{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3253282"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3253282","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΕΠΑΓΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ICIS)","abstract":"Εισαγωγή: Οι αναστολείς των σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος (Immune Checkpoint Inhibitors-ICIs) είναι καινοτόμα φάρμακα με αποδεδειγμένη αντικαρκινική δράση, αλλά και ανεπιθύμητες ενέργειες, που περιορίζουν την κλινική τους χρήση. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται και η σοβαρή αλλά αναστρέψιμη καρδιοτοξικότητα, της οποίας ο μηχανισμός πρόκλησης παραμένει αδιευκρίνιστος. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της άμεσης ή έμμεσης τοξικής δράσης των ICIs επί των καρδιομυοκυττάρων, η εγκατάσταση ενός in vivo μοντέλου καρδιοτοξικότητας προκαλούμενης από τους ICIs σε μύες και η περιγραφή του μοριακού μηχανισμού σηματοδότησης, ώστε να προταθεί μια πιθανή προφυλακτική αγωγή. Μέθοδοι: Το 1ο πειραματικό πρωτόκολλο περιλάμβανε την in vitro αξιολόγηση της καρδιοτοξικότητας της πεμβρολιζουμάμπης (αντι-PD-1 αντίσωμα), της ιπιλιμουμάμπης (αντι-CTLA-4 αντίσωμα) και της αβελουμάμπης (αντι-PD-L1 αντίσωμα) επί απομονωμένων πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων και σπληνοκυττάρων, τα οποία αποτελούν κυρίως Β- και Τ- λεμφοκύτταρα. Αρσενικοί μύες C57BL/6J (n=6) θυσιάστηκαν προς απομόνωση των προαναφερθέντων κυττάρων, τα οποία στη συνέχεια επωάστηκαν με τα 3 ICIs σε συγκεντρώσεις 0-100 μg/ml για 24 ώρες. Το υπερκείμενο των σπληνοκυττάρων, τα οποία είχαν ήδη επωαστεί με τα μονοκλωνικά αντισώματα, διατηρήθηκε και προστέθηκε σε απομονωμένα καρδιομυοκύτταρα για άλλες 24 ώρες. Ακολούθησε ο προσδιορισμός της βιωσιμότητας των κυττάρων με ανάλυση MTT και η μελέτη της μοριακής σηματοδότησης με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης πραγματικού χρόνου (real-time PCR) και ανοσοαποτύπωσης τύπου Western blot. Για τον έλεγχο της σύνδεσης της πεμβρολιζουμάμπης με τον PD-1 των μυών, πραγματοποιήθηκε βιοτεχνολογική παραγωγή του εξωκυττάριου τμήματος του PD-1 του ανθρώπου και του μυός. Κατόπιν η σύνδεση επιβεβαιώθηκε in silico και με κυκλικό διχρωισμό (CD). Το 2ο πειραματικό πρωτόκολλο αφορούσε την in vivo διερεύνηση της καρδιοτοξικότητας της πεμβρολιζουμάμπης. Αρχικά, χορηγήθηκαν ενδοπεριτοναϊκώς 2mg/kg πεμβρολιζουμάμπη σε μύες C57BL/6J (n=9) 1 φορά την εβδομάδα για 5 εβδομάδες και αντίστοιχα στην ομάδα ελέγχου (n=9) το ισοτυπικό αντίσωμα IgG4. Κάθε εβδομάδα πραγματοποιήθηκε υπερηχογραφική αξιολόγηση των πειραματοζώων και συλλογή αίματος. Στο τέλος τα πειραματόζωα θυσιάστηκαν και από το καθένα συλλέχθηκε ολικό αίμα και πλάσμα καθώς και το μυοκάρδιο. Η ίδια διαδικασία επαναλήφθηκε με χρονική διάρκεια 2 εβδομάδων (n=5 σε κάθε ομάδα). Στο τέλος πραγματοποιήθηκε ιστολογική εξέταση στον καρδιακό ιστό και κυτταρομετρία ροής στα δείγματα αίματος και μυοκαρδίου. Η μοριακή σηματοδότηση στην καρδιά μελετήθηκε με την τεχνική Western blot, ενώ χρησιμοποιήθηκε και συνεστιακή μικροσκοπία φθορισμού (Confocal Laser Scanning Microscopy). Αποτελέσματα: Από τους 3 ICIs μόνο η ιπιλιμουμάμπη μείωσε τη βιωσιμότητα των σπληνοκυττάρων και αποκλείστηκε από τη μελέτη, καθώς δεν αναμενόταν να είναι κυτταροτοξική επί των ανοσοποιητικών κυττάρων. Η πεμβρολιζουμάμπη και η αβελουμάμπη δεν είχαν απευθείας τοξική δράση επί των πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων σε καμία συγκέντρωση, ενώ μόνο το υπερκείμενο των σπληνοκυττάρων υπό πεμβρολιζουμάμπη στα 50 και 100 μg/ml μείωσε τη βιωσιμότητα των καρδιομυοκυττάρων με στατιστικά σημαντικό τρόπο. Τα αποτελέσματα αυτά συνοδεύτηκαν από αύξηση στην έκφραση του mRNA των γονιδίων Tnfa, Inos, Rela, Ifng στα σπληνοκύτταρα υπό πεμβρολιζουμάμπη και των Tnfa, Tgfb, Inos, Rela, Ifng, όπως και των δεικτών αυτοφαγίας Lc3b, Lc3a, Becn2, Atg5 και ενδοπλασματικού στρες Canx and Ddit3 στα καρδιομυοκύτταρα. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν και με Western blot. Καθώς η πεμβρολιζουμάμπη θεωρείται ότι δεν εμφανίζει διασταυρούμενη δραστικότητα με τον PD-1 του μυός, η μεταξύ τους σύνδεση επιβεβαιώθηκε με CD. Αποδείχθηκε ότι η σύνδεση του αντισώματος με τον PD-1 του μυός πραγματοποιείται με τον ίδιο τρόπο όπως και με τον ανθρώπινο PD-1, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως θετικό δείγμα ελέγχου, και εξαρτάται από τη διαμόρφωση της πρωτεΐνης. Έτσι υποστηρίζεται η χρήση του μοντέλου μυών σε ένα πλήρως μεταφραστικό πρωτόκολλο. Η χορήγηση της πεμβρολιζουμάμπης στους μύες C57BL/6J επιδείνωσε την καρδιακή λειτουργία τους προκαλώντας μείωση του % κλάσματος συστολικής βράχυνσης (FS%) από τις δύο πρώτες εβδομάδες και η οποία εξελισσόταν δοσοεξαρτώμενα. Επιπλέον προκάλεσε ήπια διήθηση ανοσοποιητικών κυττάρων στο μυοκάρδιο και βλάβη στα μυοϊνίδια, όπως έδειξε η ιστολογική εξέταση δειγμάτων καρδιάς. Στα δείγματα αίματος η κυτταρομετρία ροής κατέδειξε σημαντική αύξηση στους πληθυσμούς των Τ-λεμφοκυττάρων και των μη φλεγμονωδών μονοκυττάρων (Ly6Clow κύτταρα), η οποία συνοδεύτηκε από αυξημένη παρουσία βοηθητικών Τ-λεμφοκυττάρων (CD4+ κύτταρα) και Ly6Clow κυττάρων στην καρδιά στις 2 και 5 εβδομάδες χορήγησης της πεμβρολιζουμάμπης, αντίστοιχα. Καθώς οι κυτταρικοί αυτοί