατηγορία Ι της κλίμακας ΚΕΙΟΔ ( 0,033) τόσο λιγότερα ήταν τα καταθλιπτικά συμπτώματα (0,093 ). Επίσης, υπήρξε σημαντική θετική συσχέτιση της κλίμακας MMSE με την συνολική κλίμακα ΚΕΙΟΔ (0,020), όπως και με κατηγορία ΙΙΙ της κλίμακας ΚΕΙΟΔ (0,016). Σε κάθε περίπτωση δεν προέκυψε στατιστικά σημαντικό εύρημα που να αποδεικνύει ανικανότητα των με σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα ατόμων να επιχειρήσουν δικαιοπραξίες οικονομικής φύσεως και να συντάξουν διαθήκη. Συζήτηση Από το σύνολο της έρευνας τόσο στην νομολογία των ελληνικών Δικαστηρίων όσο και δια των ψυχομετρικών εργαλείων σε δείγμα εκατό (100) ατόμων , εξάγεται με ασφάλεια το συμπέρασμα και επιβεβαιώνεται ξανά ως ορθός και αληθής ο κοινός τόπος μεταξύ νομικών και ψυχιάτρων –νευρολόγων ότι η ύπαρξη μιας ψυχικής διαταραχής δεν συνδέεται κατά τρόπο απόλυτο ή καθολικό με την άρση των ικανοτήτων ενός ασθενούς. Υπογραμμίζεται πως χρήζει περαιτέρω έρευνας ο αποφασιστικός ρόλος της κατάθλιψης στην ικανότητα για δικαιοπραξίες περιουσιακού δικαίου και στην σύνταξη διαθήκης με παράλληλη διερεύνηση και αξιολόγηση των δικαστικών αποφάσεων εφεξής . Λέξεις-κλειδιά και για τις δύο διενεγηθείσες έρευνες είναι οι εξής: cognitive functions (γνωστικές λειτουργίες), legal capacity / mental capacity/ financial capacity (νομική-δικαιοπρακτική ικανότητα/ ικανότητα δικαιοπραξίας περιουσιακού δικαίου) και depression (κατάθλιψη) (Owen , David , Richardson , Szmukler , 2008) καθώς και οι λέξεις - κλειδιά: depression (κατάθλιψη) and testator (διαθέτης), depression (κατάθλιψη) and testamentary capacity (ικανότητα σύνταξης διαθήκης).","Introduction This paper deals with the issue of the capacity to draw up a valid will a sufferer from depression and has a particular scientific interest in both the legal and psychiatric aspects, since depression is often a recurrent mental disorder, which is linked to a significant reduction in the functionality and quality of life of the ailing person. Aim The disposition must have unaffected the following characteristics: Memory, correct perception of the value of his property, the correct perception of reality and will (intent) of how and to which individuals he will dispose of his property, depression is not a mental, emotional disorder affecting mental functions, such as thinking, concentration and decision-making, etc. Here comes the present work to fill out the &quot;gap&quot; found in the thoroughness and bibliographic review, where the legal capacity and the ability to draw up a covenant of the immune patients, but also patients with psychotic and non-depressive disorder have so far been studied. Method Two types of research were carried out at the same time in order to study the research subject of this work both from legal and medical point of view: 1) research and study in registered decisions of the Greek Courts in the electronic legal database “ISOKRATIS” as well as in the electronic legal database “NOMOS” from the year 1999 until the year 2020 and 2) the following were granted to a sample of 100 people Psychometric tools-questionnaire: 1) The Mini-Mental State Examination, 2) The Evaluation Scale of Capacity for Legal Transactions of Financial Nature-CLFS and 3) The Geriatric Depression Scale “GDS”, the results of all above were correlated. Results 10 The results of the two aforementioned surveys were as follows: 1) An investigation and study in registered decisions of the Greek Courts revealed the following: In a total of one hundred and one (101) relevant court decisions, data from one hundred and seven (107) wills were recorded.Half of the testaors were men and the other half were women.The mean age of death was 76.85 years (SD = 12.79 years). 