{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3256339"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3256339","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ισλάμ & δίκαιο : συγκριτική εξέταση κρατικών δικαίων","abstract":"Η συνάφεια δικαίου και θρησκείας, ως κοινωνικών βιωμάτων και φαινομένων με εμφανείς τις ηθικές αξιολογήσεις και τις περί ορθότητας και χρηστότητας σταθμίσεις, είναι, ιδίως έξω από το πλαίσιο της σύγχρονης κοσμικής δυτικής νομικής παράδοσης και της μάλλον χαλαρής κανονιστικότητας χριστιανικής ηθικής, όπως αυτές εμφατικά στην μετά τον Διαφωτισμό εποχή επιβεβαιώθηκαν υπό το πρίσμα και της πρόταξης της ηθικής αυτονομίας και του βουλητικού αυτοκαθορισμού του ατόμου, κάτι παραπάνω από πασίδηλη. Αξίζει να μην λησμονούμε, άλλωστε, ότι τόσο το δικαιϊκό όσο και το θρησκευτικό βίωμα αποτελούν αμφότερα κοινωνικά φαινόμενα καταφανώς πολιτισμικά προσδιορισμένα αντηχώντας την συλλογική μνήμη και συνείδηση αλλά και τις ιδιαίτερες αξίες όπως αυτές διαπλάθονται υπό την αιγίδα του ευρύτερου πολιτισμικού πλαισίου των κοινωνιών εντός των οποίων αναφύονται, παράμετροι στην διαμόρφωση, έκφραση και τελική στάθμιση των οποίων εμφιλοχωρούν σε δεύτερο χρόνο κατά τρόπο μάλλον καθοριστικό. Η ίδια η ποικιλομορφία, άλλωστε, των εκδηλώσεων του δικαιϊκού και θρησκευτικού φαινόμενου, παρόλη την οικουμενικότητα αυτών ως βιωμάτων, φαίνεται να συνηγορεί υπέρ της πολιτισμικά προσδιορισμένης χροιάς αμφότερων. Στο παρόν πόνημα θα μελετηθεί η ιστορική πορεία της νομικής παράδοσης του Ισλάμ, της χρονικά νεότερης από τις μεγάλες θρησκευτικές παραδόσεις του αβρααμικού κύκλου. Η θρησκεία της υποταγής στο θέλημα του Θεού έχει συχνά, άλλωστε, χαρακτηριστεί ως το αρτιότερο παράδειγμα ηθικού θεϊσμού έχοντας να επιδείξει ένα σύστημα και μοτίβο σκέψης όπου θρησκεία, δίκαιο και ηθική συνυφαίνονται αξεδιάλυτα καθιστώντας μάλλον έργο δυσχερές την μελέτη του ενός εξ αυτών κατά τρόπο διακριτό από τα υπόλοιπα. Η ίδια η αραβική λέξη για την θρησκεία (“din”= “το διάταγμα”, “το πρόσταγμα”), άλλωστε, μαρτυρά εμφατικά την θεώρηση αυτής ως ένα σύνολο θεϊκής προέλευσης προσταγών και εντολών την ίδια στιγμή που η αραβική λέξη για το δίκαιο (“shari’ a”= “το μονοπάτι προς το Θεό”) αντηχεί εξίσου εμφατικά την θεώρηση ως τέτοιου αποκλειστικά εκείνου του θεϊκά ορισμένου, του απαρασάλευτου και απαρέγκλιτης ισχύος, νόμου, όπως αυτός μπορεί να σταχυολογηθεί από τα διδάγματα και τις αναζητήσεις της ισλαμικής πίστης. Και είναι ακριβώς υπό το πλαίσιο αυτής της τελευταίας σκέψης, που ως θέσφατο φαίνεται να διατρέχει κάθε γενόμενη εντός του Ισλάμ θεολογική αλλά και νομική αναζήτηση, που θα μελετηθεί η ιστορική πορεία αυτού από τους αιώνες της διαμόρφωσης και των θεωρητικών αναζητήσεών του μέχρι και την σύγχρονη εποχή και την επαναξιολόγησή του προς διάφορες κατευθύνσεις, όπως και η αντιπαραβολή των παραδειγμάτων της Τουρκικής Δημοκρατίας και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν μαρτυρά, υπό την πίεση των σύγχρονων κοινωνικών δεδομένων και της επίδρασης των δυτικών μοτίβων κανονιστικότητας και νομικής σκέψης γενικότερα.","abstract_html":"Η συνάφεια δικαίου και θρησκείας, ως κοινωνικών βιωμάτων και φαινομένων με εμφανείς τις ηθικές αξιολογήσεις και τις περί ορθότητας και χρηστότητας σταθμίσεις, είναι, ιδίως έξω από το πλαίσιο της σύγχρονης κοσμικής δυτικής νομικής παράδοσης και της μάλλον χαλαρής κανονιστικότητας χριστιανικής ηθικής, όπως αυτές εμφατικά στην μετά τον Διαφωτισμό εποχή επιβεβαιώθηκαν υπό το πρίσμα και της πρόταξης της ηθικής αυτονομίας και του βουλητικού αυτοκαθορισμού του ατόμου, κάτι παραπάνω από πασίδηλη. Αξίζει να μην λησμονούμε, άλλωστε, ότι τόσο το δικαιϊκό όσο και το