{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3257934"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3257934","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"“The principle of mutual trust and fundamental rights protection in the execution of the European Arrest Warrant: Current issues and the way forward”","abstract":"Η παρούσα διατριβή αποσκοπεί στην παροχή μιας κριτικής επισκόπησης της αμφιλεγόμενης σχέσης μεταξύ, αφενός, της αρχής της αμοιβαίας εμπιστοσύνης ως θεμέλιου λίθου της διακρατικής συνεργασίας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης και, αφετέρου, της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως βασικών αξιών που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Στην ουσία, οι παράμετροι αυτής της σχέσης δεν προσεγγίζονται σε απλή θεωρητική βάση, αλλά διερευνώνται υπό το πρίσμα της πρακτικής τους εκδήλωσης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, του πρώτου και πιο συμβολικού μέτρου εφαρμογής της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ευρωπαϊκές ποινικές υποθέσεις. Μολονότι κατά τις δύο σχεδόν δεκαετίες λειτουργίας του το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης έχει επικροτηθεί ως συνολική επιτυχία, η αμετάβλητη εστίαση του μέσου στον έλεγχο του εγκλήματος έχει εγείρει ανησυχητικά μηνύματα για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων του παραδιδόμενου ατόμου, το οποίο σταδιακά γίνεται αντιληπτό ως κάτοχος δικαιωμάτων με αναπόσπαστο ρόλο στη διαδικασία παράδοσης και όχι ως απλό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων της επιβολής του νόμου. Δεδομένου ότι η αποτελεσματική, επιτόπια προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αρχών αποτελεί προϋπόθεση για την πραγματική εμπιστοσύνη, τη νομιμοποίηση και την τελική επιβίωση της αποτελεσματικής συνεργασίας που βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση, η βέλτιστη συνύπαρξη και η παράλληλη προώθηση αυτών των δύο εκ πρώτης όψεως αντικρουόμενων συμφερόντων δεν είναι μόνο επιθυμητή, αλλά και αναγκαία - εξ ου και η ανάγκη να εξεταστεί η αμοιβαία αλληλεπίδρασή τους στο πλαίσιο των σημερινών προκλήσεων και εξελίξεων στον Ευρωπαϊκό χώρο της ποινικής δικαιοσύνης. Η εισαγωγή της διατριβής επιδιώκει να παράσχει μια εικόνα της διφορούμενης έννοιας της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της σταδιακής ενσωμάτωσής της ως βασικής, προαπαιτούμενης αρχής για το σύστημα συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις που βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση. Ειδικότερα, σκιαγραφούνται η πολυπλοκότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συστήματος αυτού, λαμβάνοντας υπόψη τις καταβολές και την ιστορική εξέλιξη του Ευρωπαϊκού ποινικού δικαίου, καθώς και την αναπόφευκτη ένταση μεταξύ της σχεδόν αυτόματης, κρατικά προσανατολισμένης αναγνώρισης και εκτέλεσης αλλοδαπών δικαστικών αποφάσεων και της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Με αυτή την αφετηρία, το κύριο σώμα της διατριβής χωρίζεται σε δύο μέρη: το πρώτο μέρος αναδεικνύει την εξελικτική πορεία της δικαστικής εννοιολόγησης της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της σχέσης της με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εκτέλεση του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, ενώ το δεύτερο μέρος αναλύει τη λεπτομερή εφαρμογή της αφήγησης του Δικαστηρίου σε δύο εντελώς διαφορετικά πλαίσια, δηλαδή υπό το πρίσμα της παραβίασης των απόλυτων και μη απόλυτων θεμελιωδών δικαιωμάτων. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο μέρος καταγράφει την κορύφωση και το τελευταίο επεισόδιο του έπους του Δικαστηρίου σχετικά με την αμοιβαία εμπιστοσύνη σε ποινικές υποθέσεις - από την αρχική παραδοχή μιας σχεδόν απόλυτης υποχρέωσης αναγνώρισης και εκτέλεσης αλλοδαπών δικαστικών αποφάσεων, το Δικαστήριο κινήθηκε σταδιακά προς μια πιο επιεική προσέγγιση, αποδεχόμενο τη δυνατότητα, αν και σε εξαιρετικές περιστάσεις, να ανατραπεί το τεκμήριο της αμοιβαίας εμπιστοσύνης για την υπεράσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Το πρώτο μέρος αποδίδει αυτή την παραδειγματική μεταστροφή στη διαδικασία του εποικοδομητικού δικαστικού διαλόγου και σε εξωτερικές πιέσεις, παρά στη συνειδητοποίηση από το ίδιο το Δικαστήριο της ανάγκης να εξισορροπήσει τις απαιτήσεις επιβολής του νόμου με την προστασία των δικαιωμάτων. Στο ίδιο