{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3233022"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3233022","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η επίδραση της πανδημίας Covid-19 στις δαπάνες και τη χρηματοδότηση των εθνικών συστημάτων υγείας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη","abstract":"Σκοπός: Ο ρόλος των εθνικών συστημάτων ήταν κομβικός στη μάχη κάθε χώρας για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της εξάπλωσης της covid-19, ενώ απαιτήθηκε εξαιρετική κινητοποίηση σε ένα μεγάλο εύρος σύνθετων προκλήσεων. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν διττός. Αφενός, η διερεύνηση των παραγόντων που επιδρούν στη διαμόρφωση των δαπανών σχετιζόμενων με την πανδημία covid-19 για τα εθνικά συστήματα υγείας των ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και των πολιτικών που εφαρμόστηκαν για τη χρηματοδότησή τους. Αφετέρου, η διερεύνηση του ύψους των έκτακτων δαπανών covid-19 για το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Ελλάδας και του τρόπου χρηματοδότησης τους. Η εργασία στοχεύει στη ανάδειξη των προκλήσεων αλλά και των καλών πρακτικών, ευελπιστώντας να συμβάλει στην αποκόμιση διδαγμάτων και δεδομένων χρήσιμων στο διάλογο για την ενδυνάμωση των υγειονομικών συστημάτων. Μεθοδολογία: Η μεθοδολογία κινήθηκε σε δύο άξονες: Ο πρώτος άξονας μεθοδεύθηκε μέσω α) ανασκόπησης της διεθνούς βιβλιογραφίας, σχετικά με τις δαπάνες covid-19 για τα συστήματα υγείας και τις πολιτικές χρηματοδότησης, με την οποία επιλέχθηκαν 13 επιστημονικά άρθρα και β) ανάλυση δεδομένων για 11 ευρωπαϊκές χώρες, μέσω της πλατφόρμας Health System Response Monitor για τον COVID-19 του European Health Observatory. Ο δεύτερος άξονας, μεθοδεύθηκε κατά κύριο λόγο μέσω ανάλυσης πρωτογενών ποσοτικών δεδομένων, τα οποία ζητήθηκαν από το ελληνικό Υπουργείο Υγείας. Αποτελέσματα: Τα συστήματα υγείας, προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες και επείγουσες ανάγκες για τη διαχείριση της πανδημίας, χρειάστηκε να προβούν σε πληθώρα δράσεων, προς την ενίσχυσή τους σε υποδομές, προσωπικό και ιατροτεχνολογικό υλικό, με επακόλουθο τη δημιουργία έκτακτων δαπανών. Οι δαπάνες διαμορφώθηκαν σε επίπεδα που δεν ήταν δυνατό να χρηματοδοτηθούν από τους τρέχοντες προϋπολογισμούς υγείας, απαιτώντας πρόσθετη χρηματοδότηση. Οι υπό εξέταση ευρωπαϊκές χώρες προέβησαν σε προσαρμογές των συστημάτων πληρωμής τους και σε κινητοποίηση μηχανισμών προκειμένου για τη χρηματοδότηση των δαπανών covid-19. Οι αποκρίσεις των χωρών ήταν κατά πλειοψηφία κοινές μεταξύ τους, με διαφορές να παρατηρούνται σε ορισμένα επιμέρους χαρακτηριστικά. Επιπλέον, άμεση και ουσιαστική ήταν η απόκριση διεθνών οργανισμών, κυρίως των ΠΟΥ και ΟΟΣΑ, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την έκδοση συγκεκριμένων συστάσεων, θέσπιση ποικίλων μέτρων, ενεργοποίηση μηχανισμών για την ενίσχυση και χρηματοδότηση των συστημάτων υγείας. Το συνολικό ύψος των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ, διαθέσιμων για τον κλάδο υγείας, υπολογίζεται άνω των €5,5δις. Ωστόσο, από την παρούσα μελέτη δεν κατέστη εφικτή μια πλήρης επισκόπηση του ύψους των δαπανών covid-19 για τα υγειονομικά συστήματα των ευρωπαϊκών χωρών, ούτε επομένως η συγκριτική ποσοτική αντιπαράθεση. Ιδιαίτερα κρίσιμη και πολύπλοκη αποδείχθηκε η πρόκληση της προμήθειας του απαραίτητου βιοιατρικού υλικού, για την αντιμετώπιση της οποίας επιτελέστηκαν σημαντικές αλλαγές και κινητοποίηση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Όσον αφορά συγκεκριμένα για την περίπτωση της Ελλάδας, το ύψος των πραγματοποιημένων δαπανών του ΕΣΥ, τα έτη 2020-2021, υπολογίστηκε σε €870εκ, ποσό που αντιστοιχεί στο 22% του ετήσιου προ-covid Τακτικού Προϋπολογισμού δαπανών του Υπουργείου Υγείας. Η κάλυψή τους προήλθε κατά κύριο λόγο από έκτακτες επιχορηγήσεις μέσω Κρατικού