59.8% of the testators had physical illnesses, 57.9% of the testators had mental or / and mental disorders and 2.8% had depression. 10,3% of the persons had been treated in a psychiatric disorder at a time or earlier or later in the preparation of the present each time a covenant. 26% of the deceased had more than one will. From data court decisions : 32.7% of the wills were holograph wills and 57,9% were public, i.e. before a notary. Also, 49,5% of the wills were found to be valid from the trial court. While at 7.5% of the cases the disposals were found to be sub-contracting persons. The lapse of covenants was significantly higher (48.3%) where the person suffered from mental / mental disorders in relation to the person suffering (and) from physical illness (36,1%). 2) The investigation carried out in the sample of convenience of 100 persons showed that approximately 51.2% of participants had severe depressive symptoms, i.e. almost half of the participants, while the other half, or about 46,5% had mild depressed symptoms, were not found to be an incapacitated economic character and hence a covenant. Worthy of reference is that individuals with severe depressed symptoms have made a lower evaluation score in terms of knowledge about the value of six (6) common goods from their cognitive cycle, in relation to the other participants. (2) Severe depressive symptoms mean an average value of 23,07 (2,80) / intermediate width of 23,0 (21,0-25,0) / mann-whitney test 0,044}. here has been a significant negative correlation of the depressive symptoms with Class I of the CLFS scale that concerns the recognition of the value of three currencies from the one considered. Therefore, the higher the values in category I of the CLFS scale (0,033) the less the depressed symptoms were (0,093). Also, there has been a significant positive correlation between the MMSE scale with the total CLFS scale (0,020), as in category III of the CLFS scale (0,016). Discussion From all the research both in the case law of the Greek Courts and through the psychometric tools in a sample of one hundred (100) people, the conclusion is safely drawn and the common ground between lawyers and psychiatrists-neurologists is 10 confirmed as correct and true. of a mental disorder is not absolutely or universally associated with the deprivation of a patient . In any case there was no statistically significant finding proving incompetence of severely depressed symptoms of individuals to attempt an economic activity and to draw up a will. It should be stressed that further research is needed on the decisive role of depression in the capacity for legal acts and the drawing up of a covenant, while investigating and evaluating judicial decisions. Keywords for both surveys are as follows: cognitive functions , legal capacity / mental capacity/ financial capacity and depression and the key-words : depression and testator , depression and testamentary capacity"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Κατάθλιψη και ικανότητα σύνταξης διαθήκης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πριλή Σταυρούλα-Αντιγόνη","Prili Stavroula-Antigoni"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Εισαγωγή Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το θέμα της ικανότητας σύνταξης διαθήκης του πάσχοντα από κατάθλιψη ασθενή και εμφανίζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον τόσο από νομικής όσο και από ψυχιατρικής πλευράς, δεδομένου ότι η κατάθλιψη αποτελεί μία συχνά απαντώμενη ψυχική διαταραχή, η οποία συνδέεται με σημαντική μείωση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής του πάσχοντος ατόμου. Σκοπός Ο διαθέτης πρέπει να έχει ανεπηρέαστα τα εξής χαρακτηριστικά : μνήμη, ορθή αντίληψη της αξίας της περιουσίας του, ορθή αντίληψη της πραγματικότητας και βούληση (πρόθεση) για το πως και σε ποια άτομα θα διαθέσει την περιουσία του, η κατάθλιψη δε, είναι μία ψυχική, συναισθηματική διαταραχή που επηρεάζει τις νοητικές λειτουργίες, όπως την σκέψη, την συγκέντρωση και την λήψη αποφάσεων κλπ. Έχει δε η παρούσα εργασία σκοπό να συμπληρώσει το «κενό» που διαπιστώθηκε κατά την αρθογραφική και βιβλιογραφική ανασκόπηση όπου μέχρι τώρα έχει μελετηθεί η δικαιοπρακτική ικανότητα και η ικανότητα σύνταξης διαθήκης των ανοικών ασθενών, αλλά και ασθενών με ψυχώσεις και όχι όσων έχουν καταθλιπτική διαταραχή. Μέθοδος Πραγματοποιήθηκαν παράλληλα δύο είδη ερευνών προκειμένου το ερευνητικό αντικείμενο της παρούσας εργασίας να μελετηθεί τόσο από νομικής όσο και από ιατρικής σκοπιάς : 1) έρευνα και μελέτη σε καταχωρηθείσες αποφάσεις των Ελληνικών Δικαστηρίων στην ηλεκτρονική τράπεζα νομικών πληροφοριών “ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ” καθώς και στην ηλεκτρονική βάση νομικών δεδομένων “ΝΟΜΟΣ” από το έτος 1999 έως και το έτος 2020 και 2) χορήγηθηκαν σε δείγμα ευκολίας 100 ατόμων τα εξής ψυχομετρικά εργαλεία-ερωτηματολογία:1) Η Σύντομη Εξέταση της Νοητικής Κατάστασης - Mini-Mental State Examination, 2) Η Κλίμακα Εκτίμησης Ικανότητας Οικονομικής Φύσεως Δικαιοπραξίας/Evaluation Scale of Capacity for 10 Legal Transactions of Financial Nature-CLFS και 3) Η Κλίμακα Γηριατρικής Κατάθλιψης - Geriatric Depression Scale “GDS”, τα αποτελέσματα των οποίων συσχετίσθηκαν. Αποτελέσματα Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τις δύο προαναφερόμενες έρευνες ήταν τα εξής : 1) Από έρευνα και μελέτη σε καταχωρηθείσες αποφάσεις των Ελληνικών Δικαστηρίων προέκυψαν τα εξής: Επί συνόλου λοιπόν εκατόν μία (101) σχετικών δικαστικών αποφάσεων καταγράφηκαν στοιχεία από εκατόν επτά (107) διαθήκες. Τα μισά άτομα εκ των διαθετών ήταν άντρες και τα άλλα μισά γυναίκες. Η μέση ηλικία θανάτου ήταν τα 76,85 έτη (SD=12,79 έτη). Σωματικές ασθένειες είχε το 59,8% των θανόντων, Ψυχικές, διανοητικές, νευρολογικές διαταραχές είχε το 57,9% των θανόντων και κατάθλιψη το 2,8%. . Το 10,3% των ατόμων είχε νοσηλευτεί σχετικά με ψυχιατρική διαταραχή σε χρόνο είτε προγενέστερο είτε μεταγενέστερο της σύνταξης της υπό κρίση κάθε φορά διαθήκης. Το 26% των θανόντων είχε περισσότερες από μια διαθήκες. Από τα στοιχεία των αποφάσεων : το 32,7% των διαθηκών ήταν ιδιόγραφες και το 57,9% ήταν δημόσιες, δηλαδή ενώπιον συμβολαιογράφου. Επίσης, το 49,5% των διαθηκών κρίθηκε έγκυρο από το δικάσαν δικαστήριο. Ενώ στο 7,5% των περιπτώσεων οι διαθέτες κρίθηκαν ως υποβόλιμα- εξαρτώμενα άτομα. Το ποσοστό άκυρων διαθηκών ήταν σημαντικά υψηλότερο (48,3 % ) στις περιπτώσεις που το άτομο έπασχε από ψυχικές-διανοητικές- νευρολογικές διαταραχές σε σχέση με το άτομο που έπασχε (και) από σωματικές ασθένεις-παθήσεις (36,1 % ). 2) Από την διενεργηθείσα έρευνα στο δείγμα ευκολίας 100 ατόμων προέκυψε ότι περίπου το 51,2% των συμμετεχόντων είχε σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα, δηλαδή σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες, ενώ οι υπόλοιποι μισοί , δηλαδή περίπου το 46,5% είχαν ήπια καταθλιπτικά συμπτώματα , δεν διαπιστώθηκε ότι αυτά τα άτομα είναι ανίκανα για επιχείρηση δικαιοπραξιών οικονομικού χαρακτήτα και κατά συνέπεια και σύνταξη διαθήκης. Άξιο αναφοράς είναι ότι τα άτομα με σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα, σημείωσαν χαμηλότερη βαθμολογία-αξιολόγηση σε ό,τι αφορά την γνώση για την αξία έξι (6) κοινών αγαθών από τον γνωστικό τους κύκλο, σε σχέση με