{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3249426"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3249426","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η ρητορική της αυτοπαρουσίασης στο ιστορικό έργο του Βελλήιου Πατέρκουλου","abstract":"Με την παρούσα μελέτη προτείνεται μια συστηματική ερμηνευτική προσέγγιση του ιστορικού έργου του Βελλήιου Πατέρκουλου μέσω της ανάδειξης συγκεκριμένων λεξιλογικών, υφολογικών και αφηγηματικών επιλογών οι οποίες συνοψίζουν αυτό που μπορεί να αποδοθεί ως «ρητορική της αυτοπαρουσίασης». Εκκινώντας από την βάσιμη υπόθεση περί της ειδολογικής συγγένειας του ιστοριογραφικού είδους με αυτό της ρητορείας, επιχειρώ να αποδείξω ότι ο Βελλήιος κατασκευάζει την δική του συγγραφική ταυτότητα επί τη βάσει της σύνδεσης της αφηγηματικής του persona με την ενισχυμένη προβολή ενός κυρίαρχου ρητορικού «εγώ». Ύστερα από την πολύτιμη συμβολή του Woodman στην θεμελίωση του ρητορικού υποβάθρου που συνέχει την ιστορική αφήγηση του Βελλήιου, η διερεύνηση του βαθμού της λογοτεχνικής αυτοσυνειδησίας του συγγραφέα αποτελεί desideratum για την σχετική με το έργο του ιστορικού έρευνα. Ως εκ τούτου, κρίθηκε σκόπιμο να διαρθρωθεί η παρούσα μελέτη με βάση τρεις δομικούς άξονες οι οποίοι αντιστοιχούν στα επιμέρους κεφάλαια που συγκροτούν τον πυρήνα της. Στο πρώτο κεφάλαιο εξετάζονται οι παρεκβάσεις του έργου στις οποίες ο Βελλήιος διατρέχει ειδικά την προγενέστερη αρχαιοελληνική και ρωμαϊκή λογοτεχνική παράδοση, ενώ ξεχωριστή αναφορά γίνεται στον θεωρητικό προβληματισμό που αναπτύσσεται εντός του έργου για την εξέλιξη των λογοτεχνικών ειδών και για τους επιφανέστερους εκπροσώπους τους. Πιο συγκεκριμένα, αποτιμάται ο βαθμός επίδρασης του κικερώνειου θεωρητικού στοχασμού στην ανάπτυξη της ιστορικής αφήγησης του Βελλήιου, και κατ’ επέκταση στην συγκρότηση της συγγραφικής του ταυτότητας. Παράλληλα, η πραγμάτευση του φαινομένου της aemulatio σε ιστοριογραφικά συμφραζόμενα χρησιμεύει ως ερμηνευτικό εργαλείο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο Βελλήιος αφενός πραγματεύεται εκ νέου την προγενέστερη λογοτεχνική παράδοση (έπος, τραγωδία, κωμωδία, ρητορεία, ιστοριογραφία, φιλοσοφία, σάτιρα), αφετέρου διαλέγεται με το λογοτεχνικό και πνευματικό περιβάλλον της εποχής του, η διαμόρφωση του οποίου επηρεάζεται από την κυριαρχία της ρητορικής θεωρίας στους χώρους διδασκαλίας. Στο δεύτερο και εκτενέστερο μέρος διερευνώνται οι μεταλογοτεχνικές δηλώσεις του ιστορικού ως ρητορικοί μηχανισμοί για την ανάδειξη της ιδιαίτερης σχέσης του συγγραφικού υποκειμένου με το έργο του. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στις επίμονες αναφορές του Βελλήιου σε έννοιες που ανακαλούν την ειδολογική ταυτότητα του έργου και λειτουργούν ως άξονες οργάνωσης της ιστορικής αφήγησης [breuitas, festinatio, transcursus, forma, ordo, (iustum) opus]. Υποστηρίζεται ότι η συνεχής δικαιολόγηση των αφηγηματικών επιλογών του ιστορικού λειτουργεί προς όφελος της αυτοπροβολής του, ενώ προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται ότι συνεπικουρεί και η κυρίαρχη αίσθηση οπτικοποίησης των γεγονότων τα οποία παρουσιάζονται στην ιστορική αφήγηση. Επιπλέον, διερευνάται η προσεκτική χρήση όρων με ρητορική λειτουργία (locus, imago), οι οποίοι θέτουν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του Ρωμαίου ιστορικού την έννοια της memoria, μέσω της οποίας επιχειρεί και ο ίδιος να καθιερωθεί στο ιστοριογραφικό είδος. Το τρίτο και τελευταίο μέρος της παρούσας εργασίας αφιερώνεται στην εξέταση των αποστροφών του Βελλήιου προς τον