{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3257415"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3257415","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη και κλινική αξιολόγηση μη-κωδικών RNA (ncRNA) σε ασθενείς με καρκίνο ουροποιητικού συστήματος μέσω υγρής βιοψίας","abstract":"Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης (Bladder Cancer) αποτελεί το δεύτερο συχνότερο τύπο καρκίνου του ουροποιητικού συστήματος, μετά τον καρκίνο του προστάτη. Αποτελεί την έκτη πιο συχνή μορφή καρκίνου στον ανδρικό πληθυσμό και την ένατη αίτια θανάτου. Η επίπτωση της νόσου αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία, ενώ οι άνδρες έχουν 3 με 4 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου. Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης παρουσιάζει έντονη κλινική ετερογένεια, όσον αφορά την πρόγνωση και εξέλιξη της νόσου, την επιβίωση των ασθενών και την ανταπόκριση τους στην θεραπεία. Η πρόγνωση της νόσου είναι σημαντική για την εξατομικευμένη θεραπεία του ασθενούς και για την δημιουργία μεταθεραπευτικού πρωτοκόλλου παρακολούθησης. Οι προγνωστικοί δείκτες που υπάρχουν σήμερα αδυνατούν να προβλέψουν με βεβαιότητα την πορεία του ουροθηλιακού καρκίνου, με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητη η μακροπρόθεσμη παρακολούθηση των ασθενών μεταθεραπευτικά μέσω επεμβατικών κυστεοσκοπίσεων, κυτταρολογικών εξετάσεων ούρων και CT/MRI(Computed tomography scan/Magnetic Resonance Imaging) Συνεπώς το κόστος για την θεραπεία και παρακολούθηση ασθενώνείναι πολύ υψηλό Η αποκωδικοποίηση της λειτουργίας των γονιδίων που συμμετέχουν στην νόσο και η εύρεση νέων ρυθμιστικών μορίων τα οποία αλληλοεπιδρούν με τα γονίδια αυτά, αποτελεί ένα πεδίο με έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον που έχει ως στόχο την εύρεση νέων βιοδεικτών για την καλύτερη πρόγνωση των ασθενών και σχεδιασμό της θεραπείας τους. Μη-κωδικά RNAs ονομάζονται τα RNAs τα οποία δεν κωδικοποιούν κάποια πρωτεΐνη, ενώ πολλά από αυτά έχουν ρυθμιστικούς ρόλους ή συμμετέχουν στην σύνθεση πρωτεϊνών. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν τα μικρά RNAs (micro RNAs/miRNAs), καθώς και τα θραύσματα από tRNAs (tRNA-derived fragments/tRFs). Τα miRNAs ορίζονται ως μονόκλωνα μη-κωδικά μόρια RNA, μεγέθους ~20 νουκλεοτιδίων τα οποία παράγονται ενδογενώς και μπορούν να ρυθμίσουν την έκφραση σε μεταμεταγραφικό επίπεδο. Το miR-146a έχει συσχετιστεί πολλές φορές με τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Συγκεκριμένα σε πολλές μελέτες έχει βρεθεί ότι έχει αυξημένη έκφραση στους καρκινικούς ιστούς των ασθενών, καθώς επίσης και στα ούρα τους. Το 5΄-tRF-LysCTT αποτελεί ένα θραύσμα tRNA (tRNA-derived fragments/ tRFs), συγκεκριμένα προέρχεται από το tRNALysCCT. Το συγκεκριμένο tRF σε ιστολογικά δείγματα ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, όταν έχει υψηλή έκφραση φαίνεται να σχετίζεται με δυσμενή πρόγνωση της νόσου, με μυοδιηθητικό τύπο καρκίνο, με όγκους υψηλού βαθμού κακοήθειας κατά WHO 2004 και υψηλού κινδύνου σύμφωνα με την κατάταξη EORTC. Παράλληλα όσον αφορά τη την εξέλιξη μετά την θεραπεία, συσχετίστηκαν τα υψηλά επίπεδά του με την εξέλιξη της μη-μυοδιηθητικής νόσου σε μυοδιηθητική, καθώς και χειρότερη ολική επιβίωση και επιβίωση ελευθέρας νόσου σε ασθενείς με μυοδιηθητικό τύπο καρκίνο. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι ανάπτυξη πρωτοκόλλου για την μέτρηση των επιπέδων των μη-κωδικών RNAs, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, στον ορό του αίματος ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης και την κλινική τους αξιολόγηση σαν βιοδείκτες υγρής βιοψίας. Για το σκοπό της παρούσας εργασίας, έγινε δειγματοληψία ολικού αίματος από ασθενείς (n=41) με καρκίνο της ουροδόχου κύστης πριν την θεραπεία. Στην συνέχεια πραγματοποιήθηκε η κατάλληλη επεξεργασία για την απομόνωση του ορού από το ολικό αίμα. Ακολούθως πραγματοποιήθηκε η ανάπτυξη πρωτοκόλλου ποσοτικής PCR πραγματικού χρόνου (real-time qPCR) για τον προσδιορισμό των επιπέδων των μη-κωδικών RNA, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, στον ορό των ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, με τη βοήθεια της SYBR Green I και της σχετικής ποσοτικοποίησης 2-ΔΔCT. Τέλος πραγματοποιήθηκε εκτενής βιοστατιστική ανάλυση για την εκτίμηση της αξίας των μελετούμενων μορίων σε κλινικό επίπεδο και την δυνατότητα χρήσης τους ως προγνωστικούς δείκτες για την καλύτερη διαστρωμάτωση κινδύνου