πνεύμα, το δεύτερο μέρος συμπληρώνει την προηγούμενη ανάλυση αναλύοντας το \"τεστ δύο επιπέδων\" που χρησιμοποίησε το Δικαστήριο σε δύο διαφορετικές ομάδες πραγματικών περιστάσεων. Καθώς φαίνεται να ακολουθείται η ίδια προσέγγιση, τόσο για παραβιάσεις του δικαιώματος κατά της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης όσο και για παραβιάσεις του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη εν μέσω της σημερινής κρίσης του κράτους δικαίου, το δεύτερο μέρος θα συζητήσει τις πρακτικές προκλήσεις και, τελικά, τη λειτουργικότητα της τρέχουσας αφήγησης υπό το πρίσμα του σημερινού και γεμάτου προκλήσεις υποβάθρου της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μετά το κύριο μέρος θα ακολουθήσουν συμπεράσματα σχετικά με την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της έννοιας της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και των παραμέτρων της, με έμφαση στους διαθέσιμους μηχανισμούς οικοδόμησης εμπιστοσύνης και στην πρωτεύουσα θέση που επιφυλάσσεται στο άτομο στη μετά τη Λισαβόνα εποχή.","abstract_html":"Η παρούσα διατριβή αποσκοπεί στην παροχή μιας κριτικής επισκόπησης της αμφιλεγόμενης σχέσης μεταξύ, αφενός, της αρχής της αμοιβαίας εμπιστοσύνης ως θεμέλιου λίθου της διακρατικής συνεργασίας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης και, αφετέρου, της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως βασικών αξιών που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Στην ουσία, οι παράμετροι αυτής της σχέσης δεν προσεγγίζονται σε απλή θεωρητική βάση, αλλά διερευνώνται υπό το πρίσμα της πρακτικής τους εκδήλωσης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, του πρώτου και πιο συμβολικού μέτρου εφαρμογής της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ευρωπαϊκές ποινικές υποθέσεις. Μολονότι κατά τις δύο σχεδόν δεκαετίες λειτουργίας του το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης έχει επικροτηθεί ως συνολική επιτυχία, η αμετάβλητη εστίαση του μέσου στον έλεγχο του εγκλήματος έχει εγείρει ανησυχητικά μηνύματα για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων του παραδιδόμενου ατόμου, το οποίο σταδιακά γίνεται αντιληπτό ως κάτοχος δικαιωμάτων με αναπόσπαστο ρόλο στη διαδικασία παράδοσης και όχι ως απλό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων της επιβολής του νόμου. Δεδομένου ότι η αποτελεσματική, επιτόπια προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αρχών αποτελεί προϋπόθεση για την πραγματική εμπιστοσύνη, τη νομιμοποίηση και την τελική επιβίωση της αποτελεσματικής συνεργασίας που βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση, η βέλτιστη συνύπαρξη και η παράλληλη προώθηση αυτών των δύο εκ πρώτης όψεως αντικρουόμενων συμφερόντων δεν είναι μόνο επιθυμητή, αλλά και αναγκαία - εξ ου και η ανάγκη να εξεταστεί η αμοιβαία αλληλεπίδρασή τους στο πλαίσιο των σημερινών προκλήσεων και εξελίξεων στον Ευρωπαϊκό χώρο της ποινικής δικαιοσύνης. Η εισαγωγή της διατριβής επιδιώκει να παράσχει μια εικόνα της διφορούμενης έννοιας της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της σταδιακής ενσωμάτωσής της ως βασικής, προαπαιτούμενης αρχής για το σύστημα συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις που βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση. Ειδικότερα, σκιαγραφούνται η πολυπλοκότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συστήματος αυτού, λαμβάνοντας υπόψη τις καταβολές και την ιστορική εξέλιξη του Ευρωπαϊκού ποινικού δικαίου, καθώς και την αναπόφευκτη ένταση μεταξύ της σχεδόν αυτόματης, κρατικά προσανατολισμένης αναγνώρισης και εκτέλεσης αλλοδαπών δικαστικών αποφάσεων και της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Με αυτή την αφετηρία, το κύριο σώμα της διατριβής χωρίζεται σε δύο μέρη: το πρώτο μέρος αναδεικνύει την εξελικτική πορεία της δικαστικής εννοιολόγησης της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της σχέσης της με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εκτέλεση του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, ενώ το δεύτερο μέρος αναλύει τη λεπτομερή εφαρμογή της αφήγησης του Δικαστηρίου σε δύο εντελώς διαφορετικά πλαίσια, δηλαδή υπό το πρίσμα της παραβίασης των απόλυτων και μη απόλυτων θεμελιωδών δικαιωμάτων. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο μέρος καταγράφει την κορύφωση και το τελευταίο επεισόδιο του έπους του Δικαστηρίου σχετικά με την αμοιβαία εμπιστοσύνη σε ποινικές υποθέσεις - από την αρχική παραδοχή μιας σχεδόν απόλυτης υποχρέωσης αναγνώρισης και εκτέλεσης αλλοδαπών δικαστικών αποφάσεων, το Δικαστήριο κινήθηκε σταδιακά προς μια πιο επιεική προσέγγιση, αποδεχόμενο τη δυνατότητα, αν και σε εξαιρετικές περιστάσεις, να ανατραπεί το τεκμήριο της αμοιβαίας εμπιστοσύνης για την υπεράσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Το πρώτο μέρος αποδίδει αυτή την παραδειγματική μεταστροφή στη διαδικασία του εποικοδομητικού δικαστικού διαλόγου και σε εξωτερικές πιέσεις, παρά στη συνειδητοποίηση από το ίδιο το Δικαστήριο της ανάγκης να εξισορροπήσει τις απαιτήσεις επιβολής του νόμου με την προστασία των δικαιωμάτων. Στο ίδιο πνεύμα, το δεύτερο μέρος συμπληρώνει την προηγούμενη ανάλυση αναλύοντας το &quot;τεστ δύο επιπέδων&quot; που χρησιμοποίησε το Δικαστήριο σε δύο διαφορετικές ομάδες πραγματικών περιστάσεων. Καθώς φαίνεται να ακολουθείται η ίδια προσέγγιση, τόσο για παραβιάσεις του δικαιώματος κατά της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης όσο και για παραβιάσεις του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη εν μέσω της σημερινής κρίσης του κράτους δικαίου, το δεύτερο μέρος θα συζητήσει τις πρακτικές προκλήσεις και, τελικά, τη λειτουργικότητα της τρέχουσας αφήγησης υπό το πρίσμα του σημερινού και γεμάτου προκλήσεις υποβάθρου της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μετά το κύριο μέρος θα ακολουθήσουν συμπεράσματα σχετικά με την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της έννοιας της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και των παραμέτρων της, με έμφαση στους διαθέσιμους μηχανισμούς οικοδόμησης εμπιστοσύνης και στην πρωτεύουσα θέση που επιφυλάσσεται στο άτομο στη μετά τη Λισαβόνα εποχή.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαυρομάτη Νικολέτα-Συμέλα","Mavromati Nikoleta-Symela"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:09Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3257934"],"render_values":[{"text":"uoadl:3257934","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3257934","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3257934","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3257934","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαυρομάτη Νικολέτα-Συμέλα","Mavromati Nikoleta-Symela"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3257934","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3257934"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διατριβή αποσκοπεί στην παροχή μιας κριτικής επισκόπησης της αμφιλεγόμενης σχέσης μεταξύ, αφενός, της αρχής της αμοιβαίας εμπιστοσύνης ως θεμέλιου λίθου της διακρατικής συνεργασίας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης και, αφετέρου, της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως βασικών αξιών που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Στην ουσία, οι παράμετροι αυτής της σχέσης δεν προσεγγίζονται σε απλή θεωρητική βάση, αλλά διερευνώνται υπό το πρίσμα της πρακτικής τους εκδήλωσης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, του πρώτου και πιο συμβολικού μέτρου εφαρμογής της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ευρωπαϊκές ποινικές υποθέσεις. Μολονότι κατά τις δύο σχεδόν δεκαετίες λειτουργίας του το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης έχει επικροτηθεί ως συνολική επιτυχία, η αμετάβλητη εστίαση του μέσου στον έλεγχο του εγκλήματος έχει εγείρει ανησυχητικά μηνύματα για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων του παραδιδόμενου ατόμου, το οποίο σταδιακά γίνεται αντιληπτό ως κάτοχος δικαιωμάτων με αναπόσπαστο ρόλο στη διαδικασία παράδοσης και όχι ως απλό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων της επιβολής του νόμου. Δεδομένου ότι η αποτελεσματική, επιτόπια προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αρχών αποτελεί προϋπόθεση για την πραγματική εμπιστοσύνη, τη νομιμοποίηση και την τελική επιβίωση της αποτελεσματικής συνεργασίας που βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση, η βέλτιστη συνύπαρξη και η παράλληλη προώθηση αυτών των δύο εκ πρώτης όψεως αντικρουόμενων συμφερόντων δεν είναι μόνο επιθυμητή, αλλά και αναγκαία - εξ ου και η ανάγκη να εξεταστεί η αμοιβαία αλληλεπίδρασή τους στο πλαίσιο των σημερινών προκλήσεων και εξελίξεων στον Ευρωπαϊκό χώρο της