αποδέκτη του έργου, τον Μ. Βινίκιο. Επιδιώκω να καταδείξω ότι η συχνότητα στην χρήση του υφολογικού μέσου της αποστροφής συντελεί στην ενίσχυση της παρουσίας του Βελλήιου μέσω της αφηγηματικής persona που ελέγχει την ροή της ιστορικής αφήγησης. Η αποστροφή εισάγει το πρόσωπο του Βινίκιου στην αφήγηση του Βελλήιου και επισφραγίζει το ρητορικό αποτέλεσμα στο οποίο προσβλέπει ο ιστορικός, το οποίο αφορά ειδικά στο πλαίσιο επικοινωνίας που δημιουργείται ανάμεσα στον Βελλήιο ως πομπό και τον Βινίκιο ως αποδέκτη. Με άλλα λόγια, διευκρινίζεται ότι η αποστροφή εξυπηρετεί την προβολή της σχέσης Βελλήιου-Βινίκιου εντός του έργου και προσανατολίζει την προσοχή του αναγνώστη στην κυρίαρχη αφηγηματική φωνή, η οποία ταυτίζεται με τον ίδιο τον συγγραφέα της επιτομής. Τα θεμελιώδη ερωτήματα που διαμορφώνουν το μεθοδολογικό πλαίσιο της ανάλυσης είναι τα εξής: α. πώς το ιστορικό έργο του Βελλήιου αλληλεπιδρά με το λογοτεχνικό και, ευρύτερα, πολιτισμικό περιβάλλον της Ρώμης των πρώιμων αυτοκρατορικών χρόνων; β. ποιες λογοτεχνικές τεχνικές και ποιες υφολογικές επιλογές λειτουργούν ως ρητορικοί μηχανισμοί για την ανάδειξη της συγγραφικής δυναμικής του ιστορικού, άρα και ως συντελεστές του λογοτεχνικού αυτοπροσδιορισμού του;","abstract_html":"Με την παρούσα μελέτη προτείνεται μια συστηματική ερμηνευτική προσέγγιση του ιστορικού έργου του Βελλήιου Πατέρκουλου μέσω της ανάδειξης συγκεκριμένων λεξιλογικών, υφολογικών και αφηγηματικών επιλογών οι οποίες συνοψίζουν αυτό που μπορεί να αποδοθεί ως «ρητορική της αυτοπαρουσίασης». Εκκινώντας από την βάσιμη υπόθεση περί της ειδολογικής συγγένειας του ιστοριογραφικού είδους με αυτό της ρητορείας, επιχειρώ να αποδείξω ότι ο Βελλήιος κατασκευάζει την δική του συγγραφική ταυτότητα επί τη βάσει της σύνδεσης της αφηγηματικής του persona με την ενισχυμένη προβολή ενός κυρίαρχου ρητορικού «εγώ». Ύστερα από την πολύτιμη συμβολή του Woodman στην θεμελίωση του ρητορικού υποβάθρου που συνέχει την ιστορική αφήγηση του Βελλήιου, η διερεύνηση του βαθμού της λογοτεχνικής αυτοσυνειδησίας του συγγραφέα αποτελεί desideratum για την σχετική με το έργο του ιστορικού έρευνα. Ως εκ τούτου, κρίθηκε σκόπιμο να διαρθρωθεί η παρούσα μελέτη με βάση τρεις δομικούς άξονες οι οποίοι αντιστοιχούν στα επιμέρους κεφάλαια που συγκροτούν τον πυρήνα της. Στο πρώτο κεφάλαιο εξετάζονται οι παρεκβάσεις του έργου στις οποίες ο Βελλήιος διατρέχει ειδικά την προγενέστερη αρχαιοελληνική και ρωμαϊκή λογοτεχνική παράδοση, ενώ ξεχωριστή αναφορά γίνεται στον θεωρητικό προβληματισμό που αναπτύσσεται εντός του έργου για την εξέλιξη των λογοτεχνικών ειδών και για τους επιφανέστερους εκπροσώπους τους. Πιο συγκεκριμένα, αποτιμάται ο βαθμός επίδρασης του κικερώνειου θεωρητικού στοχασμού στην ανάπτυξη της ιστορικής αφήγησης του Βελλήιου, και κατ’ επέκταση στην συγκρότηση της συγγραφικής του ταυτότητας. Παράλληλα, η πραγμάτευση του φαινομένου της aemulatio σε ιστοριογραφικά συμφραζόμενα χρησιμεύει ως ερμηνευτικό εργαλείο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο Βελλήιος αφενός πραγματεύεται εκ νέου την προγενέστερη λογοτεχνική παράδοση (έπος, τραγωδία, κωμωδία, ρητορεία, ιστοριογραφία, φιλοσοφία, σάτιρα), αφετέρου διαλέγεται με το λογοτεχνικό και πνευματικό περιβάλλον της εποχής του, η διαμόρφωση του οποίου επηρεάζεται από την κυριαρχία της ρητορικής θεωρίας στους χώρους διδασκαλίας. Στο δεύτερο και εκτενέστερο μέρος διερευνώνται οι μεταλογοτεχνικές δηλώσεις του ιστορικού ως ρητορικοί μηχανισμοί για την ανάδειξη της ιδιαίτερης σχέσης του συγγραφικού υποκειμένου με το έργο του. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στις επίμονες αναφορές του Βελλήιου σε έννοιες που ανακαλούν την ειδολογική ταυτότητα του έργου και λειτουργούν ως άξονες οργάνωσης της ιστορικής αφήγησης [breuitas, festinatio, transcursus, forma, ordo, (iustum) opus]. Υποστηρίζεται ότι η συνεχής δικαιολόγηση των αφηγηματικών επιλογών του ιστορικού λειτουργεί προς όφελος της αυτοπροβολής του, ενώ προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται ότι συνεπικουρεί και η κυρίαρχη αίσθηση οπτικοποίησης των γεγονότων τα οποία παρουσιάζονται στην ιστορική αφήγηση. Επιπλέον, διερευνάται η προσεκτική χρήση όρων με ρητορική λειτουργία (locus, imago), οι οποίοι θέτουν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του Ρωμαίου ιστορικού την έννοια της memoria, μέσω της οποίας επιχειρεί και ο ίδιος να καθιερωθεί στο ιστοριογραφικό είδος. Το τρίτο και τελευταίο μέρος της παρούσας εργασίας αφιερώνεται στην εξέταση των αποστροφών του Βελλήιου προς τον αποδέκτη του έργου, τον Μ. Βινίκιο. Επιδιώκω να καταδείξω ότι η συχνότητα στην χρήση του υφολογικού μέσου της αποστροφής συντελεί στην ενίσχυση της παρουσίας του Βελλήιου μέσω της αφηγηματικής persona που ελέγχει την ροή της ιστορικής αφήγησης. Η αποστροφή εισάγει το πρόσωπο του Βινίκιου στην αφήγηση του Βελλήιου και επισφραγίζει το ρητορικό αποτέλεσμα στο οποίο προσβλέπει ο ιστορικός, το οποίο αφορά ειδικά στο πλαίσιο επικοινωνίας που δημιουργείται ανάμεσα στον Βελλήιο ως πομπό και τον Βινίκιο ως αποδέκτη. Με άλλα λόγια, διευκρινίζεται ότι η αποστροφή εξυπηρετεί την προβολή της σχέσης Βελλήιου-Βινίκιου εντός του έργου και προσανατολίζει την προσοχή του αναγνώστη στην κυρίαρχη αφηγηματική φωνή, η οποία ταυτίζεται με τον ίδιο τον συγγραφέα της επιτομής. Τα θεμελιώδη ερωτήματα που διαμορφώνουν το μεθοδολογικό πλαίσιο της ανάλυσης είναι τα εξής: α. πώς το ιστορικό έργο του Βελλήιου αλληλεπιδρά με το λογοτεχνικό και, ευρύτερα, πολιτισμικό περιβάλλον της Ρώμης των πρώιμων αυτοκρατορικών χρόνων; β. ποιες λογοτεχνικές τεχνικές και ποιες υφολογικές επιλογές λειτουργούν ως ρητορικοί μηχανισμοί για την ανάδειξη της συγγραφικής δυναμικής του ιστορικού, άρα και ως συντελεστές του λογοτεχνικού αυτοπροσδιορισμού του;","abstract_has_math":false,"creators":["Αδάμ Ευάγγελος","Adam Evangelos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T06:20:18Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek","English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3249426"],"render_values":[{"text":"uoadl:3249426","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3249426","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3249426","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3249426","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Αδάμ Ευάγγελος","Adam Evangelos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek","English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3249426","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3249426"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Με την παρούσα μελέτη προτείνεται μια συστηματική ερμηνευτική προσέγγιση του ιστορικού έργου του Βελλήιου Πατέρκουλου μέσω της ανάδειξης συγκεκριμένων λεξιλογικών, υφολογικών και αφηγηματικών επιλογών οι οποίες συνοψίζουν αυτό που μπορεί να αποδοθεί ως «ρητορική της αυτοπαρουσίασης». Εκκινώντας από την βάσιμη υπόθεση περί της ειδολογικής συγγένειας του ιστοριογραφικού είδους με αυτό της ρητορείας, επιχειρώ να αποδείξω ότι ο Βελλήιος κατασκευάζει την δική του συγγραφική ταυτότητα επί τη βάσει της