των ασθενών με ουροθηλιακό καρκίνο και την βελτίωση της πρόβλεψης της μεταθεραπευτικής πορείας της νόσου. Ανάμεσα στα δύο μελετώμενα μη-κωδικά RNAs, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, το miR-146a φάνηκε να έχει την τάση να είναι αυξημένο σε ασθενείς με υψηλό βαθμό κακοήθειας κατά WHO 2004 και σε ασθενείς με T1 στάδιο νόσου που χαρακτηρίστηκαν ως υψηλού βαθμού κακοήθειας. Στο δείγμα ασθενών που εξετάσαμε δεν φάνηκε να υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στα επίπεδα των δύο μη-κωδικών RNAs στον ορό ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, ανάμεσα στα διάφορα στάδια της νόσου, καθώς επίσης και ανάμεσα στους ασθενείς με μη-μυοδιηθητικό και μυοδιηθητικό τύπο καρκίνου. Επίσης δεν εντοπίστηκε διαφορά μεταξύ των ασθενών υψηλού και χαμηλού βαθμού κακοήθειας, παρα μόνο η τάση αύξησης του miR-146a στους ασθενείς με υψηλού βαθμού κακοήθειας όγκο. Τέλος κανένα από τα δύο μη-κωδικά RNAs δεν συσχετίστηκε με καλύτερη ή χειρότερη επιβίωση ελευθέρας νόσου και την επιβίωση ελευθέρας εξέλιξης στους ασθενείς με μη-μυοδιηθητικό τύπο καρκίνου, ενώ το ίδιο παρατηρήθηκε και για την ολική επιβίωση των ασθενών με μυοδιηθητικό καρκίνο. Συνεπώς τα δύο μη-κωδικά RNAs που εξετάσαμε δεν εμφάνισαν διαφορές στην ομάδα ασθενών που εξετάσαμε. Με μόνη εξαίρεση το miR-146a το οποίο είχε την τάση να έχει αυξημένα επίπεδα σε ασθενείς με υψηλό βαθμό κακοήθειας κατά WHO 2004 και σε ασθενείς σταδίου T1 και υψηλού βαθμού κακοήθειας. Μ ε βάση τα προηγούμενα αποτελέσματα πειραμάτων που έχουν γίνει στο εργαστήριο, αλλά και τη υπάρχουσα βιβλιογραφία, η συλλογή, η απομόνωση και ανάλυση περισσότερων δειγμάτων ασθενών θα ήταν καθοριστική για την χρήση των μορίων αυτών στην κλινική αξιολόγηση των ασθενών μέσω της υγρής βιοψίας.","abstract_html":"Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης (Bladder Cancer) αποτελεί το δεύτερο συχνότερο τύπο καρκίνου του ουροποιητικού συστήματος, μετά τον καρκίνο του προστάτη. Αποτελεί την έκτη πιο συχνή μορφή καρκίνου στον ανδρικό πληθυσμό και την ένατη αίτια θανάτου. Η επίπτωση της νόσου αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία, ενώ οι άνδρες έχουν 3 με 4 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου. Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης παρουσιάζει έντονη κλινική ετερογένεια, όσον αφορά την πρόγνωση και εξέλιξη της νόσου, την επιβίωση των ασθενών και την ανταπόκριση τους στην θεραπεία. Η πρόγνωση της νόσου είναι σημαντική για την εξατομικευμένη θεραπεία του ασθενούς και για την δημιουργία μεταθεραπευτικού πρωτοκόλλου παρακολούθησης. Οι προγνωστικοί δείκτες που υπάρχουν σήμερα αδυνατούν να προβλέψουν με βεβαιότητα την πορεία του ουροθηλιακού καρκίνου, με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητη η μακροπρόθεσμη παρακολούθηση των ασθενών μεταθεραπευτικά μέσω επεμβατικών κυστεοσκοπίσεων, κυτταρολογικών εξετάσεων ούρων και CT/MRI(Computed tomography scan/Magnetic Resonance Imaging) Συνεπώς το κόστος για την θεραπεία και παρακολούθηση ασθενώνείναι πολύ υψηλό Η αποκωδικοποίηση της λειτουργίας των γονιδίων που συμμετέχουν στην νόσο και η εύρεση νέων ρυθμιστικών μορίων τα οποία αλληλοεπιδρούν με τα γονίδια αυτά, αποτελεί ένα πεδίο με έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον που έχει ως στόχο την εύρεση νέων βιοδεικτών για την καλύτερη πρόγνωση των ασθενών και σχεδιασμό της θεραπείας τους. Μη-κωδικά RNAs ονομάζονται τα RNAs τα οποία δεν κωδικοποιούν κάποια πρωτεΐνη, ενώ πολλά από αυτά έχουν ρυθμιστικούς ρόλους ή συμμετέχουν στην σύνθεση πρωτεϊνών. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν τα μικρά RNAs (micro RNAs/miRNAs), καθώς και τα θραύσματα από tRNAs (tRNA-derived fragments/tRFs). Τα miRNAs ορίζονται ως μονόκλωνα μη-κωδικά μόρια RNA, μεγέθους ~20 νουκλεοτιδίων τα οποία παράγονται ενδογενώς και μπορούν να ρυθμίσουν την έκφραση σε μεταμεταγραφικό επίπεδο. Το miR-146a έχει συσχετιστεί πολλές φορές με τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Συγκεκριμένα σε πολλές μελέτες έχει βρεθεί ότι έχει αυξημένη έκφραση στους καρκινικούς ιστούς των ασθενών, καθώς επίσης και στα ούρα τους. Το 5΄-tRF-LysCTT αποτελεί ένα θραύσμα tRNA (tRNA-derived fragments/ tRFs), συγκεκριμένα προέρχεται από το tRNALysCCT. Το συγκεκριμένο tRF σε ιστολογικά δείγματα ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, όταν έχει υψηλή έκφραση φαίνεται να σχετίζεται με δυσμενή πρόγνωση της νόσου, με μυοδιηθητικό τύπο καρκίνο, με όγκους υψηλού βαθμού κακοήθειας κατά WHO 2004 και υψηλού κινδύνου σύμφωνα με την κατάταξη EORTC. Παράλληλα όσον αφορά τη την εξέλιξη μετά την θεραπεία, συσχετίστηκαν τα υψηλά επίπεδά του με την εξέλιξη της μη-μυοδιηθητικής νόσου σε μυοδιηθητική, καθώς και χειρότερη ολική επιβίωση και επιβίωση ελευθέρας νόσου σε ασθενείς με μυοδιηθητικό τύπο καρκίνο. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι ανάπτυξη πρωτοκόλλου για την μέτρηση των επιπέδων των μη-κωδικών RNAs, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, στον ορό του αίματος ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης και την κλινική τους αξιολόγηση σαν βιοδείκτες υγρής βιοψίας. Για το σκοπό της παρούσας εργασίας, έγινε δειγματοληψία ολικού αίματος από ασθενείς (n=41) με καρκίνο της ουροδόχου κύστης πριν την θεραπεία. Στην συνέχεια πραγματοποιήθηκε η κατάλληλη επεξεργασία για την απομόνωση του ορού από το ολικό αίμα. Ακολούθως πραγματοποιήθηκε η ανάπτυξη πρωτοκόλλου ποσοτικής PCR πραγματικού χρόνου (real-time qPCR) για τον προσδιορισμό των επιπέδων των μη-κωδικών RNA, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, στον ορό των ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, με τη βοήθεια της SYBR Green I και της σχετικής ποσοτικοποίησης 2-ΔΔCT. Τέλος πραγματοποιήθηκε εκτενής βιοστατιστική ανάλυση για την εκτίμηση της αξίας των μελετούμενων μορίων σε κλινικό επίπεδο και την δυνατότητα χρήσης τους ως προγνωστικούς δείκτες για την καλύτερη διαστρωμάτωση κινδύνου των ασθενών με ουροθηλιακό καρκίνο και την βελτίωση της πρόβλεψης της μεταθεραπευτικής πορείας της νόσου. Ανάμεσα στα δύο μελετώμενα μη-κωδικά RNAs, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, το miR-146a φάνηκε να έχει την τάση να είναι αυξημένο σε ασθενείς με υψηλό βαθμό κακοήθειας κατά WHO 2004 και σε ασθενείς με T1 στάδιο νόσου που χαρακτηρίστηκαν ως υψηλού βαθμού κακοήθειας. Στο δείγμα ασθενών που εξετάσαμε δεν φάνηκε να υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στα επίπεδα των δύο μη-κωδικών RNAs στον ορό ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, ανάμεσα στα διάφορα στάδια της νόσου, καθώς επίσης και ανάμεσα στους ασθενείς με μη-μυοδιηθητικό και μυοδιηθητικό τύπο καρκίνου. Επίσης δεν εντοπίστηκε διαφορά μεταξύ των ασθενών υψηλού και χαμηλού βαθμού κακοήθειας, παρα μόνο η τάση αύξησης του miR-146a στους ασθενείς με υψηλού βαθμού κακοήθειας όγκο. Τέλος κανένα από τα δύο μη-κωδικά RNAs δεν συσχετίστηκε με καλύτερη ή χειρότερη επιβίωση ελευθέρας νόσου και την επιβίωση ελευθέρας εξέλιξης στους ασθενείς με μη-μυοδιηθητικό τύπο καρκίνου, ενώ το ίδιο παρατηρήθηκε και για την ολική επιβίωση των ασθενών με μυοδιηθητικό καρκίνο. Συνεπώς τα δύο μη-κωδικά RNAs που εξετάσαμε δεν εμφάνισαν διαφορές στην ομάδα ασθενών που εξετάσαμε. Με μόνη εξαίρεση το miR-146a το οποίο είχε την τάση να έχει αυξημένα επίπεδα σε ασθενείς με υψηλό βαθμό κακοήθειας κατά WHO 2004 και σε ασθενείς σταδίου T1 και υψηλού βαθμού κακοήθειας. Μ ε βάση τα προηγούμενα αποτελέσματα πειραμάτων που έχουν γίνει στο εργαστήριο, αλλά και τη υπάρχουσα βιβλιογραφία, η συλλογή, η απομόνωση και ανάλυση περισσότερων δειγμάτων ασθενών θα ήταν καθοριστική για την χρήση των μορίων αυτών στην κλινική αξιολόγηση των ασθενών μέσω της υγρής βιοψίας.","abstract_has_math":false,"creators":["Κρητικός Κωνσταντίνος","Kritikos Konstantinos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:04Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3257415"],"render_values":[{"text":"uoadl:3257415","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3257415","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3257415","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3257415","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κρητικός Κωνσταντίνος","Kritikos Konstantinos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3257415","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3257415"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης (Bladder Cancer) αποτελεί το δεύτερο συχνότερο τύπο καρκίνου του ουροποιητικού συστήματος, μετά τον καρκίνο του προστάτη. Αποτελεί την έκτη πιο συχνή μορφή καρκίνου στον ανδρικό πληθυσμό και την ένατη αίτια θανάτου. Η επίπτωση της νόσου αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία, ενώ οι άνδρες έχουν 3 με 4 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου. Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης παρουσιάζει έντονη κλινική ετερογένεια, όσον αφορά την πρόγνωση και εξέλιξη της νόσου, την επιβίωση των ασθενών και την ανταπόκριση τους στην θεραπεία. Η πρόγνωση της νόσου είναι σημαντική για την εξατομικευμένη θεραπεία του ασθενούς και για την δημιουργία μεταθεραπευτικού πρωτοκόλλου παρακολούθησης. Οι προγνωστικοί δείκτες που υπάρχουν σήμερα αδυνατούν να προβλέψουν με βεβαιότητα την πορεία του ουροθηλιακού καρκίνου, με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητη η μακροπρόθεσμη παρακολούθηση των ασθενών μεταθεραπευτικά μέσω επεμβατικών κυστεοσκοπίσεων, κυτταρολογικών εξετάσεων ούρων και CT/MRI(Computed tomography scan/Magnetic Resonance Imaging) Συνεπώς το κόστος για την θεραπεία και παρακολούθηση ασθενώνείναι πολύ υψηλό Η αποκωδικοποίηση της λειτουργίας των γονιδίων που συμμετέχουν στην νόσο και η εύρεση νέων ρυθμιστικών μορίων τα οποία αλληλοεπιδρούν με τα γονίδια αυτά, αποτελεί ένα πεδίο με έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον που έχει ως στόχο την εύρεση νέων βιοδεικτών για την καλύτερη πρόγνωση των ασθενών και σχεδιασμό της θεραπείας τους. Μη-κωδικά RNAs ονομάζονται τα RNAs τα οποία δεν κωδικοποιούν κάποια πρωτεΐνη, ενώ πολλά από αυτά έχουν ρυθμιστικούς ρόλους ή συμμετέχουν στην σύνθεση πρωτεϊνών. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν τα μικρά RNAs (micro RNAs/miRNAs), καθώς και τα θραύσματα από tRNAs (tRNA-derived fragments/tRFs). Τα miRNAs ορίζονται ως μονόκλωνα μη-κωδικά μόρια RNA, μεγέθους ~20 νουκλεοτιδίων τα οποία παράγονται ενδογενώς και μπορούν να ρυθμίσουν την έκφραση σε μεταμεταγραφικό επίπεδο. Το miR-146a έχει συσχετιστεί πολλές φορές με τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Συγκεκριμένα σε πολλές μελέτες έχει βρεθεί ότι έχει αυξημένη έκφραση στους καρκινικούς ιστούς των ασθενών, καθώς επίσης και στα ούρα τους. Το 5΄-tRF-LysCTT αποτελεί ένα θραύσμα tRNA (tRNA-derived fragments/ tRFs), συγκεκριμένα προέρχεται από το tRNALysCCT. Το συγκεκριμένο tRF σε ιστολογικά δείγματα ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, όταν έχει υψηλή έκφραση φαίνεται να σχετίζεται με δυσμενή πρόγνωση της νόσου, με μυοδιηθητικό τύπο καρκίνο, με όγκους υψηλού βαθμού κακοήθειας κατά WHO 2004 και υψηλού κινδύνου σύμφωνα με την κατάταξη EORTC. Παράλληλα όσον αφορά τη την εξέλιξη μετά την θεραπεία, συσχετίστηκαν τα υψηλά επίπεδά του με την εξέλιξη της μη-μυοδιηθητικής νόσου σε μυοδιηθητική, καθώς και χειρότερη ολική επιβίωση και επιβίωση ελευθέρας νόσου σε ασθενείς με μυοδιηθητικό τύπο καρκίνο. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι ανάπτυξη πρωτοκόλλου για την μέτρηση των επιπέδων των μη-κωδικών RNAs, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, στον ορό του αίματος ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης και την κλινική τους αξιολόγηση σαν βιοδείκτες υγρής βιοψίας. Για το σκοπό της παρούσας εργασίας, έγινε δειγματοληψία ολικού αίματος από ασθενείς (n=41) με καρκίνο της ουροδόχου κύστης πριν την θεραπεία. Στην συνέχεια πραγματοποιήθηκε η κατάλληλη επεξεργασία για την απομόνωση του ορού από το ολικό αίμα. Ακολούθως πραγματοποιήθηκε η ανάπτυξη πρωτοκόλλου ποσοτικής PCR πραγματικού χρόνου (real-time qPCR) για τον προσδιορισμό των επιπέδων των μη-κωδικών RNA, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, στον ορό των ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, με τη βοήθεια της SYBR Green I και της σχετικής ποσοτικοποίησης 2-ΔΔCT. Τέλος πραγματοποιήθηκε εκτενής βιοστατιστική ανάλυση για την εκτίμηση της αξίας των μελετούμενων μορίων σε κλινικό επίπεδο και την δυνατότητα χρήσης τους ως προγνωστικούς δείκτες για την καλύτερη διαστρωμάτωση κινδύνου των ασθενών με ουροθηλιακό καρκίνο και την βελτίωση της πρόβλεψης της μεταθεραπευτικής πορείας της νόσου. Ανάμεσα στα δύο μελετώμενα μη-κωδικά RNAs, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, το miR-146a φάνηκε να έχει την τάση να είναι αυξημένο σε ασθενείς με υψηλό βαθμό κακοήθειας κατά WHO 2004 και σε ασθενείς με T1 στάδιο νόσου που χαρακτηρίστηκαν ως υψηλού βαθμού κακοήθειας. Στο δείγμα ασθενών που εξετάσαμε δεν φάνηκε να υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στα επίπεδα των δύο μη-κωδικών RNAs στον ορό ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, ανάμεσα στα διάφορα στάδια της νόσου, καθώς επίσης και ανάμεσα στους ασθενείς με μη-μυοδιηθητικό και μυοδιηθητικό τύπο καρκίνου. Επίσης δεν εντοπίστηκε διαφορά μεταξύ των ασθενών υψηλού και χαμηλού βαθμού κακοήθειας, παρα μόνο η τάση αύξησης