πληθυσμοί είναι πολύ χαμηλοί στην καρδιά σε φυσιολογικές συνθήκες, η παρουσία τους εκεί υποδηλώνει μια κατάσταση αυξημένης προσέλκυσης κυττάρων του ανοσοποιητικού η οποία μπορεί να μεσολαβείται μέσω ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας. Η υπόθεση αυτή ελέγχθηκε μέσω Western blot. Στις 2 εβδομάδες χορήγησης παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση στην έκφραση του ενδοθηλιακού παράγοντα προσκόλλησης ICAM-1 και της p-eNOS, καθώς και των δεικτών αυτοφαγίας p-mTOR, Beclin-1, αλλά όχι των δεικτών φλεγμονής, υποδηλώνοντας επαγωγή της ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας και της αυτοφαγίας από την πεμβρολιζουμάμπη. Ο παραπάνω μοριακός μηχανισμός φάνηκε να εξελίσσεται περαιτέρω στις 5 εβδομάδες χορήγησης με στατιστικά σημαντική αύξηση των E-selectin, γλυκοζυλιωμένη και μη, ICAM-1, teNOS και των Bip, pAMPKa, Beclin-1, LC3B, αντίστοιχα. Στο χρονικό αυτό σημείο φαίνεται εγκατάσταση της φλεγμονής με στατιστικά σημαντική αύξηση στην έκφραση των IL-6, iNOS, p-STAT3, IFNγ. Αντίθετα, μειωμένη με στατιστικά σημαντικό τρόπο ήταν η παραγωγή των βαριών αλυσίδων της μυοσίνης (MYH), πρωτεΐνης υπεύθυνης για τη σύσπαση του καρδιακού μυός. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν με συνεστιακή μικροσκοπία φθορισμού, όπου η αυξημένη παρουσία της IFNγ εντοπίστηκε κυρίως στα σαρκομερίδια. Συμπεράσματα: Οι ICIs και συγκεκριμένα η πεμβρολιζουμάμπη δεν εμφανίζουν απευθείας τοξική δράση επί των πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων in vitro, αλλά αυτή μεσολαβείται από τη δράση τους επί των λευκοκυττάρων. Συγκεκριμένα, η χορήγηση πεμβρολιζουμάμπης προκαλεί στα αρχικά στάδια της τοξικότητας κάποιου βαθμού ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και επαγωγή της αυτοφαγίας στον καρδιακό ιστό, οι οποίες επιτείνονται και ακολουθούνται από εγκατάσταση φλεγμονής στο μυοκάρδιο των πειραματοζώων. Η IFNγ, επιδρώντας στη μυοσίνη, συμβάλλει στην παρατηρούμενη συσταλτική δυσλειτουργία του μυοκαρδίου.","abstract_html":"Εισαγωγή: Οι αναστολείς των σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος (Immune Checkpoint Inhibitors-ICIs) είναι καινοτόμα φάρμακα με αποδεδειγμένη αντικαρκινική δράση, αλλά και ανεπιθύμητες ενέργειες, που περιορίζουν την κλινική τους χρήση. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται και η σοβαρή αλλά αναστρέψιμη καρδιοτοξικότητα, της οποίας ο μηχανισμός πρόκλησης παραμένει αδιευκρίνιστος. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της άμεσης ή έμμεσης τοξικής δράσης των ICIs επί των καρδιομυοκυττάρων, η εγκατάσταση ενός in vivo μοντέλου καρδιοτοξικότητας προκαλούμενης από τους ICIs σε μύες και η περιγραφή του μοριακού μηχανισμού σηματοδότησης, ώστε να προταθεί μια πιθανή προφυλακτική αγωγή. Μέθοδοι: Το 1ο πειραματικό πρωτόκολλο περιλάμβανε την in vitro αξιολόγηση της καρδιοτοξικότητας της πεμβρολιζουμάμπης (αντι-PD-1 αντίσωμα), της ιπιλιμουμάμπης (αντι-CTLA-4 αντίσωμα) και της αβελουμάμπης (αντι-PD-L1 αντίσωμα) επί απομονωμένων πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων και σπληνοκυττάρων, τα οποία αποτελούν κυρίως Β- και Τ- λεμφοκύτταρα. Αρσενικοί μύες C57BL/6J (n=6) θυσιάστηκαν προς απομόνωση των προαναφερθέντων κυττάρων, τα οποία στη συνέχεια επωάστηκαν με τα 3 ICIs σε συγκεντρώσεις 0-100 μg/ml για 24 ώρες. Το υπερκείμενο των σπληνοκυττάρων, τα οποία είχαν ήδη επωαστεί με τα μονοκλωνικά αντισώματα, διατηρήθηκε και προστέθηκε σε απομονωμένα καρδιομυοκύτταρα για άλλες 24 ώρες. Ακολούθησε ο προσδιορισμός της βιωσιμότητας των κυττάρων με ανάλυση MTT και η μελέτη της μοριακής σηματοδότησης με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης πραγματικού χρόνου (real-time PCR) και ανοσοαποτύπωσης τύπου Western blot. Για τον έλεγχο της σύνδεσης της πεμβρολιζουμάμπης με τον PD-1 των μυών, πραγματοποιήθηκε βιοτεχνολογική παραγωγή του εξωκυττάριου τμήματος του PD-1 του ανθρώπου και του μυός. Κατόπιν η σύνδεση επιβεβαιώθηκε in silico και με κυκλικό διχρωισμό (CD). Το 2ο πειραματικό πρωτόκολλο αφορούσε την in vivo διερεύνηση της καρδιοτοξικότητας της πεμβρολιζουμάμπης. Αρχικά, χορηγήθηκαν ενδοπεριτοναϊκώς 2mg/kg πεμβρολιζουμάμπη σε μύες C57BL/6J (n=9) 1 φορά την εβδομάδα για 5 εβδομάδες και αντίστοιχα στην ομάδα ελέγχου (n=9) το ισοτυπικό αντίσωμα IgG4. Κάθε εβδομάδα πραγματοποιήθηκε υπερηχογραφική αξιολόγηση των πειραματοζώων και συλλογή αίματος. Στο τέλος τα πειραματόζωα θυσιάστηκαν και από το καθένα συλλέχθηκε ολικό αίμα και πλάσμα καθώς και το μυοκάρδιο. Η ίδια διαδικασία επαναλήφθηκε με χρονική διάρκεια 2 εβδομάδων (n=5 σε κάθε ομάδα). Στο τέλος πραγματοποιήθηκε ιστολογική εξέταση στον καρδιακό ιστό και κυτταρομετρία ροής στα δείγματα αίματος και μυοκαρδίου. Η μοριακή σηματοδότηση στην καρδιά μελετήθηκε με την τεχνική Western blot, ενώ χρησιμοποιήθηκε και συνεστιακή μικροσκοπία φθορισμού (Confocal Laser Scanning Microscopy). Αποτελέσματα: Από τους 3 ICIs μόνο η ιπιλιμουμάμπη μείωσε τη βιωσιμότητα των σπληνοκυττάρων και αποκλείστηκε από τη μελέτη, καθώς δεν αναμενόταν να είναι κυτταροτοξική επί των ανοσοποιητικών κυττάρων. Η πεμβρολιζουμάμπη και η αβελουμάμπη δεν είχαν απευθείας τοξική δράση επί των πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων σε καμία συγκέντρωση, ενώ μόνο το υπερκείμενο των σπληνοκυττάρων υπό πεμβρολιζουμάμπη στα 50 και 100 μg/ml μείωσε τη βιωσιμότητα των καρδιομυοκυττάρων με στατιστικά σημαντικό τρόπο. Τα αποτελέσματα αυτά συνοδεύτηκαν από αύξηση στην έκφραση του mRNA των γονιδίων Tnfa, Inos, Rela, Ifng στα σπληνοκύτταρα υπό πεμβρολιζουμάμπη και των Tnfa, Tgfb, Inos, Rela, Ifng, όπως και των δεικτών αυτοφαγίας Lc3b, Lc3a, Becn2, Atg5 και ενδοπλασματικού στρες Canx and Ddit3 στα καρδιομυοκύτταρα. