{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3270904"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3270904","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Sustainability and competition policy : An overview between environmental protection and article 101 TFEU, with an emphasis at the scope of paragraph 3","abstract":"Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διασφαλίζει την αξιοπρέπεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των πολιτών της, δεδομένου ότι οι ατομικές ελευθερίες αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημοκρατία και ένα κράτος δικαίου. Η προστασία των πολιτών της ΕΕ και των δικαιωμάτων τους, κατά τρόπο καθολικό και συνεχές, εγγυάται την ασφάλεια δικαίου και την ενοποίηση και εδραίωση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η προστασία του περιβάλλοντος και η διατήρηση μίας ελεύθερης ενωσιακής αγοράς είναι δύο προστατευόμενα έννομα αγαθά ζωτικής σημασίας, τα οποία συμβάλλουν στην ευρύτερη προστασία των πολιτών της ΕΕ. Η προστασία του περιβάλλοντος και ειδικότερα η βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, μεν, αποτελεί ένα διαρκώς ανερχόμενο ζήτημα τα τελευταία χρόνια, καθώς το κατεπείγον του χαρακτήρα του και η ανάγκη αντιμετώπισής του γίνονται συνεχώς εντονότερα. Η ανάγκη αντιμετώπισης της ρύπανσης, των φυσικών καταστροφών και γενικότερα κάθε πτυχής της κλιματικής αλλαγής είναι τόσο επιτακτική όσο ποτέ στο παρελθόν. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι ένα θέμα γνήσιου δημόσιου συμφέροντος. Η συμφωνία των Παρισίων για την κλιματική αλλαγή του 2016 και η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία που εγκρίθηκε το 2020 αποτελούν δύο σπουδαία παραδείγματα για την οικουμενική και ευρωπαϊκή κατεύθυνση του νομοθετικού πλαισίου για την προστασία και αειφορία του περιβάλλοντος. Πέραν του γεγονότος ότι, από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και τις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (\"ΣΕΕ\") και για τη Λειτουργία της ΕΕ (\"ΣΛΕΕ\"), υπάρχουν ήδη διατάξεις οι οποίες καθορίζουν τον στόχο ενός βιώσιμου περιβαλλοντικού χώρου στην ΕΕ. Παρ' όλα αυτά, δεν είναι βέβαιο ότι όλα τα ανωτέρω είναι ακόμη αρκετά. Η διατήρηση, δε, της ελεύθερης εσωτερικής αγοράς μεταξύ των κρατών μελών είναι ένας από τους βασικότερους στόχους της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης απ’ αρχής της ΕΕ, ως Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα το 1951 και αργότερα ως Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα το 1957, ενώ αποτελεί μέχρι και σήμερα επιτακτικό στόχο της ΕΕ• παρά το γεγονός ότι η ΕΕ έχει πλέον μία πολύ ευρύτερη ατζέντα. Κύριος κλάδος δικαίου της ΕΕ που επιτυγχάνει την προστασία της ελεύθερης εσωτερικής αγοράς είναι το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού. Η ελεύθερη εσωτερική αγορά αποτελεί πτυχή της οικονομικής ελευθερίας (συστατικό στοιχείο της προαναφερθείσας ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας) και του ανταγωνισμού, αυτού καθ’ αυτού• αυτά τα δύο είναι οι βασικοί στόχοι του Δικαίου Ανταγωνισμού της ΕΕ. Το πρωτόκολλο υπ’ αριθμόν 27 για την ενωσιακή αγορά και τον ανταγωνισμό, σχετικά με το άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (\"ΣΕΕ\") , αναφέρει ότι ένας από τους στόχους της ΕΕ είναι η δημιουργία μιας ενωσιακής αγοράς με ένα \"σύστημα που να διασφαλίζει ότι το δίκαιο του ανταγωνισμού δεν νοθεύεται\". Τα άρθρα 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ (\"ΣΛΕΕ\") αποτελούν τον πυρήνα της νομοθεσίας για τις παράνομες