{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3232996"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3232996","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Εκδικητικές γυναίκες στην αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία: Αλθαία, Κλυταιμνήστρα, Μήδεια και Πρόκνη","abstract":"Στην παρούσα εργασία πραγματεύομαι το θέμα της εκδίκησης των γυναικών στην αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία, και συγκεκριμένα θα εξετάσω τις περιπτώσεις της Αλθαίας, της Κλυταιμνήστρας, της Μήδειας και της Πρόκνης. Η επιλογή των τεσσάρων αυτών δεν έγινε τυχαία, αλλά αιτία στάθηκε το γεγονός πως η Κλυταιμνήστρα, η Μήδεια και η Πρόκνη συνιστούν τις πιο γνωστές εκδικητικές γυναικείες μορφές στη συνείδηση του αναγνώστη και έχουν καθιερωθεί ως οι πλέον αδίστακτες, όπως αποκαλύπτει τόσο η πλούσια λογοτεχνική παραγωγή και η απήχηση των μύθων τους όσο και η πρόσληψη αυτών από τη σύγχρονη λογοτεχνία και τις τέχνες (βλ. αντίστοιχα κεφάλαια). Ο μύθος της Αλθαίας, αν και λιγότερο δημοφιλής από τους υπόλοιπους τρεις, αποτελεί μία απαραίτητη προσθήκη· στόχος, μέσα από τη συνεξέταση των μύθων αυτών, να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα για τις επιτρεπόμενες δυνατότητες ελευθερίας λόγου και δράσης των γυναικών (τόσο σε ηθικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο), καθώς και για τον βαθμό στον οποίο εξελίσσονται οι δυνατότητες αυτές στη διάρκεια των αιώνων. Το συγκλονιστικό τέλος των μύθων της Μήδειας του Ευριπίδη και της Πρόκνης του Οβιδίου με τη συνακόλουθη διάσωση των ηρωίδων, εγείρει το εξής ερώτημα: κατά πόσον είναι δυνατόν ύστερα από τα αποτρόπαια και ειδεχθή εγκλήματά τους να «εξιλεωθούν» στη συνείδηση του κοινού και του αναγνώστη ή/και του αρχαίου Έλληνα και Ρωμαίου πολίτη -αν υποθέσουμε ότι η λογοτεχνία εκφράζει, έως έναν βαθμό, τις αντιλήψεις της εποχής στην οποία παράγεται ̶, ενώ η Αλθαία και η Κλυταιμνήστρα να τιμωρούνται παραδειγματικά στην παράδοση εν γένει του μύθου τους;1 Θα επιχειρήσω, λοιπόν, μία κοινωνιολογική προσέγγιση της δράσης των εκδικητικών γυναικών, με ψυχολογικές προεκτάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που θέτει η μυθολογική τους υπόσταση. Προκειμένου να προβώ σε ασφαλή συμπεράσματα για τη δραστηριότητά τους (αιτίες, συνθήκες και αποτελέσματα εγκλημάτων), κρίνω σκόπιμο να εξετάσω τις μυθολογικές αυτές γυναικείες μορφές στην εξέλιξη και ολότητά τους –όσο είναι εφικτό ̶· για τον λόγο αυτό –σχεδόν ̶σε κάθε ένα από τα βασικά έργα-άξονες για κάθε μία ηρωίδα, θα παραβάλω ένα δεύτερο έργο αναφοράς: για την ιστορία της Αλθαίας βασικό έργοάξονας θα είναι οι Μεταμορφώσεις του Οβιδίου (8.445-546) και επικουρικό η Ιλιάδα του Ομήρου (I529-99) και για εκείνη της Κλυταιμνήστρας βασικά έργα θα είναι τόσο ο Αγαμέμνων του Αισχύλου όσο και η Ιφιγένεια εν Αυλίδι του Ευριπίδη, με ένα μικρό προβάδισμα για τον Αγαμέμνονα. Για το μύθο της Μήδειας θα αξιοποιήσω ως επί το πλείστον την ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη, ενώ για την αφήγηση της Πρόκνης τις Μεταμορφώσεις του Οβιδίου (6.424-674) και επιβοηθητικά αποσπάσματα από τον Τηρέα του Σοφοκλή (TrGF 4 απ. 583-595b). Με βάση τα δεδομένα αυτά, αφού αποσαφηνίσω την έννοια της εκδίκησης, θα επιχειρήσω μία επισκόπηση και συνεξέταση όλων των