{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3235826"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3235826","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Αμηχανία–Yπέρβαση–Σιωπή : η διαλεκτική γλώσσας και ύπαρξης στο όψιμο ποιητικό έργο του Νίκου Καρούζου (1979–1991)","abstract":"Στόχος της εργασίας είναι να μελετήσει τους διάφορους αναβαθμούς της σκέψης και της ποιητικής του Καρούζου –με βασικό χρονικό άξονα την όψιμη περίοδο 1979 με 1991– όσον αφορά στις παραμέτρους των γλωσσικών πραγματώσεων και των υπαρκτικών δυνατοτήτων για το υποκείμενο και τα καθέκαστα του κόσμου. Συγκεκριμένα, θεωρούμε ότι η συνολική κοσμοθεωρητική αντίληψη του Καρούζου εδράζεται στο αντιθετικό δίπολο αμηχανία – υπέρβαση. Το δίπολο αυτό στην πρώτη περίοδο του έργου του αφορά την αμηχανία της ύπαρξης μεταφρασμένη ως το υπαρξιακό αδιέξοδο του ποιητικού υποκειμένου στο επίπεδο της ανθρώπινης, χωροχρονικής του υπόστασης με την υπέρβαση να υπαγορεύεται από την καταφυγή του σε μεταφυσικές λύσεις. Αντιθέτως, αυτό που θα εξετάσουμε στο βασικό κορμό της εργασίας αφορά στο δίπολο «αμηχανία – υπέρβαση» στην όψιμη περίοδο του έργου. Με σημείο καμπής την προγραμματική συλλογή Δυνατότητες και Χρήση της Ομιλίας (1979), το λυρικό σύμπαν του Καρούζου μετατρέπεται σε αυτοαναφορικό και αναστοχαστικό και πλέον οι καρουζικοί αφηγητές συνειδητοποιούν τον επιτελεστικό τους ρόλο ως ποιητικά υποκείμενα, καθώς και το ότι η ύπαρξή τους εξαρτάται σε απόλυτο βαθμό από τη γλώσσα, έχουν, δηλαδή, γλωσσική υπόσταση. Ως αποτέλεσμα αυτού του συλλογισμού, η αμηχανία της ύπαρξης από θεματική παράμετρος μεταβολίζεται, τώρα, σε αμηχανία του ίδιου του λεκτικού μηχανισμού και της συνακόλουθης υπαρκτικής δυνατότητας. Από την άλλη, ο πόλος της υπέρβασης στην εξεταζόμενη περίοδο αφορά στις προσπάθειες του ποιητικού υποκειμένου να ξεπεράσει τις πεπερασμένες μορφοποιητικές δυνατότητες της γλώσσας και να αρθρώσει μια νέα πραγματικότητα μέσω της ποίησης. Αυτό το επιτυγχάνει με την διατύπωση γλωσσικών πράξεων, οι οποίες ανασυστήνουν και “ιδρύουν” νέους συσχετισμούς πραγμάτων, ενώ παράλληλα το υποκείμενο ασχολείται με την υλική διάσταση λέξεων και πραγματικότητας, προσπαθώντας να συν-αρθρωθεί σωματικά με αυτήν, υποδεικνύοντας έτσι την άμεση διαπλοκή υποκειμένου κι αντικειμένων, συνείδησης και κόσμου. Τέλος, ο τρίτος πόλος, η σιωπή, θεωρείται ως η κατάληξη και η σύνθεση της διαλεκτικής σύγκρουσης ανάμεσα στα αντίθετα στοιχεία του διπόλου• η σιωπή αίρει τις επιμέρους κρίσεις σχετικά με τις δυνατότητες ή τις α-δυνατότητες του λόγου να υποστασιοποιήσει υποκείμενο και πραγματικότητα. Ως εκ τούτου εγκαθιδρύει μια απόλυτη επικράτεια του μη–λόγου, η οποία ορίζει παράλληλα τον υψηλότερο αναβαθμό της γλώσσας (βλ. δηλώσεις του ποιητή κεφ.4). Το όψιμο έργο διαπραγματεύεται εκτενώς το ζήτημα της σιωπής με διάφορες τροπικότητες, έτσι που θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι ο Καρούζος αναπτύσσει μια «ποιητική της σιωπής».","abstract_html":"Στόχος της εργασίας είναι να μελετήσει τους διάφορους αναβαθμούς της σκέψης και της ποιητικής του Καρούζου –με βασικό χρονικό άξονα την όψιμη περίοδο 1979 με 1991– όσον αφορά στις παραμέτρους των γλωσσικών πραγματώσεων και των υπαρκτικών δυνατοτήτων για το υποκείμενο και