θρησκευτικό βίωμα αποτελούν αμφότερα κοινωνικά φαινόμενα καταφανώς πολιτισμικά προσδιορισμένα αντηχώντας την συλλογική μνήμη και συνείδηση αλλά και τις ιδιαίτερες αξίες όπως αυτές διαπλάθονται υπό την αιγίδα του ευρύτερου πολιτισμικού πλαισίου των κοινωνιών εντός των οποίων αναφύονται, παράμετροι στην διαμόρφωση, έκφραση και τελική στάθμιση των οποίων εμφιλοχωρούν σε δεύτερο χρόνο κατά τρόπο μάλλον καθοριστικό. Η ίδια η ποικιλομορφία, άλλωστε, των εκδηλώσεων του δικαιϊκού και θρησκευτικού φαινόμενου, παρόλη την οικουμενικότητα αυτών ως βιωμάτων, φαίνεται να συνηγορεί υπέρ της πολιτισμικά προσδιορισμένης χροιάς αμφότερων. Στο παρόν πόνημα θα μελετηθεί η ιστορική πορεία της νομικής παράδοσης του Ισλάμ, της χρονικά νεότερης από τις μεγάλες θρησκευτικές παραδόσεις του αβρααμικού κύκλου. Η θρησκεία της υποταγής στο θέλημα του Θεού έχει συχνά, άλλωστε, χαρακτηριστεί ως το αρτιότερο παράδειγμα ηθικού θεϊσμού έχοντας να επιδείξει ένα σύστημα και μοτίβο σκέψης όπου θρησκεία, δίκαιο και ηθική συνυφαίνονται αξεδιάλυτα καθιστώντας μάλλον έργο δυσχερές την μελέτη του ενός εξ αυτών κατά τρόπο διακριτό από τα υπόλοιπα. Η ίδια η αραβική λέξη για την θρησκεία (“din”= “το διάταγμα”, “το πρόσταγμα”), άλλωστε, μαρτυρά εμφατικά την θεώρηση αυτής ως ένα σύνολο θεϊκής προέλευσης προσταγών και εντολών την ίδια στιγμή που η αραβική λέξη για το δίκαιο (“shari’ a”= “το μονοπάτι προς το Θεό”) αντηχεί εξίσου εμφατικά την θεώρηση ως τέτοιου αποκλειστικά εκείνου του θεϊκά ορισμένου, του απαρασάλευτου και απαρέγκλιτης ισχύος, νόμου, όπως αυτός μπορεί να σταχυολογηθεί από τα διδάγματα και τις αναζητήσεις της ισλαμικής πίστης. Και είναι ακριβώς υπό το πλαίσιο αυτής της τελευταίας σκέψης, που ως θέσφατο φαίνεται να διατρέχει κάθε γενόμενη εντός του Ισλάμ θεολογική αλλά και νομική αναζήτηση, που θα μελετηθεί η ιστορική πορεία αυτού από τους αιώνες της διαμόρφωσης και των θεωρητικών αναζητήσεών του μέχρι και την σύγχρονη εποχή και την επαναξιολόγησή του προς διάφορες κατευθύνσεις, όπως και η αντιπαραβολή των παραδειγμάτων της Τουρκικής Δημοκρατίας και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν μαρτυρά, υπό την πίεση των σύγχρονων κοινωνικών δεδομένων και της επίδρασης των δυτικών μοτίβων κανονιστικότητας και νομικής σκέψης γενικότερα.","abstract_has_math":false,"creators":["Ροβάτσος Παναγιώτης","Rovatsos Panagiotis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022","date_published":"2022","updated_at":"2026-11-19T06:20:31Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3256339"],"render_values":[{"text":"uoadl:3256339","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3256339","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3256339","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3256339","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ροβάτσος Παναγιώτης","Rovatsos Panagiotis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2022"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3256339","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3256339"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η συνάφεια δικαίου και θρησκείας, ως κοινωνικών βιωμάτων και φαινομένων με εμφανείς τις ηθικές αξιολογήσεις και τις περί ορθότητας και χρηστότητας σταθμίσεις, είναι, ιδίως έξω από το πλαίσιο της σύγχρονης κοσμικής δυτικής νομικής παράδοσης και της μάλλον χαλαρής κανονιστικότητας χριστιανικής ηθικής, όπως αυτές εμφατικά στην μετά τον Διαφωτισμό εποχή επιβεβαιώθηκαν υπό το πρίσμα και της πρόταξης της ηθικής αυτονομίας και του βουλητικού αυτοκαθορισμού του ατόμου, κάτι παραπάνω από πασίδηλη. Αξίζει να μην λησμονούμε, άλλωστε, ότι τόσο το δικαιϊκό όσο και το θρησκευτικό βίωμα