του miR-146a στους ασθενείς με υψηλού βαθμού κακοήθειας όγκο. Τέλος κανένα από τα δύο μη-κωδικά RNAs δεν συσχετίστηκε με καλύτερη ή χειρότερη επιβίωση ελευθέρας νόσου και την επιβίωση ελευθέρας εξέλιξης στους ασθενείς με μη-μυοδιηθητικό τύπο καρκίνου, ενώ το ίδιο παρατηρήθηκε και για την ολική επιβίωση των ασθενών με μυοδιηθητικό καρκίνο. Συνεπώς τα δύο μη-κωδικά RNAs που εξετάσαμε δεν εμφάνισαν διαφορές στην ομάδα ασθενών που εξετάσαμε. Με μόνη εξαίρεση το miR-146a το οποίο είχε την τάση να έχει αυξημένα επίπεδα σε ασθενείς με υψηλό βαθμό κακοήθειας κατά WHO 2004 και σε ασθενείς σταδίου T1 και υψηλού βαθμού κακοήθειας. Μ ε βάση τα προηγούμενα αποτελέσματα πειραμάτων που έχουν γίνει στο εργαστήριο, αλλά και τη υπάρχουσα βιβλιογραφία, η συλλογή, η απομόνωση και ανάλυση περισσότερων δειγμάτων ασθενών θα ήταν καθοριστική για την χρήση των μορίων αυτών στην κλινική αξιολόγηση των ασθενών μέσω της υγρής βιοψίας.","Bladder cancer is the second most common type of urinary tract cancer, after prostate cancer. It is the sixth most common form of cancer in the male population and the ninth leading cause of death. The incidence of the disease increases significantly with age, while men have a 3 to 4 times greater risk of developing the disease. Bladder cancer presents a strong clinical heterogeneity, in terms of prognosis and progression of the disease, patient survival and response to treatment. The prognosis of the disease is important for the individualized treatment of the patient and for the creation of a post-therapeutic follow-up protocol. The prognostic indicators that exist today are unable to predict with certainty the course of urothelial cancer, because of long-term post-treatment follow-up of patients is necessary through invasive cystoscopies, urine cytological tests and CT/MRI (Computed tomography scan/Magnetic Resonance Imaging). Cost for treating and monitoring patients is very high. Decoding the function of the genes involved in the disease and finding new regulatory molecules that interact with these genes is a field of intense research interest that aims to find new biomarkers for better patient prognosis and treatment planning. Non-coding RNAs are called RNAs that do not translate to any protein, while many of them have regulatory roles or participate in protein synthesis. This category includes small RNAs (micro RNAs/miRNAs), as well as tRNA-derived fragments/tRFs. miRNAs are defined as single-stranded non-coding RNA molecules, ∼20 nucleotides in size that are produced endogenously and can regulate expression at the post-transcriptional level. miR-146a has been associated with bladder cancer many times. In many studies it has been found that it has an increased expression in the cancerous tissues of patients, as well as in their urine. 5΄-tRF-LysCTT is a tRNA fragment (tRNA-derived fragments/ tRFs), specifically derived from tRNALysCCT. The specific tRF in histological samples of patients with bladder cancer, when it has a high expression, seems to be associated with an unfavorable prognosis of the disease, with muscle invasive type of cancer, with tumors of high malignancy grade according to WHO 2004 and high risk according to the EORTC classification. At the same time regarding the progression after treatment, its high levels were associated with the progression of non-myoinvasive disease to myoinvasive disease, as well as worse overall survival and disease-free survival in patients with muscle-invasive type of cancer. The purpose of this work is to develop a protocol for measuring the levels of non-coding RNAs, miR-146a and 5΄-tRF-LysCTT, in the blood serum of patients with bladder cancer and their clinical evaluation as liquid biopsy biomarkers. For this work, whole blood was sampled from patients (n=41) with bladder cancer before treatment. Afterwards, the appropriate processing was carried out to isolate the serum from the whole blood. Subsequently, the development of a quantitative real-time PCR protocol was carried out to determine the levels of non-coding RNAs, miR-146a and 5΄-tRF-LysCTT, in the serum of patients with bladder cancer, with the help of of SYBR Green I and relative quantification of 2-ΔΔCT. Finally, an extensive biostatistical analysis was performed to assess the value of the studied molecules at a clinical level and the possibility of using them as prognostic indicators for a better risk stratification of