τα καθέκαστα του κόσμου. Συγκεκριμένα, θεωρούμε ότι η συνολική κοσμοθεωρητική αντίληψη του Καρούζου εδράζεται στο αντιθετικό δίπολο αμηχανία – υπέρβαση. Το δίπολο αυτό στην πρώτη περίοδο του έργου του αφορά την αμηχανία της ύπαρξης μεταφρασμένη ως το υπαρξιακό αδιέξοδο του ποιητικού υποκειμένου στο επίπεδο της ανθρώπινης, χωροχρονικής του υπόστασης με την υπέρβαση να υπαγορεύεται από την καταφυγή του σε μεταφυσικές λύσεις. Αντιθέτως, αυτό που θα εξετάσουμε στο βασικό κορμό της εργασίας αφορά στο δίπολο «αμηχανία – υπέρβαση» στην όψιμη περίοδο του έργου. Με σημείο καμπής την προγραμματική συλλογή Δυνατότητες και Χρήση της Ομιλίας (1979), το λυρικό σύμπαν του Καρούζου μετατρέπεται σε αυτοαναφορικό και αναστοχαστικό και πλέον οι καρουζικοί αφηγητές συνειδητοποιούν τον επιτελεστικό τους ρόλο ως ποιητικά υποκείμενα, καθώς και το ότι η ύπαρξή τους εξαρτάται σε απόλυτο βαθμό από τη γλώσσα, έχουν, δηλαδή, γλωσσική υπόσταση. Ως αποτέλεσμα αυτού του συλλογισμού, η αμηχανία της ύπαρξης από θεματική παράμετρος μεταβολίζεται, τώρα, σε αμηχανία του ίδιου του λεκτικού μηχανισμού και της συνακόλουθης υπαρκτικής δυνατότητας. Από την άλλη, ο πόλος της υπέρβασης στην εξεταζόμενη περίοδο αφορά στις προσπάθειες του ποιητικού υποκειμένου να ξεπεράσει τις πεπερασμένες μορφοποιητικές δυνατότητες της γλώσσας και να αρθρώσει μια νέα πραγματικότητα μέσω της ποίησης. Αυτό το επιτυγχάνει με την διατύπωση γλωσσικών πράξεων, οι οποίες ανασυστήνουν και “ιδρύουν” νέους συσχετισμούς πραγμάτων, ενώ παράλληλα το υποκείμενο ασχολείται με την υλική διάσταση λέξεων και πραγματικότητας, προσπαθώντας να συν-αρθρωθεί σωματικά με αυτήν, υποδεικνύοντας έτσι την άμεση διαπλοκή υποκειμένου κι αντικειμένων, συνείδησης και κόσμου. Τέλος, ο τρίτος πόλος, η σιωπή, θεωρείται ως η κατάληξη και η σύνθεση της διαλεκτικής σύγκρουσης ανάμεσα στα αντίθετα στοιχεία του διπόλου• η σιωπή αίρει τις επιμέρους κρίσεις σχετικά με τις δυνατότητες ή τις α-δυνατότητες του λόγου να υποστασιοποιήσει υποκείμενο και πραγματικότητα. Ως εκ τούτου εγκαθιδρύει μια απόλυτη επικράτεια του μη–λόγου, η οποία ορίζει παράλληλα τον υψηλότερο αναβαθμό της γλώσσας (βλ. δηλώσεις του ποιητή κεφ.4). Το όψιμο έργο διαπραγματεύεται εκτενώς το ζήτημα της σιωπής με διάφορες τροπικότητες, έτσι που θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι ο Καρούζος αναπτύσσει μια «ποιητική της σιωπής».","abstract_has_math":false,"creators":["Λαμπρόπουλος Ευάγγελος","Lampropoulos Evangelos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T06:19:22Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3235826"],"render_values":[{"text":"uoadl:3235826","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3235826","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3235826","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3235826","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Λαμπρόπουλος Ευάγγελος","Lampropoulos Evangelos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3235826","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3235826"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στόχος της εργασίας είναι να μελετήσει τους διάφορους αναβαθμούς της σκέψης και της ποιητικής του Καρούζου –με βασικό χρονικό άξονα την όψιμη περίοδο 