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν και με Western blot. Καθώς η πεμβρολιζουμάμπη θεωρείται ότι δεν εμφανίζει διασταυρούμενη δραστικότητα με τον PD-1 του μυός, η μεταξύ τους σύνδεση επιβεβαιώθηκε με CD. Αποδείχθηκε ότι η σύνδεση του αντισώματος με τον PD-1 του μυός πραγματοποιείται με τον ίδιο τρόπο όπως και με τον ανθρώπινο PD-1, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως θετικό δείγμα ελέγχου, και εξαρτάται από τη διαμόρφωση της πρωτεΐνης. Έτσι υποστηρίζεται η χρήση του μοντέλου μυών σε ένα πλήρως μεταφραστικό πρωτόκολλο. Η χορήγηση της πεμβρολιζουμάμπης στους μύες C57BL/6J επιδείνωσε την καρδιακή λειτουργία τους προκαλώντας μείωση του % κλάσματος συστολικής βράχυνσης (FS%) από τις δύο πρώτες εβδομάδες και η οποία εξελισσόταν δοσοεξαρτώμενα. Επιπλέον προκάλεσε ήπια διήθηση ανοσοποιητικών κυττάρων στο μυοκάρδιο και βλάβη στα μυοϊνίδια, όπως έδειξε η ιστολογική εξέταση δειγμάτων καρδιάς. Στα δείγματα αίματος η κυτταρομετρία ροής κατέδειξε σημαντική αύξηση στους πληθυσμούς των Τ-λεμφοκυττάρων και των μη φλεγμονωδών μονοκυττάρων (Ly6Clow κύτταρα), η οποία συνοδεύτηκε από αυξημένη παρουσία βοηθητικών Τ-λεμφοκυττάρων (CD4+ κύτταρα) και Ly6Clow κυττάρων στην καρδιά στις 2 και 5 εβδομάδες χορήγησης της πεμβρολιζουμάμπης, αντίστοιχα. Καθώς οι κυτταρικοί αυτοί πληθυσμοί είναι πολύ χαμηλοί στην καρδιά σε φυσιολογικές συνθήκες, η παρουσία τους εκεί υποδηλώνει μια κατάσταση αυξημένης προσέλκυσης κυττάρων του ανοσοποιητικού η οποία μπορεί να μεσολαβείται μέσω ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας. Η υπόθεση αυτή ελέγχθηκε μέσω Western blot. Στις 2 εβδομάδες χορήγησης παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση στην έκφραση του ενδοθηλιακού παράγοντα προσκόλλησης ICAM-1 και της p-eNOS, καθώς και των δεικτών αυτοφαγίας p-mTOR, Beclin-1, αλλά όχι των δεικτών φλεγμονής, υποδηλώνοντας επαγωγή της ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας και της αυτοφαγίας από την πεμβρολιζουμάμπη. Ο παραπάνω μοριακός μηχανισμός φάνηκε να εξελίσσεται περαιτέρω στις 5 εβδομάδες χορήγησης με στατιστικά σημαντική αύξηση των E-selectin, γλυκοζυλιωμένη και μη, ICAM-1, teNOS και των Bip, pAMPKa, Beclin-1, LC3B, αντίστοιχα. Στο χρονικό αυτό σημείο φαίνεται εγκατάσταση της φλεγμονής με στατιστικά σημαντική αύξηση στην έκφραση των IL-6, iNOS, p-STAT3, IFNγ. Αντίθετα, μειωμένη με στατιστικά σημαντικό τρόπο ήταν η παραγωγή των βαριών αλυσίδων της μυοσίνης (MYH), πρωτεΐνης υπεύθυνης για τη σύσπαση του καρδιακού μυός. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν με συνεστιακή μικροσκοπία φθορισμού, όπου η αυξημένη παρουσία της IFNγ εντοπίστηκε κυρίως στα σαρκομερίδια. Συμπεράσματα: Οι ICIs και συγκεκριμένα η πεμβρολιζουμάμπη δεν εμφανίζουν απευθείας τοξική δράση επί των πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων in vitro, αλλά αυτή μεσολαβείται από τη δράση τους επί των λευκοκυττάρων. Συγκεκριμένα, η χορήγηση πεμβρολιζουμάμπης προκαλεί στα αρχικά στάδια της τοξικότητας κάποιου βαθμού ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και επαγωγή της αυτοφαγίας στον καρδιακό ιστό, οι οποίες επιτείνονται και ακολουθούνται από εγκατάσταση φλεγμονής στο μυοκάρδιο των πειραματοζώων. Η IFNγ, επιδρώντας στη μυοσίνη, συμβάλλει στην παρατηρούμενη συσταλτική δυσλειτουργία του μυοκαρδίου.","abstract_has_math":false,"creators":["Χουστουλάκη Αγγελική","Choustoulaki Angeliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T06:20:21Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3253282"],"render_values":[{"text":"uoadl:3253282","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3253282","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3253282","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3253282","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Χουστουλάκη Αγγελική","Choustoulaki Angeliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3253282","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3253282"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Οι αναστολείς των σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος (Immune Checkpoint Inhibitors-ICIs) είναι καινοτόμα φάρμακα με αποδεδειγμένη αντικαρκινική δράση, αλλά και ανεπιθύμητες ενέργειες, που περιορίζουν την κλινική τους χρήση. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται και η σοβαρή αλλά αναστρέψιμη καρδιοτοξικότητα, της οποίας ο μηχανισμός πρόκλησης παραμένει αδιευκρίνιστος. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της άμεσης ή έμμεσης τοξικής δράσης των ICIs επί των καρδιομυοκυττάρων, η εγκατάσταση ενός in vivo μοντέλου καρδιοτοξικότητας προκαλούμενης από τους ICIs σε μύες και η περιγραφή του μοριακού μηχανισμού σηματοδότησης, ώστε να προταθεί μια πιθανή προφυλακτική αγωγή. Μέθοδοι: Το 1ο πειραματικό πρωτόκολλο περιλάμβανε την in vitro αξιολόγηση της καρδιοτοξικότητας της πεμβρολιζουμάμπης (αντι-PD-1 αντίσωμα), της ιπιλιμουμάμπης (αντι-CTLA-4 αντίσωμα) και της αβελουμάμπης (αντι-PD-L1 αντίσωμα) επί απομονωμένων πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων και σπληνοκυττάρων, τα οποία αποτελούν κυρίως Β- και Τ- λεμφοκύτταρα. Αρσενικοί μύες C57BL/6J (n=6) θυσιάστηκαν προς απομόνωση των προαναφερθέντων κυττάρων, τα οποία στη συνέχεια επωάστηκαν με τα 3 ICIs σε συγκεντρώσεις 0-100 μg/ml για 24 ώρες. Το υπερκείμενο των σπληνοκυττάρων, τα οποία είχαν ήδη επωαστεί με τα μονοκλωνικά αντισώματα, διατηρήθηκε και προστέθηκε σε απομονωμένα καρδιομυοκύτταρα για άλλες 24 ώρες. Ακολούθησε ο προσδιορισμός της βιωσιμότητας των κυττάρων με ανάλυση MTT και η μελέτη της μοριακής σηματοδότησης με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης πραγματικού χρόνου (real-time PCR) και ανοσοαποτύπωσης τύπου Western blot. Για τον έλεγχο της σύνδεσης της πεμβρολιζουμάμπης με τον PD-1 των μυών, πραγματοποιήθηκε βιοτεχνολογική παραγωγή του εξωκυττάριου τμήματος του PD-1 του ανθρώπου και του μυός. Κατόπιν η σύνδεση επιβεβαιώθηκε in silico και με κυκλικό διχρωισμό (CD). Το 2ο πειραματικό πρωτόκολλο αφορούσε την in vivo διερεύνηση της καρδιοτοξικότητας της πεμβρολιζουμάμπης. Αρχικά, χορηγήθηκαν ενδοπεριτοναϊκώς 2mg/kg πεμβρολιζουμάμπη σε μύες C57BL/6J (n=9) 1 φορά την εβδομάδα για 5 εβδομάδες και αντίστοιχα στην ομάδα ελέγχου (n=9) το ισοτυπικό αντίσωμα IgG4. Κάθε εβδομάδα πραγματοποιήθηκε υπερηχογραφική αξιολόγηση των πειραματοζώων και συλλογή αίματος. Στο τέλος τα πειραματόζωα θυσιάστηκαν και από το καθένα συλλέχθηκε ολικό αίμα και πλάσμα καθώς και το μυοκάρδιο. Η ίδια διαδικασία επαναλήφθηκε με χρονική διάρκεια 2 εβδομάδων (n=5 σε κάθε ομάδα). Στο τέλος πραγματοποιήθηκε ιστολογική εξέταση στον καρδιακό ιστό και κυτταρομετρία ροής στα δείγματα αίματος και μυοκαρδίου. Η μοριακή σηματοδότηση στην καρδιά μελετήθηκε με την τεχνική Western blot, ενώ χρησιμοποιήθηκε και συνεστιακή μικροσκοπία φθορισμού (Confocal Laser Scanning Microscopy). Αποτελέσματα: Από τους 3 ICIs μόνο η ιπιλιμουμάμπη μείωσε τη βιωσιμότητα των σπληνοκυττάρων και αποκλείστηκε από τη μελέτη, καθώς δεν αναμενόταν να είναι κυτταροτοξική επί των ανοσοποιητικών κυττάρων. Η πεμβρολιζουμάμπη και η αβελουμάμπη δεν είχαν απευθείας τοξική δράση επί των πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων σε καμία συγκέντρωση, ενώ μόνο το υπερκείμενο των σπληνοκυττάρων υπό πεμβρολιζουμάμπη στα 50 και 100 μg/ml μείωσε τη βιωσιμότητα των καρδιομυοκυττάρων με στατιστικά σημαντικό τρόπο. Τα αποτελέσματα αυτά συνοδεύτηκαν από αύξηση στην έκφραση του mRNA των γονιδίων Tnfa, Inos, Rela, Ifng στα σπληνοκύτταρα υπό πεμβρολιζουμάμπη και των Tnfa, Tgfb, Inos, Rela, Ifng, όπως και των δεικτών αυτοφαγίας Lc3b, Lc3a, Becn2, Atg5 και ενδοπλασματικού στρες Canx and Ddit3 στα καρδιομυοκύτταρα. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν και με Western blot. Καθώς η πεμβρολιζουμάμπη θεωρείται ότι δεν εμφανίζει διασταυρούμενη δραστικότητα με τον PD-1 του μυός, η μεταξύ τους σύνδεση επιβεβαιώθηκε με CD. Αποδείχθηκε ότι η σύνδεση του αντισώματος με τον PD-1 του μυός πραγματοποιείται με τον ίδιο τρόπο όπως και με τον ανθρώπινο PD-1, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως θετικό δείγμα ελέγχου, και εξαρτάται από τη διαμόρφωση της πρωτεΐνης. Έτσι υποστηρίζεται η χρήση του μοντέλου μυών σε ένα πλήρως μεταφραστικό πρωτόκολλο. Η χορήγηση της πεμβρολιζουμάμπης στους μύες C57BL/6J επιδείνωσε την καρδιακή λειτουργία τους προκαλώντας μείωση του % κλάσματος συστολικής βράχυνσης (FS%) από τις δύο πρώτες εβδομάδες και η οποία εξελισσόταν δοσοεξαρτώμενα. Επιπλέον προκάλεσε ήπια διήθηση ανοσοποιητικών κυττάρων στο μυοκάρδιο και βλάβη στα μυοϊνίδια, όπως έδειξε η ιστολογική εξέταση δειγμάτων καρδιάς. Στα δείγματα αίματος η κυτταρομετρία ροής κατέδειξε σημαντική αύξηση στους πληθυσμούς των Τ-λεμφοκυττάρων και των μη φλεγμονωδών μονοκυττάρων (Ly6Clow κύτταρα), η οποία συνοδεύτηκε από αυξημένη παρουσία βοηθητικών Τ-λεμφοκυττάρων (CD4+ κύτταρα) και Ly6Clow κυττάρων στην καρδιά στις 2 και 5 εβδομάδες χορήγησης της πεμβρολιζουμάμπης, αντίστοιχα. Καθώς οι κυτταρικοί αυτοί πληθυσμοί είναι πολύ χαμηλοί στην καρδιά σε φυσιολογικές συνθήκες, η παρουσία τους εκεί υποδηλώνει μια κατάσταση αυξημένης προσέλκυσης κυττάρων του ανοσοποιητικού η οποία μπορεί να μεσολαβείται μέσω ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας. Η υπόθεση αυτή ελέγχθηκε μέσω Western blot. Στις 2 εβδομάδες χορήγησης παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση στην έκφραση του ενδοθηλιακού παράγοντα προσκόλλησης ICAM-1 και της p-eNOS, καθώς και των δεικτών αυτοφαγίας p-mTOR, Beclin-1, αλλά όχι των δεικτών φλεγμονής, υποδηλώνοντας επαγωγή της ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας και της αυτοφαγίας από την πεμβρολιζουμάμπη. Ο παραπάνω μοριακός μηχανισμός φάνηκε να εξελίσσεται περαιτέρω στις 5 εβδομάδες χορήγησης με στατιστικά σημαντική αύξηση των E-selectin, γλυκοζυλιωμένη και μη, ICAM-1, teNOS και των Bip, pAMPKa, Beclin-1, LC3B, αντίστοιχα. Στο χρονικό αυτό σημείο φαίνεται εγκατάσταση της φλεγμονής με στατιστικά σημαντική αύξηση στην έκφραση των IL-6, iNOS, p-STAT3, IFNγ. Αντίθετα, μειωμένη με στατιστικά σημαντικό τρόπο ήταν η παραγωγή των βαριών αλυσίδων της μυοσίνης (MYH), πρωτεΐνης υπεύθυνης για τη σύσπαση του καρδιακού μυός. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν με συνεστιακή μικροσκοπία φθορισμού, όπου η αυξημένη παρουσία της IFNγ εντοπίστηκε κυρίως στα σαρκομερίδια. Συμπεράσματα: Οι ICIs και συγκεκριμένα η πεμβρολιζουμάμπη δεν εμφανίζουν απευθείας τοξική δράση επί των πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων in vitro, αλλά αυτή μεσολαβείται από τη δράση τους επί των λευκοκυττάρων. Συγκεκριμένα, η χορήγηση πεμβρολιζουμάμπης προκαλεί στα αρχικά στάδια της τοξικότητας κάποιου βαθμού ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και επαγωγή της αυτοφαγίας στον καρδιακό ιστό, οι οποίες επιτείνονται και ακολουθούνται από εγκατάσταση φλεγμονής στο μυοκάρδιο των πειραματοζώων. Η IFNγ, επιδρώντας στη μυοσίνη, συμβάλλει στην παρατηρούμενη συσταλτική δυσλειτουργία του μυοκαρδίου.","Introduction: Immune Checkpoint Inhibitors (ICIs) are innovative drugs with proven anti-cancer activity, but also adverse events, which restrict their clinical use. These include severe but reversible cardiotoxicity, the mechanism of which remains unclear. Purpose: The purpose of this study is: to investigate the direct or indirect cardiotoxic effect of ICIs, to establish an in vivo model of cardiotoxicity induced by ICIs in mice and to explain the molecular signaling pathways in order to propose a potential prophylactic treatment. Methods: The 1st experimental protocol included the in vitro investigation of the cardiotoxicity of pembrolizumab (PEM/anti-PD-1 antibody), ipilimumab (IPI/anti-CTLA-4 antibody) and avelumab (AVE/anti-PD-L1 antibody) in primary murine cardiomyocytes and splenocytes, consisting mainly of B - and T - lymphocytes. C57BL/6J male mice (n=6) were sacrificed in order to isolate the aforementioned cells, which were then incubated with the 3 ICIs at a concentration range of 0-100 µg/ml for 24 hours. The splenocytes’ supernatant, which had already been incubated with the monoclonal antibodies, was preserved and added to isolated cardiomyocytes for another 24 hours. This was followed by the assessment of cell viability by MTT assay and the study of molecular signaling with real-time PCR and Western blot immunoassay. For the confirmation of PEM binding on the murine PD-1, human and murine PD-1 extracellular domains (ED) were biotechnologically produced and PEM binding was confirmed by in silico protein-protein docking experiments and by circular dichroism (CD). The 2nd experimental protocol referred to the in vivo investigation of pembrolizumab’s cardiotoxicity. Initially, 2mg/kg PEM were administered intraperitoneally to C57BL/6J mice (n=9) on a weekly basis for 5 weeks and the IgG4 isotypic antibody was administered to the control group (n=9) in the same way. Every week, echocardiography evaluation of experimental animals and blood collection were performed. At the end, the mice were sacrificed and the whole blood, the plasma and the myocardium were collected. The same procedure was repeated with a duration of 2 weeks (n=5 in each group). Finally, a histological examination of the heart tissue and flow cytometry analysis of the blood and myocardium samples were performed. Molecular signaling in the heart was examined using Western blot analysis as well as Confocal Laser Scanning Microscopy. Results: From the 3 ICIs only IPI led to cytotoxicity in primary spleenocytes and was therefore excluded from the study, as ICIs should not induce cytotoxicity in immune cells. PEM and AVE had no direct cytotoxic effect on primary cardiomyocytes at any concentration, whereas only the splenocytes’ supernatant under PEM at 50 and 100 µg / ml reduced cardiomyocytes’ viability in a statistically significant way. The latter was accompanied by an increase in Tnfa, Inos, Rela, Ifng mRNA expression in primary spleenocytes after PEM treatment and Tnfa, Tgfb, Inos, Rela, Ifng as well as autophagy markers Lc3b, Lc3a, Becn2, Atg5 and Endoplasmic Reticulum stress markers Canx and Ddit3 increase in the primary cardiomyocytes after treatment with PEM conditioned medium. These results were confirmed by Western blot analysis. Additionally, taking under consideration that PEM is considered non-cross reactive with the murine PD-1, we investigated whether PEM binds on the murine PD-1 or whether the observed effects are due to an off-target effect. CD experiments showed that PEM binds on the murine PD-1 ED in a similar manner as with the human PD-1 ED used as the positive control, which depends on protein’s conformation. The latter supports the use of the murine model for the extraction of translational results. PEM administration to C57BL/6J mice aggravated their cardiac function causing a drop in % fractional shortening (FS%) from the first two weeks with a dose-dependent progression. In addition, it caused moderate infiltration of immune cells in the myocardium and damage to myofibrils, as shown by histological examination of heart samples. Flow cytometry analysis demonstrated a significant increase in the population of T-lymphocytes and non-inflammatory