τους λοιπούς συμμετέχοντες. { σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα μέση τιμή 23,07 (2,80) / ενδιαμ. εύρος 23,0 (21,0-25,0) / mann-whitney test 0,044}. Υπήρξε σημαντική αρνητική συσχέτιση της κλίμακας καταθλιπτικών συμπτωμάτων με την κατηγορία Ι της κλίμακας ΚΕΙΟΔ που αφορά την αναγνώριση της αξίας τριών 10 νομισμάτων από τον εξεταζόμενο. Οπότε, όσο υψηλότερες ήταν οι τιμές στην κατηγορία Ι της κλίμακας ΚΕΙΟΔ ( 0,033) τόσο λιγότερα ήταν τα καταθλιπτικά συμπτώματα (0,093 ). Επίσης, υπήρξε σημαντική θετική συσχέτιση της κλίμακας MMSE με την συνολική κλίμακα ΚΕΙΟΔ (0,020), όπως και με κατηγορία ΙΙΙ της κλίμακας ΚΕΙΟΔ (0,016). Σε κάθε περίπτωση δεν προέκυψε στατιστικά σημαντικό εύρημα που να αποδεικνύει ανικανότητα των με σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα ατόμων να επιχειρήσουν δικαιοπραξίες οικονομικής φύσεως και να συντάξουν διαθήκη. Συζήτηση Από το σύνολο της έρευνας τόσο στην νομολογία των ελληνικών Δικαστηρίων όσο και δια των ψυχομετρικών εργαλείων σε δείγμα εκατό (100) ατόμων , εξάγεται με ασφάλεια το συμπέρασμα και επιβεβαιώνεται ξανά ως ορθός και αληθής ο κοινός τόπος μεταξύ νομικών και ψυχιάτρων –νευρολόγων ότι η ύπαρξη μιας ψυχικής διαταραχής δεν συνδέεται κατά τρόπο απόλυτο ή καθολικό με την άρση των ικανοτήτων ενός ασθενούς. Υπογραμμίζεται πως χρήζει περαιτέρω έρευνας ο αποφασιστικός ρόλος της κατάθλιψης στην ικανότητα για δικαιοπραξίες περιουσιακού δικαίου και στην σύνταξη διαθήκης με παράλληλη διερεύνηση και αξιολόγηση των δικαστικών αποφάσεων εφεξής . Λέξεις-κλειδιά και για τις δύο διενεγηθείσες έρευνες είναι οι εξής: cognitive functions (γνωστικές λειτουργίες), legal capacity / mental capacity/ financial capacity (νομική-δικαιοπρακτική ικανότητα/ ικανότητα δικαιοπραξίας περιουσιακού δικαίου) και depression (κατάθλιψη) (Owen , David , Richardson , Szmukler , 2008) καθώς και οι λέξεις - κλειδιά: depression (κατάθλιψη) and testator (διαθέτης), depression (κατάθλιψη) and testamentary capacity (ικανότητα σύνταξης διαθήκης).","Introduction This paper deals with the issue of the capacity to draw up a valid will a sufferer from depression and has a particular scientific interest in both the legal and psychiatric aspects, since depression is often a recurrent mental disorder, which is linked to a significant reduction in the functionality and quality of life of the ailing person. Aim The disposition must have unaffected the following characteristics: Memory, correct perception of the value of his property, the correct perception of reality and will (intent) of how and to which individuals he will dispose of his property, depression is not a mental, emotional disorder affecting mental functions, such as thinking, concentration and decision-making, etc. Here comes the present work to fill out the &quot;gap&quot; found in the thoroughness and bibliographic review, where the legal capacity and the ability to draw up a covenant of the immune patients, but also patients with psychotic and non-depressive disorder have so far been studied. Method Two types of research were carried out at the same time in order to study the research subject of this work both from legal and medical point of view: 1) research and study in registered decisions of the Greek Courts in the electronic legal database “ISOKRATIS” as well as in the electronic legal database “NOMOS” from the year 1999 until the year 2020 and 2) the following were granted to a sample of 100 people Psychometric tools-questionnaire: 1) The Mini-Mental State Examination, 2) The Evaluation Scale of Capacity for Legal Transactions of Financial Nature-CLFS and 3) The Geriatric Depression Scale “GDS”, the results of all above were correlated. Results 10 The results of the two aforementioned surveys were as follows: 1) An investigation and study in registered decisions of the Greek Courts revealed the following: In a total of one hundred and one (101) relevant court decisions, data from one hundred and seven (107) wills were recorded.Half of the testaors were men and the other half were women.The mean age of death was 76.85 years (SD = 12.79 years). 