1979 με 1991– όσον αφορά στις παραμέτρους των γλωσσικών πραγματώσεων και των υπαρκτικών δυνατοτήτων για το υποκείμενο και τα καθέκαστα του κόσμου. Συγκεκριμένα, θεωρούμε ότι η συνολική κοσμοθεωρητική αντίληψη του Καρούζου εδράζεται στο αντιθετικό δίπολο αμηχανία – υπέρβαση. Το δίπολο αυτό στην πρώτη περίοδο του έργου του αφορά την αμηχανία της ύπαρξης μεταφρασμένη ως το υπαρξιακό αδιέξοδο του ποιητικού υποκειμένου στο επίπεδο της ανθρώπινης, χωροχρονικής του υπόστασης με την υπέρβαση να υπαγορεύεται από την καταφυγή του σε μεταφυσικές λύσεις. Αντιθέτως, αυτό που θα εξετάσουμε στο βασικό κορμό της εργασίας αφορά στο δίπολο «αμηχανία – υπέρβαση» στην όψιμη περίοδο του έργου. Με σημείο καμπής την προγραμματική συλλογή Δυνατότητες και Χρήση της Ομιλίας (1979), το λυρικό σύμπαν του Καρούζου μετατρέπεται σε αυτοαναφορικό και αναστοχαστικό και πλέον οι καρουζικοί αφηγητές συνειδητοποιούν τον επιτελεστικό τους ρόλο ως ποιητικά υποκείμενα, καθώς και το ότι η ύπαρξή τους εξαρτάται σε απόλυτο βαθμό από τη γλώσσα, έχουν, δηλαδή, γλωσσική υπόσταση. Ως αποτέλεσμα αυτού του συλλογισμού, η αμηχανία της ύπαρξης από θεματική παράμετρος μεταβολίζεται, τώρα, σε αμηχανία του ίδιου του λεκτικού μηχανισμού και της συνακόλουθης υπαρκτικής δυνατότητας. Από την άλλη, ο πόλος της υπέρβασης στην εξεταζόμενη περίοδο αφορά στις προσπάθειες του ποιητικού υποκειμένου να ξεπεράσει τις πεπερασμένες μορφοποιητικές δυνατότητες της γλώσσας και να αρθρώσει μια νέα πραγματικότητα μέσω της ποίησης. Αυτό το επιτυγχάνει με την διατύπωση γλωσσικών πράξεων, οι οποίες ανασυστήνουν και “ιδρύουν” νέους συσχετισμούς πραγμάτων, ενώ παράλληλα το υποκείμενο ασχολείται με την υλική διάσταση λέξεων και πραγματικότητας, προσπαθώντας να συν-αρθρωθεί σωματικά με αυτήν, υποδεικνύοντας έτσι την άμεση διαπλοκή υποκειμένου κι αντικειμένων, συνείδησης και κόσμου. Τέλος, ο τρίτος πόλος, η σιωπή, θεωρείται ως η κατάληξη και η σύνθεση της διαλεκτικής σύγκρουσης ανάμεσα στα αντίθετα στοιχεία του διπόλου• η σιωπή αίρει τις επιμέρους κρίσεις σχετικά με τις δυνατότητες ή τις α-δυνατότητες του λόγου να υποστασιοποιήσει υποκείμενο και πραγματικότητα. Ως εκ τούτου εγκαθιδρύει μια απόλυτη επικράτεια του μη–λόγου, η οποία ορίζει παράλληλα τον υψηλότερο αναβαθμό της γλώσσας (βλ. δηλώσεις του ποιητή κεφ.4). Το όψιμο έργο διαπραγματεύεται εκτενώς το ζήτημα της σιωπής με διάφορες τροπικότητες, έτσι που θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι ο Καρούζος αναπτύσσει μια «ποιητική της σιωπής».","The main purpose of the thesis is to study and discover the various stages of thought and expression in the late poetic work of Nikos Karouzos concerning the factor of poetic utterances and the ability for the creative subject and the objects of the fictional world to exist. In general, we take as our starting point that the whole philosophical perception of Nikos Karouzos is based on the contradictory form of \"oscillation and transgression\". In the early poetic work of Karouzos, this \"oscillation\" is interpreted as the existential dread of the subject as a human being in a speficif historic spacetime. On the other hand, the \"trangression\" has to do with supernatural solutions, such as the christian religion. In the main part