πρακτικές που στοχοποιούνται από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού. Ωστόσο, οι σχετικές νομοθεσίες της ΕΕ ενδεχομένως να επιτυγχάνουν πολλαπλούς στόχους πέραν της προστασίας του ανταγωνισμού, όπως για παράδειγμα την ευημερία των καταναλωτών, την προστασία των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (\"ΜΜΕς\"), την ιδιωτικοποίηση και την απελευθέρωση της αγοράς, ή πιο γενικούς όπως δικαιοσύνη, ισότητα και μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας. Στο πέρας των χρόνων, η στάθμιση αυτών αποτελεί θέμα προστριβών για τους ακαδημαϊκούς, ενώ ενδέχεται να υφίστανται προβλήματα και στην πρακτική εφαρμογή τους. Παρ' όλα αυτά, το άρθρο 101 της ΣΛΕΕ κατοχυρώνει ορισμένες από τις αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές που \"απαγορεύονται ως ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά\". Ειδικότερα, αντιμετωπίζει τις αντι-ανταγωνιστικές συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές, δηλαδή τις συμπράξεις (κάθετες ή κυρίως οριζόντιες συμφωνίες - καρτέλ). Αν και ο παράνομος χαρακτήρας των εν λόγω αντι-ανταγωνιστικών πράξεων μπορεί να αρθεί, κατ' αρχήν, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι διατάξεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ενεργά τον τρόπο με τον οποίο οι κανόνες ανταγωνισμού θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε στόχους βιωσιμότητας του περιβάλλοντος. Επιπλέον, πολλές Εθνικές Αρχές Ανταγωνισμού έχουν αξιολογήσει και έχουν λάβει θέση σχετικά με το θέμα της περιβαλλοντικής αειφορίας και το άρθρο 101 ΣΛΕΕ. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή δημοσίευσε ένα Σχέδιο Κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 101 ΣΛΕΕ στις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας, το οποίο περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο ειδικά για τις \"Συμφωνίες Αειφορίας\" . Η νυν επίτροπος για την πολιτική ανταγωνισμού, η διευθύνουσα αντιπρόεδρος Margrethe Vestager, δήλωσε ότι: «Η αναθεώρηση των κανονισμών οριζόντιων περιορισμών και των κατευθυντήριων γραμμών αποτελεί σημαντικό σχέδιο πολιτικής, καθώς αποσαφηνίζει για τις επιχειρήσεις πότε μπορούν να συνεργαστούν με ανταγωνιστές. Η οριζόντια συνεργασία μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά οφέλη για την οικονομία και την αειφόρο ανάπτυξη, συμπεριλαμβάνοντας στήριξη στη ψηφιακή και πράσινη μετάβασης. Οι προτεινόμενοι αναθεωρημένοι κανόνες αποσκοπούν στο να συμβαδίζουν με τις εξελίξεις, ώστε να μπορεί να πραγματοποιείται επωφελής συνεργασία, για παράδειγμα όταν πρόκειται για τη βιωσιμότητα ή την κοινή χρήση δεδομένων. Καλούμε τώρα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν σχόλια σχετικά με το σχέδιο αναθεωρημένων κανόνων μας, τα οποία θα μας βοηθήσουν να οριστικοποιήσουμε τους νέους κανόνες που θα τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2023»• καθιστώντας έτσι σαφές ότι η πράσινη μετάβαση του Ευρωπαϊκού Δικαίου Ανταγωνισμού είναι πράγματι ένας στόχος που επιδιώκεται κατά τη χάραξη πολιτικής, προσθέτοντας πιθανότατα έναν νέο στόχο για το Δίκαιο Ανταγωνισμού της ΕΕ, την βιωσιμότητα του περιβάλλοντος. Συνακόλουθα, οι στόχοι και οι διατάξεις του Δικαίου Ανταγωνισμού της ΕΕ και οι απαιτήσεις της Περιβαλλοντικής Αειφορίας δεν είναι απαραίτητα ασυμβίβαστες μεταξύ τους. Παρόλα αυτά, ζητήματα ενδέχεται να προκύψουν εάν αυτά δεν μπορούν να επιτευχθούν ταυτόχρονα• για παράδειγμα, θα μπορούσαν ή θα έπρεπε να περιοριστούν άλλοι πρωταρχικοί στόχοι του δικαίου ανταγωνισμού και συγκεκριμένα