{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3261366"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3261366","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Λατινικές αδελφότητες λαϊκών και κοινωνία στην ελληνοβενετική Ανατολή","abstract":"Το θέμα της παρούσας μελέτης είναι η εμφάνιση, ανάπτυξη και λειτουργία των λατινικών αδελφοτήτων λαϊκών στον ελληνικό χώρο κατά τη μακραίωνη και με διάφορες διακυμάνσεις βενετική κυριαρχία σε αυτόν, από το 1204 με την άλωση της Κωνσταντινούπολης κατά την Δ΄ Σταυροφορία και τη διανομή της βυζαντινής αυτοκρατορίας μεταξύ Σταυροφόρων και Βενετών, έως το 1797, με την κατάλυση του Βενετικού Κράτους από τα γαλλικά επαναστατικά στρατεύματα. Οι θρησκευτικές αδελφότητες λαϊκών ήταν συσσωματώσεις ατόμων που η δράση τους καθοριζόταν από ένα πλαίσιο κανόνων, με κοινό άξονα την προώθηση της θρησκευτικής τους ζωής και την προετοιμασία για τη μεταθανάτια ζωή. Είχαν ως έδρα τους ναούς ή παρεκκλήσια κρατώντας όμως πάντοτε απόσταση από τον έλεγχο της Εκκλησίας και διατηρώντας τον κοσμικό χαρακτήρα τους. Ο θεσμός εξετάζεται στον ευρωπαϊκό χώρο, στην ιταλική χερσόνησο και ιδιαίτερα στη Βενετία, όπου οι βενετικές αδελφότητες απέκτησαν δικά τους χαρακτηριστικά. Ερευνάται ακόμα η σχέση του θεσμού με τις συσσωματώσεις λαϊκών που εμφανίζονται στη βυζαντινή αυτοκρατορία, από την πρώιμη έως την ύστερη βυζαντινή εποχή. Παρά ταύτα, στον υπό βενετική κυριαρχία ελληνικό κόσμο ο θεσμός φαίνεται πως «εισάγεται» από τη Μητρόπολη ακολουθώντας –αρχικά τουλάχιστον– πιστά τα δυτικά πρότυπα. Οι θρησκευτικές αδελφότητες λαϊκών γνώρισαν ευρεία ανάπτυξη στις περιοχές που από το 1204 και μετά εντάχθηκαν βενετικό Stato da Mar. Η Κρήτη, η Κέρκυρα, η Ζάκυνθος, η Κεφαλονιά, τα Κύθηρα, η Μεθώνη και Κορώνη, το Ναύπλιο, η Μονεμβασία, η Τήνος και τέλος η Εύβοια, είναι όλες νησιωτικές ή παράκτιες περιοχές στις οποίες υπό τη βενετική κυριαρχία και την από τους Βενετούς εκεί επιβολή της καθολικής Εκκλησίας αναπτύχθηκαν πολυάριθμες τέτοιες λαϊκές συλλογικότητες θρησκευτικού χαρακτήρα. Μέσα από ένα πλούσιο, αλλά διάσπαρτο, ιστορικό υλικό συγκεντρώνονται και καταγράφονται 71 λατινικές αδελφότητες λαϊκών στην ελληνοβενετική Ανατολή και επιχειρείται μια συνολική-συγκριτική προσέγγιση του θεσμού σε σχέση με α) την ιδιαίτερη –στρατηγική πολλές φορές– σημασία κάθε γεωγραφικού χώρου, β) τον χρόνο και τον τρόπο που οι τόποι αυτοί υπάγονται στη βενετική κυριαρχία, γ) τα εκκλησιαστικά δεδομένα με τις κατά τόπους διαφοροποιήσεις, δ) την ταυτότητα, την προέλευση, το μέγεθος και την πυκνότητα του εκεί εγκατεστημένου λατινικού πληθυσμού, ε) τις κοινωνικές συνθήκες. Επιπλέον, έμφαση δίδεται στη σχέση αλληλοκαθορισμού μεταξύ των αδελφοτήτων και της κοινωνίας ως μια επιπλέον συμβολή στην κοινωνική ιστορία του ελληνοβενετικού κόσμου. Μέσα από την πολύπλευρη εξέταση των εξειδικευμένων παραδειγμάτων δύο σημαντικών λατινικών αδελφοτήτων, που αναπτύσσονται κατά την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας σε διαφορετικά συμφραζόμενα ως προς τον χώρο, τον χρόνο, τα εκκλησιαστικά και κοινωνικά δεδομένα, της Παναγίας των Σταυροφόρων στον Χάνδακα και της Παναγίας Ροζαρίου στην Κέρκυρα, προσφέρονται διαφωτιστικά για τον θεσμό στοιχεία σε τοπικό επίπεδο αλλά και