monocytes (Ly6Clow cells) in the blood, accompanied by an increased presence of T-helper cells (CD4+ cells) and Ly6Clow cells in the heart in the 2nd and 5th week of PEM administration, respectively. The latter findings indicate a state of increased immune cell recruitment which may be mediated through endothelial dysfunction, as the aforementioned cell populations are normally very low in the heart. This hypothesis was tested with Western blot analysis. In the 2nd week of administration, there was a statistically significant increase in the expression of endothelial adhesion molecule ICAM-1 and p-eNOS, as well as in autophagy markers p-mTOR, Beclin-1, but not in inflammatory molecules, suggesting PEM-induced endothelial dysfunction and autophagy. This molecular mechanism seemed to progress further until the 5th week of administration with a statistically significant increase in E-selectin, glycosylated and non-glycosylated, ICAM-1, teNOS and in Bip, pAMPKa, Beclin-1, LC3B, respectively. At this point inflammation seemed to be settled with a statistically significant increase in the expression of IL-6, iNOS, p-STAT3 and IFNγ. In contrast, the production of myosin heavy chains (MYH), a protein responsible for the contraction of the heart muscle, was reduced. These results were confirmed by Confocal Laser Scanning Microscopy, showing that the increased presence of IFNγ was mainly detected at sarcomeres. Conclusions: ICIs and specifically PEM do not exert a direct effect on cardiomyocytes in vitro, but this is mediated by its action on leukocytes. In particular, PEM administration causes, in the early stages of cardiotoxicity, some degree of endothelial dysfunction and induction of autophagy in cardiac tissue, which are exacerbated and followed by establishment of inflammation in the myocardium of mice. IFNγ contributes to the observed contractile dysfunction of the myocardium, by affecting myosin levels."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΕΠΑΓΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ICIS)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Χουστουλάκη Αγγελική","Choustoulaki Angeliki"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Εισαγωγή: Οι αναστολείς των σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος (Immune Checkpoint Inhibitors-ICIs) είναι καινοτόμα φάρμακα με αποδεδειγμένη αντικαρκινική δράση, αλλά και ανεπιθύμητες ενέργειες, που περιορίζουν την κλινική τους χρήση. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται και η σοβαρή αλλά αναστρέψιμη καρδιοτοξικότητα, της οποίας ο μηχανισμός πρόκλησης παραμένει αδιευκρίνιστος. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της άμεσης ή έμμεσης τοξικής δράσης των ICIs επί των καρδιομυοκυττάρων, η εγκατάσταση ενός in vivo μοντέλου καρδιοτοξικότητας προκαλούμενης από τους ICIs σε μύες και η περιγραφή του μοριακού μηχανισμού σηματοδότησης, ώστε να προταθεί μια πιθανή προφυλακτική αγωγή. Μέθοδοι: Το 1ο πειραματικό πρωτόκολλο περιλάμβανε την in vitro αξιολόγηση της καρδιοτοξικότητας της πεμβρολιζουμάμπης (αντι-PD-1 αντίσωμα), της ιπιλιμουμάμπης (αντι-CTLA-4 αντίσωμα) και της αβελουμάμπης (αντι-PD-L1 αντίσωμα) επί απομονωμένων πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων και σπληνοκυττάρων, τα οποία αποτελούν κυρίως Β- και Τ- λεμφοκύτταρα. Αρσενικοί μύες C57BL/6J (n=6) θυσιάστηκαν προς απομόνωση των προαναφερθέντων κυττάρων, τα οποία στη συνέχεια επωάστηκαν με τα 3 ICIs σε συγκεντρώσεις 0-100 μg/ml για 24 ώρες. Το υπερκείμενο των σπληνοκυττάρων, τα οποία είχαν ήδη επωαστεί με τα μονοκλωνικά αντισώματα, διατηρήθηκε και προστέθηκε σε απομονωμένα καρδιομυοκύτταρα για άλλες 24 ώρες. Ακολούθησε ο προσδιορισμός της βιωσιμότητας των κυττάρων με ανάλυση MTT και η μελέτη της μοριακής σηματοδότησης με αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης πραγματικού χρόνου (real-time PCR) και ανοσοαποτύπωσης τύπου Western blot. Για τον έλεγχο της σύνδεσης της πεμβρολιζουμάμπης με τον PD-1 των μυών, πραγματοποιήθηκε βιοτεχνολογική παραγωγή του εξωκυττάριου τμήματος του PD-1 του ανθρώπου και του μυός. Κατόπιν η σύνδεση επιβεβαιώθηκε in silico και με κυκλικό διχρωισμό (CD). Το 2ο πειραματικό πρωτόκολλο αφορούσε την in vivo διερεύνηση της καρδιοτοξικότητας της πεμβρολιζουμάμπης. Αρχικά, χορηγήθηκαν ενδοπεριτοναϊκώς 2mg/kg πεμβρολιζουμάμπη σε μύες C57BL/6J (n=9) 1 φορά την εβδομάδα για 5 εβδομάδες και αντίστοιχα στην ομάδα ελέγχου (n=9) το ισοτυπικό αντίσωμα IgG4. Κάθε εβδομάδα πραγματοποιήθηκε υπερηχογραφική αξιολόγηση των πειραματοζώων και συλλογή αίματος. Στο τέλος τα πειραματόζωα θυσιάστηκαν και από το καθένα συλλέχθηκε ολικό αίμα και πλάσμα καθώς και το μυοκάρδιο. Η ίδια διαδικασία επαναλήφθηκε με χρονική διάρκεια 2 εβδομάδων (n=5 σε κάθε ομάδα). Στο τέλος πραγματοποιήθηκε ιστολογική εξέταση στον καρδιακό ιστό και κυτταρομετρία ροής στα δείγματα αίματος και μυοκαρδίου. Η μοριακή σηματοδότηση στην καρδιά μελετήθηκε με την τεχνική Western blot, ενώ χρησιμοποιήθηκε και συνεστιακή μικροσκοπία φθορισμού (Confocal Laser Scanning Microscopy). Αποτελέσματα: Από τους 3 ICIs μόνο η ιπιλιμουμάμπη μείωσε τη βιωσιμότητα των σπληνοκυττάρων και αποκλείστηκε από τη μελέτη, καθώς δεν αναμενόταν να είναι κυτταροτοξική επί των ανοσοποιητικών κυττάρων. Η πεμβρολιζουμάμπη και η αβελουμάμπη δεν είχαν απευθείας τοξική δράση επί των πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων σε καμία συγκέντρωση, ενώ μόνο το υπερκείμενο των σπληνοκυττάρων υπό πεμβρολιζουμάμπη στα 50 και 100 μg/ml μείωσε τη βιωσιμότητα των καρδιομυοκυττάρων με στατιστικά σημαντικό τρόπο. Τα αποτελέσματα αυτά συνοδεύτηκαν από αύξηση στην έκφραση του mRNA των γονιδίων Tnfa, Inos, Rela, Ifng στα σπληνοκύτταρα υπό πεμβρολιζουμάμπη και των Tnfa, Tgfb, Inos, Rela, Ifng, όπως και των δεικτών αυτοφαγίας Lc3b, Lc3a, Becn2, Atg5 και ενδοπλασματικού στρες Canx and Ddit3 στα καρδιομυοκύτταρα. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν και με Western blot. Καθώς η πεμβρολιζουμάμπη θεωρείται ότι δεν εμφανίζει διασταυρούμενη δραστικότητα με τον PD-1 του μυός, η μεταξύ τους σύνδεση επιβεβαιώθηκε με CD. Αποδείχθηκε ότι η σύνδεση του αντισώματος με τον PD-1 του μυός πραγματοποιείται με τον ίδιο τρόπο όπως και με τον ανθρώπινο PD-1, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως θετικό δείγμα ελέγχου, και εξαρτάται από τη διαμόρφωση της πρωτεΐνης. Έτσι υποστηρίζεται η χρήση του μοντέλου μυών σε ένα πλήρως μεταφραστικό πρωτόκολλο. Η χορήγηση της πεμβρολιζουμάμπης στους μύες C57BL/6J επιδείνωσε την καρδιακή λειτουργία τους προκαλώντας μείωση του % κλάσματος συστολικής βράχυνσης (FS%) από τις δύο πρώτες εβδομάδες και η οποία εξελισσόταν δοσοεξαρτώμενα. Επιπλέον προκάλεσε ήπια διήθηση ανοσοποιητικών κυττάρων στο μυοκάρδιο και βλάβη στα μυοϊνίδια, όπως έδειξε η ιστολογική εξέταση δειγμάτων καρδιάς. Στα δείγματα αίματος η κυτταρομετρία ροής κατέδειξε σημαντική αύξηση στους πληθυσμούς των Τ-λεμφοκυττάρων και των μη φλεγμονωδών μονοκυττάρων (Ly6Clow κύτταρα), η οποία συνοδεύτηκε από αυξημένη παρουσία βοηθητικών Τ-λεμφοκυττάρων (CD4+ κύτταρα) και Ly6Clow κυττάρων στην καρδιά στις 2 και 5 εβδομάδες χορήγησης της πεμβρολιζουμάμπης, αντίστοιχα. Καθώς οι κυτταρικοί αυτοί πληθυσμοί είναι πολύ χαμηλοί στην καρδιά σε φυσιολογικές συνθήκες, η παρουσία τους εκεί υποδηλώνει μια κατάσταση αυξημένης προσέλκυσης κυττάρων του ανοσοποιητικού η οποία μπορεί να μεσολαβείται μέσω ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας. Η υπόθεση αυτή ελέγχθηκε μέσω Western blot. Στις 2 εβδομάδες χορήγησης παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση στην έκφραση του ενδοθηλιακού παράγοντα προσκόλλησης ICAM-1 και της p-eNOS, καθώς και των δεικτών αυτοφαγίας p-mTOR, Beclin-1, αλλά όχι των δεικτών φλεγμονής, υποδηλώνοντας επαγωγή της ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας και της αυτοφαγίας από την πεμβρολιζουμάμπη. Ο παραπάνω μοριακός μηχανισμός φάνηκε να εξελίσσεται περαιτέρω στις 5 εβδομάδες χορήγησης με στατιστικά σημαντική αύξηση των E-selectin, γλυκοζυλιωμένη και μη, ICAM-1, teNOS και των Bip, pAMPKa, Beclin-1, LC3B, αντίστοιχα. Στο χρονικό αυτό σημείο φαίνεται εγκατάσταση της φλεγμονής με στατιστικά σημαντική αύξηση στην έκφραση των IL-6, iNOS, p-STAT3, IFNγ. Αντίθετα, μειωμένη με στατιστικά σημαντικό τρόπο ήταν η παραγωγή των βαριών αλυσίδων της μυοσίνης (MYH), πρωτεΐνης υπεύθυνης για τη σύσπαση του καρδιακού μυός. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν με συνεστιακή μικροσκοπία φθορισμού, όπου η αυξημένη παρουσία της IFNγ εντοπίστηκε κυρίως στα σαρκομερίδια. Συμπεράσματα: Οι ICIs και συγκεκριμένα η πεμβρολιζουμάμπη δεν εμφανίζουν απευθείας τοξική δράση επί των πρωτογενών καρδιομυοκυττάρων in vitro, αλλά αυτή μεσολαβείται από τη δράση τους επί των λευκοκυττάρων. Συγκεκριμένα, η χορήγηση πεμβρολιζουμάμπης προκαλεί στα αρχικά στάδια της τοξικότητας κάποιου βαθμού ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και επαγωγή της αυτοφαγίας στον καρδιακό ιστό, οι οποίες επιτείνονται και ακολουθούνται από εγκατάσταση φλεγμονής στο μυοκάρδιο των πειραματοζώων. Η IFNγ, επιδρώντας στη μυοσίνη, συμβάλλει στην παρατηρούμενη συσταλτική δυσλειτουργία του μυοκαρδίου.","Introduction: Immune Checkpoint Inhibitors (ICIs) are innovative drugs with proven anti-cancer activity, but also adverse events, which restrict their clinical use. These include severe but reversible cardiotoxicity, the mechanism of which remains unclear. Purpose: The purpose of this study is: to investigate the direct or indirect cardiotoxic effect of ICIs, to establish an in vivo model of cardiotoxicity induced by ICIs in mice and to explain the molecular signaling pathways in order to propose a potential prophylactic treatment. Methods: The 1st experimental protocol included the in vitro investigation of the cardiotoxicity of pembrolizumab (PEM/anti-PD-1 antibody), ipilimumab (IPI/anti-CTLA-4 antibody) and avelumab (AVE/anti-PD-L1 antibody) in primary murine cardiomyocytes and splenocytes, consisting mainly of B - and T - lymphocytes. C57BL/6J male mice (n=6) were sacrificed in order to isolate the aforementioned cells, which were then incubated with the 3 ICIs at a concentration range of 0-100 µg/ml for 24 hours. The splenocytes’ supernatant, which had already been incubated with the monoclonal antibodies, was preserved and added to isolated cardiomyocytes for another 24 hours. This was followed by the assessment of cell viability by MTT assay and the study of