του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ; Εν συνεχεία, εφόσον γίνεται, σε ποιο βαθμό θα ήταν αυτό αποδεκτό; Αποτελεί το άρθρο 101 ΣΛΕΕ το κατάλληλο μέσο για την επίτευξη στόχων περιβαλλοντικής αειφορίας ή οι πρακτικές αυτές εργαλειοποιούν το δίκαιο ανταγωνισμού; Τα ερωτήματα αυτά και τα δυσανάγνωστα όριά τους επιχειρείται να διερευνηθούν, εξετάζοντας το ισχύον και προϋφιστάμενο νομικό καθεστώς, τη νέα κατεύθυνση του νομοθετικού πλαισίου στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού και τις προσεγγίσεις των Εθνικών Αρχών Ανταγωνισμού (\"ΕΑΑ\") επί του θέματος, δίνοντας μία ιδιαίτερη έμφαση στον καταλυτικό ρόλο, για τις συμφωνίες περιβαλλοντικής αειφορίας, του άρθρου 101 (3) της ΣΛΕΕ.","abstract_html":"Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διασφαλίζει την αξιοπρέπεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των πολιτών της, δεδομένου ότι οι ατομικές ελευθερίες αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημοκρατία και ένα κράτος δικαίου. Η προστασία των πολιτών της ΕΕ και των δικαιωμάτων τους, κατά τρόπο καθολικό και συνεχές, εγγυάται την ασφάλεια δικαίου και την ενοποίηση και εδραίωση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η προστασία του περιβάλλοντος και η διατήρηση μίας ελεύθερης ενωσιακής αγοράς είναι δύο προστατευόμενα έννομα αγαθά ζωτικής σημασίας, τα οποία συμβάλλουν στην ευρύτερη προστασία των πολιτών της ΕΕ. Η προστασία του περιβάλλοντος και ειδικότερα η βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, μεν, αποτελεί ένα διαρκώς ανερχόμενο ζήτημα τα τελευταία χρόνια, καθώς το κατεπείγον του χαρακτήρα του και η ανάγκη αντιμετώπισής του γίνονται συνεχώς εντονότερα. Η ανάγκη αντιμετώπισης της ρύπανσης, των φυσικών καταστροφών και γενικότερα κάθε πτυχής της κλιματικής αλλαγής είναι τόσο επιτακτική όσο ποτέ στο παρελθόν. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι ένα θέμα γνήσιου δημόσιου συμφέροντος. Η συμφωνία των Παρισίων για την κλιματική αλλαγή του 2016 και η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία που εγκρίθηκε το 2020 αποτελούν δύο σπουδαία παραδείγματα για την οικουμενική και ευρωπαϊκή κατεύθυνση του νομοθετικού πλαισίου για την προστασία και αειφορία του περιβάλλοντος. Πέραν του γεγονότος ότι, από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και τις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (&quot;ΣΕΕ&quot;) και για τη Λειτουργία της ΕΕ (&quot;ΣΛΕΕ&quot;), υπάρχουν ήδη διατάξεις οι οποίες καθορίζουν τον στόχο ενός βιώσιμου περιβαλλοντικού χώρου στην ΕΕ. Παρ&#x27; όλα αυτά, δεν είναι βέβαιο ότι όλα τα ανωτέρω είναι ακόμη αρκετά. Η διατήρηση, δε, της ελεύθερης εσωτερικής αγοράς μεταξύ των κρατών μελών είναι ένας από τους βασικότερους στόχους της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης απ’ αρχής της ΕΕ, ως Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα το 1951 και αργότερα ως Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα το 1957, ενώ αποτελεί μέχρι και σήμερα επιτακτικό στόχο της ΕΕ• παρά το γεγονός ότι η ΕΕ έχει πλέον μία πολύ ευρύτερη ατζέντα. Κύριος κλάδος δικαίου της ΕΕ που επιτυγχάνει την προστασία της ελεύθερης εσωτερικής αγοράς είναι το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού. Η ελεύθερη εσωτερική αγορά αποτελεί πτυχή της οικονομικής ελευθερίας (συστατικό στοιχείο της προαναφερθείσας ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας) και του ανταγωνισμού, αυτού καθ’ αυτού• αυτά τα δύο είναι οι βασικοί στόχοι του Δικαίου Ανταγωνισμού της ΕΕ. Το πρωτόκολλο υπ’ αριθμόν 27 για την ενωσιακή αγορά