ποινικής δικαιοσύνης. Η εισαγωγή της διατριβής επιδιώκει να παράσχει μια εικόνα της διφορούμενης έννοιας της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της σταδιακής ενσωμάτωσής της ως βασικής, προαπαιτούμενης αρχής για το σύστημα συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις που βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση. Ειδικότερα, σκιαγραφούνται η πολυπλοκότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συστήματος αυτού, λαμβάνοντας υπόψη τις καταβολές και την ιστορική εξέλιξη του Ευρωπαϊκού ποινικού δικαίου, καθώς και την αναπόφευκτη ένταση μεταξύ της σχεδόν αυτόματης, κρατικά προσανατολισμένης αναγνώρισης και εκτέλεσης αλλοδαπών δικαστικών αποφάσεων και της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Με αυτή την αφετηρία, το κύριο σώμα της διατριβής χωρίζεται σε δύο μέρη: το πρώτο μέρος αναδεικνύει την εξελικτική πορεία της δικαστικής εννοιολόγησης της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της σχέσης της με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εκτέλεση του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, ενώ το δεύτερο μέρος αναλύει τη λεπτομερή εφαρμογή της αφήγησης του Δικαστηρίου σε δύο εντελώς διαφορετικά πλαίσια, δηλαδή υπό το πρίσμα της παραβίασης των απόλυτων και μη απόλυτων θεμελιωδών δικαιωμάτων. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο μέρος καταγράφει την κορύφωση και το τελευταίο επεισόδιο του έπους του Δικαστηρίου σχετικά με την αμοιβαία εμπιστοσύνη σε ποινικές υποθέσεις - από την αρχική παραδοχή μιας σχεδόν απόλυτης υποχρέωσης αναγνώρισης και εκτέλεσης αλλοδαπών δικαστικών αποφάσεων, το Δικαστήριο κινήθηκε σταδιακά προς μια πιο επιεική προσέγγιση, αποδεχόμενο τη δυνατότητα, αν και σε εξαιρετικές περιστάσεις, να ανατραπεί το τεκμήριο της αμοιβαίας εμπιστοσύνης για την υπεράσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Το πρώτο μέρος αποδίδει αυτή την παραδειγματική μεταστροφή στη διαδικασία του εποικοδομητικού δικαστικού διαλόγου και σε εξωτερικές πιέσεις, παρά στη συνειδητοποίηση από το ίδιο το Δικαστήριο της ανάγκης να εξισορροπήσει τις απαιτήσεις επιβολής του νόμου με την προστασία των δικαιωμάτων. Στο ίδιο πνεύμα, το δεύτερο μέρος συμπληρώνει την προηγούμενη ανάλυση αναλύοντας το \"τεστ δύο επιπέδων\" που χρησιμοποίησε το Δικαστήριο σε δύο διαφορετικές ομάδες πραγματικών περιστάσεων. Καθώς φαίνεται να ακολουθείται η ίδια προσέγγιση, τόσο για παραβιάσεις του δικαιώματος κατά της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης όσο και για παραβιάσεις του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη εν μέσω της σημερινής κρίσης του κράτους δικαίου, το δεύτερο μέρος θα συζητήσει τις πρακτικές προκλήσεις και, τελικά, τη λειτουργικότητα της τρέχουσας αφήγησης υπό το πρίσμα του σημερινού και γεμάτου προκλήσεις υποβάθρου της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μετά το κύριο μέρος θα ακολουθήσουν συμπεράσματα σχετικά με την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της έννοιας της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και των παραμέτρων της, με έμφαση στους διαθέσιμους μηχανισμούς οικοδόμησης εμπιστοσύνης και στην πρωτεύουσα θέση που επιφυλάσσεται στο άτομο στη μετά τη Λισαβόνα εποχή.","The present dissertation aims to provide a critical overview of the uneasy relationship between, on the one hand, the principle of mutual trust as the bedrock of interstate cooperation in the European Area of Freedom, Security and Justice and, on the other hand, the protection of fundamental rights as core values that are integral to the European project. Essentially, the parameters of this relationship are not approached on a simple theoretical basis, but are rather explored in the light of their practical manifestation in the context of the European Arrest Warrant, the first and most symbolic measure applying mutual recognition in European criminal matters. Although in its almost two decades of operation the European Arrest Warrant has been hailed as an overall success, the instrument’s unaltered focus on crime control has provoked worrying signals for the protection of the fundamental rights of the surrendered individual, the latter progressively conceived as a holder of rights with an inextricable role in the surrender procedure rather than as a mere tool to meet law enforcement aims. As the