συγκριτικά. Συμπερασματικά μέσα από τα πολυάριθμα παραδείγματα λατινικών αδελφοτήτων σε διαφορετικούς τόπους και χρόνους, εντοπίζονται κοινά χαρακτηριστικά αλλά και στοιχεία διαφοροποίησης, συγκλίσεων και αποκλίσεων, διαφορετικά μεγέθη και σχήματα, που συγκροτούν μια τυπολογία του θεσμού. Συγχρόνως, οι λατινικές αδελφότητες με τις πολιτικές, θρησκευτικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές διαστάσεις τους συμβάλλουν στην προσέγγιση και κατανόηση της ιστορίας του τυπικά ενιαίου αλλά ουσιαστικά κατακερματισμένου ελληνοβενετικού χώρου.","abstract_html":"Το θέμα της παρούσας μελέτης είναι η εμφάνιση, ανάπτυξη και λειτουργία των λατινικών αδελφοτήτων λαϊκών στον ελληνικό χώρο κατά τη μακραίωνη και με διάφορες διακυμάνσεις βενετική κυριαρχία σε αυτόν, από το 1204 με την άλωση της Κωνσταντινούπολης κατά την Δ΄ Σταυροφορία και τη διανομή της βυζαντινής αυτοκρατορίας μεταξύ Σταυροφόρων και Βενετών, έως το 1797, με την κατάλυση του Βενετικού Κράτους από τα γαλλικά επαναστατικά στρατεύματα. Οι θρησκευτικές αδελφότητες λαϊκών ήταν συσσωματώσεις ατόμων που η δράση τους καθοριζόταν από ένα πλαίσιο κανόνων, με κοινό άξονα την προώθηση της θρησκευτικής τους ζωής και την προετοιμασία για τη μεταθανάτια ζωή. Είχαν ως έδρα τους ναούς ή παρεκκλήσια κρατώντας όμως πάντοτε απόσταση από τον έλεγχο της Εκκλησίας και διατηρώντας τον κοσμικό χαρακτήρα τους. Ο θεσμός εξετάζεται στον ευρωπαϊκό χώρο, στην ιταλική χερσόνησο και ιδιαίτερα στη Βενετία, όπου οι βενετικές αδελφότητες απέκτησαν δικά τους χαρακτηριστικά. Ερευνάται ακόμα η σχέση του θεσμού με τις συσσωματώσεις λαϊκών που εμφανίζονται στη βυζαντινή αυτοκρατορία, από την πρώιμη έως την ύστερη βυζαντινή εποχή. Παρά ταύτα, στον υπό βενετική κυριαρχία ελληνικό κόσμο ο θεσμός φαίνεται πως «εισάγεται» από τη Μητρόπολη ακολουθώντας –αρχικά τουλάχιστον– πιστά τα δυτικά πρότυπα. Οι θρησκευτικές αδελφότητες λαϊκών γνώρισαν ευρεία ανάπτυξη στις περιοχές που από το 1204 και μετά εντάχθηκαν βενετικό Stato da Mar. Η Κρήτη, η Κέρκυρα, η Ζάκυνθος, η Κεφαλονιά, τα Κύθηρα, η Μεθώνη και Κορώνη, το Ναύπλιο, η Μονεμβασία, η Τήνος και τέλος η Εύβοια, είναι όλες νησιωτικές ή παράκτιες περιοχές στις οποίες υπό τη βενετική κυριαρχία και την από τους Βενετούς εκεί επιβολή της καθολικής Εκκλησίας αναπτύχθηκαν πολυάριθμες τέτοιες λαϊκές συλλογικότητες θρησκευτικού χαρακτήρα. Μέσα από ένα πλούσιο, αλλά διάσπαρτο, ιστορικό υλικό συγκεντρώνονται και καταγράφονται 71 λατινικές αδελφότητες λαϊκών στην ελληνοβενετική Ανατολή και επιχειρείται μια συνολική-συγκριτική προσέγγιση του θεσμού σε σχέση με α) την ιδιαίτερη –στρατηγική πολλές φορές– σημασία κάθε γεωγραφικού χώρου, β) τον χρόνο και τον τρόπο που οι τόποι αυτοί υπάγονται στη βενετική κυριαρχία, γ) τα εκκλησιαστικά δεδομένα με τις κατά τόπους διαφοροποιήσεις, δ) την ταυτότητα, την προέλευση, το μέγεθος και την πυκνότητα του εκεί εγκατεστημένου λατινικού πληθυσμού, ε) τις κοινωνικές συνθήκες. Επιπλέον, έμφαση δίδεται στη σχέση αλληλοκαθορισμού μεταξύ των αδελφοτήτων και της κοινωνίας ως μια επιπλέον συμβολή στην κοινωνική ιστορία του ελληνοβενετικού κόσμου. Μέσα από την πολύπλευρη εξέταση των εξειδικευμένων παραδειγμάτων δύο σημαντικών λατινικών αδελφοτήτων, που αναπτύσσονται κατά