59.8% of the testators had physical illnesses, 57.9% of the testators had mental or / and mental disorders and 2.8% had depression. 10,3% of the persons had been treated in a psychiatric disorder at a time or earlier or later in the preparation of the present each time a covenant. 26% of the deceased had more than one will. From data court decisions : 32.7% of the wills were holograph wills and 57,9% were public, i.e. before a notary. Also, 49,5% of the wills were found to be valid from the trial court. While at 7.5% of the cases the disposals were found to be sub-contracting persons. The lapse of covenants was significantly higher (48.3%) where the person suffered from mental / mental disorders in relation to the person suffering (and) from physical illness (36,1%). 2) The investigation carried out in the sample of convenience of 100 persons showed that approximately 51.2% of participants had severe depressive symptoms, i.e. almost half of the participants, while the other half, or about 46,5% had mild depressed symptoms, were not found to be an incapacitated economic character and hence a covenant. Worthy of reference is that individuals with severe depressed symptoms have made a lower evaluation score in terms of knowledge about the value of six (6) common goods from their cognitive cycle, in relation to the other participants. (2) Severe depressive symptoms mean an average value of 23,07 (2,80) / intermediate width of 23,0 (21,0-25,0) / mann-whitney test 0,044}. here has been a significant negative correlation of the depressive symptoms with Class I of the CLFS scale that concerns the recognition of the value of three currencies from the one considered. Therefore, the higher the values in category I of the CLFS scale (0,033) the less the depressed symptoms were (0,093). Also, there has been a significant positive correlation between the MMSE scale with the total CLFS scale (0,020), as in category III of the CLFS scale (0,016). Discussion From all the research both in the case law of the Greek Courts and through the psychometric tools in a sample of one hundred (100) people, the conclusion is safely drawn and the common ground between lawyers and psychiatrists-neurologists is 10 confirmed as correct and true. of a mental disorder is not absolutely or universally associated with the deprivation of a patient . In any case there was no statistically significant finding proving incompetence of severely depressed symptoms of individuals to attempt an economic activity and to draw up a will. It should be stressed that further research is needed on the decisive role of depression in the capacity for legal acts and the drawing up of a covenant, while investigating and evaluating judicial decisions. Keywords for both surveys are as follows: cognitive functions , legal capacity / mental capacity/ financial capacity and depression and the key-words : depression and testator , depression and testamentary capacity"],"dc:identifier":["uoadl:3232192","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3232192"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Κατάθλιψη και ικανότητα σύνταξης διαθήκης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:19:18Z"}