effective, on-the-ground protection of fundamental rights and principles serves as a prerequisite for genuine trust, legitimacy, and the ultimate survival of effective cooperation based on mutual recognition, the optimal co-existence and parallel promotion of these two prima facie conflicting interests is not only desirable, but necessary; hence the need to examine their mutual interaction in the context of current challenges and developments in the European area of criminal justice. The introduction to the dissertation seeks to provide an insight into the ambiguous notion of mutual trust and its gradual embedment as the core, precondition principle for the mutual-recognition-based system of cooperation in criminal matters. In particular, the complexity and distinctive characteristics of this system are outlined, taking into account the origins and historical development of European criminal law as well as the inevitable tension between the almost automatic, state-oriented recognition and execution of foreign judicial decisions and the protection of fundamental rights. On this premise, the main body of the dissertation is divided in two parts: the first part highlights the evolutionary path of the judicial conceptualization of mutual trust and its relationship with fundamental rights protection in the execution of the European Arrest Warrant, while the second part elaborates on the detailed application of the Court’s narrative in two entirely different contexts, namely under the prism of absolute and non absolute fundamental rights infringements. More specifically, the first part traces the apex and the last episode of the Court’s saga on mutual trust in criminal matters; from the initial premise of an almost absolute obligation to recognize and execute foreign judicial decisions, the Court has progressively moved towards a more lenient approach, accepting the possibility, although in exceptional circumstances, of rebutting the presumption of mutual trust in the defence of fundamental rights. The first part attributes this paradigm shift to the process of constructive judicial dialogue and external pressure, rather than to the Court’s own realization of the need to rebalance enforcement demands with rights protection. In the same vein, the second part complements the preceding analysis by elaborating on the “two-tier test” employed by the Court in two distinct sets of factual circumstances. As the same approach seems to be followed, both for violations of the right against inhuman or degrading treatment and for violations of fair trial rights amidst the current rule of law crisis, the second part will discuss the practical challenges and, ultimately, the workability of the Court’s narrative in the light of the present challenging background of European integration. The main part will be followed by conclusions concerning the need to re-conceptualize the notion of mutual trust and its parameters, focusing on the available trust building mechanisms and the principality reserved for the individual in the post-Lisbon era."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["“The principle of mutual trust and fundamental rights protection in the execution of the European Arrest Warrant: Current issues and the way forward”"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαυρομάτη Νικολέτα-Συμέλα","Mavromati Nikoleta-Symela"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η παρούσα διατριβή αποσκοπεί στην παροχή μιας κριτικής επισκόπησης της αμφιλεγόμενης σχέσης μεταξύ, αφενός, της αρχής της αμοιβαίας εμπιστοσύνης ως θεμέλιου λίθου της διακρατικής συνεργασίας στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης και, αφετέρου, της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων ως βασικών αξιών που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Στην ουσία, οι παράμετροι αυτής της σχέσης δεν προσεγγίζονται σε απλή θεωρητική βάση, αλλά διερευνώνται υπό το πρίσμα της πρακτικής τους εκδήλωσης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, του πρώτου και πιο συμβολικού μέτρου εφαρμογής της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ευρωπαϊκές ποινικές υποθέσεις. Μολονότι κατά τις δύο σχεδόν δεκαετίες λειτουργίας του το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης έχει επικροτηθεί ως συνολική επιτυχία, η αμετάβλητη εστίαση του