Προϋπολογισμού, ενώ μέρος των δαπανών μισθοδοσίας προσωπικού covid-19 εντάχθηκε σε προγράμματα ΠΔΕ/ΕΣΠΑ. Παράλληλα, πρωτοφανής ήταν η συνεισφορά μέσω Δωρεών, σε χρήμα και είδος, η οποία εκτιμάται σε €150εκ. Συμπεράσματα: Αναφορικά με την περίπτωση της Ελλάδας και σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποιήθηκε, η παρούσα εργασία αποτελεί μια πρώτη προσέγγιση του κόστος της πανδημίας για το ΕΣΥ από την οπτική των δαπανών, καθώς και του ζητήματος χρηματοδότησής τους. Επιχειρεί με τον τρόπο αυτό να συνεισφέρει στον εμπλουτισμό των δεδομένων προς τη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων και πολιτικών. Γενικότερα, από την παρούσα έρευνα συμπεραίνεται ότι, προκειμένου για την αποτελεσματική διαχείριση της πανδημίας, δημιουργήθηκαν αυξημένες και επείγουσες ανάγκες σε προσωπικό, υποδομές και υλικά, με αποτέλεσμα πρόσθετες δαπάνες για τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας. Οι δαπάνες covid-19, αλλά και οι - σε μεγάλο βαθμό κοινές και ταυτόχρονες - χρηματοοικονομικές προκλήσεις, με επίκεντρο την προμήθεια του απαραίτητου ιατροτεχνολογικού υλικού, ανήλθαν σε μεγέθη που δεν ήταν δυνατόν να χρηματοδοτηθούν από τους υφιστάμενους πόρους, ούτε να αντιμετωπιστούν σε εθνικό επίπεδο. Απαίτησαν την πολύπλευρη και ταχεία κινητοποίηση μέτρων, τον συστηματικό συντονισμό και τη στενή συνεργασία, ενώ απέδειξαν στην πράξη την καίρια σημασία της αλληλεγγύης. Οι μηχανισμοί αλληλεγγύης που πυροδοτήθηκαν με την πανδημία αποτελούν παρακαταθήκη για το μέλλον και το έναυσμα για τη θέσπιση από την Ευρωπαϊκή Ένωση πλαισίου χρηματοδότησης, με στόχο την ανάκαμψη και ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας και εν γένει των οικονομιών των κρατών μελών.","abstract_html":"Σκοπός: Ο ρόλος των εθνικών συστημάτων ήταν κομβικός στη μάχη κάθε χώρας για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της εξάπλωσης της covid-19, ενώ απαιτήθηκε εξαιρετική κινητοποίηση σε ένα μεγάλο εύρος σύνθετων προκλήσεων. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν διττός. Αφενός, η διερεύνηση των παραγόντων που επιδρούν στη διαμόρφωση των δαπανών σχετιζόμενων με την πανδημία covid-19 για τα εθνικά συστήματα υγείας των ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και των πολιτικών που εφαρμόστηκαν για τη χρηματοδότησή τους. Αφετέρου, η διερεύνηση του ύψους των έκτακτων δαπανών covid-19 για το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Ελλάδας και του τρόπου χρηματοδότησης τους. Η εργασία στοχεύει στη ανάδειξη των προκλήσεων αλλά και των καλών πρακτικών, ευελπιστώντας να συμβάλει στην αποκόμιση διδαγμάτων και δεδομένων χρήσιμων στο διάλογο για την ενδυνάμωση των υγειονομικών συστημάτων. Μεθοδολογία: Η μεθοδολογία κινήθηκε σε δύο άξονες: Ο πρώτος άξονας μεθοδεύθηκε μέσω α) ανασκόπησης της διεθνούς βιβλιογραφίας, σχετικά με τις δαπάνες covid-19 για τα συστήματα υγείας και τις πολιτικές χρηματοδότησης, με την οποία επιλέχθηκαν 13 επιστημονικά άρθρα και β) ανάλυση δεδομένων για 11 ευρωπαϊκές χώρες, μέσω της πλατφόρμας Health System Response Monitor για τον COVID-19 του European Health Observatory. Ο δεύτερος άξονας, μεθοδεύθηκε κατά κύριο λόγο μέσω ανάλυσης πρωτογενών ποσοτικών δεδομένων, τα οποία ζητήθηκαν από το ελληνικό Υπουργείο Υγείας. Αποτελέσματα: Τα συστήματα υγείας, προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες και επείγουσες ανάγκες για τη διαχείριση της πανδημίας, χρειάστηκε να προβούν σε πληθώρα δράσεων, προς την ενίσχυσή τους σε υποδομές, προσωπικό και ιατροτεχνολογικό υλικό, με επακόλουθο τη δημιουργία έκτακτων δαπανών. Οι δαπάνες διαμορφώθηκαν σε επίπεδα που δεν ήταν δυνατό να χρηματοδοτηθούν από τους τρέχοντες προϋπολογισμούς υγείας, απαιτώντας πρόσθετη χρηματοδότηση. Οι υπό εξέταση ευρωπαϊκές χώρες προέβησαν σε προσαρμογές των συστημάτων πληρωμής τους και σε κινητοποίηση μηχανισμών προκειμένου για τη