{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3254819"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3254819","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η πρωτεάση LONΡ-1 στη γήρανση και τον καρκίνο","abstract":"Η συσσώρευση μη σωστά αναδιπλωμένων πρωτεϊνών και δημιουργία συσσωματωμάτων αποτελεί έναν στρεσογόνο επιζήμιο παράγοντα όχι μόνο για το εκάστοτε κυτταρικό διαμέρισμα αλλά και κατ’ επέκταση για τη συνολική λειτουργία του κυττάρου. Οι τσαπερόνες (μοριακοί συνοδοί) παίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιδιόρθωση και τη σωστή αναδίπλωση των πρωτεϊνών αυτών, διατηρώντας έτσι την ομοιόσταση του κυττάρου. Σε περιπτώσεις πρωτεοτοξικού στρες, παρατηρείται ενεργοποίηση ενός συστήματος απόκρισης σε στρες που προκαλείται από μη σωστά αναδιπλωμένες πρωτεϊνες (Unfolded Protein Response, UPR). Ο μηχανισμός αυτός παρατηρείται σχεδόν σε όλα τα κυτταρικά διαμερίσματα, όπως το κυτταρόπλασμα, το ενδοπλασματικό δίκτυο (ER) καθώς και τα μιτοχόνδρια, και προϋποθέτει τη συνεργασία του πυρήνα για την επαγωγή μεταγραφικών παραγόντων που εμπλέκονται στη διατήρηση της πρωτεόστασης (πρωτεϊνικής ομοιόστασης). Στην παρούσα διπλωματική εργασία ερευνήσαμε την πιθανή εμπλοκή της ανθρώπινης μιτοχονδριακής πρωτεάσης LONP1, και της ομόλογης της LONP-1 στο νηματώδη Caenorhabditis elegans (C.elegans), στο μιτοχονδριακό UPR (mtUPR), στην καρκινογένεση καθώς και στη διαδικασία της γήρανσης. Σε καρκινικές κυτταρικές σειρές διαφόρων τύπων, αρχικά. παρατηρήθηκε διακύμανση στην έκφραση της ανθρώπινης πρωτεϊνης LONP1, κατά κανόνα όμως τα επίπεδα έκφρασης της πρωτεΐνης αυτής στα καρκινικά κύτταρα βρέθηκε υψηλότερη από ό,τι τα αντίστοιχα φυσιολογικά. Επίσης πρόκληση φαρμακολογικής μεταρρύθμισης της πρωτεάσης LONP1 με τη χρήση του παράγοντα CDDO-Me οδήγησε σε ταυτόχρονη ενεργοποίηση του mtUPR, αλλά και ενός μηχανισμού έναντι στο στρες, που είναι ανεξάρτητος του μιτοχονδρίου, και ονομάζεται μονοπάτι Ολοκληρωμένης Απόκρισης σε Στρες (Integrated Stress Response, ISR). Εντούτοις, η αντίστροφη υπόθεση δεν μπορεί να υποστηριχτεί, καθώς κατά την επιλεκτική επαγωγή του ISR με τη χρήση του αντιβιοτικού Tunicamycin δεν παρατηρήθηκε ενεργοποίηση του mtUPR. Στο μοντέλο νηματώδη C.elegans δείχθηκε πιθανή εμπλοκή της πρωτεάσης LONP-1 στο γήρας, καθώς σε σκουλήκια αγρίου τύπου φάνηκε στατιστικά σημαντική μείωση της σχετικής μεταγραφής του γονιδίου lonp-1 με την πάροδο της ηλικίας. Μελετήθηκε, επίσης, ο μεταγραφικός παράγοντας ΖΙΡ-2, ο οποίος εμπλέκεται στη διατήρηση της φυσιολογίας του C.elegans κάτω από μιτοχονδριακό στρες και ευνοεί τη μακροβιότητα. Δείξαμε ότι η υπερέκφραση του μεταγραφικού παράγοντα ΖΙΡ-2 ήταν ικανή να αυξήσει τη διάρκεια ζωής των σκουληκιών αγρίου τύπου, αλλά όχι αυτών που έχουν έλλειψη στο γονίδιο lonp-1. Τέλος, βρήκαμε ότι, με την αύξηση της ηλικίας, τα επίπεδα του παράγοντα αυτού αυξάνονται, σε μεταγραφικό επίπεδο μόνο σε σκουλήκια αγρίου τύπου, και όχι σε εκείνα όπου η LONP-1 απουσιάζει, προτείνοντας ότι σε συνθήκες