και τον ανταγωνισμό, σχετικά με το άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (&quot;ΣΕΕ&quot;) , αναφέρει ότι ένας από τους στόχους της ΕΕ είναι η δημιουργία μιας ενωσιακής αγοράς με ένα &quot;σύστημα που να διασφαλίζει ότι το δίκαιο του ανταγωνισμού δεν νοθεύεται&quot;. Τα άρθρα 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ (&quot;ΣΛΕΕ&quot;) αποτελούν τον πυρήνα της νομοθεσίας για τις παράνομες πρακτικές που στοχοποιούνται από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού. Ωστόσο, οι σχετικές νομοθεσίες της ΕΕ ενδεχομένως να επιτυγχάνουν πολλαπλούς στόχους πέραν της προστασίας του ανταγωνισμού, όπως για παράδειγμα την ευημερία των καταναλωτών, την προστασία των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (&quot;ΜΜΕς&quot;), την ιδιωτικοποίηση και την απελευθέρωση της αγοράς, ή πιο γενικούς όπως δικαιοσύνη, ισότητα και μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας. Στο πέρας των χρόνων, η στάθμιση αυτών αποτελεί θέμα προστριβών για τους ακαδημαϊκούς, ενώ ενδέχεται να υφίστανται προβλήματα και στην πρακτική εφαρμογή τους. Παρ&#x27; όλα αυτά, το άρθρο 101 της ΣΛΕΕ κατοχυρώνει ορισμένες από τις αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές που &quot;απαγορεύονται ως ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά&quot;. Ειδικότερα, αντιμετωπίζει τις αντι-ανταγωνιστικές συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές, δηλαδή τις συμπράξεις (κάθετες ή κυρίως οριζόντιες συμφωνίες - καρτέλ). Αν και ο παράνομος χαρακτήρας των εν λόγω αντι-ανταγωνιστικών πράξεων μπορεί να αρθεί, κατ&#x27; αρχήν, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι διατάξεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ενεργά τον τρόπο με τον οποίο οι κανόνες ανταγωνισμού θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε στόχους βιωσιμότητας του περιβάλλοντος. Επιπλέον, πολλές Εθνικές Αρχές Ανταγωνισμού έχουν αξιολογήσει και έχουν λάβει θέση σχετικά με το θέμα της περιβαλλοντικής αειφορίας και το άρθρο 101 ΣΛΕΕ. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή δημοσίευσε ένα Σχέδιο Κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 101 ΣΛΕΕ στις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας, το οποίο περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο ειδικά για τις &quot;Συμφωνίες Αειφορίας&quot; . Η νυν επίτροπος για την πολιτική ανταγωνισμού, η διευθύνουσα αντιπρόεδρος Margrethe Vestager, δήλωσε ότι: «Η αναθεώρηση των κανονισμών οριζόντιων περιορισμών και των κατευθυντήριων γραμμών αποτελεί σημαντικό σχέδιο πολιτικής, καθώς αποσαφηνίζει για τις επιχειρήσεις πότε μπορούν να συνεργαστούν με ανταγωνιστές. Η οριζόντια συνεργασία μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά οφέλη για την οικονομία και την αειφόρο ανάπτυξη, συμπεριλαμβάνοντας στήριξη στη ψηφιακή και πράσινη μετάβασης. Οι προτεινόμενοι αναθεωρημένοι κανόνες αποσκοπούν στο να συμβαδίζουν με τις εξελίξεις, ώστε να μπορεί να πραγματοποιείται επωφελής συνεργασία, για παράδειγμα όταν πρόκειται για τη βιωσιμότητα ή την κοινή χρήση δεδομένων. Καλούμε τώρα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν σχόλια σχετικά με το σχέδιο αναθεωρημένων κανόνων μας, τα οποία θα μας βοηθήσουν να οριστικοποιήσουμε τους νέους κανόνες που θα τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2023»• καθιστώντας έτσι σαφές ότι η πράσινη μετάβαση του Ευρωπαϊκού Δικαίου Ανταγωνισμού είναι πράγματι ένας στόχος που επιδιώκεται κατά τη χάραξη πολιτικής, προσθέτοντας πιθανότατα έναν νέο στόχο για το Δίκαιο Ανταγωνισμού