την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας σε διαφορετικά συμφραζόμενα ως προς τον χώρο, τον χρόνο, τα εκκλησιαστικά και κοινωνικά δεδομένα, της Παναγίας των Σταυροφόρων στον Χάνδακα και της Παναγίας Ροζαρίου στην Κέρκυρα, προσφέρονται διαφωτιστικά για τον θεσμό στοιχεία σε τοπικό επίπεδο αλλά και συγκριτικά. Συμπερασματικά μέσα από τα πολυάριθμα παραδείγματα λατινικών αδελφοτήτων σε διαφορετικούς τόπους και χρόνους, εντοπίζονται κοινά χαρακτηριστικά αλλά και στοιχεία διαφοροποίησης, συγκλίσεων και αποκλίσεων, διαφορετικά μεγέθη και σχήματα, που συγκροτούν μια τυπολογία του θεσμού. Συγχρόνως, οι λατινικές αδελφότητες με τις πολιτικές, θρησκευτικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές διαστάσεις τους συμβάλλουν στην προσέγγιση και κατανόηση της ιστορίας του τυπικά ενιαίου αλλά ουσιαστικά κατακερματισμένου ελληνοβενετικού χώρου.","abstract_has_math":false,"creators":["Σκούντζου Μιχαλίτσα","Skountzou Michalitsa"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:20Z","subjects":["Ιστορία","History"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3261366"],"render_values":[{"text":"uoadl:3261366","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3261366","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3261366","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3261366","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σκούντζου Μιχαλίτσα","Skountzou Michalitsa"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ιστορία","History"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3261366","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3261366"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Το θέμα της παρούσας μελέτης είναι η εμφάνιση, ανάπτυξη και λειτουργία των λατινικών αδελφοτήτων λαϊκών στον ελληνικό χώρο κατά τη μακραίωνη και με διάφορες διακυμάνσεις βενετική κυριαρχία σε αυτόν, από το 1204 με την άλωση της Κωνσταντινούπολης κατά την Δ΄ Σταυροφορία και τη διανομή της βυζαντινής αυτοκρατορίας μεταξύ Σταυροφόρων και Βενετών, έως το 1797, με την κατάλυση του Βενετικού Κράτους από τα γαλλικά επαναστατικά στρατεύματα. Οι θρησκευτικές αδελφότητες λαϊκών ήταν συσσωματώσεις ατόμων που η δράση τους καθοριζόταν από ένα πλαίσιο κανόνων, με κοινό άξονα την προώθηση της θρησκευτικής τους ζωής και την προετοιμασία για τη μεταθανάτια ζωή. Είχαν ως έδρα τους ναούς ή παρεκκλήσια κρατώντας όμως πάντοτε απόσταση από τον έλεγχο της Εκκλησίας και διατηρώντας τον κοσμικό χαρακτήρα τους. Ο θεσμός εξετάζεται στον ευρωπαϊκό χώρο, στην ιταλική χερσόνησο και ιδιαίτερα στη Βενετία, όπου οι βενετικές αδελφότητες απέκτησαν δικά τους χαρακτηριστικά. Ερευνάται ακόμα η σχέση του θεσμού με τις συσσωματώσεις λαϊκών που εμφανίζονται στη βυζαντινή αυτοκρατορία, από την πρώιμη έως την ύστερη βυζαντινή εποχή. Παρά ταύτα, στον υπό βενετική κυριαρχία ελληνικό κόσμο ο θεσμός φαίνεται πως «εισάγεται» από τη Μητρόπολη ακολουθώντας –αρχικά τουλάχιστον– πιστά τα δυτικά πρότυπα. Οι θρησκευτικές αδελφότητες λαϊκών γνώρισαν ευρεία ανάπτυξη στις περιοχές που από το 1204 και μετά εντάχθηκαν βενετικό Stato da Mar. Η Κρήτη, η Κέρκυρα, η Ζάκυνθος, η Κεφαλονιά, τα Κύθηρα, η Μεθώνη και Κορώνη, το Ναύπλιο, η Μονεμβασία, η Τήνος και τέλος η