σύνδεσης της αφηγηματικής του persona με την ενισχυμένη προβολή ενός κυρίαρχου ρητορικού «εγώ». Ύστερα από την πολύτιμη συμβολή του Woodman στην θεμελίωση του ρητορικού υποβάθρου που συνέχει την ιστορική αφήγηση του Βελλήιου, η διερεύνηση του βαθμού της λογοτεχνικής αυτοσυνειδησίας του συγγραφέα αποτελεί desideratum για την σχετική με το έργο του ιστορικού έρευνα. Ως εκ τούτου, κρίθηκε σκόπιμο να διαρθρωθεί η παρούσα μελέτη με βάση τρεις δομικούς άξονες οι οποίοι αντιστοιχούν στα επιμέρους κεφάλαια που συγκροτούν τον πυρήνα της. Στο πρώτο κεφάλαιο εξετάζονται οι παρεκβάσεις του έργου στις οποίες ο Βελλήιος διατρέχει ειδικά την προγενέστερη αρχαιοελληνική και ρωμαϊκή λογοτεχνική παράδοση, ενώ ξεχωριστή αναφορά γίνεται στον θεωρητικό προβληματισμό που αναπτύσσεται εντός του έργου για την εξέλιξη των λογοτεχνικών ειδών και για τους επιφανέστερους εκπροσώπους τους. Πιο συγκεκριμένα, αποτιμάται ο βαθμός επίδρασης του κικερώνειου θεωρητικού στοχασμού στην ανάπτυξη της ιστορικής αφήγησης του Βελλήιου, και κατ’ επέκταση στην συγκρότηση της συγγραφικής του ταυτότητας. Παράλληλα, η πραγμάτευση του φαινομένου της aemulatio σε ιστοριογραφικά συμφραζόμενα χρησιμεύει ως ερμηνευτικό εργαλείο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο Βελλήιος αφενός πραγματεύεται εκ νέου την προγενέστερη λογοτεχνική παράδοση (έπος, τραγωδία, κωμωδία, ρητορεία, ιστοριογραφία, φιλοσοφία, σάτιρα), αφετέρου διαλέγεται με το λογοτεχνικό και πνευματικό περιβάλλον της εποχής του, η διαμόρφωση του οποίου επηρεάζεται από την κυριαρχία της ρητορικής θεωρίας στους χώρους διδασκαλίας. Στο δεύτερο και εκτενέστερο μέρος διερευνώνται οι μεταλογοτεχνικές δηλώσεις του ιστορικού ως ρητορικοί μηχανισμοί για την ανάδειξη της ιδιαίτερης σχέσης του συγγραφικού υποκειμένου με το έργο του. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στις επίμονες αναφορές του Βελλήιου σε έννοιες που ανακαλούν την ειδολογική ταυτότητα του έργου και λειτουργούν ως άξονες οργάνωσης της ιστορικής αφήγησης [breuitas, festinatio, transcursus, forma, ordo, (iustum) opus]. Υποστηρίζεται ότι η συνεχής δικαιολόγηση των αφηγηματικών επιλογών του ιστορικού λειτουργεί προς όφελος της αυτοπροβολής του, ενώ προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται ότι συνεπικουρεί και η κυρίαρχη αίσθηση οπτικοποίησης των γεγονότων τα οποία παρουσιάζονται στην ιστορική αφήγηση. Επιπλέον, διερευνάται η προσεκτική χρήση όρων με ρητορική λειτουργία (locus, imago), οι οποίοι θέτουν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του Ρωμαίου ιστορικού την έννοια της memoria, μέσω της οποίας επιχειρεί και ο ίδιος να καθιερωθεί στο ιστοριογραφικό είδος. Το τρίτο και τελευταίο μέρος της παρούσας εργασίας αφιερώνεται στην εξέταση των αποστροφών του Βελλήιου προς τον αποδέκτη του έργου, τον Μ. Βινίκιο. Επιδιώκω να καταδείξω ότι η συχνότητα στην χρήση του υφολογικού μέσου της αποστροφής συντελεί στην ενίσχυση της παρουσίας του Βελλήιου μέσω της αφηγηματικής persona που ελέγχει την ροή της ιστορικής αφήγησης. Η αποστροφή εισάγει το πρόσωπο του Βινίκιου στην αφήγηση του Βελλήιου και επισφραγίζει το ρητορικό αποτέλεσμα στο οποίο προσβλέπει ο ιστορικός, το οποίο αφορά ειδικά στο πλαίσιο επικοινωνίας που δημιουργείται ανάμεσα στον Βελλήιο ως πομπό και τον Βινίκιο ως αποδέκτη. Με άλλα λόγια, διευκρινίζεται ότι η αποστροφή εξυπηρετεί την προβολή της σχέσης Βελλήιου-Βινίκιου εντός του έργου και προσανατολίζει την προσοχή του αναγνώστη στην κυρίαρχη αφηγηματική φωνή, η οποία ταυτίζεται με τον ίδιο τον συγγραφέα της επιτομής. Τα θεμελιώδη