of the thesis, we study the above shape \"oscillation - transgression\" in the late work of Karouzos. From 1979 and on, the poetic universe is transformed into an extensively self-referential universe, the subject is being recognized as merely performative, fully depending on the language it uses. As a result of it, the \"existential oscillation\" is now considered to be the oscillation of the poetic utterance itself. The \"transgression\" considers the attempts of the creative subject to transgress the finite abilities of the language to create a new world, using various speech acts throughout its poems. These speech acts aim to construct new meanings by inventing new (metaphorical) connections between the things of the figurative poetic world. In the same time, the subject is interested about the materiality of the words and the fictional world as a whole and tries to connect in a physical, bodily way with it, indicating the immediate connection between the creative subject and the objective, artistic world. At last, \"silence\" is considered to be the synthesis of the antithesis above (\"oscillation - transgression\") by establishing a narrative \"territory\" of the absence of enunciations."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Αμηχανία–Yπέρβαση–Σιωπή : η διαλεκτική γλώσσας και ύπαρξης στο όψιμο ποιητικό έργο του Νίκου Καρούζου (1979–1991)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Λαμπρόπουλος Ευάγγελος","Lampropoulos Evangelos"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Στόχος της εργασίας είναι να μελετήσει τους διάφορους αναβαθμούς της σκέψης και της ποιητικής του Καρούζου –με βασικό χρονικό άξονα την όψιμη περίοδο 1979 με 1991– όσον αφορά στις παραμέτρους των γλωσσικών πραγματώσεων και των υπαρκτικών δυνατοτήτων για το υποκείμενο και τα καθέκαστα του κόσμου. Συγκεκριμένα, θεωρούμε ότι η συνολική κοσμοθεωρητική αντίληψη του Καρούζου εδράζεται στο αντιθετικό δίπολο αμηχανία – υπέρβαση. Το δίπολο αυτό στην πρώτη περίοδο του έργου του αφορά την αμηχανία της ύπαρξης μεταφρασμένη ως το υπαρξιακό αδιέξοδο του ποιητικού υποκειμένου στο επίπεδο της ανθρώπινης, χωροχρονικής του υπόστασης με την υπέρβαση να υπαγορεύεται από την καταφυγή του σε μεταφυσικές λύσεις. Αντιθέτως, αυτό που θα εξετάσουμε στο βασικό κορμό της εργασίας αφορά στο δίπολο «αμηχανία – υπέρβαση» στην όψιμη περίοδο του έργου. Με σημείο καμπής την προγραμματική συλλογή Δυνατότητες και Χρήση της Ομιλίας (1979), το λυρικό σύμπαν του Καρούζου μετατρέπεται σε αυτοαναφορικό και αναστοχαστικό και πλέον οι καρουζικοί αφηγητές συνειδητοποιούν τον επιτελεστικό τους ρόλο ως ποιητικά υποκείμενα, καθώς και το ότι η ύπαρξή τους εξαρτάται σε απόλυτο βαθμό από τη γλώσσα, έχουν, δηλαδή, γλωσσική υπόσταση. Ως αποτέλεσμα αυτού του συλλογισμού, η αμηχανία της ύπαρξης από θεματική παράμετρος μεταβολίζεται, τώρα, σε αμηχανία του ίδιου του λεκτικού μηχανισμού και της συνακόλουθης υπαρκτικής δυνατότητας. Από την άλλη, ο πόλος της υπέρβασης στην εξεταζόμενη περίοδο αφορά στις προσπάθειες του ποιητικού υποκειμένου να ξεπεράσει τις πεπερασμένες μορφοποιητικές δυνατότητες της γλώσσας και να αρθρώσει μια νέα πραγματικότητα μέσω της ποίησης. Αυτό το επιτυγχάνει με την διατύπωση γλωσσικών