της ΕΕ, την βιωσιμότητα του περιβάλλοντος. Συνακόλουθα, οι στόχοι και οι διατάξεις του Δικαίου Ανταγωνισμού της ΕΕ και οι απαιτήσεις της Περιβαλλοντικής Αειφορίας δεν είναι απαραίτητα ασυμβίβαστες μεταξύ τους. Παρόλα αυτά, ζητήματα ενδέχεται να προκύψουν εάν αυτά δεν μπορούν να επιτευχθούν ταυτόχρονα• για παράδειγμα, θα μπορούσαν ή θα έπρεπε να περιοριστούν άλλοι πρωταρχικοί στόχοι του δικαίου ανταγωνισμού και συγκεκριμένα του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ; Εν συνεχεία, εφόσον γίνεται, σε ποιο βαθμό θα ήταν αυτό αποδεκτό; Αποτελεί το άρθρο 101 ΣΛΕΕ το κατάλληλο μέσο για την επίτευξη στόχων περιβαλλοντικής αειφορίας ή οι πρακτικές αυτές εργαλειοποιούν το δίκαιο ανταγωνισμού; Τα ερωτήματα αυτά και τα δυσανάγνωστα όριά τους επιχειρείται να διερευνηθούν, εξετάζοντας το ισχύον και προϋφιστάμενο νομικό καθεστώς, τη νέα κατεύθυνση του νομοθετικού πλαισίου στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού και τις προσεγγίσεις των Εθνικών Αρχών Ανταγωνισμού (&quot;ΕΑΑ&quot;) επί του θέματος, δίνοντας μία ιδιαίτερη έμφαση στον καταλυτικό ρόλο, για τις συμφωνίες περιβαλλοντικής αειφορίας, του άρθρου 101 (3) της ΣΛΕΕ.","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαντωνάκης Ιωάννης","Papantonakis Ioannis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:25Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3270904"],"render_values":[{"text":"uoadl:3270904","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3270904","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3270904","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3270904","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαντωνάκης Ιωάννης","Papantonakis Ioannis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3270904","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3270904"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διασφαλίζει την αξιοπρέπεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των πολιτών της, δεδομένου ότι οι ατομικές ελευθερίες αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημοκρατία και ένα κράτος δικαίου. Η προστασία των πολιτών της ΕΕ και των δικαιωμάτων τους, κατά τρόπο καθολικό και συνεχές, εγγυάται την ασφάλεια δικαίου και την ενοποίηση και εδραίωση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η προστασία του περιβάλλοντος και η διατήρηση μίας ελεύθερης ενωσιακής αγοράς είναι δύο προστατευόμενα έννομα αγαθά ζωτικής σημασίας, τα οποία συμβάλλουν στην ευρύτερη προστασία των πολιτών της ΕΕ. Η προστασία του περιβάλλοντος και ειδικότερα η βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, μεν, αποτελεί ένα διαρκώς ανερχόμενο ζήτημα τα τελευταία χρόνια, καθώς το κατεπείγον του χαρακτήρα του και η ανάγκη αντιμετώπισής του γίνονται συνεχώς εντονότερα. Η ανάγκη αντιμετώπισης της ρύπανσης, των φυσικών καταστροφών και γενικότερα κάθε πτυχής της κλιματικής αλλαγής είναι τόσο επιτακτική όσο ποτέ στο παρελθόν. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι ένα θέμα γνήσιου δημόσιου συμφέροντος. Η συμφωνία των Παρισίων για την κλιματική αλλαγή του 2016 και η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία που εγκρίθηκε το 2020 αποτελούν δύο σπουδαία παραδείγματα για την οικουμενική και ευρωπαϊκή κατεύθυνση του νομοθετικού πλαισίου για την προστασία και αειφορία του περιβάλλοντος. Πέραν του γεγονότος ότι, από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και τις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (\"ΣΕΕ\") και για τη Λειτουργία της ΕΕ (\"ΣΛΕΕ\"), υπάρχουν ήδη διατάξεις