μέσου στον έλεγχο του εγκλήματος έχει εγείρει ανησυχητικά μηνύματα για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων του παραδιδόμενου ατόμου, το οποίο σταδιακά γίνεται αντιληπτό ως κάτοχος δικαιωμάτων με αναπόσπαστο ρόλο στη διαδικασία παράδοσης και όχι ως απλό εργαλείο για την επίτευξη των στόχων της επιβολής του νόμου. Δεδομένου ότι η αποτελεσματική, επιτόπια προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και αρχών αποτελεί προϋπόθεση για την πραγματική εμπιστοσύνη, τη νομιμοποίηση και την τελική επιβίωση της αποτελεσματικής συνεργασίας που βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση, η βέλτιστη συνύπαρξη και η παράλληλη προώθηση αυτών των δύο εκ πρώτης όψεως αντικρουόμενων συμφερόντων δεν είναι μόνο επιθυμητή, αλλά και αναγκαία - εξ ου και η ανάγκη να εξεταστεί η αμοιβαία αλληλεπίδρασή τους στο πλαίσιο των σημερινών προκλήσεων και εξελίξεων στον Ευρωπαϊκό χώρο της ποινικής δικαιοσύνης. Η εισαγωγή της διατριβής επιδιώκει να παράσχει μια εικόνα της διφορούμενης έννοιας της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της σταδιακής ενσωμάτωσής της ως βασικής, προαπαιτούμενης αρχής για το σύστημα συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις που βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση. Ειδικότερα, σκιαγραφούνται η πολυπλοκότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συστήματος αυτού, λαμβάνοντας υπόψη τις καταβολές και την ιστορική εξέλιξη του Ευρωπαϊκού ποινικού δικαίου, καθώς και την αναπόφευκτη ένταση μεταξύ της σχεδόν αυτόματης, κρατικά προσανατολισμένης αναγνώρισης και εκτέλεσης αλλοδαπών δικαστικών αποφάσεων και της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Με αυτή την αφετηρία, το κύριο σώμα της διατριβής χωρίζεται σε δύο μέρη: το πρώτο μέρος αναδεικνύει την εξελικτική πορεία της δικαστικής εννοιολόγησης της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της σχέσης της με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εκτέλεση του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, ενώ το δεύτερο μέρος αναλύει τη λεπτομερή εφαρμογή της αφήγησης του Δικαστηρίου σε δύο εντελώς διαφορετικά πλαίσια, δηλαδή υπό το πρίσμα της παραβίασης των απόλυτων και μη απόλυτων θεμελιωδών δικαιωμάτων. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο μέρος καταγράφει την κορύφωση και το τελευταίο επεισόδιο του έπους του Δικαστηρίου σχετικά με την αμοιβαία εμπιστοσύνη σε ποινικές υποθέσεις - από την αρχική παραδοχή μιας σχεδόν απόλυτης υποχρέωσης αναγνώρισης και εκτέλεσης αλλοδαπών δικαστικών αποφάσεων, το Δικαστήριο κινήθηκε σταδιακά προς μια πιο επιεική προσέγγιση, αποδεχόμενο τη δυνατότητα, αν και σε εξαιρετικές περιστάσεις, να ανατραπεί το τεκμήριο της αμοιβαίας εμπιστοσύνης για την υπεράσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Το πρώτο μέρος αποδίδει αυτή την παραδειγματική μεταστροφή στη διαδικασία του εποικοδομητικού δικαστικού διαλόγου και σε εξωτερικές πιέσεις, παρά στη συνειδητοποίηση από το ίδιο το Δικαστήριο της ανάγκης να εξισορροπήσει τις απαιτήσεις επιβολής του νόμου με την προστασία των δικαιωμάτων. Στο ίδιο πνεύμα, το δεύτερο μέρος συμπληρώνει την προηγούμενη ανάλυση αναλύοντας το \"τεστ δύο επιπέδων\" που χρησιμοποίησε το Δικαστήριο σε δύο διαφορετικές ομάδες πραγματικών περιστάσεων. Καθώς φαίνεται να ακολουθείται η ίδια προσέγγιση, τόσο για παραβιάσεις του δικαιώματος κατά της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης όσο και για παραβιάσεις του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη εν μέσω της σημερινής κρίσης του κράτους δικαίου, το δεύτερο μέρος θα συζητήσει τις πρακτικές προκλήσεις και, τελικά, τη λειτουργικότητα της τρέχουσας αφήγησης υπό το πρίσμα του σημερινού και γεμάτου προκλήσεις υποβάθρου της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μετά το κύριο μέρος θα ακολουθήσουν συμπεράσματα σχετικά με την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της έννοιας της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και των παραμέτρων της, με έμφαση στους διαθέσιμους μηχανισμούς οικοδόμησης εμπιστοσύνης και στην πρωτεύουσα θέση που επιφυλάσσεται στο άτομο στη μετά τη Λισαβόνα εποχή.","The present dissertation aims to provide a critical overview of the uneasy relationship between, on the one hand, the principle of mutual trust as the bedrock of interstate cooperation in the European Area of