Εύβοια, είναι όλες νησιωτικές ή παράκτιες περιοχές στις οποίες υπό τη βενετική κυριαρχία και την από τους Βενετούς εκεί επιβολή της καθολικής Εκκλησίας αναπτύχθηκαν πολυάριθμες τέτοιες λαϊκές συλλογικότητες θρησκευτικού χαρακτήρα. Μέσα από ένα πλούσιο, αλλά διάσπαρτο, ιστορικό υλικό συγκεντρώνονται και καταγράφονται 71 λατινικές αδελφότητες λαϊκών στην ελληνοβενετική Ανατολή και επιχειρείται μια συνολική-συγκριτική προσέγγιση του θεσμού σε σχέση με α) την ιδιαίτερη –στρατηγική πολλές φορές– σημασία κάθε γεωγραφικού χώρου, β) τον χρόνο και τον τρόπο που οι τόποι αυτοί υπάγονται στη βενετική κυριαρχία, γ) τα εκκλησιαστικά δεδομένα με τις κατά τόπους διαφοροποιήσεις, δ) την ταυτότητα, την προέλευση, το μέγεθος και την πυκνότητα του εκεί εγκατεστημένου λατινικού πληθυσμού, ε) τις κοινωνικές συνθήκες. Επιπλέον, έμφαση δίδεται στη σχέση αλληλοκαθορισμού μεταξύ των αδελφοτήτων και της κοινωνίας ως μια επιπλέον συμβολή στην κοινωνική ιστορία του ελληνοβενετικού κόσμου. Μέσα από την πολύπλευρη εξέταση των εξειδικευμένων παραδειγμάτων δύο σημαντικών λατινικών αδελφοτήτων, που αναπτύσσονται κατά την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας σε διαφορετικά συμφραζόμενα ως προς τον χώρο, τον χρόνο, τα εκκλησιαστικά και κοινωνικά δεδομένα, της Παναγίας των Σταυροφόρων στον Χάνδακα και της Παναγίας Ροζαρίου στην Κέρκυρα, προσφέρονται διαφωτιστικά για τον θεσμό στοιχεία σε τοπικό επίπεδο αλλά και συγκριτικά. Συμπερασματικά μέσα από τα πολυάριθμα παραδείγματα λατινικών αδελφοτήτων σε διαφορετικούς τόπους και χρόνους, εντοπίζονται κοινά χαρακτηριστικά αλλά και στοιχεία διαφοροποίησης, συγκλίσεων και αποκλίσεων, διαφορετικά μεγέθη και σχήματα, που συγκροτούν μια τυπολογία του θεσμού. Συγχρόνως, οι λατινικές αδελφότητες με τις πολιτικές, θρησκευτικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές διαστάσεις τους συμβάλλουν στην προσέγγιση και κατανόηση της ιστορίας του τυπικά ενιαίου αλλά ουσιαστικά κατακερματισμένου ελληνοβενετικού χώρου.","The subject of the present study is the appearance, development and functioning of the Latin confraternities of the lay people in the Greek area during the long and with various fluctuations Venetian dominance in it, from 1204 with the fall of Constantinople during the Fourth Crusade and the distribution of the Byzantine Empire between the Crusaders and the Venetians, until 1797, with the overthrow of the Venetian State by the French revolutionary troops. The religious brotherhoods of the laity were aggregations of individuals whose action was determined by a framework of rules, with the common axis of promoting their religious life and preparation for the afterlife. They had their headquarters in temples or chapels, always keeping a distance from the control of the Church and maintaining their secular character. The institution is examined in the European area, in the Italian peninsula and especially in Venice, where the Venetian confraternities acquired their own characteristics. The relationship of the institution with the aggregations of lay people that appear in the Byzantine Empire, from the early to the late Byzantine era, is still being researched. Despite this, in the Greek world under Venetian rule, the institution