γνωστών αρχαίων ελληνικών –ως επί το πλείστον ̶και ρωμαϊκών μύθων που εμπεριέχουν εκδικητικές γυναικείες δράσεις, καθώς και την αποτίμηση αυτών (αίτια και συνέπειες), τόσο σε μυθολογικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Τόσο στην αρχή της εργασίας όσο και εντός των κεφαλαίων που θα αφορούν τη δράση των τεσσάρων γυναικών, θα καταδείξω τις κοινωνικοπολιτικές μεταβολές οι οποίες λάμβαναν χώρα κατά την κλασική ελληνική και ρωμαϊκή περίοδο της αρχαιότητας και θα διερευνήσω κατά πόσο αυτές επέτρεπαν στον πολίτη-θεατή και αναγνώστη να αντιμετωπίσει με μια περισσότερο ώριμη ματιά και μεγαλύτερη αίσθηση συμπάθειας τη γυναίκα και τη θέση της στο κοινωνικό σύνολο.","abstract_html":"Στην παρούσα εργασία πραγματεύομαι το θέμα της εκδίκησης των γυναικών στην αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία, και συγκεκριμένα θα εξετάσω τις περιπτώσεις της Αλθαίας, της Κλυταιμνήστρας, της Μήδειας και της Πρόκνης. Η επιλογή των τεσσάρων αυτών δεν έγινε τυχαία, αλλά αιτία στάθηκε το γεγονός πως η Κλυταιμνήστρα, η Μήδεια και η Πρόκνη συνιστούν τις πιο γνωστές εκδικητικές γυναικείες μορφές στη συνείδηση του αναγνώστη και έχουν καθιερωθεί ως οι πλέον αδίστακτες, όπως αποκαλύπτει τόσο η πλούσια λογοτεχνική παραγωγή και η απήχηση των μύθων τους όσο και η πρόσληψη αυτών από τη σύγχρονη λογοτεχνία και τις τέχνες (βλ. αντίστοιχα κεφάλαια). Ο μύθος της Αλθαίας, αν και λιγότερο δημοφιλής από τους υπόλοιπους τρεις, αποτελεί μία απαραίτητη προσθήκη· στόχος, μέσα από τη συνεξέταση των μύθων αυτών, να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα για τις επιτρεπόμενες δυνατότητες ελευθερίας λόγου και δράσης των γυναικών (τόσο σε ηθικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο), καθώς και για τον βαθμό στον οποίο εξελίσσονται οι δυνατότητες αυτές στη διάρκεια των αιώνων. Το συγκλονιστικό τέλος των μύθων της Μήδειας του Ευριπίδη και της Πρόκνης του Οβιδίου με τη συνακόλουθη διάσωση των ηρωίδων, εγείρει το εξής ερώτημα: κατά πόσον είναι δυνατόν ύστερα από τα αποτρόπαια και ειδεχθή εγκλήματά τους να «εξιλεωθούν» στη συνείδηση του κοινού και του αναγνώστη ή/και του αρχαίου Έλληνα και Ρωμαίου πολίτη -αν υποθέσουμε ότι η λογοτεχνία εκφράζει, έως έναν βαθμό, τις αντιλήψεις της εποχής στην οποία παράγεται ̶, ενώ η Αλθαία και η Κλυταιμνήστρα να τιμωρούνται παραδειγματικά στην παράδοση εν γένει του μύθου τους;1 Θα επιχειρήσω, λοιπόν, μία κοινωνιολογική προσέγγιση της δράσης των εκδικητικών γυναικών, με ψυχολογικές προεκτάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που θέτει η μυθολογική τους υπόσταση. Προκειμένου να προβώ σε ασφαλή συμπεράσματα για τη δραστηριότητά τους (αιτίες, συνθήκες και αποτελέσματα εγκλημάτων), κρίνω σκόπιμο να εξετάσω τις μυθολογικές αυτές γυναικείες μορφές στην εξέλιξη και ολότητά τους –όσο είναι εφικτό ̶· για τον λόγο αυτό –σχεδόν ̶σε κάθε ένα από τα βασικά έργα-άξονες για κάθε μία ηρωίδα, θα παραβάλω ένα δεύτερο έργο αναφοράς: για την ιστορία της Αλθαίας βασικό έργοάξονας θα είναι οι Μεταμορφώσεις του Οβιδίου (8.445-546) και επικουρικό η Ιλιάδα του Ομήρου (I529-99) και για εκείνη της Κλυταιμνήστρας βασικά έργα θα είναι τόσο ο Αγαμέμνων του Αισχύλου όσο και η Ιφιγένεια εν Αυλίδι του Ευριπίδη, με ένα μικρό προβάδισμα για τον Αγαμέμνονα. Για το