χρηματοδότηση των δαπανών covid-19. Οι αποκρίσεις των χωρών ήταν κατά πλειοψηφία κοινές μεταξύ τους, με διαφορές να παρατηρούνται σε ορισμένα επιμέρους χαρακτηριστικά. Επιπλέον, άμεση και ουσιαστική ήταν η απόκριση διεθνών οργανισμών, κυρίως των ΠΟΥ και ΟΟΣΑ, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την έκδοση συγκεκριμένων συστάσεων, θέσπιση ποικίλων μέτρων, ενεργοποίηση μηχανισμών για την ενίσχυση και χρηματοδότηση των συστημάτων υγείας. Το συνολικό ύψος των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ, διαθέσιμων για τον κλάδο υγείας, υπολογίζεται άνω των €5,5δις. Ωστόσο, από την παρούσα μελέτη δεν κατέστη εφικτή μια πλήρης επισκόπηση του ύψους των δαπανών covid-19 για τα υγειονομικά συστήματα των ευρωπαϊκών χωρών, ούτε επομένως η συγκριτική ποσοτική αντιπαράθεση. Ιδιαίτερα κρίσιμη και πολύπλοκη αποδείχθηκε η πρόκληση της προμήθειας του απαραίτητου βιοιατρικού υλικού, για την αντιμετώπιση της οποίας επιτελέστηκαν σημαντικές αλλαγές και κινητοποίηση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Όσον αφορά συγκεκριμένα για την περίπτωση της Ελλάδας, το ύψος των πραγματοποιημένων δαπανών του ΕΣΥ, τα έτη 2020-2021, υπολογίστηκε σε €870εκ, ποσό που αντιστοιχεί στο 22% του ετήσιου προ-covid Τακτικού Προϋπολογισμού δαπανών του Υπουργείου Υγείας. Η κάλυψή τους προήλθε κατά κύριο λόγο από έκτακτες επιχορηγήσεις μέσω Κρατικού Προϋπολογισμού, ενώ μέρος των δαπανών μισθοδοσίας προσωπικού covid-19 εντάχθηκε σε προγράμματα ΠΔΕ/ΕΣΠΑ. Παράλληλα, πρωτοφανής ήταν η συνεισφορά μέσω Δωρεών, σε χρήμα και είδος, η οποία εκτιμάται σε €150εκ. Συμπεράσματα: Αναφορικά με την περίπτωση της Ελλάδας και σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποιήθηκε, η παρούσα εργασία αποτελεί μια πρώτη προσέγγιση του κόστος της πανδημίας για το ΕΣΥ από την οπτική των δαπανών, καθώς και του ζητήματος χρηματοδότησής τους. Επιχειρεί με τον τρόπο αυτό να συνεισφέρει στον εμπλουτισμό των δεδομένων προς τη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων και πολιτικών. Γενικότερα, από την παρούσα έρευνα συμπεραίνεται ότι, προκειμένου για την αποτελεσματική διαχείριση της πανδημίας, δημιουργήθηκαν αυξημένες και επείγουσες ανάγκες σε προσωπικό, υποδομές και υλικά, με αποτέλεσμα πρόσθετες δαπάνες για τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας. Οι δαπάνες covid-19, αλλά και οι - σε μεγάλο βαθμό κοινές και ταυτόχρονες - χρηματοοικονομικές προκλήσεις, με επίκεντρο την προμήθεια του απαραίτητου ιατροτεχνολογικού υλικού, ανήλθαν σε μεγέθη που δεν ήταν δυνατόν να χρηματοδοτηθούν από τους υφιστάμενους πόρους, ούτε να αντιμετωπιστούν σε εθνικό επίπεδο. Απαίτησαν την πολύπλευρη και ταχεία κινητοποίηση μέτρων, τον συστηματικό συντονισμό και τη στενή συνεργασία, ενώ απέδειξαν στην πράξη την καίρια σημασία της αλληλεγγύης. Οι μηχανισμοί αλληλεγγύης που πυροδοτήθηκαν με την πανδημία αποτελούν παρακαταθήκη για το μέλλον και το έναυσμα για τη θέσπιση από την Ευρωπαϊκή Ένωση πλαισίου χρηματοδότησης, με στόχο την ανάκαμψη και ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας και εν γένει των οικονομιών των κρατών μελών.","abstract_has_math":false,"creators":["Νικολαΐδου Αγγελική","Nikolaidou Angeliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T06:19:22Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3233022"],"render_values":[{"text":"uoadl:3233022","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3233022","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3233022","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3233022","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Νικολαΐδου Αγγελική","Nikolaidou Angeliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3233022","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3233022"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός: Ο ρόλος των εθνικών συστημάτων ήταν κομβικός στη μάχη κάθε χώρας για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της εξάπλωσης της covid-19, ενώ απαιτήθηκε εξαιρετική κινητοποίηση σε ένα μεγάλο εύρος σύνθετων προκλήσεων. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν διττός. Αφενός, η διερεύνηση των παραγόντων που επιδρούν στη διαμόρφωση των δαπανών σχετιζόμενων με την πανδημία covid-19 για τα εθνικά συστήματα υγείας των ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και των πολιτικών που εφαρμόστηκαν για τη χρηματοδότησή τους. Αφετέρου, η διερεύνηση του ύψους των έκτακτων δαπανών covid-19 για το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Ελλάδας και του τρόπου χρηματοδότησης τους. Η εργασία στοχεύει στη ανάδειξη των προκλήσεων αλλά και των καλών πρακτικών, ευελπιστώντας να συμβάλει στην αποκόμιση διδαγμάτων και δεδομένων χρήσιμων στο διάλογο για την ενδυνάμωση των υγειονομικών συστημάτων. Μεθοδολογία: Η μεθοδολογία κινήθηκε σε δύο άξονες: Ο πρώτος άξονας μεθοδεύθηκε μέσω α) ανασκόπησης της διεθνούς βιβλιογραφίας, σχετικά με τις δαπάνες covid-19 για τα συστήματα υγείας και τις πολιτικές χρηματοδότησης, με την οποία επιλέχθηκαν 13 επιστημονικά άρθρα και β) ανάλυση δεδομένων για 11 ευρωπαϊκές χώρες, μέσω της πλατφόρμας Health System Response Monitor για τον COVID-19 του European Health Observatory. Ο δεύτερος άξονας, μεθοδεύθηκε κατά κύριο λόγο μέσω ανάλυσης πρωτογενών ποσοτικών δεδομένων, τα οποία ζητήθηκαν από το ελληνικό Υπουργείο Υγείας. Αποτελέσματα: Τα συστήματα υγείας, προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες και επείγουσες ανάγκες για τη διαχείριση της πανδημίας, χρειάστηκε να προβούν σε πληθώρα δράσεων, προς την ενίσχυσή τους σε υποδομές, προσωπικό και ιατροτεχνολογικό υλικό, με επακόλουθο τη δημιουργία έκτακτων δαπανών. Οι δαπάνες διαμορφώθηκαν σε επίπεδα που δεν ήταν δυνατό να χρηματοδοτηθούν από τους τρέχοντες προϋπολογισμούς υγείας, απαιτώντας πρόσθετη χρηματοδότηση. Οι υπό εξέταση ευρωπαϊκές χώρες προέβησαν σε προσαρμογές των συστημάτων πληρωμής τους και σε κινητοποίηση μηχανισμών προκειμένου για τη χρηματοδότηση των δαπανών covid-19. Οι αποκρίσεις των χωρών ήταν κατά πλειοψηφία κοινές μεταξύ τους, με διαφορές να παρατηρούνται σε ορισμένα επιμέρους χαρακτηριστικά. Επιπλέον, άμεση και ουσιαστική ήταν η απόκριση διεθνών οργανισμών, κυρίως των ΠΟΥ και ΟΟΣΑ, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την έκδοση συγκεκριμένων συστάσεων, θέσπιση ποικίλων μέτρων, ενεργοποίηση μηχανισμών για την ενίσχυση και χρηματοδότηση των συστημάτων υγείας. Το συνολικό ύψος των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ, διαθέσιμων για τον κλάδο υγείας, υπολογίζεται άνω των €5,5δις. Ωστόσο, από την παρούσα μελέτη δεν κατέστη εφικτή μια πλήρης επισκόπηση του ύψους των δαπανών covid-19 για τα υγειονομικά συστήματα των ευρωπαϊκών χωρών, ούτε επομένως η συγκριτική ποσοτική αντιπαράθεση. Ιδιαίτερα κρίσιμη και πολύπλοκη αποδείχθηκε η πρόκληση της προμήθειας του απαραίτητου βιοιατρικού υλικού, για την αντιμετώπιση της οποίας επιτελέστηκαν σημαντικές αλλαγές και κινητοποίηση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Όσον αφορά συγκεκριμένα για την περίπτωση της Ελλάδας, το ύψος των πραγματοποιημένων δαπανών του ΕΣΥ, τα έτη 2020-2021, υπολογίστηκε σε €870εκ, ποσό που αντιστοιχεί στο 22% του ετήσιου προ-covid Τακτικού Προϋπολογισμού δαπανών του Υπουργείου Υγείας. Η κάλυψή τους προήλθε κατά κύριο λόγο από έκτακτες επιχορηγήσεις μέσω Κρατικού Προϋπολογισμού, ενώ μέρος των δαπανών μισθοδοσίας προσωπικού covid-19 εντάχθηκε σε προγράμματα ΠΔΕ/ΕΣΠΑ. Παράλληλα, πρωτοφανής ήταν η συνεισφορά μέσω Δωρεών, σε χρήμα και είδος, η οποία εκτιμάται σε €150εκ. Συμπεράσματα: Αναφορικά με την περίπτωση της Ελλάδας και σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποιήθηκε, η παρούσα εργασία αποτελεί μια πρώτη προσέγγιση του κόστος της πανδημίας