απώλειας της ενεργότητας της LONP-1, ο παράγοντας ZIP-2 αδυνατεί να παίξει τον υποστηρικτικό του ρόλο.","abstract_html":"Η συσσώρευση μη σωστά αναδιπλωμένων πρωτεϊνών και δημιουργία συσσωματωμάτων αποτελεί έναν στρεσογόνο επιζήμιο παράγοντα όχι μόνο για το εκάστοτε κυτταρικό διαμέρισμα αλλά και κατ’ επέκταση για τη συνολική λειτουργία του κυττάρου. Οι τσαπερόνες (μοριακοί συνοδοί) παίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιδιόρθωση και τη σωστή αναδίπλωση των πρωτεϊνών αυτών, διατηρώντας έτσι την ομοιόσταση του κυττάρου. Σε περιπτώσεις πρωτεοτοξικού στρες, παρατηρείται ενεργοποίηση ενός συστήματος απόκρισης σε στρες που προκαλείται από μη σωστά αναδιπλωμένες πρωτεϊνες (Unfolded Protein Response, UPR). Ο μηχανισμός αυτός παρατηρείται σχεδόν σε όλα τα κυτταρικά διαμερίσματα, όπως το κυτταρόπλασμα, το ενδοπλασματικό δίκτυο (ER) καθώς και τα μιτοχόνδρια, και προϋποθέτει τη συνεργασία του πυρήνα για την επαγωγή μεταγραφικών παραγόντων που εμπλέκονται στη διατήρηση της πρωτεόστασης (πρωτεϊνικής ομοιόστασης). Στην παρούσα διπλωματική εργασία ερευνήσαμε την πιθανή εμπλοκή της ανθρώπινης μιτοχονδριακής πρωτεάσης LONP1, και της ομόλογης της LONP-1 στο νηματώδη Caenorhabditis elegans (C.elegans), στο μιτοχονδριακό UPR (mtUPR), στην καρκινογένεση καθώς και στη διαδικασία της γήρανσης. Σε καρκινικές κυτταρικές σειρές διαφόρων τύπων, αρχικά. παρατηρήθηκε διακύμανση στην έκφραση της ανθρώπινης πρωτεϊνης LONP1, κατά κανόνα όμως τα επίπεδα έκφρασης της πρωτεΐνης αυτής στα καρκινικά κύτταρα βρέθηκε υψηλότερη από ό,τι τα αντίστοιχα φυσιολογικά. Επίσης πρόκληση φαρμακολογικής μεταρρύθμισης της πρωτεάσης LONP1 με τη χρήση του παράγοντα CDDO-Me οδήγησε σε ταυτόχρονη ενεργοποίηση του mtUPR, αλλά και ενός μηχανισμού έναντι στο στρες, που είναι ανεξάρτητος του μιτοχονδρίου, και ονομάζεται μονοπάτι Ολοκληρωμένης Απόκρισης σε Στρες (Integrated Stress Response, ISR). Εντούτοις, η αντίστροφη υπόθεση δεν μπορεί να υποστηριχτεί, καθώς κατά την επιλεκτική επαγωγή του ISR με τη χρήση του αντιβιοτικού Tunicamycin δεν παρατηρήθηκε ενεργοποίηση του mtUPR. Στο μοντέλο νηματώδη C.elegans δείχθηκε πιθανή εμπλοκή της πρωτεάσης LONP-1 στο γήρας, καθώς σε σκουλήκια αγρίου τύπου φάνηκε στατιστικά σημαντική μείωση της σχετικής μεταγραφής του γονιδίου lonp-1 με την πάροδο της ηλικίας. Μελετήθηκε, επίσης, ο μεταγραφικός παράγοντας ΖΙΡ-2, ο οποίος εμπλέκεται στη διατήρηση της φυσιολογίας του C.elegans κάτω από μιτοχονδριακό στρες και ευνοεί τη μακροβιότητα. Δείξαμε ότι η υπερέκφραση του μεταγραφικού παράγοντα ΖΙΡ-2 ήταν ικανή να αυξήσει τη διάρκεια ζωής των σκουληκιών αγρίου τύπου, αλλά όχι αυτών που έχουν έλλειψη στο γονίδιο lonp-1. Τέλος, βρήκαμε ότι, με την αύξηση της ηλικίας, τα επίπεδα του παράγοντα αυτού αυξάνονται, σε μεταγραφικό επίπεδο μόνο σε σκουλήκια αγρίου τύπου, και όχι σε εκείνα όπου η LONP-1 απουσιάζει, προτείνοντας ότι σε συνθήκες απώλειας της ενεργότητας της LONP-1, ο παράγοντας ZIP-2 αδυνατεί να παίξει τον υποστηρικτικό του