μύθο της Μήδειας θα αξιοποιήσω ως επί το πλείστον την ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη, ενώ για την αφήγηση της Πρόκνης τις Μεταμορφώσεις του Οβιδίου (6.424-674) και επιβοηθητικά αποσπάσματα από τον Τηρέα του Σοφοκλή (TrGF 4 απ. 583-595b). Με βάση τα δεδομένα αυτά, αφού αποσαφηνίσω την έννοια της εκδίκησης, θα επιχειρήσω μία επισκόπηση και συνεξέταση όλων των γνωστών αρχαίων ελληνικών –ως επί το πλείστον ̶και ρωμαϊκών μύθων που εμπεριέχουν εκδικητικές γυναικείες δράσεις, καθώς και την αποτίμηση αυτών (αίτια και συνέπειες), τόσο σε μυθολογικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Τόσο στην αρχή της εργασίας όσο και εντός των κεφαλαίων που θα αφορούν τη δράση των τεσσάρων γυναικών, θα καταδείξω τις κοινωνικοπολιτικές μεταβολές οι οποίες λάμβαναν χώρα κατά την κλασική ελληνική και ρωμαϊκή περίοδο της αρχαιότητας και θα διερευνήσω κατά πόσο αυτές επέτρεπαν στον πολίτη-θεατή και αναγνώστη να αντιμετωπίσει με μια περισσότερο ώριμη ματιά και μεγαλύτερη αίσθηση συμπάθειας τη γυναίκα και τη θέση της στο κοινωνικό σύνολο.","abstract_has_math":false,"creators":["Γκοτζαμπασοπούλου Φωτεινή","Gkotzampasopoulou Foteini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T06:19:22Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3232996"],"render_values":[{"text":"uoadl:3232996","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3232996","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3232996","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3232996","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γκοτζαμπασοπούλου Φωτεινή","Gkotzampasopoulou Foteini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3232996","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3232996"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στην παρούσα εργασία πραγματεύομαι το θέμα της εκδίκησης των γυναικών στην αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία, και συγκεκριμένα θα εξετάσω τις περιπτώσεις της Αλθαίας, της Κλυταιμνήστρας, της Μήδειας και της Πρόκνης. Η επιλογή των τεσσάρων αυτών δεν έγινε τυχαία, αλλά αιτία στάθηκε το γεγονός πως η Κλυταιμνήστρα, η Μήδεια και η Πρόκνη συνιστούν τις πιο γνωστές εκδικητικές γυναικείες μορφές στη συνείδηση του αναγνώστη και έχουν καθιερωθεί ως οι πλέον αδίστακτες, όπως αποκαλύπτει τόσο η πλούσια λογοτεχνική παραγωγή και η απήχηση των μύθων τους όσο και η πρόσληψη αυτών από τη σύγχρονη λογοτεχνία και τις τέχνες (βλ. αντίστοιχα κεφάλαια). Ο μύθος της Αλθαίας, αν και λιγότερο δημοφιλής από τους υπόλοιπους τρεις, αποτελεί μία απαραίτητη προσθήκη· στόχος, μέσα από τη συνεξέταση των μύθων αυτών, να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα για τις επιτρεπόμενες δυνατότητες ελευθερίας λόγου και δράσης των γυναικών (τόσο σε ηθικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο), καθώς και για τον βαθμό στον οποίο εξελίσσονται οι δυνατότητες αυτές στη διάρκεια των αιώνων. Το συγκλονιστικό τέλος των μύθων της Μήδειας του Ευριπίδη και της Πρόκνης του Οβιδίου με τη συνακόλουθη διάσωση των ηρωίδων, εγείρει το εξής ερώτημα: κατά πόσον είναι δυνατόν ύστερα από τα αποτρόπαια και ειδεχθή εγκλήματά τους να «εξιλεωθούν» στη συνείδηση του κοινού και του αναγνώστη ή/και του αρχαίου Έλληνα και Ρωμαίου πολίτη -αν υποθέσουμε ότι η λογοτεχνία εκφράζει, έως έναν βαθμό, τις αντιλήψεις της εποχής στην οποία παράγεται ̶, ενώ η Αλθαία και η Κλυταιμνήστρα να τιμωρούνται παραδειγματικά στην παράδοση εν γένει του μύθου τους;1 Θα επιχειρήσω, λοιπόν, μία κοινωνιολογική προσέγγιση της δράσης των εκδικητικών γυναικών, με ψυχολογικές προεκτάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που θέτει η μυθολογική τους υπόσταση. Προκειμένου να προβώ σε ασφαλή συμπεράσματα για τη δραστηριότητά τους (αιτίες, συνθήκες και αποτελέσματα εγκλημάτων), κρίνω σκόπιμο να εξετάσω τις μυθολογικές αυτές γυναικείες μορφές στην εξέλιξη και ολότητά τους –όσο είναι εφικτό ̶· για τον λόγο αυτό –σχεδόν ̶σε κάθε ένα από τα βασικά έργα-άξονες για κάθε μία ηρωίδα, θα παραβάλω ένα δεύτερο έργο αναφοράς: για την ιστορία της Αλθαίας βασικό έργοάξονας θα είναι οι Μεταμορφώσεις του Οβιδίου (8.445-546) και επικουρικό η Ιλιάδα του Ομήρου (I529-99) και για εκείνη της Κλυταιμνήστρας βασικά έργα θα είναι τόσο ο Αγαμέμνων του Αισχύλου όσο και η Ιφιγένεια εν Αυλίδι του Ευριπίδη, με ένα μικρό προβάδισμα για τον Αγαμέμνονα. Για το μύθο της Μήδειας θα αξιοποιήσω ως επί το πλείστον την ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη, ενώ για την αφήγηση της Πρόκνης τις Μεταμορφώσεις του Οβιδίου (6.424-674) και επιβοηθητικά αποσπάσματα από τον Τηρέα του Σοφοκλή (TrGF 4 απ. 583-595b). Με βάση τα δεδομένα αυτά, αφού αποσαφηνίσω την έννοια της εκδίκησης, θα επιχειρήσω μία επισκόπηση και συνεξέταση όλων των γνωστών αρχαίων ελληνικών –ως επί το πλείστον ̶και ρωμαϊκών μύθων που εμπεριέχουν εκδικητικές γυναικείες δράσεις, καθώς και την αποτίμηση αυτών (αίτια και συνέπειες), τόσο σε μυθολογικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Τόσο στην αρχή της εργασίας όσο και εντός των κεφαλαίων που θα αφορούν τη δράση των τεσσάρων γυναικών, θα καταδείξω τις κοινωνικοπολιτικές μεταβολές οι οποίες λάμβαναν χώρα κατά την κλασική ελληνική και ρωμαϊκή περίοδο της αρχαιότητας και θα διερευνήσω κατά πόσο αυτές επέτρεπαν στον πολίτη-θεατή και αναγνώστη να αντιμετωπίσει με μια περισσότερο ώριμη ματιά και μεγαλύτερη αίσθηση συμπάθειας τη γυναίκα και τη θέση της στο κοινωνικό σύνολο.","In this paper I deal with the theme of women's revenge in ancient Greek and Roman mythology, and in particular I will examine the cases of Althea, Clytemnestra, Medea and Procne. The choice of these four was not made by chance, but the reason was the fact that Clytemnestra, Medea and Procne constitute the most familiar vengeful female figures in the reader's consciousness and have established themselves as the most ruthless, as the rich literary production and the resonance of their myths as well as their uptake by the modern literature and the arts (see corresponding chapters). The myth of Althea, though less so popular than the other three, is a necessary addition; goal, through the examination of these myths, to draw certain conclusions about the permitted ones possibilities of women's freedom of speech and action (both moral and social level), as well as the degree to which these capabilities evolve over time of the centuries. The shocking ending of the myths of Euripides' Medea and Ovid's Procne with the subsequent rescue of the heroines, raises the following