για το ΕΣΥ από την οπτική των δαπανών, καθώς και του ζητήματος χρηματοδότησής τους. Επιχειρεί με τον τρόπο αυτό να συνεισφέρει στον εμπλουτισμό των δεδομένων προς τη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων και πολιτικών. Γενικότερα, από την παρούσα έρευνα συμπεραίνεται ότι, προκειμένου για την αποτελεσματική διαχείριση της πανδημίας, δημιουργήθηκαν αυξημένες και επείγουσες ανάγκες σε προσωπικό, υποδομές και υλικά, με αποτέλεσμα πρόσθετες δαπάνες για τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας. Οι δαπάνες covid-19, αλλά και οι - σε μεγάλο βαθμό κοινές και ταυτόχρονες - χρηματοοικονομικές προκλήσεις, με επίκεντρο την προμήθεια του απαραίτητου ιατροτεχνολογικού υλικού, ανήλθαν σε μεγέθη που δεν ήταν δυνατόν να χρηματοδοτηθούν από τους υφιστάμενους πόρους, ούτε να αντιμετωπιστούν σε εθνικό επίπεδο. Απαίτησαν την πολύπλευρη και ταχεία κινητοποίηση μέτρων, τον συστηματικό συντονισμό και τη στενή συνεργασία, ενώ απέδειξαν στην πράξη την καίρια σημασία της αλληλεγγύης. Οι μηχανισμοί αλληλεγγύης που πυροδοτήθηκαν με την πανδημία αποτελούν παρακαταθήκη για το μέλλον και το έναυσμα για τη θέσπιση από την Ευρωπαϊκή Ένωση πλαισίου χρηματοδότησης, με στόχο την ανάκαμψη και ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας και εν γένει των οικονομιών των κρατών μελών.","Aim: In order for a country to address and limit the spread of covid-19, the role of the national health system was pivotal, while exceptional mobilization was required across a wide range of complex challenges. The aim of this paper was twofold. On the one hand, the investigation of the factors influencing the formation of European countries’ NHS expenses related to covid-19 pandemic, as well as the policies implemented for their financing. On the other hand, to identify the total amount of covid-19 expenses for the Greek NHS, along with their financing mechanisms. Methods: The methodology went through two pillars: The first pillar followed a) a review of the international literature, on healthcare systems covid-19 related expenditure and relevant financing policies and b) data analysis for 11 European countries, through COVID-19 Health System Response Monitor platform of the European Observatory. The second pillar mainly based on the analysis of primary quantitative data, requested by the Greek Ministry of Health. Results: The health systems, in order to cope with the increased and urgent needs for the management of the pandemic, had to take a variety of actions to strengthen their infrastructure/spaces, staff and supplies of medical equipment, creating extraordinary expenses. Expenditure reached levels that could not be financed by current health budgets, requiring additional funding. To cope with that, European countries made adjustments to their payment systems and mobilized mechanisms for their financing. The responses of the countries were mostly common, with differences observed in certain characteristics. In addition, the response of international organizations, mainly WHO and OECD, as well as the European Union, was immediate and substantial, through the issuance of specific recommendations, the establishment of various measures, and the activation of financing mechanisms. The challenge of supplying the necessary biomedical material turned out to be particularly critical and complex to deal with, having mobilized significant changes and actions at national and European levels. EU total amount of approved financing available for the health sector was estimated at €5.5 billion. However, a complete overview of the amount of covid-19 expenses for the European healthcare systems was not achievable through the present study, nor therefore a comparative quantitative comparison. Concerning the Greek NHS, the amount of the incurred expenses was calculated at €870m, an