ερωτήματα που διαμορφώνουν το μεθοδολογικό πλαίσιο της ανάλυσης είναι τα εξής: α. πώς το ιστορικό έργο του Βελλήιου αλληλεπιδρά με το λογοτεχνικό και, ευρύτερα, πολιτισμικό περιβάλλον της Ρώμης των πρώιμων αυτοκρατορικών χρόνων; β. ποιες λογοτεχνικές τεχνικές και ποιες υφολογικές επιλογές λειτουργούν ως ρητορικοί μηχανισμοί για την ανάδειξη της συγγραφικής δυναμικής του ιστορικού, άρα και ως συντελεστές του λογοτεχνικού αυτοπροσδιορισμού του;","The principal aim of this study is to fill the void in the study of the Tiberian historian Velleius Paterculus by providing a comprehensive account of the rhetorical nature of Velleius’ historical narrative. Velleius Paterculus has not been among Roman historians much favored by scholarship, and a study of this magnitude has not been hitherto attempted in the field of classical studies. In recent years, one brief article by Eleni Peraki-Kyriakidou represents the only known effort in Greek language towards appreciating the historical work of Velleius, which nonetheless seems to limit itself to the treatment of one thematic pattern of Velleius’ opus, i.e. the death narratives throughout the historical work. The present study purports to contribute to the interpretation of Velleius’ historical work by illustrating how the careful application of certain vocabulary selection, stylistic devices and narrative choices effectively brings about what I may call ‘rhetoric of self-presentation’. Building upon the reasonable assumption of the generic affinity between historiography and oratory, I argue that Velleius constructs a distinct authorial identity by establishing a dominant rhetorical ‘I’ at the core of his narrative persona. Following Woodman’s valuable contribution to the rhetorical background of Velleius’ historical narrative, the exploration of the extent to which Velleius’ literary self-consciousness is a primary force in reading this historical work has remained a desideratum in the area of Velleian studies. The present study seeks to explore this issue as concisely as possible. The discussion spreads across three chapters in total, which constitute the core of my research. In the first chapter, I propose to examine the literary excursus of Velleius’ work which traverse through the ancient Greek and Latin literary tradition. Special emphasis will be placed on Velleius’ theoretical discussion of the development of literary genres and of the eminent representatives of each genre. More specifically, I propose to assess the degree of the influence of the Ciceronian rhetorical theory on the development of Velleius’ narrative, and, by extension, on the forging of his own authorial identity. Along parallel lines, the treatment of the concept of aemulatio in a historical context will serve as an interpretive tool for the better understanding of the way in which Velleius re-contextualises the past literary tradition and interacts with the literary and cultural environment of his own era. In order to accomplish the latter, Velleius relies firmly on rhetorical theory. My primary goal has been to gather all the explicit metaliterary references in Velleius’ narrative and to examine them as rhetorical devices intended to illustrate the distinct relationship between the authorial self and the opus itself. This is accomplished in the second chapter of the proposed study. I center on Velleius’ striking employment of recurring terminology which conveys the generic orientation of the historical work. As I make clear, rhetorical