seems to be \"imported\" by the Metropolis following –at least initially– faithfully the western standards. Lay religious brotherhoods experienced wide development in the areas that from 1204 onwards joined the Venetian Stato da Mar: Crete, Corfu, Zakynthos, Kefalonia, Kythira, Methoni and Koroni, Nafplio, Monemvasia, Tinos and Evia, are all island or coastal areas in which under Venetian rule and the imposition of the Catholic Church developed numerous such folk religious aggregations. Through a rich, but scattered, historical material, 71 lay Latin fraternities in the Greco-Venetian East are collected and recorded, and an overall comparative approach to the institution is attempted in relation to a) the particular –oftentimes strategic– importance of each geographical area, b) the time and the way in which these places come under Venetian rule, c) the ecclesiastical data with local variations, d) the identity, origin, size and density of the Latin population settled there, e) the social conditions. In addition, emphasis is placed on the mutually determining relationship between fraternities and society as an additional contribution to the social history of the Greco-Venetian world. Through the multifaceted examination of the specialized examples of two important Latin confraternities, which developed during the period of Venetian rule in different contexts in terms of space, time, ecclesiastical and social data, of Madonna dei Crosecchieri in Candia and of Madonna del Santissimo Rosario in Corfu , enlightening information about the institution is offered at the local level as well as comparatively. In conclusion, through the numerous examples of Latin fraternities in different places and times, we find common characteristics but also elements of differentiation, convergences and divergences, different sizes and shapes, which constitute a typology of the institution. At the same time, the Latin brotherhoods with their political, religious, social, economic and cultural dimensions contribute to the approach and understanding of the history of the formally unified but essentially fragmented Greco-Venetian area."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Λατινικές αδελφότητες λαϊκών και κοινωνία στην ελληνοβενετική Ανατολή"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σκούντζου Μιχαλίτσα","Skountzou Michalitsa"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Το θέμα της παρούσας μελέτης είναι η εμφάνιση, ανάπτυξη και λειτουργία των λατινικών αδελφοτήτων λαϊκών στον ελληνικό χώρο κατά τη μακραίωνη και με διάφορες διακυμάνσεις βενετική κυριαρχία σε αυτόν, από το 1204 με την άλωση της Κωνσταντινούπολης κατά την Δ΄ Σταυροφορία και τη διανομή της βυζαντινής αυτοκρατορίας μεταξύ Σταυροφόρων και Βενετών, έως το 1797, με την κατάλυση του Βενετικού Κράτους από τα γαλλικά επαναστατικά στρατεύματα. Οι θρησκευτικές αδελφότητες λαϊκών ήταν συσσωματώσεις ατόμων που η δράση τους καθοριζόταν από ένα πλαίσιο κανόνων, με κοινό άξονα την προώθηση της θρησκευτικής τους ζωής και την προετοιμασία για τη μεταθανάτια ζωή. Είχαν ως έδρα τους ναούς ή παρεκκλήσια κρατώντας όμως πάντοτε απόσταση από τον έλεγχο της Εκκλησίας και διατηρώντας τον κοσμικό χαρακτήρα