amount that corresponds to 22% of the annual pro-covid State Budget limit for the Ministry of Health. The main source of financing came through extraordinary grants from the State Budget, while part of covid-19 related payroll costs was financed through projects from European programs. On top, a unprecedent amount of funding has been directed to the Ministry of Health through cash and in-kind donations, totaling to €150 million. Conclusions: To the best of our knowledge at the time of the writing, this paper contributes to the limited existing literature related to the cost of the pandemic for the Greek NHS, from the perspective of expenses, and their financing. Moreover, the present study concludes that, in order for the effective management of the pandemic, increased and urgent needs in staff, infrastructure and supplies resulted in additional expenses for the European healthcare systems. Covid-19 expenses, but also the concurrent and common among the countries observed financial challenges - mainly the supply of face masks and other biomedical material - reached levels that could not be addressed at national level or financed by existing resources. They required a rapid mobilization of multifaceted measures, a consistent coordination and close cooperation, highlighting the crucial importance of solidarity. The solidarity mechanisms triggered by the pandemic consist a legacy for the future and further triggered the establishment of an EU funding framework, aiming towards the recovery and resilience of the health systems and the EU economies in general."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η επίδραση της πανδημίας Covid-19 στις δαπάνες και τη χρηματοδότηση των εθνικών συστημάτων υγείας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Νικολαΐδου Αγγελική","Nikolaidou Angeliki"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Σκοπός: Ο ρόλος των εθνικών συστημάτων ήταν κομβικός στη μάχη κάθε χώρας για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της εξάπλωσης της covid-19, ενώ απαιτήθηκε εξαιρετική κινητοποίηση σε ένα μεγάλο εύρος σύνθετων προκλήσεων. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν διττός. Αφενός, η διερεύνηση των παραγόντων που επιδρούν στη διαμόρφωση των δαπανών σχετιζόμενων με την πανδημία covid-19 για τα εθνικά συστήματα υγείας των ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και των πολιτικών που εφαρμόστηκαν για τη χρηματοδότησή τους. Αφετέρου, η διερεύνηση του ύψους των έκτακτων δαπανών covid-19 για το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Ελλάδας και του τρόπου χρηματοδότησης τους. Η εργασία στοχεύει στη ανάδειξη των προκλήσεων αλλά και των καλών πρακτικών, ευελπιστώντας να συμβάλει στην αποκόμιση διδαγμάτων και δεδομένων χρήσιμων στο διάλογο για την ενδυνάμωση των υγειονομικών συστημάτων. Μεθοδολογία: Η μεθοδολογία κινήθηκε σε δύο άξονες: Ο πρώτος άξονας μεθοδεύθηκε μέσω α) ανασκόπησης της διεθνούς βιβλιογραφίας, σχετικά με τις δαπάνες covid-19 για τα συστήματα υγείας και τις πολιτικές χρηματοδότησης, με την οποία επιλέχθηκαν 13 επιστημονικά άρθρα και β) ανάλυση δεδομένων για 11 ευρωπαϊκές χώρες, μέσω της πλατφόρμας Health System Response Monitor για τον COVID-19 του European Health Observatory. Ο δεύτερος άξονας, μεθοδεύθηκε κατά κύριο λόγο μέσω ανάλυσης πρωτογενών ποσοτικών δεδομένων, τα οποία ζητήθηκαν από το ελληνικό Υπουργείο Υγείας. Αποτελέσματα: Τα συστήματα υγείας, προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες και επείγουσες ανάγκες για τη διαχείριση της πανδημίας, χρειάστηκε να προβούν σε πληθώρα δράσεων, προς την ενίσχυσή τους σε υποδομές, προσωπικό και ιατροτεχνολογικό υλικό, με επακόλουθο τη δημιουργία έκτακτων δαπανών. Οι δαπάνες διαμορφώθηκαν σε επίπεδα που δεν ήταν δυνατό να χρηματοδοτηθούν από τους τρέχοντες προϋπολογισμούς υγείας, απαιτώντας