question: whether it is possible after their heinous and heinous crimes to \"atone\" in his conscience audience and the reader and/or the ancient Greek and Roman citizen - if we assume that the literature expresses, to a certain extent, the perceptions of the era in which it is produced ̶, while the Althea and Clytemnestra to be punished exemplary in the tradition in general their myth? 1 I will therefore attempt a sociological approach to the action of the revengers women, with psychological implications, taking into account the limitations set by their mythological status. In order to make safe conclusions about the their activity (causes, conditions and results of crimes), I consider it appropriate to examine these mythological female figures in their evolution and totality – as they are feasible ̶; for this reason – almost ̶in each of the main axis projects for each heroine, I will compare a second work of reference: for the story of Althaia, the main work will be Ovid's Metamorphoses (8.445-546) and the secondary work will be Homer's Iliad (1529-99), and for that of Clytemnestra, the main works will be both Agamemnon of Aeschylus as well as Euripides' Iphigenia in Aulidis, with a slight lead for him Agamemnon. For the myth of Medea I will mostly use the tragedy of the same name by Euripides, while for the story of Proknis Ovid's Metamorphoses (6.424-674) and supporting passages from Sophocles' Tereus (TrGF 4 ap. 583-595b). Based on this data, after clarifying the concept of revenge, I will attempt one overview and co-examination of all known ancient Greek – for the most part ̶and of Roman myths that include vengeful female actions, as well as their evaluation (causes and consequences), both on a mythological and social level. Both at the beginning of the work and within the chapters that will concern the action of the four women, I will demonstrate the socio-political changes that took place during the classical Greek and Roman period of antiquity and I will investigate whether they allowed the citizen-spectator and reader to face with a more mature look and a greater sense of sympathy the woman and her position in society as a whole."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Εκδικητικές γυναίκες στην αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία: Αλθαία, Κλυταιμνήστρα, Μήδεια και Πρόκνη"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γκοτζαμπασοπούλου Φωτεινή","Gkotzampasopoulou Foteini"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Στην παρούσα εργασία πραγματεύομαι το θέμα της εκδίκησης των γυναικών στην αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία, και συγκεκριμένα θα εξετάσω τις περιπτώσεις της Αλθαίας, της Κλυταιμνήστρας, της Μήδειας και της Πρόκνης. Η επιλογή των τεσσάρων αυτών δεν έγινε τυχαία, αλλά αιτία στάθηκε το γεγονός πως η Κλυταιμνήστρα, η Μήδεια και η Πρόκνη συνιστούν τις πιο γνωστές εκδικητικές γυναικείες μορφές στη συνείδηση του αναγνώστη και έχουν καθιερωθεί ως οι πλέον αδίστακτες, όπως αποκαλύπτει τόσο η πλούσια λογοτεχνική παραγωγή και η απήχηση των μύθων τους όσο και η πρόσληψη αυτών από τη σύγχρονη λογοτεχνία και τις τέχνες (βλ. αντίστοιχα κεφάλαια). Ο μύθος της Αλθαίας, αν και λιγότερο δημοφιλής από τους