terminology [e.g. breuitas, festinatio, transcursus, forma, ordo, (iustum) opus] determines the narrative structure of the work. I further argue that Velleius’ primary concern over the justification of his narrative choices underscores authorial self-presentation, and that the prevailing notion of narrative visualisation points to the same direction. In this context, I pay close attention to the dynamics of carefully and consciously selected rhetorical terms that draw readers’ attention to the semantic spectrum of memoria, through which Velleius seeks to establish himself as a Roman historian. Velleius’ frequent use of apostrophe as a form of direct address to Marcus Vinicius, the dedicatee of the historical work is examined in the final chapter of this thesis. I aim to make clear that the frequency and prominence of the apostrophe as a stylistic device throughout the work tellingly confirms and enhances the presence of the constructed rhetorical ‘I’, which reflects Velleius’ role as a sophisticated transmitter. Significantly, Velleius’ recourse to apostrophe highlights the author-addressee relationship, thus contributing to the historian’s desired rhetorical effectiveness."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η ρητορική της αυτοπαρουσίασης στο ιστορικό έργο του Βελλήιου Πατέρκουλου"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Αδάμ Ευάγγελος","Adam Evangelos"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Με την παρούσα μελέτη προτείνεται μια συστηματική ερμηνευτική προσέγγιση του ιστορικού έργου του Βελλήιου Πατέρκουλου μέσω της ανάδειξης συγκεκριμένων λεξιλογικών, υφολογικών και αφηγηματικών επιλογών οι οποίες συνοψίζουν αυτό που μπορεί να αποδοθεί ως «ρητορική της αυτοπαρουσίασης». Εκκινώντας από την βάσιμη υπόθεση περί της ειδολογικής συγγένειας του ιστοριογραφικού είδους με αυτό της ρητορείας, επιχειρώ να αποδείξω ότι ο Βελλήιος κατασκευάζει την δική του συγγραφική ταυτότητα επί τη βάσει της σύνδεσης της αφηγηματικής του persona με την ενισχυμένη προβολή ενός κυρίαρχου ρητορικού «εγώ». Ύστερα από την πολύτιμη συμβολή του Woodman στην θεμελίωση του ρητορικού υποβάθρου που συνέχει την ιστορική αφήγηση του Βελλήιου, η διερεύνηση του βαθμού της λογοτεχνικής αυτοσυνειδησίας του συγγραφέα αποτελεί desideratum για την σχετική με το έργο του ιστορικού έρευνα. Ως εκ τούτου, κρίθηκε σκόπιμο να διαρθρωθεί η παρούσα μελέτη με βάση τρεις δομικούς άξονες οι οποίοι αντιστοιχούν στα επιμέρους κεφάλαια που συγκροτούν τον πυρήνα της. Στο πρώτο κεφάλαιο εξετάζονται οι παρεκβάσεις του έργου στις οποίες ο Βελλήιος διατρέχει ειδικά την προγενέστερη αρχαιοελληνική και ρωμαϊκή λογοτεχνική παράδοση, ενώ ξεχωριστή αναφορά γίνεται στον θεωρητικό προβληματισμό που αναπτύσσεται εντός του έργου για την εξέλιξη των λογοτεχνικών ειδών και για τους επιφανέστερους εκπροσώπους τους. Πιο συγκεκριμένα, αποτιμάται ο βαθμός επίδρασης του κικερώνειου θεωρητικού στοχασμού στην ανάπτυξη της ιστορικής αφήγησης του Βελλήιου, και κατ’ επέκταση στην συγκρότηση της συγγραφικής του ταυτότητας. Παράλληλα, η πραγμάτευση του φαινομένου της aemulatio σε ιστοριογραφικά συμφραζόμενα χρησιμεύει ως ερμηνευτικό εργαλείο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο Βελλήιος αφενός πραγματεύεται εκ νέου την προγενέστερη λογοτεχνική παράδοση (έπος, τραγωδία, κωμωδία, ρητορεία, ιστοριογραφία, φιλοσοφία, σάτιρα), αφετέρου διαλέγεται με το λογοτεχνικό και πνευματικό περιβάλλον της εποχής του, η διαμόρφωση του οποίου επηρεάζεται από την κυριαρχία της ρητορικής θεωρίας στους χώρους διδασκαλίας. Στο δεύτερο και εκτενέστερο μέρος διερευνώνται οι μεταλογοτεχνικές δηλώσεις του ιστορικού ως ρητορικοί μηχανισμοί για την ανάδειξη της ιδιαίτερης σχέσης του συγγραφικού υποκειμένου με το έργο του. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στις επίμονες αναφορές του Βελλήιου σε έννοιες που ανακαλούν την ειδολογική ταυτότητα του έργου και λειτουργούν ως άξονες οργάνωσης της ιστορικής αφήγησης [breuitas, festinatio, transcursus, forma, ordo, (iustum) opus]. Υποστηρίζεται ότι η συνεχής δικαιολόγηση των αφηγηματικών επιλογών του ιστορικού λειτουργεί προς όφελος της αυτοπροβολής του, ενώ προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται ότι συνεπικουρεί και η κυρίαρχη αίσθηση οπτικοποίησης των γεγονότων τα οποία παρουσιάζονται στην ιστορική αφήγηση. Επιπλέον, διερευνάται η προσεκτική χρήση όρων με ρητορική λειτουργία (locus, imago), οι οποίοι θέτουν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του Ρωμαίου ιστορικού την έννοια της memoria, μέσω της οποίας επιχειρεί και ο ίδιος να καθιερωθεί στο ιστοριογραφικό είδος. Το τρίτο και τελευταίο μέρος της παρούσας εργασίας αφιερώνεται στην εξέταση των αποστροφών του Βελλήιου προς τον αποδέκτη του έργου, τον Μ. Βινίκιο. Επιδιώκω να καταδείξω ότι η συχνότητα στην χρήση του υφολογικού μέσου της αποστροφής συντελεί στην ενίσχυση της παρουσίας του Βελλήιου μέσω της αφηγηματικής persona που ελέγχει την ροή της ιστορικής αφήγησης. Η αποστροφή εισάγει το πρόσωπο του Βινίκιου στην αφήγηση του Βελλήιου και επισφραγίζει το ρητορικό αποτέλεσμα στο οποίο προσβλέπει ο ιστορικός, το οποίο αφορά ειδικά στο πλαίσιο επικοινωνίας που δημιουργείται ανάμεσα στον Βελλήιο ως πομπό και τον Βινίκιο ως αποδέκτη. Με άλλα λόγια, διευκρινίζεται ότι η αποστροφή εξυπηρετεί την προβολή της σχέσης Βελλήιου-Βινίκιου εντός του έργου και προσανατολίζει την προσοχή του αναγνώστη στην κυρίαρχη αφηγηματική φωνή, η οποία ταυτίζεται με τον ίδιο τον συγγραφέα της επιτομής. Τα θεμελιώδη ερωτήματα που διαμορφώνουν το μεθοδολογικό πλαίσιο της ανάλυσης είναι τα εξής: α. πώς το ιστορικό έργο του Βελλήιου αλληλεπιδρά με το λογοτεχνικό και, ευρύτερα, πολιτισμικό περιβάλλον της Ρώμης των πρώιμων αυτοκρατορικών χρόνων; β. ποιες λογοτεχνικές τεχνικές και ποιες υφολογικές επιλογές λειτουργούν ως ρητορικοί μηχανισμοί για την ανάδειξη της συγγραφικής δυναμικής του ιστορικού, άρα και ως συντελεστές του λογοτεχνικού αυτοπροσδιορισμού του;","The principal aim of this study is to fill the void in the study of the Tiberian historian Velleius Paterculus by providing a comprehensive account of the rhetorical nature of Velleius’ historical narrative. Velleius Paterculus has not been among Roman historians much favored by scholarship, and a study of this magnitude has not been hitherto attempted in the field of classical studies. In recent years, one brief article by Eleni Peraki-Kyriakidou represents the only known effort in Greek language towards appreciating the historical work of Velleius, which nonetheless seems to limit itself to the treatment of one thematic pattern of Velleius’ opus, i.e. the death narratives throughout the historical work. The present study purports to contribute to the interpretation of Velleius’ historical work by illustrating how the careful application of certain vocabulary selection, stylistic devices and narrative choices effectively brings about what I may call ‘rhetoric of self-presentation’. Building upon the reasonable assumption of the generic affinity between historiography and oratory, I