patients with urothelial cancer and to improve the prediction of the post-therapeutic course of the disease. Among the two non-coding RNAs studied, miR-146a and 5΄-tRF-LysCTT, miR-146a appeared to tend to be elevated in patients with high WHO 2004 grade malignancy and in patients with T1 stage disease characterized as high-grade malignancy. In the sample of patients we examined, there did not appear to be a statistically significant difference in the levels of the two non-coding RNAs in the serum of patients with bladder cancer, between the various stages of the disease, as well as between patients with non-muscle invasive and muscle invasive types of cancer. Also, no difference was detected between high- and low-grade malignancy patients, except for the trend of increased miR-146a in patients with high-grade malignancy tumor. Finally, none of the two non-coding RNAs was associated with better or worse disease-free survival and progression-free survival in patients with non-muscle invasive type of cancer, while the same was observed for the overall survival of patients with muscle-invasive cancer. Therefore, the two non-coding RNAs we examined did not show differences in our group of patients. With the sole exception of miR-146a which tended to have elevated levels in patients with WHO 2004 high grade malignancy and in patients with stage T1 and high-grade malignancy. Based on the previous results of experiments done in the laboratory, but also the existing literature, the collection, isolation, and analysis of more patient samples would be decisive for the use of these molecules in the clinical evaluation of patients through liquid biopsy."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη και κλινική αξιολόγηση μη-κωδικών RNA (ncRNA) σε ασθενείς με καρκίνο ουροποιητικού συστήματος μέσω υγρής βιοψίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κρητικός Κωνσταντίνος","Kritikos Konstantinos"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης (Bladder Cancer) αποτελεί το δεύτερο συχνότερο τύπο καρκίνου του ουροποιητικού συστήματος, μετά τον καρκίνο του προστάτη. Αποτελεί την έκτη πιο συχνή μορφή καρκίνου στον ανδρικό πληθυσμό και την ένατη αίτια θανάτου. Η επίπτωση της νόσου αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία, ενώ οι άνδρες έχουν 3 με 4 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου. Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης παρουσιάζει έντονη κλινική ετερογένεια, όσον αφορά την πρόγνωση και εξέλιξη της νόσου, την επιβίωση των ασθενών και την ανταπόκριση τους στην θεραπεία. Η πρόγνωση της νόσου είναι σημαντική για την εξατομικευμένη θεραπεία του ασθενούς και για την δημιουργία μεταθεραπευτικού πρωτοκόλλου παρακολούθησης. Οι προγνωστικοί δείκτες που υπάρχουν σήμερα αδυνατούν να προβλέψουν με βεβαιότητα την πορεία του ουροθηλιακού καρκίνου, με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητη η μακροπρόθεσμη παρακολούθηση των ασθενών μεταθεραπευτικά μέσω επεμβατικών κυστεοσκοπίσεων, κυτταρολογικών εξετάσεων ούρων και CT/MRI(Computed tomography scan/Magnetic Resonance Imaging) Συνεπώς το κόστος για την θεραπεία και παρακολούθηση ασθενώνείναι πολύ υψηλό Η αποκωδικοποίηση της λειτουργίας των γονιδίων που συμμετέχουν στην νόσο και η εύρεση νέων ρυθμιστικών μορίων τα οποία αλληλοεπιδρούν με τα γονίδια αυτά, αποτελεί ένα πεδίο με έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον που έχει ως στόχο την εύρεση νέων βιοδεικτών για την καλύτερη πρόγνωση των ασθενών και σχεδιασμό της θεραπείας τους. Μη-κωδικά RNAs ονομάζονται τα RNAs τα οποία δεν κωδικοποιούν κάποια πρωτεΐνη, ενώ πολλά από αυτά έχουν ρυθμιστικούς ρόλους ή συμμετέχουν στην σύνθεση πρωτεϊνών. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν τα μικρά RNAs (micro RNAs/miRNAs), καθώς και τα θραύσματα από tRNAs (tRNA-derived fragments/tRFs). Τα miRNAs ορίζονται ως μονόκλωνα μη-κωδικά μόρια RNA, μεγέθους ~20 νουκλεοτιδίων τα οποία παράγονται ενδογενώς και μπορούν να ρυθμίσουν την έκφραση σε μεταμεταγραφικό επίπεδο. Το miR-146a έχει συσχετιστεί πολλές φορές με τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης. Συγκεκριμένα σε πολλές μελέτες έχει βρεθεί ότι έχει αυξημένη έκφραση στους καρκινικούς ιστούς των ασθενών, καθώς επίσης και στα ούρα τους. Το 5΄-tRF-LysCTT αποτελεί ένα θραύσμα tRNA (tRNA-derived fragments/ tRFs), συγκεκριμένα προέρχεται από το tRNALysCCT. Το συγκεκριμένο tRF σε ιστολογικά δείγματα ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, όταν έχει υψηλή έκφραση φαίνεται να σχετίζεται με δυσμενή πρόγνωση της νόσου, με μυοδιηθητικό τύπο καρκίνο, με όγκους υψηλού βαθμού κακοήθειας κατά WHO 2004 και υψηλού κινδύνου σύμφωνα με την κατάταξη EORTC. Παράλληλα όσον αφορά τη την εξέλιξη μετά την θεραπεία, συσχετίστηκαν τα υψηλά επίπεδά του με την εξέλιξη της μη-μυοδιηθητικής νόσου σε μυοδιηθητική, καθώς και χειρότερη ολική επιβίωση και επιβίωση ελευθέρας νόσου σε ασθενείς με μυοδιηθητικό τύπο καρκίνο. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι ανάπτυξη πρωτοκόλλου για την μέτρηση των επιπέδων των μη-κωδικών RNAs, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, στον ορό του αίματος ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης και την κλινική τους αξιολόγηση σαν βιοδείκτες υγρής βιοψίας. Για το σκοπό της παρούσας εργασίας, έγινε δειγματοληψία ολικού αίματος από ασθενείς (n=41) με καρκίνο της ουροδόχου κύστης πριν την θεραπεία. Στην συνέχεια πραγματοποιήθηκε η κατάλληλη επεξεργασία για την απομόνωση του ορού από το ολικό αίμα. Ακολούθως πραγματοποιήθηκε η ανάπτυξη πρωτοκόλλου ποσοτικής PCR πραγματικού χρόνου (real-time qPCR) για τον προσδιορισμό των επιπέδων των μη-κωδικών RNA, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, στον ορό των ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, με τη βοήθεια της SYBR Green I και της σχετικής ποσοτικοποίησης 2-ΔΔCT. Τέλος πραγματοποιήθηκε εκτενής βιοστατιστική ανάλυση για την εκτίμηση της αξίας των μελετούμενων μορίων σε κλινικό επίπεδο και την δυνατότητα χρήσης τους ως προγνωστικούς δείκτες για την καλύτερη διαστρωμάτωση κινδύνου των ασθενών με ουροθηλιακό καρκίνο και την βελτίωση της πρόβλεψης της μεταθεραπευτικής πορείας της νόσου. Ανάμεσα στα δύο μελετώμενα μη-κωδικά RNAs, miR-146a και 5΄-tRF-LysCTT, το miR-146a φάνηκε να έχει την τάση να είναι αυξημένο σε ασθενείς με υψηλό βαθμό κακοήθειας κατά WHO 2004 και σε ασθενείς με T1 στάδιο νόσου που χαρακτηρίστηκαν ως υψηλού βαθμού κακοήθειας. Στο δείγμα ασθενών που εξετάσαμε δεν φάνηκε να υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στα επίπεδα των δύο μη-κωδικών RNAs στον ορό ασθενών με καρκίνο της ουροδόχου κύστης, ανάμεσα στα διάφορα στάδια της νόσου, καθώς επίσης και ανάμεσα στους ασθενείς με μη-μυοδιηθητικό και μυοδιηθητικό τύπο καρκίνου. Επίσης δεν εντοπίστηκε διαφορά μεταξύ των ασθενών υψηλού και χαμηλού βαθμού κακοήθειας, παρα μόνο η τάση αύξησης του miR-146a στους ασθενείς με υψηλού βαθμού κακοήθειας όγκο. Τέλος κανένα από τα δύο μη-κωδικά RNAs δεν συσχετίστηκε με καλύτερη ή χειρότερη επιβίωση ελευθέρας νόσου και την επιβίωση ελευθέρας εξέλιξης στους ασθενείς με μη-μυοδιηθητικό τύπο καρκίνου, ενώ το ίδιο παρατηρήθηκε και για την ολική επιβίωση των ασθενών με μυοδιηθητικό καρκίνο. Συνεπώς τα δύο μη-κωδικά RNAs που εξετάσαμε δεν εμφάνισαν διαφορές στην ομάδα ασθενών που εξετάσαμε. Με μόνη εξαίρεση το miR-146a το οποίο είχε την τάση να έχει αυξημένα επίπεδα σε ασθενείς με υψηλό βαθμό κακοήθειας κατά WHO 2004 και σε ασθενείς σταδίου T1 και υψηλού βαθμού κακοήθειας. Μ ε βάση τα προηγούμενα αποτελέσματα πειραμάτων που έχουν γίνει στο εργαστήριο, αλλά και τη υπάρχουσα βιβλιογραφία, η συλλογή, η απομόνωση και ανάλυση περισσότερων δειγμάτων ασθενών θα ήταν καθοριστική για την χρήση των μορίων αυτών στην κλινική αξιολόγηση των ασθενών μέσω της υγρής βιοψίας.","Bladder cancer is the second most common type of urinary tract cancer, after prostate cancer. It is the sixth most common form of cancer in the male population and the ninth leading cause of death. The incidence of the disease increases significantly with age, while men have a 3 to 4 times greater risk of developing the disease. Bladder cancer presents a strong clinical heterogeneity, in terms of prognosis and progression of the disease, patient survival and response to treatment. The prognosis of the disease is important for the individualized treatment of the patient and for the creation of a post-therapeutic follow-up protocol. The prognostic indicators that exist today are unable to predict with certainty the course of urothelial cancer, because of long-term post-treatment follow-up of patients is necessary through invasive cystoscopies, urine cytological tests and CT/MRI (Computed tomography scan/Magnetic Resonance Imaging). Cost for treating and monitoring patients is very high. Decoding the function of the genes involved in the disease and finding