υπόλοιπους τρεις, αποτελεί μία απαραίτητη προσθήκη· στόχος, μέσα από τη συνεξέταση των μύθων αυτών, να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα για τις επιτρεπόμενες δυνατότητες ελευθερίας λόγου και δράσης των γυναικών (τόσο σε ηθικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο), καθώς και για τον βαθμό στον οποίο εξελίσσονται οι δυνατότητες αυτές στη διάρκεια των αιώνων. Το συγκλονιστικό τέλος των μύθων της Μήδειας του Ευριπίδη και της Πρόκνης του Οβιδίου με τη συνακόλουθη διάσωση των ηρωίδων, εγείρει το εξής ερώτημα: κατά πόσον είναι δυνατόν ύστερα από τα αποτρόπαια και ειδεχθή εγκλήματά τους να «εξιλεωθούν» στη συνείδηση του κοινού και του αναγνώστη ή/και του αρχαίου Έλληνα και Ρωμαίου πολίτη -αν υποθέσουμε ότι η λογοτεχνία εκφράζει, έως έναν βαθμό, τις αντιλήψεις της εποχής στην οποία παράγεται ̶, ενώ η Αλθαία και η Κλυταιμνήστρα να τιμωρούνται παραδειγματικά στην παράδοση εν γένει του μύθου τους;1 Θα επιχειρήσω, λοιπόν, μία κοινωνιολογική προσέγγιση της δράσης των εκδικητικών γυναικών, με ψυχολογικές προεκτάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που θέτει η μυθολογική τους υπόσταση. Προκειμένου να προβώ σε ασφαλή συμπεράσματα για τη δραστηριότητά τους (αιτίες, συνθήκες και αποτελέσματα εγκλημάτων), κρίνω σκόπιμο να εξετάσω τις μυθολογικές αυτές γυναικείες μορφές στην εξέλιξη και ολότητά τους –όσο είναι εφικτό ̶· για τον λόγο αυτό –σχεδόν ̶σε κάθε ένα από τα βασικά έργα-άξονες για κάθε μία ηρωίδα, θα παραβάλω ένα δεύτερο έργο αναφοράς: για την ιστορία της Αλθαίας βασικό έργοάξονας θα είναι οι Μεταμορφώσεις του Οβιδίου (8.445-546) και επικουρικό η Ιλιάδα του Ομήρου (I529-99) και για εκείνη της Κλυταιμνήστρας βασικά έργα θα είναι τόσο ο Αγαμέμνων του Αισχύλου όσο και η Ιφιγένεια εν Αυλίδι του Ευριπίδη, με ένα μικρό προβάδισμα για τον Αγαμέμνονα. Για το μύθο της Μήδειας θα αξιοποιήσω ως επί το πλείστον την ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη, ενώ για την αφήγηση της Πρόκνης τις Μεταμορφώσεις του Οβιδίου (6.424-674) και επιβοηθητικά αποσπάσματα από τον Τηρέα του Σοφοκλή (TrGF 4 απ. 583-595b). Με βάση τα δεδομένα αυτά, αφού αποσαφηνίσω την έννοια της εκδίκησης, θα επιχειρήσω μία επισκόπηση και συνεξέταση όλων των γνωστών αρχαίων ελληνικών –ως επί το πλείστον ̶και ρωμαϊκών μύθων που εμπεριέχουν εκδικητικές γυναικείες δράσεις, καθώς και την αποτίμηση αυτών (αίτια και συνέπειες), τόσο σε μυθολογικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Τόσο στην αρχή της εργασίας όσο και εντός των κεφαλαίων που θα αφορούν τη δράση των τεσσάρων γυναικών, θα καταδείξω τις κοινωνικοπολιτικές μεταβολές οι οποίες λάμβαναν χώρα κατά την κλασική ελληνική και ρωμαϊκή περίοδο της αρχαιότητας και θα διερευνήσω κατά πόσο αυτές επέτρεπαν στον πολίτη-θεατή και αναγνώστη να αντιμετωπίσει με μια περισσότερο ώριμη ματιά και μεγαλύτερη αίσθηση συμπάθειας τη γυναίκα και τη θέση της στο κοινωνικό σύνολο.","In this paper I deal with the theme of women's revenge in ancient Greek and Roman mythology, and in particular I will examine the cases of Althea, Clytemnestra, Medea and Procne. The choice of these four was not made by chance, but the reason was the fact that Clytemnestra, Medea and Procne constitute the most familiar vengeful female figures in the reader's