molecular signaling with real-time PCR and Western blot immunoassay. For the confirmation of PEM binding on the murine PD-1, human and murine PD-1 extracellular domains (ED) were biotechnologically produced and PEM binding was confirmed by in silico protein-protein docking experiments and by circular dichroism (CD). The 2nd experimental protocol referred to the in vivo investigation of pembrolizumab’s cardiotoxicity. Initially, 2mg/kg PEM were administered intraperitoneally to C57BL/6J mice (n=9) on a weekly basis for 5 weeks and the IgG4 isotypic antibody was administered to the control group (n=9) in the same way. Every week, echocardiography evaluation of experimental animals and blood collection were performed. At the end, the mice were sacrificed and the whole blood, the plasma and the myocardium were collected. The same procedure was repeated with a duration of 2 weeks (n=5 in each group). Finally, a histological examination of the heart tissue and flow cytometry analysis of the blood and myocardium samples were performed. Molecular signaling in the heart was examined using Western blot analysis as well as Confocal Laser Scanning Microscopy. Results: From the 3 ICIs only IPI led to cytotoxicity in primary spleenocytes and was therefore excluded from the study, as ICIs should not induce cytotoxicity in immune cells. PEM and AVE had no direct cytotoxic effect on primary cardiomyocytes at any concentration, whereas only the splenocytes’ supernatant under PEM at 50 and 100 µg / ml reduced cardiomyocytes’ viability in a statistically significant way. The latter was accompanied by an increase in Tnfa, Inos, Rela, Ifng mRNA expression in primary spleenocytes after PEM treatment and Tnfa, Tgfb, Inos, Rela, Ifng as well as autophagy markers Lc3b, Lc3a, Becn2, Atg5 and Endoplasmic Reticulum stress markers Canx and Ddit3 increase in the primary cardiomyocytes after treatment with PEM conditioned medium. These results were confirmed by Western blot analysis. Additionally, taking under consideration that PEM is considered non-cross reactive with the murine PD-1, we investigated whether PEM binds on the murine PD-1 or whether the observed effects are due to an off-target effect. CD experiments showed that PEM binds on the murine PD-1 ED in a similar manner as with the human PD-1 ED used as the positive control, which depends on protein’s conformation. The latter supports the use of the murine model for the extraction of translational results. PEM administration to C57BL/6J mice aggravated their cardiac function causing a drop in % fractional shortening (FS%) from the first two weeks with a dose-dependent progression. In addition, it caused moderate infiltration of immune cells in the myocardium and damage to myofibrils, as shown by histological examination of heart samples. Flow cytometry analysis demonstrated a significant increase in the population of T-lymphocytes and non-inflammatory monocytes (Ly6Clow cells) in the blood, accompanied by an increased presence of T-helper cells (CD4+ cells) and Ly6Clow cells in the heart in the 2nd and 5th week of PEM administration, respectively. The latter findings indicate a state of increased immune cell recruitment which may be mediated through endothelial dysfunction, as the aforementioned cell populations are normally very low in the heart. This hypothesis was tested with Western blot analysis. In the 2nd week of administration, there was a statistically significant increase in the expression of endothelial adhesion molecule ICAM-1 and p-eNOS, as well as in autophagy markers p-mTOR, Beclin-1, but not in inflammatory molecules, suggesting PEM-induced endothelial dysfunction and autophagy. This molecular mechanism seemed to progress further until the 5th week of administration with a statistically significant increase in E-selectin, glycosylated and non-glycosylated, ICAM-1, teNOS and in Bip, pAMPKa, Beclin-1, LC3B, respectively. At this point inflammation seemed to be settled with a statistically significant increase in the expression of IL-6, iNOS, p-STAT3 and IFNγ. In contrast, the production of myosin heavy chains (MYH), a protein responsible for the contraction of the heart muscle, was reduced. These results were confirmed by Confocal Laser Scanning Microscopy, showing that the increased presence of IFNγ was mainly detected at sarcomeres. Conclusions: ICIs and specifically PEM do not exert a direct effect on cardiomyocytes in vitro, but this is mediated by its action on leukocytes. In particular, PEM administration causes, in the early stages of cardiotoxicity, some degree of endothelial dysfunction and induction of autophagy in cardiac tissue, which are exacerbated and followed by establishment of inflammation in the myocardium of mice. IFNγ contributes to the observed contractile dysfunction of the myocardium, by affecting myosin levels."],"dc:identifier":["uoadl:3253282","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3253282"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΕΠΑΓΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΤΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ICIS)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:20:21Z"}