τους. Ο θεσμός εξετάζεται στον ευρωπαϊκό χώρο, στην ιταλική χερσόνησο και ιδιαίτερα στη Βενετία, όπου οι βενετικές αδελφότητες απέκτησαν δικά τους χαρακτηριστικά. Ερευνάται ακόμα η σχέση του θεσμού με τις συσσωματώσεις λαϊκών που εμφανίζονται στη βυζαντινή αυτοκρατορία, από την πρώιμη έως την ύστερη βυζαντινή εποχή. Παρά ταύτα, στον υπό βενετική κυριαρχία ελληνικό κόσμο ο θεσμός φαίνεται πως «εισάγεται» από τη Μητρόπολη ακολουθώντας –αρχικά τουλάχιστον– πιστά τα δυτικά πρότυπα. Οι θρησκευτικές αδελφότητες λαϊκών γνώρισαν ευρεία ανάπτυξη στις περιοχές που από το 1204 και μετά εντάχθηκαν βενετικό Stato da Mar. Η Κρήτη, η Κέρκυρα, η Ζάκυνθος, η Κεφαλονιά, τα Κύθηρα, η Μεθώνη και Κορώνη, το Ναύπλιο, η Μονεμβασία, η Τήνος και τέλος η Εύβοια, είναι όλες νησιωτικές ή παράκτιες περιοχές στις οποίες υπό τη βενετική κυριαρχία και την από τους Βενετούς εκεί επιβολή της καθολικής Εκκλησίας αναπτύχθηκαν πολυάριθμες τέτοιες λαϊκές συλλογικότητες θρησκευτικού χαρακτήρα. Μέσα από ένα πλούσιο, αλλά διάσπαρτο, ιστορικό υλικό συγκεντρώνονται και καταγράφονται 71 λατινικές αδελφότητες λαϊκών στην ελληνοβενετική Ανατολή και επιχειρείται μια συνολική-συγκριτική προσέγγιση του θεσμού σε σχέση με α) την ιδιαίτερη –στρατηγική πολλές φορές– σημασία κάθε γεωγραφικού χώρου, β) τον χρόνο και τον τρόπο που οι τόποι αυτοί υπάγονται στη βενετική κυριαρχία, γ) τα εκκλησιαστικά δεδομένα με τις κατά τόπους διαφοροποιήσεις, δ) την ταυτότητα, την προέλευση, το μέγεθος και την πυκνότητα του εκεί εγκατεστημένου λατινικού πληθυσμού, ε) τις κοινωνικές συνθήκες. Επιπλέον, έμφαση δίδεται στη σχέση αλληλοκαθορισμού μεταξύ των αδελφοτήτων και της κοινωνίας ως μια επιπλέον συμβολή στην κοινωνική ιστορία του ελληνοβενετικού κόσμου. Μέσα από την πολύπλευρη εξέταση των εξειδικευμένων παραδειγμάτων δύο σημαντικών λατινικών αδελφοτήτων, που αναπτύσσονται κατά την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας σε διαφορετικά συμφραζόμενα ως προς τον χώρο, τον χρόνο, τα εκκλησιαστικά και κοινωνικά δεδομένα, της Παναγίας των Σταυροφόρων στον Χάνδακα και της Παναγίας Ροζαρίου στην Κέρκυρα, προσφέρονται διαφωτιστικά για τον θεσμό στοιχεία σε τοπικό επίπεδο αλλά και συγκριτικά. Συμπερασματικά μέσα από τα πολυάριθμα παραδείγματα λατινικών αδελφοτήτων σε διαφορετικούς τόπους και χρόνους, εντοπίζονται κοινά χαρακτηριστικά αλλά και στοιχεία διαφοροποίησης, συγκλίσεων και αποκλίσεων, διαφορετικά μεγέθη και σχήματα, που συγκροτούν μια τυπολογία του θεσμού. Συγχρόνως, οι λατινικές αδελφότητες με τις πολιτικές, θρησκευτικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές διαστάσεις τους συμβάλλουν στην προσέγγιση και κατανόηση της ιστορίας του τυπικά ενιαίου αλλά ουσιαστικά κατακερματισμένου ελληνοβενετικού χώρου.","The subject of the present study is the appearance, development and functioning of the Latin confraternities of the lay people in the Greek area during the long and with various fluctuations Venetian dominance in it, from 1204 with the fall of Constantinople during the Fourth Crusade and the distribution of the Byzantine Empire between the Crusaders and the Venetians, until 1797, with the overthrow of the Venetian State by the French revolutionary troops. The religious brotherhoods of the