Freedom, Security and Justice and, on the other hand, the protection of fundamental rights as core values that are integral to the European project. Essentially, the parameters of this relationship are not approached on a simple theoretical basis, but are rather explored in the light of their practical manifestation in the context of the European Arrest Warrant, the first and most symbolic measure applying mutual recognition in European criminal matters. Although in its almost two decades of operation the European Arrest Warrant has been hailed as an overall success, the instrument’s unaltered focus on crime control has provoked worrying signals for the protection of the fundamental rights of the surrendered individual, the latter progressively conceived as a holder of rights with an inextricable role in the surrender procedure rather than as a mere tool to meet law enforcement aims. As the effective, on-the-ground protection of fundamental rights and principles serves as a prerequisite for genuine trust, legitimacy, and the ultimate survival of effective cooperation based on mutual recognition, the optimal co-existence and parallel promotion of these two prima facie conflicting interests is not only desirable, but necessary; hence the need to examine their mutual interaction in the context of current challenges and developments in the European area of criminal justice. The introduction to the dissertation seeks to provide an insight into the ambiguous notion of mutual trust and its gradual embedment as the core, precondition principle for the mutual-recognition-based system of cooperation in criminal matters. In particular, the complexity and distinctive characteristics of this system are outlined, taking into account the origins and historical development of European criminal law as well as the inevitable tension between the almost automatic, state-oriented recognition and execution of foreign judicial decisions and the protection of fundamental rights. On this premise, the main body of the dissertation is divided in two parts: the first part highlights the evolutionary path of the judicial conceptualization of mutual trust and its relationship with fundamental rights protection in the execution of the European Arrest Warrant, while the second part elaborates on the detailed application of the Court’s narrative in two entirely different contexts, namely under the prism of absolute and non absolute fundamental rights infringements. More specifically, the first part traces the apex and the last episode of the Court’s saga on mutual trust in criminal matters; from the initial premise of an almost absolute obligation to recognize and execute foreign judicial decisions, the Court has progressively moved towards a more lenient approach, accepting the possibility, although in exceptional circumstances, of rebutting the presumption of mutual trust in the defence of fundamental rights. The first part attributes this paradigm shift to the process of constructive judicial dialogue and external pressure, rather than to the Court’s own realization of the need to rebalance enforcement demands with rights protection. In the same vein, the second part complements the preceding analysis by elaborating on the “two-tier test” employed by the Court in two distinct sets of factual circumstances. As the same approach seems to be followed, both for violations of the right against inhuman or degrading treatment and for violations of fair trial rights amidst the current rule of law crisis, the second part will discuss the practical challenges and, ultimately, the workability of the Court’s narrative in the light of the present challenging background of European integration. The main part will be followed by conclusions concerning the need to re-conceptualize the notion of mutual trust and its parameters, focusing on the available trust building mechanisms and the principality reserved for the individual in the post-Lisbon era."],"dc:identifier":["uoadl:3257934","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3257934"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["“The principle of mutual trust and fundamental rights protection in the execution of the European Arrest Warrant: Current issues and the way forward”"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:09Z"}