consciousness and have established themselves as the most ruthless, as the rich literary production and the resonance of their myths as well as their uptake by the modern literature and the arts (see corresponding chapters). The myth of Althea, though less so popular than the other three, is a necessary addition; goal, through the examination of these myths, to draw certain conclusions about the permitted ones possibilities of women's freedom of speech and action (both moral and social level), as well as the degree to which these capabilities evolve over time of the centuries. The shocking ending of the myths of Euripides' Medea and Ovid's Procne with the subsequent rescue of the heroines, raises the following question: whether it is possible after their heinous and heinous crimes to \"atone\" in his conscience audience and the reader and/or the ancient Greek and Roman citizen - if we assume that the literature expresses, to a certain extent, the perceptions of the era in which it is produced ̶, while the Althea and Clytemnestra to be punished exemplary in the tradition in general their myth? 1 I will therefore attempt a sociological approach to the action of the revengers women, with psychological implications, taking into account the limitations set by their mythological status. In order to make safe conclusions about the their activity (causes, conditions and results of crimes), I consider it appropriate to examine these mythological female figures in their evolution and totality – as they are feasible ̶; for this reason – almost ̶in each of the main axis projects for each heroine, I will compare a second work of reference: for the story of Althaia, the main work will be Ovid's Metamorphoses (8.445-546) and the secondary work will be Homer's Iliad (1529-99), and for that of Clytemnestra, the main works will be both Agamemnon of Aeschylus as well as Euripides' Iphigenia in Aulidis, with a slight lead for him Agamemnon. For the myth of Medea I will mostly use the tragedy of the same name by Euripides, while for the story of Proknis Ovid's Metamorphoses (6.424-674) and supporting passages from Sophocles' Tereus (TrGF 4 ap. 583-595b). Based on this data, after clarifying the concept of revenge, I will attempt one overview and co-examination of all known ancient Greek – for the most part ̶and of Roman myths that include vengeful female actions, as well as their evaluation (causes and consequences), both on a mythological and social level. Both at the beginning of the work and within the chapters that will concern the action of the four women, I will demonstrate the socio-political changes that took place during the classical Greek and Roman period of antiquity and I will investigate whether they allowed the citizen-spectator and reader to face with a more mature look and a greater sense of sympathy the woman and her position in society as a whole."],"dc:identifier":["uoadl:3232996","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3232996"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Εκδικητικές γυναίκες στην αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία: Αλθαία, Κλυταιμνήστρα, Μήδεια και Πρόκνη"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:19:22Z"}