ρόλο.","abstract_has_math":false,"creators":["Μπόντη Λαμπρίνα","Bondi Labrina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T06:20:23Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3254819"],"render_values":[{"text":"uoadl:3254819","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3254819","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3254819","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3254819","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μπόντη Λαμπρίνα","Bondi Labrina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3254819","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3254819"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η συσσώρευση μη σωστά αναδιπλωμένων πρωτεϊνών και δημιουργία συσσωματωμάτων αποτελεί έναν στρεσογόνο επιζήμιο παράγοντα όχι μόνο για το εκάστοτε κυτταρικό διαμέρισμα αλλά και κατ’ επέκταση για τη συνολική λειτουργία του κυττάρου. Οι τσαπερόνες (μοριακοί συνοδοί) παίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιδιόρθωση και τη σωστή αναδίπλωση των πρωτεϊνών αυτών, διατηρώντας έτσι την ομοιόσταση του κυττάρου. Σε περιπτώσεις πρωτεοτοξικού στρες, παρατηρείται ενεργοποίηση ενός συστήματος απόκρισης σε στρες που προκαλείται από μη σωστά αναδιπλωμένες πρωτεϊνες (Unfolded Protein Response, UPR). Ο μηχανισμός αυτός παρατηρείται σχεδόν σε όλα τα κυτταρικά διαμερίσματα, όπως το κυτταρόπλασμα, το ενδοπλασματικό δίκτυο (ER) καθώς και τα μιτοχόνδρια, και προϋποθέτει τη συνεργασία του πυρήνα για την επαγωγή μεταγραφικών παραγόντων που εμπλέκονται στη διατήρηση της πρωτεόστασης (πρωτεϊνικής ομοιόστασης). Στην παρούσα διπλωματική εργασία ερευνήσαμε την πιθανή εμπλοκή της ανθρώπινης μιτοχονδριακής πρωτεάσης LONP1, και της ομόλογης της LONP-1 στο νηματώδη Caenorhabditis elegans (C.elegans), στο μιτοχονδριακό UPR (mtUPR), στην καρκινογένεση καθώς και στη διαδικασία της γήρανσης. Σε καρκινικές κυτταρικές σειρές διαφόρων τύπων, αρχικά. παρατηρήθηκε διακύμανση στην έκφραση της ανθρώπινης πρωτεϊνης LONP1, κατά κανόνα όμως τα επίπεδα έκφρασης της πρωτεΐνης αυτής στα καρκινικά κύτταρα βρέθηκε υψηλότερη από ό,τι τα αντίστοιχα φυσιολογικά. Επίσης πρόκληση φαρμακολογικής μεταρρύθμισης της πρωτεάσης LONP1 με τη χρήση του παράγοντα CDDO-Me οδήγησε σε ταυτόχρονη ενεργοποίηση του mtUPR, αλλά και ενός μηχανισμού έναντι στο στρες, που είναι ανεξάρτητος του μιτοχονδρίου, και ονομάζεται μονοπάτι Ολοκληρωμένης Απόκρισης σε Στρες (Integrated Stress Response, ISR). Εντούτοις, η αντίστροφη υπόθεση δεν μπορεί να υποστηριχτεί, καθώς κατά την επιλεκτική επαγωγή του ISR με τη χρήση του αντιβιοτικού Tunicamycin δεν παρατηρήθηκε ενεργοποίηση του mtUPR. Στο μοντέλο νηματώδη C.elegans δείχθηκε πιθανή εμπλοκή της πρωτεάσης LONP-1 στο γήρας, καθώς σε σκουλήκια αγρίου τύπου φάνηκε στατιστικά σημαντική μείωση της σχετικής μεταγραφής του γονιδίου lonp-1 με την πάροδο της ηλικίας. Μελετήθηκε, επίσης, ο μεταγραφικός παράγοντας ΖΙΡ-2, ο οποίος εμπλέκεται στη διατήρηση της φυσιολογίας του C.elegans κάτω από μιτοχονδριακό