αποτελούν αμφότερα κοινωνικά φαινόμενα καταφανώς πολιτισμικά προσδιορισμένα αντηχώντας την συλλογική μνήμη και συνείδηση αλλά και τις ιδιαίτερες αξίες όπως αυτές διαπλάθονται υπό την αιγίδα του ευρύτερου πολιτισμικού πλαισίου των κοινωνιών εντός των οποίων αναφύονται, παράμετροι στην διαμόρφωση, έκφραση και τελική στάθμιση των οποίων εμφιλοχωρούν σε δεύτερο χρόνο κατά τρόπο μάλλον καθοριστικό. Η ίδια η ποικιλομορφία, άλλωστε, των εκδηλώσεων του δικαιϊκού και θρησκευτικού φαινόμενου, παρόλη την οικουμενικότητα αυτών ως βιωμάτων, φαίνεται να συνηγορεί υπέρ της πολιτισμικά προσδιορισμένης χροιάς αμφότερων. Στο παρόν πόνημα θα μελετηθεί η ιστορική πορεία της νομικής παράδοσης του Ισλάμ, της χρονικά νεότερης από τις μεγάλες θρησκευτικές παραδόσεις του αβρααμικού κύκλου. Η θρησκεία της υποταγής στο θέλημα του Θεού έχει συχνά, άλλωστε, χαρακτηριστεί ως το αρτιότερο παράδειγμα ηθικού θεϊσμού έχοντας να επιδείξει ένα σύστημα και μοτίβο σκέψης όπου θρησκεία, δίκαιο και ηθική συνυφαίνονται αξεδιάλυτα καθιστώντας μάλλον έργο δυσχερές την μελέτη του ενός εξ αυτών κατά τρόπο διακριτό από τα υπόλοιπα. Η ίδια η αραβική λέξη για την θρησκεία (“din”= “το διάταγμα”, “το πρόσταγμα”), άλλωστε, μαρτυρά εμφατικά την θεώρηση αυτής ως ένα σύνολο θεϊκής προέλευσης προσταγών και εντολών την ίδια στιγμή που η αραβική λέξη για το δίκαιο (“shari’ a”= “το μονοπάτι προς το Θεό”) αντηχεί εξίσου εμφατικά την θεώρηση ως τέτοιου αποκλειστικά εκείνου του θεϊκά ορισμένου, του απαρασάλευτου και απαρέγκλιτης ισχύος, νόμου, όπως αυτός μπορεί να σταχυολογηθεί από τα διδάγματα και τις αναζητήσεις της ισλαμικής πίστης. Και είναι ακριβώς υπό το πλαίσιο αυτής της τελευταίας σκέψης, που ως θέσφατο φαίνεται να διατρέχει κάθε γενόμενη εντός του Ισλάμ θεολογική αλλά και νομική αναζήτηση, που θα μελετηθεί η ιστορική πορεία αυτού από τους αιώνες της διαμόρφωσης και των θεωρητικών αναζητήσεών του μέχρι και την σύγχρονη εποχή και την επαναξιολόγησή του προς διάφορες κατευθύνσεις, όπως και η αντιπαραβολή των παραδειγμάτων της Τουρκικής Δημοκρατίας και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν μαρτυρά, υπό την πίεση των σύγχρονων κοινωνικών δεδομένων και της επίδρασης των δυτικών μοτίβων κανονιστικότητας και νομικής σκέψης γενικότερα.","The relevance of law and religion, as social experiences and phenomena with obvious moral evaluations and the weightings of correctness and utility, is, especially outside the context of the modern secular Western legal tradition and the rather loose normativity of Christian ethics, such as how those emphatically in the post the Enlightenment era were confirmed in the light of the precept of moral autonomy and the voluntary self-determination of the individual, something more than common sense. It is worth not forgetting, after all, that both the legal and the religious experience are both social phenomena obviously culturally determined, echoing the collective memory and consciousness but also the particular values as they develop under the frame of the wider cultural context of the societies within which they arise , parameters in the formation, expression and final weighting of which, subsequently, conduce to in a rather decisive way. The very diversity, after all, of the manifestations of the legal and religious phenomenon, despite their universality, seems to argue in favor of the culturally determined connotation of both. In this paper, the historical course of the legal tradition of Islam, the youngest of the great religious traditions of the Abrahamic cycle, will be studied. The religion of submission to the will of God has often, after all, been characterized as the best