πρόσθετη χρηματοδότηση. Οι υπό εξέταση ευρωπαϊκές χώρες προέβησαν σε προσαρμογές των συστημάτων πληρωμής τους και σε κινητοποίηση μηχανισμών προκειμένου για τη χρηματοδότηση των δαπανών covid-19. Οι αποκρίσεις των χωρών ήταν κατά πλειοψηφία κοινές μεταξύ τους, με διαφορές να παρατηρούνται σε ορισμένα επιμέρους χαρακτηριστικά. Επιπλέον, άμεση και ουσιαστική ήταν η απόκριση διεθνών οργανισμών, κυρίως των ΠΟΥ και ΟΟΣΑ, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την έκδοση συγκεκριμένων συστάσεων, θέσπιση ποικίλων μέτρων, ενεργοποίηση μηχανισμών για την ενίσχυση και χρηματοδότηση των συστημάτων υγείας. Το συνολικό ύψος των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ, διαθέσιμων για τον κλάδο υγείας, υπολογίζεται άνω των €5,5δις. Ωστόσο, από την παρούσα μελέτη δεν κατέστη εφικτή μια πλήρης επισκόπηση του ύψους των δαπανών covid-19 για τα υγειονομικά συστήματα των ευρωπαϊκών χωρών, ούτε επομένως η συγκριτική ποσοτική αντιπαράθεση. Ιδιαίτερα κρίσιμη και πολύπλοκη αποδείχθηκε η πρόκληση της προμήθειας του απαραίτητου βιοιατρικού υλικού, για την αντιμετώπιση της οποίας επιτελέστηκαν σημαντικές αλλαγές και κινητοποίηση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Όσον αφορά συγκεκριμένα για την περίπτωση της Ελλάδας, το ύψος των πραγματοποιημένων δαπανών του ΕΣΥ, τα έτη 2020-2021, υπολογίστηκε σε €870εκ, ποσό που αντιστοιχεί στο 22% του ετήσιου προ-covid Τακτικού Προϋπολογισμού δαπανών του Υπουργείου Υγείας. Η κάλυψή τους προήλθε κατά κύριο λόγο από έκτακτες επιχορηγήσεις μέσω Κρατικού Προϋπολογισμού, ενώ μέρος των δαπανών μισθοδοσίας προσωπικού covid-19 εντάχθηκε σε προγράμματα ΠΔΕ/ΕΣΠΑ. Παράλληλα, πρωτοφανής ήταν η συνεισφορά μέσω Δωρεών, σε χρήμα και είδος, η οποία εκτιμάται σε €150εκ. Συμπεράσματα: Αναφορικά με την περίπτωση της Ελλάδας και σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποιήθηκε, η παρούσα εργασία αποτελεί μια πρώτη προσέγγιση του κόστος της πανδημίας για το ΕΣΥ από την οπτική των δαπανών, καθώς και του ζητήματος χρηματοδότησής τους. Επιχειρεί με τον τρόπο αυτό να συνεισφέρει στον εμπλουτισμό των δεδομένων προς τη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων και πολιτικών. Γενικότερα, από την παρούσα έρευνα συμπεραίνεται ότι, προκειμένου για την αποτελεσματική διαχείριση της πανδημίας, δημιουργήθηκαν αυξημένες και επείγουσες ανάγκες σε προσωπικό, υποδομές και υλικά, με αποτέλεσμα πρόσθετες δαπάνες για τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας. Οι δαπάνες covid-19, αλλά και οι - σε μεγάλο βαθμό κοινές και ταυτόχρονες - χρηματοοικονομικές προκλήσεις, με επίκεντρο την προμήθεια του απαραίτητου ιατροτεχνολογικού υλικού, ανήλθαν σε μεγέθη που δεν ήταν δυνατόν να χρηματοδοτηθούν από τους υφιστάμενους πόρους, ούτε να αντιμετωπιστούν σε εθνικό επίπεδο. Απαίτησαν την πολύπλευρη και ταχεία κινητοποίηση μέτρων, τον συστηματικό συντονισμό και τη στενή συνεργασία, ενώ απέδειξαν στην πράξη την καίρια σημασία της αλληλεγγύης. Οι μηχανισμοί αλληλεγγύης που πυροδοτήθηκαν με την πανδημία αποτελούν παρακαταθήκη για το μέλλον και το έναυσμα για τη θέσπιση από την Ευρωπαϊκή Ένωση πλαισίου χρηματοδότησης, με στόχο την ανάκαμψη και ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας και εν γένει των οικονομιών των κρατών μελών.","Aim: In order for a country to address and limit the spread of covid-19, the role of the national health system was pivotal, while exceptional mobilization was required across a wide range of complex challenges. The aim of this paper was twofold. On the one hand, the investigation of the factors influencing the formation of European countries’ NHS expenses related to covid-19 pandemic, as well as the policies implemented for their financing. On the other hand, to identify the total amount of covid-19 expenses for the Greek NHS, along with their financing mechanisms. Methods: The methodology went through two pillars: The first pillar followed a) a review of the international literature, on healthcare systems covid-19 related expenditure and relevant financing policies and b) data analysis for 11 European countries, through COVID-19 Health System Response Monitor platform of the European Observatory. The second pillar mainly based on the analysis of primary quantitative data, requested by the Greek Ministry of Health. Results: The health systems, in order to cope with the increased and urgent needs for the management of the pandemic, had to take a variety of actions to strengthen their infrastructure/spaces, staff and supplies of medical equipment, creating extraordinary expenses. Expenditure reached levels that could not be financed by current health budgets, requiring additional funding. To cope with that, European countries made adjustments to their payment systems and mobilized mechanisms for their financing. The responses of the countries were mostly common, with differences observed in certain characteristics. In addition, the response of international organizations, mainly WHO and OECD, as well as the European Union, was immediate and substantial, through the issuance of specific recommendations, the establishment of various measures, and the activation of financing mechanisms. The challenge of supplying the necessary biomedical material turned out to be particularly critical and complex to deal with, having mobilized significant changes and actions at national and European levels. EU total amount of approved financing available for the health sector was estimated at €5.5 billion. However, a complete overview of the amount of covid-19 expenses for the European healthcare systems was not achievable through the present study, nor therefore a comparative quantitative comparison. Concerning the Greek NHS, the amount of the incurred expenses was calculated at €870m, an amount that corresponds to 22% of the annual pro-covid State Budget limit for the Ministry of Health. The main source of financing came through extraordinary grants from the State Budget, while part of covid-19 related payroll costs was financed through projects from European programs. On top, a unprecedent amount of funding has been directed to the Ministry of Health through cash and in-kind donations, totaling to €150 million. Conclusions: To the best of our knowledge at the time of the writing, this paper contributes to the limited existing literature related to the cost of the pandemic for the Greek NHS, from the perspective of expenses, and their financing. Moreover, the present study concludes that, in order for the effective management of the pandemic, increased and urgent needs in staff, infrastructure and supplies resulted in additional expenses for the European healthcare systems. Covid-19 expenses, but also the concurrent and common among the countries observed financial challenges - mainly the supply of face masks and other biomedical material - reached levels that could not be addressed at national level or financed by existing resources. They required a rapid mobilization of multifaceted measures, a consistent coordination and close cooperation, highlighting the crucial importance of solidarity. The solidarity mechanisms triggered by the pandemic consist a legacy for the future and further triggered the establishment of an EU funding framework, aiming towards the recovery and resilience of the health systems and the EU economies in general."],"dc:identifier":["uoadl:3233022","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3233022"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η επίδραση της πανδημίας Covid-19 στις δαπάνες και τη χρηματοδότηση των εθνικών συστημάτων υγείας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:19:22Z"}