new regulatory molecules that interact with these genes is a field of intense research interest that aims to find new biomarkers for better patient prognosis and treatment planning. Non-coding RNAs are called RNAs that do not translate to any protein, while many of them have regulatory roles or participate in protein synthesis. This category includes small RNAs (micro RNAs/miRNAs), as well as tRNA-derived fragments/tRFs. miRNAs are defined as single-stranded non-coding RNA molecules, ∼20 nucleotides in size that are produced endogenously and can regulate expression at the post-transcriptional level. miR-146a has been associated with bladder cancer many times. In many studies it has been found that it has an increased expression in the cancerous tissues of patients, as well as in their urine. 5΄-tRF-LysCTT is a tRNA fragment (tRNA-derived fragments/ tRFs), specifically derived from tRNALysCCT. The specific tRF in histological samples of patients with bladder cancer, when it has a high expression, seems to be associated with an unfavorable prognosis of the disease, with muscle invasive type of cancer, with tumors of high malignancy grade according to WHO 2004 and high risk according to the EORTC classification. At the same time regarding the progression after treatment, its high levels were associated with the progression of non-myoinvasive disease to myoinvasive disease, as well as worse overall survival and disease-free survival in patients with muscle-invasive type of cancer. The purpose of this work is to develop a protocol for measuring the levels of non-coding RNAs, miR-146a and 5΄-tRF-LysCTT, in the blood serum of patients with bladder cancer and their clinical evaluation as liquid biopsy biomarkers. For this work, whole blood was sampled from patients (n=41) with bladder cancer before treatment. Afterwards, the appropriate processing was carried out to isolate the serum from the whole blood. Subsequently, the development of a quantitative real-time PCR protocol was carried out to determine the levels of non-coding RNAs, miR-146a and 5΄-tRF-LysCTT, in the serum of patients with bladder cancer, with the help of of SYBR Green I and relative quantification of 2-ΔΔCT. Finally, an extensive biostatistical analysis was performed to assess the value of the studied molecules at a clinical level and the possibility of using them as prognostic indicators for a better risk stratification of patients with urothelial cancer and to improve the prediction of the post-therapeutic course of the disease. Among the two non-coding RNAs studied, miR-146a and 5΄-tRF-LysCTT, miR-146a appeared to tend to be elevated in patients with high WHO 2004 grade malignancy and in patients with T1 stage disease characterized as high-grade malignancy. In the sample of patients we examined, there did not appear to be a statistically significant difference in the levels of the two non-coding RNAs in the serum of patients with bladder cancer, between the various stages of the disease, as well as between patients with non-muscle invasive and muscle invasive types of cancer. Also, no difference was detected between high- and low-grade malignancy patients, except for the trend of increased miR-146a in patients with high-grade malignancy tumor. Finally, none of the two non-coding RNAs was associated with better or worse disease-free survival and progression-free survival in patients with non-muscle invasive type of cancer, while the same was observed for the overall survival of patients with muscle-invasive cancer. Therefore, the two non-coding RNAs we examined did not show differences in our group of patients. With the sole exception of miR-146a which tended to have elevated levels in patients with WHO 2004 high grade malignancy and in patients with stage T1 and high-grade malignancy. Based on the previous results of experiments done in the laboratory, but also the existing literature, the collection, isolation, and analysis of more patient samples would be decisive for the use of these molecules in the clinical evaluation of patients through liquid biopsy."],"dc:identifier":["uoadl:3257415","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3257415"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μελέτη και κλινική αξιολόγηση μη-κωδικών RNA (ncRNA) σε ασθενείς με καρκίνο ουροποιητικού συστήματος μέσω υγρής βιοψίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:04Z"}