στρες και ευνοεί τη μακροβιότητα. Δείξαμε ότι η υπερέκφραση του μεταγραφικού παράγοντα ΖΙΡ-2 ήταν ικανή να αυξήσει τη διάρκεια ζωής των σκουληκιών αγρίου τύπου, αλλά όχι αυτών που έχουν έλλειψη στο γονίδιο lonp-1. Τέλος, βρήκαμε ότι, με την αύξηση της ηλικίας, τα επίπεδα του παράγοντα αυτού αυξάνονται, σε μεταγραφικό επίπεδο μόνο σε σκουλήκια αγρίου τύπου, και όχι σε εκείνα όπου η LONP-1 απουσιάζει, προτείνοντας ότι σε συνθήκες απώλειας της ενεργότητας της LONP-1, ο παράγοντας ZIP-2 αδυνατεί να παίξει τον υποστηρικτικό του ρόλο.","The accumulation of misfolded proteins and formation of aggregates constitutes a stressful damaging factor not only for the respective cell compartment but also by extension for the overall function of the cell. The chaperones (molecular chaperones) play a decisive role in the repair and correct folding of these proteins, thus maintaining cell homeostasis. In cases of proteotoxic stress, activation of a stress response system is observed caused by improper unfolded proteins (Unfolded Protein Response, UPR). This mechanism is observed in almost all cellular compartments such as cytoplasm, endoplasmic reticulum (ER) as well as mitochondria, and requires the cooperation of the nucleus for induction of transcription factors involved in maintaining proteostasis (protein homeostasis). In this thesis we investigated its possible involvement human mitochondrial protease LONP1, and its LONP-1 homologue in the nematode Caenorhabditis elegans (C.elegans), in the mitochondrial UPR (mtUPR), in carcinogenesis as well and in the aging process."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η πρωτεάση LONΡ-1 στη γήρανση και τον καρκίνο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μπόντη Λαμπρίνα","Bondi Labrina"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Η συσσώρευση μη σωστά αναδιπλωμένων πρωτεϊνών και δημιουργία συσσωματωμάτων αποτελεί έναν στρεσογόνο επιζήμιο παράγοντα όχι μόνο για το εκάστοτε κυτταρικό διαμέρισμα αλλά και κατ’ επέκταση για τη συνολική λειτουργία του κυττάρου. Οι τσαπερόνες (μοριακοί συνοδοί) παίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιδιόρθωση και τη σωστή αναδίπλωση των πρωτεϊνών αυτών, διατηρώντας έτσι την ομοιόσταση του κυττάρου. Σε περιπτώσεις πρωτεοτοξικού στρες, παρατηρείται ενεργοποίηση ενός συστήματος απόκρισης σε στρες που προκαλείται από μη σωστά αναδιπλωμένες πρωτεϊνες (Unfolded Protein Response, UPR). Ο μηχανισμός αυτός παρατηρείται σχεδόν σε όλα τα κυτταρικά διαμερίσματα, όπως το κυτταρόπλασμα, το ενδοπλασματικό δίκτυο (ER) καθώς και τα μιτοχόνδρια, και προϋποθέτει τη συνεργασία του πυρήνα για την επαγωγή μεταγραφικών παραγόντων που εμπλέκονται στη διατήρηση της πρωτεόστασης (πρωτεϊνικής ομοιόστασης). Στην παρούσα διπλωματική εργασία ερευνήσαμε την πιθανή εμπλοκή της ανθρώπινης μιτοχονδριακής πρωτεάσης LONP1, και της ομόλογης της LONP-1 στο νηματώδη Caenorhabditis elegans (C.elegans), στο μιτοχονδριακό UPR (mtUPR), στην καρκινογένεση καθώς και στη διαδικασία