argue that Velleius constructs a distinct authorial identity by establishing a dominant rhetorical ‘I’ at the core of his narrative persona. Following Woodman’s valuable contribution to the rhetorical background of Velleius’ historical narrative, the exploration of the extent to which Velleius’ literary self-consciousness is a primary force in reading this historical work has remained a desideratum in the area of Velleian studies. The present study seeks to explore this issue as concisely as possible. The discussion spreads across three chapters in total, which constitute the core of my research. In the first chapter, I propose to examine the literary excursus of Velleius’ work which traverse through the ancient Greek and Latin literary tradition. Special emphasis will be placed on Velleius’ theoretical discussion of the development of literary genres and of the eminent representatives of each genre. More specifically, I propose to assess the degree of the influence of the Ciceronian rhetorical theory on the development of Velleius’ narrative, and, by extension, on the forging of his own authorial identity. Along parallel lines, the treatment of the concept of aemulatio in a historical context will serve as an interpretive tool for the better understanding of the way in which Velleius re-contextualises the past literary tradition and interacts with the literary and cultural environment of his own era. In order to accomplish the latter, Velleius relies firmly on rhetorical theory. My primary goal has been to gather all the explicit metaliterary references in Velleius’ narrative and to examine them as rhetorical devices intended to illustrate the distinct relationship between the authorial self and the opus itself. This is accomplished in the second chapter of the proposed study. I center on Velleius’ striking employment of recurring terminology which conveys the generic orientation of the historical work. As I make clear, rhetorical terminology [e.g. breuitas, festinatio, transcursus, forma, ordo, (iustum) opus] determines the narrative structure of the work. I further argue that Velleius’ primary concern over the justification of his narrative choices underscores authorial self-presentation, and that the prevailing notion of narrative visualisation points to the same direction. In this context, I pay close attention to the dynamics of carefully and consciously selected rhetorical terms that draw readers’ attention to the semantic spectrum of memoria, through which Velleius seeks to establish himself as a Roman historian. Velleius’ frequent use of apostrophe as a form of direct address to Marcus Vinicius, the dedicatee of the historical work is examined in the final chapter of this thesis. I aim to make clear that the frequency and prominence of the apostrophe as a stylistic device throughout the work tellingly confirms and enhances the presence of the constructed rhetorical ‘I’, which reflects Velleius’ role as a sophisticated transmitter. Significantly, Velleius’ recourse to apostrophe highlights the author-addressee relationship, thus contributing to the historian’s desired rhetorical effectiveness."],"dc:identifier":["uoadl:3249426","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3249426"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek","English"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Η ρητορική της αυτοπαρουσίασης στο ιστορικό έργο του Βελλήιου Πατέρκουλου"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:20:18Z"}