laity were aggregations of individuals whose action was determined by a framework of rules, with the common axis of promoting their religious life and preparation for the afterlife. They had their headquarters in temples or chapels, always keeping a distance from the control of the Church and maintaining their secular character. The institution is examined in the European area, in the Italian peninsula and especially in Venice, where the Venetian confraternities acquired their own characteristics. The relationship of the institution with the aggregations of lay people that appear in the Byzantine Empire, from the early to the late Byzantine era, is still being researched. Despite this, in the Greek world under Venetian rule, the institution seems to be \"imported\" by the Metropolis following –at least initially– faithfully the western standards. Lay religious brotherhoods experienced wide development in the areas that from 1204 onwards joined the Venetian Stato da Mar: Crete, Corfu, Zakynthos, Kefalonia, Kythira, Methoni and Koroni, Nafplio, Monemvasia, Tinos and Evia, are all island or coastal areas in which under Venetian rule and the imposition of the Catholic Church developed numerous such folk religious aggregations. Through a rich, but scattered, historical material, 71 lay Latin fraternities in the Greco-Venetian East are collected and recorded, and an overall comparative approach to the institution is attempted in relation to a) the particular –oftentimes strategic– importance of each geographical area, b) the time and the way in which these places come under Venetian rule, c) the ecclesiastical data with local variations, d) the identity, origin, size and density of the Latin population settled there, e) the social conditions. In addition, emphasis is placed on the mutually determining relationship between fraternities and society as an additional contribution to the social history of the Greco-Venetian world. Through the multifaceted examination of the specialized examples of two important Latin confraternities, which developed during the period of Venetian rule in different contexts in terms of space, time, ecclesiastical and social data, of Madonna dei Crosecchieri in Candia and of Madonna del Santissimo Rosario in Corfu , enlightening information about the institution is offered at the local level as well as comparatively. In conclusion, through the numerous examples of Latin fraternities in different places and times, we find common characteristics but also elements of differentiation, convergences and divergences, different sizes and shapes, which constitute a typology of the institution. At the same time, the Latin brotherhoods with their political, religious, social, economic and cultural dimensions contribute to the approach and understanding of the history of the formally unified but essentially fragmented Greco-Venetian area."],"dc:identifier":["uoadl:3261366","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3261366"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ιστορία","History"],"dc:title":["Λατινικές αδελφότητες λαϊκών και κοινωνία στην ελληνοβενετική Ανατολή"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:20Z"}