της γήρανσης. Σε καρκινικές κυτταρικές σειρές διαφόρων τύπων, αρχικά. παρατηρήθηκε διακύμανση στην έκφραση της ανθρώπινης πρωτεϊνης LONP1, κατά κανόνα όμως τα επίπεδα έκφρασης της πρωτεΐνης αυτής στα καρκινικά κύτταρα βρέθηκε υψηλότερη από ό,τι τα αντίστοιχα φυσιολογικά. Επίσης πρόκληση φαρμακολογικής μεταρρύθμισης της πρωτεάσης LONP1 με τη χρήση του παράγοντα CDDO-Me οδήγησε σε ταυτόχρονη ενεργοποίηση του mtUPR, αλλά και ενός μηχανισμού έναντι στο στρες, που είναι ανεξάρτητος του μιτοχονδρίου, και ονομάζεται μονοπάτι Ολοκληρωμένης Απόκρισης σε Στρες (Integrated Stress Response, ISR). Εντούτοις, η αντίστροφη υπόθεση δεν μπορεί να υποστηριχτεί, καθώς κατά την επιλεκτική επαγωγή του ISR με τη χρήση του αντιβιοτικού Tunicamycin δεν παρατηρήθηκε ενεργοποίηση του mtUPR. Στο μοντέλο νηματώδη C.elegans δείχθηκε πιθανή εμπλοκή της πρωτεάσης LONP-1 στο γήρας, καθώς σε σκουλήκια αγρίου τύπου φάνηκε στατιστικά σημαντική μείωση της σχετικής μεταγραφής του γονιδίου lonp-1 με την πάροδο της ηλικίας. Μελετήθηκε, επίσης, ο μεταγραφικός παράγοντας ΖΙΡ-2, ο οποίος εμπλέκεται στη διατήρηση της φυσιολογίας του C.elegans κάτω από μιτοχονδριακό στρες και ευνοεί τη μακροβιότητα. Δείξαμε ότι η υπερέκφραση του μεταγραφικού παράγοντα ΖΙΡ-2 ήταν ικανή να αυξήσει τη διάρκεια ζωής των σκουληκιών αγρίου τύπου, αλλά όχι αυτών που έχουν έλλειψη στο γονίδιο lonp-1. Τέλος, βρήκαμε ότι, με την αύξηση της ηλικίας, τα επίπεδα του παράγοντα αυτού αυξάνονται, σε μεταγραφικό επίπεδο μόνο σε σκουλήκια αγρίου τύπου, και όχι σε εκείνα όπου η LONP-1 απουσιάζει, προτείνοντας ότι σε συνθήκες απώλειας της ενεργότητας της LONP-1, ο παράγοντας ZIP-2 αδυνατεί να παίξει τον υποστηρικτικό του ρόλο.","The accumulation of misfolded proteins and formation of aggregates constitutes a stressful damaging factor not only for the respective cell compartment but also by extension for the overall function of the cell. The chaperones (molecular chaperones) play a decisive role in the repair and correct folding of these proteins, thus maintaining cell homeostasis. In cases of proteotoxic stress, activation of a stress response system is observed caused by improper unfolded proteins (Unfolded Protein Response, UPR). This mechanism is observed in almost all cellular compartments such as cytoplasm, endoplasmic reticulum (ER) as well as mitochondria, and requires the cooperation of the nucleus for induction of transcription factors involved in maintaining proteostasis (protein homeostasis). In this thesis we investigated its possible involvement human mitochondrial protease LONP1, and its LONP-1 homologue in the nematode Caenorhabditis elegans (C.elegans), in the mitochondrial UPR (mtUPR), in carcinogenesis as well and in the aging process."],"dc:identifier":["uoadl:3254819","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3254819"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Η πρωτεάση LONΡ-1 στη γήρανση και τον καρκίνο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:20:23Z"}