example of moral theism, demonstrating a system and pattern of thought where religion, law, and morality are inextricably intertwined, making it a rather difficult task to study one of them in a way that is distinct from the rest. The very Arabic word for religion (\"din\" = \"the decree\", \"the commandment\"), moreover, emphatically demonstrates the conception of it as a set of commands of divine origin at the same time as the Arabic word for law ( \"shari' a\"= \"the path to God\") echoes equally emphatically the conception as such exclusively of that divinely determined, unshakable and of inexorable power, law, as it can be gleaned from the teachings and pursuits of the Islamic faith. And it is precisely under the framework of this last thought, which as a matter of fact seems to run through every theological as well as legal search born within Islam, that the historical course of this will be studied from the centuries of its formation and theoretical searches up to the modern era and its re-evaluation towards various directions, as the counter comparison of the examples of the Turkish Republic and the Islamic Republic of Iran testify, under the pressure of modern social data and the influence of Western patterns of normativity and broader legal thought."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ισλάμ & δίκαιο : συγκριτική εξέταση κρατικών δικαίων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ροβάτσος Παναγιώτης","Rovatsos Panagiotis"],"dc:date":["2022"],"dc:description":["Η συνάφεια δικαίου και θρησκείας, ως κοινωνικών βιωμάτων και φαινομένων με εμφανείς τις ηθικές αξιολογήσεις και τις περί ορθότητας και χρηστότητας σταθμίσεις, είναι, ιδίως έξω από το πλαίσιο της σύγχρονης κοσμικής δυτικής νομικής παράδοσης και της μάλλον χαλαρής κανονιστικότητας χριστιανικής ηθικής, όπως αυτές εμφατικά στην μετά τον Διαφωτισμό εποχή επιβεβαιώθηκαν υπό το πρίσμα και της πρόταξης της ηθικής αυτονομίας και του βουλητικού αυτοκαθορισμού του ατόμου, κάτι παραπάνω από πασίδηλη. Αξίζει να μην λησμονούμε, άλλωστε, ότι τόσο το δικαιϊκό όσο και το θρησκευτικό βίωμα αποτελούν αμφότερα κοινωνικά φαινόμενα καταφανώς πολιτισμικά προσδιορισμένα αντηχώντας την συλλογική μνήμη και συνείδηση αλλά και τις ιδιαίτερες αξίες όπως αυτές διαπλάθονται υπό την αιγίδα του ευρύτερου πολιτισμικού πλαισίου των κοινωνιών εντός των οποίων αναφύονται, παράμετροι στην διαμόρφωση, έκφραση και τελική στάθμιση των οποίων εμφιλοχωρούν σε δεύτερο χρόνο κατά τρόπο μάλλον καθοριστικό. Η ίδια η ποικιλομορφία, άλλωστε, των εκδηλώσεων του δικαιϊκού και θρησκευτικού φαινόμενου, παρόλη την οικουμενικότητα αυτών ως βιωμάτων, φαίνεται να συνηγορεί υπέρ της πολιτισμικά προσδιορισμένης χροιάς αμφότερων. Στο παρόν πόνημα θα μελετηθεί η ιστορική πορεία της νομικής παράδοσης του Ισλάμ, της χρονικά νεότερης από τις μεγάλες θρησκευτικές παραδόσεις του αβρααμικού κύκλου. Η θρησκεία της υποταγής στο θέλημα του Θεού έχει συχνά, άλλωστε, χαρακτηριστεί ως το αρτιότερο παράδειγμα ηθικού θεϊσμού έχοντας να επιδείξει ένα σύστημα και μοτίβο σκέψης όπου θρησκεία, δίκαιο και ηθική συνυφαίνονται αξεδιάλυτα καθιστώντας μάλλον έργο δυσχερές την μελέτη του ενός εξ αυτών κατά τρόπο διακριτό από τα υπόλοιπα. Η ίδια η αραβική λέξη για την θρησκεία (“din”= “το διάταγμα”, “το πρόσταγμα”), άλλωστε, μαρτυρά εμφατικά την θεώρηση αυτής ως ένα σύνολο θεϊκής προέλευσης προσταγών και εντολών την ίδια στιγμή που η αραβική λέξη για το δίκαιο (“shari’ a”= “το μονοπάτι προς το Θεό”) αντηχεί εξίσου εμφατικά την θεώρηση ως τέτοιου αποκλειστικά εκείνου του θεϊκά ορισμένου, του απαρασάλευτου και απαρέγκλιτης ισχύος, νόμου, όπως αυτός μπορεί να σταχυολογηθεί