πράξεων, οι οποίες ανασυστήνουν και “ιδρύουν” νέους συσχετισμούς πραγμάτων, ενώ παράλληλα το υποκείμενο ασχολείται με την υλική διάσταση λέξεων και πραγματικότητας, προσπαθώντας να συν-αρθρωθεί σωματικά με αυτήν, υποδεικνύοντας έτσι την άμεση διαπλοκή υποκειμένου κι αντικειμένων, συνείδησης και κόσμου. Τέλος, ο τρίτος πόλος, η σιωπή, θεωρείται ως η κατάληξη και η σύνθεση της διαλεκτικής σύγκρουσης ανάμεσα στα αντίθετα στοιχεία του διπόλου• η σιωπή αίρει τις επιμέρους κρίσεις σχετικά με τις δυνατότητες ή τις α-δυνατότητες του λόγου να υποστασιοποιήσει υποκείμενο και πραγματικότητα. Ως εκ τούτου εγκαθιδρύει μια απόλυτη επικράτεια του μη–λόγου, η οποία ορίζει παράλληλα τον υψηλότερο αναβαθμό της γλώσσας (βλ. δηλώσεις του ποιητή κεφ.4). Το όψιμο έργο διαπραγματεύεται εκτενώς το ζήτημα της σιωπής με διάφορες τροπικότητες, έτσι που θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι ο Καρούζος αναπτύσσει μια «ποιητική της σιωπής».","The main purpose of the thesis is to study and discover the various stages of thought and expression in the late poetic work of Nikos Karouzos concerning the factor of poetic utterances and the ability for the creative subject and the objects of the fictional world to exist. In general, we take as our starting point that the whole philosophical perception of Nikos Karouzos is based on the contradictory form of \"oscillation and transgression\". In the early poetic work of Karouzos, this \"oscillation\" is interpreted as the existential dread of the subject as a human being in a speficif historic spacetime. On the other hand, the \"trangression\" has to do with supernatural solutions, such as the christian religion. In the main part of the thesis, we study the above shape \"oscillation - transgression\" in the late work of Karouzos. From 1979 and on, the poetic universe is transformed into an extensively self-referential universe, the subject is being recognized as merely performative, fully depending on the language it uses. As a result of it, the \"existential oscillation\" is now considered to be the oscillation of the poetic utterance itself. The \"transgression\" considers the attempts of the creative subject to transgress the finite abilities of the language to create a new world, using various speech acts throughout its poems. These speech acts aim to construct new meanings by inventing new (metaphorical) connections between the things of the figurative poetic world. In the same time, the subject is interested about the materiality of the words and the fictional world as a whole and tries to connect in a physical, bodily way with it, indicating the immediate connection between the creative subject and the objective, artistic world. At last, \"silence\" is considered to be the synthesis of the antithesis above (\"oscillation - transgression\") by establishing a narrative \"territory\" of the absence of enunciations."],"dc:identifier":["uoadl:3235826","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3235826"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Αμηχανία–Yπέρβαση–Σιωπή : η διαλεκτική γλώσσας και ύπαρξης στο όψιμο ποιητικό έργο του Νίκου Καρούζου (1979–1991)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:19:22Z"}