από τα διδάγματα και τις αναζητήσεις της ισλαμικής πίστης. Και είναι ακριβώς υπό το πλαίσιο αυτής της τελευταίας σκέψης, που ως θέσφατο φαίνεται να διατρέχει κάθε γενόμενη εντός του Ισλάμ θεολογική αλλά και νομική αναζήτηση, που θα μελετηθεί η ιστορική πορεία αυτού από τους αιώνες της διαμόρφωσης και των θεωρητικών αναζητήσεών του μέχρι και την σύγχρονη εποχή και την επαναξιολόγησή του προς διάφορες κατευθύνσεις, όπως και η αντιπαραβολή των παραδειγμάτων της Τουρκικής Δημοκρατίας και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν μαρτυρά, υπό την πίεση των σύγχρονων κοινωνικών δεδομένων και της επίδρασης των δυτικών μοτίβων κανονιστικότητας και νομικής σκέψης γενικότερα.","The relevance of law and religion, as social experiences and phenomena with obvious moral evaluations and the weightings of correctness and utility, is, especially outside the context of the modern secular Western legal tradition and the rather loose normativity of Christian ethics, such as how those emphatically in the post the Enlightenment era were confirmed in the light of the precept of moral autonomy and the voluntary self-determination of the individual, something more than common sense. It is worth not forgetting, after all, that both the legal and the religious experience are both social phenomena obviously culturally determined, echoing the collective memory and consciousness but also the particular values as they develop under the frame of the wider cultural context of the societies within which they arise , parameters in the formation, expression and final weighting of which, subsequently, conduce to in a rather decisive way. The very diversity, after all, of the manifestations of the legal and religious phenomenon, despite their universality, seems to argue in favor of the culturally determined connotation of both. In this paper, the historical course of the legal tradition of Islam, the youngest of the great religious traditions of the Abrahamic cycle, will be studied. The religion of submission to the will of God has often, after all, been characterized as the best example of moral theism, demonstrating a system and pattern of thought where religion, law, and morality are inextricably intertwined, making it a rather difficult task to study one of them in a way that is distinct from the rest. The very Arabic word for religion (\"din\" = \"the decree\", \"the commandment\"), moreover, emphatically demonstrates the conception of it as a set of commands of divine origin at the same time as the Arabic word for law ( \"shari' a\"= \"the path to God\") echoes equally emphatically the conception as such exclusively of that divinely determined, unshakable and of inexorable power, law, as it can be gleaned from the teachings and pursuits of the Islamic faith. And it is precisely under the framework of this last thought, which as a matter of fact seems to run through every theological as well as legal search born within Islam, that the historical course of this will be studied from the centuries of its formation and theoretical searches up to the modern era and its re-evaluation towards various directions, as the counter comparison of the examples of the Turkish Republic and the Islamic Republic of Iran testify, under the pressure of modern social data and the influence of Western patterns of normativity and broader legal thought."],"dc:identifier":["uoadl:3256339","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3256339"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Ισλάμ & δίκαιο : συγκριτική εξέταση κρατικών δικαίων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:20:31Z"}