οι οποίες καθορίζουν τον στόχο ενός βιώσιμου περιβαλλοντικού χώρου στην ΕΕ. Παρ' όλα αυτά, δεν είναι βέβαιο ότι όλα τα ανωτέρω είναι ακόμη αρκετά. Η διατήρηση, δε, της ελεύθερης εσωτερικής αγοράς μεταξύ των κρατών μελών είναι ένας από τους βασικότερους στόχους της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης απ’ αρχής της ΕΕ, ως Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα το 1951 και αργότερα ως Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα το 1957, ενώ αποτελεί μέχρι και σήμερα επιτακτικό στόχο της ΕΕ• παρά το γεγονός ότι η ΕΕ έχει πλέον μία πολύ ευρύτερη ατζέντα. Κύριος κλάδος δικαίου της ΕΕ που επιτυγχάνει την προστασία της ελεύθερης εσωτερικής αγοράς είναι το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού. Η ελεύθερη εσωτερική αγορά αποτελεί πτυχή της οικονομικής ελευθερίας (συστατικό στοιχείο της προαναφερθείσας ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας) και του ανταγωνισμού, αυτού καθ’ αυτού• αυτά τα δύο είναι οι βασικοί στόχοι του Δικαίου Ανταγωνισμού της ΕΕ. Το πρωτόκολλο υπ’ αριθμόν 27 για την ενωσιακή αγορά και τον ανταγωνισμό, σχετικά με το άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (\"ΣΕΕ\") , αναφέρει ότι ένας από τους στόχους της ΕΕ είναι η δημιουργία μιας ενωσιακής αγοράς με ένα \"σύστημα που να διασφαλίζει ότι το δίκαιο του ανταγωνισμού δεν νοθεύεται\". Τα άρθρα 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ (\"ΣΛΕΕ\") αποτελούν τον πυρήνα της νομοθεσίας για τις παράνομες πρακτικές που στοχοποιούνται από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού. Ωστόσο, οι σχετικές νομοθεσίες της ΕΕ ενδεχομένως να επιτυγχάνουν πολλαπλούς στόχους πέραν της προστασίας του ανταγωνισμού, όπως για παράδειγμα την ευημερία των καταναλωτών, την προστασία των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (\"ΜΜΕς\"), την ιδιωτικοποίηση και την απελευθέρωση της αγοράς, ή πιο γενικούς όπως δικαιοσύνη, ισότητα και μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας. Στο πέρας των χρόνων, η στάθμιση αυτών αποτελεί θέμα προστριβών για τους ακαδημαϊκούς, ενώ ενδέχεται να υφίστανται προβλήματα και στην πρακτική εφαρμογή τους. Παρ' όλα αυτά, το άρθρο 101 της ΣΛΕΕ κατοχυρώνει ορισμένες από τις αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές που \"απαγορεύονται ως ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά\". Ειδικότερα, αντιμετωπίζει τις αντι-ανταγωνιστικές συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές, δηλαδή τις συμπράξεις (κάθετες ή κυρίως οριζόντιες συμφωνίες - καρτέλ). Αν και ο παράνομος χαρακτήρας των εν λόγω αντι-ανταγωνιστικών πράξεων μπορεί να αρθεί, κατ' αρχήν, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι διατάξεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ενεργά τον τρόπο με τον οποίο οι κανόνες ανταγωνισμού θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε στόχους βιωσιμότητας του περιβάλλοντος. Επιπλέον, πολλές Εθνικές Αρχές Ανταγωνισμού έχουν αξιολογήσει και έχουν λάβει θέση σχετικά με το θέμα της περιβαλλοντικής αειφορίας και το άρθρο 101 ΣΛΕΕ. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή δημοσίευσε ένα Σχέδιο Κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 101 ΣΛΕΕ στις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας, το οποίο περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο ειδικά για τις \"Συμφωνίες Αειφορίας\" . Η νυν επίτροπος για την πολιτική ανταγωνισμού, η διευθύνουσα αντιπρόεδρος Margrethe Vestager, δήλωσε ότι: «Η αναθεώρηση των κανονισμών οριζόντιων περιορισμών και των κατευθυντήριων γραμμών αποτελεί σημαντικό σχέδιο πολιτικής, καθώς αποσαφηνίζει για τις επιχειρήσεις πότε μπορούν να συνεργαστούν με ανταγωνιστές. Η οριζόντια συνεργασία μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά οφέλη για την οικονομία και την αειφόρο ανάπτυξη, συμπεριλαμβάνοντας στήριξη στη ψηφιακή και πράσινη μετάβασης. Οι προτεινόμενοι αναθεωρημένοι κανόνες αποσκοπούν στο να συμβαδίζουν με τις εξελίξεις, ώστε να μπορεί να πραγματοποιείται επωφελής συνεργασία, για παράδειγμα όταν πρόκειται για τη βιωσιμότητα ή την κοινή χρήση δεδομένων. Καλούμε τώρα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν σχόλια σχετικά με το σχέδιο αναθεωρημένων κανόνων μας, τα οποία θα μας βοηθήσουν να οριστικοποιήσουμε τους νέους κανόνες που θα τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2023»• καθιστώντας έτσι σαφές ότι η πράσινη μετάβαση του Ευρωπαϊκού Δικαίου Ανταγωνισμού είναι πράγματι ένας στόχος που επιδιώκεται κατά τη χάραξη πολιτικής, προσθέτοντας πιθανότατα έναν νέο στόχο για το Δίκαιο Ανταγωνισμού της ΕΕ, την βιωσιμότητα του περιβάλλοντος. Συνακόλουθα, οι στόχοι και οι διατάξεις του Δικαίου Ανταγωνισμού της ΕΕ και οι απαιτήσεις της Περιβαλλοντικής Αειφορίας δεν είναι απαραίτητα ασυμβίβαστες μεταξύ τους. Παρόλα αυτά, ζητήματα ενδέχεται να προκύψουν εάν αυτά δεν μπορούν να επιτευχθούν ταυτόχρονα• για παράδειγμα, θα μπορούσαν ή θα έπρεπε να περιοριστούν άλλοι πρωταρχικοί στόχοι του δικαίου ανταγωνισμού και συγκεκριμένα του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ; Εν συνεχεία, εφόσον γίνεται, σε ποιο βαθμό θα ήταν αυτό αποδεκτό; Αποτελεί το άρθρο 101 ΣΛΕΕ το κατάλληλο μέσο για την επίτευξη στόχων περιβαλλοντικής αειφορίας ή οι πρακτικές αυτές εργαλειοποιούν το δίκαιο ανταγωνισμού; Τα ερωτήματα αυτά και τα δυσανάγνωστα όριά τους επιχειρείται να διερευνηθούν, εξετάζοντας το ισχύον και προϋφιστάμενο νομικό καθεστώς, τη νέα κατεύθυνση του νομοθετικού πλαισίου στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού και τις προσεγγίσεις των Εθνικών Αρχών Ανταγωνισμού (\"ΕΑΑ\") επί του θέματος, δίνοντας μία ιδιαίτερη έμφαση στον καταλυτικό ρόλο, για τις συμφωνίες περιβαλλοντικής αειφορίας, του άρθρου 101 (3) της ΣΛΕΕ.","European Union must secure the dignity and the free development of personality of its citizens, inasmuch civil liberties are sine qua non prerequisite for democracy and a state governed by the rule of law. Protecting EU citizens and their rights, in a holistic and consecutive manner, guarantees a legal certainty and the unification and solidity of the European integration. Environmental protection and conservation of a free internal market are two legally protected goods of vital importance, which contribute to the broader protection of the EU citizens. Environmental protection and particularly environmental sustainability, on the one hand, is a constantly increasing issue in recent years, since the urgency and necessity to cope with it is continuously acuter. As pressing as ever in the past is it needed to address pollution, natural disasters, and in general every aspect of the climate change. The environmental degradation is a matter of genuine public interest. Paris agreement on climate change of 2016 , and European Green Deal approved in 2020 are both great instances for the ecumenical and European direction of the legislative frameworks to environmental protection and sustainability. Besides the fact that, there are already provisions, from the Charter of Fundamental Rights and the Treaties of the European Union (“TEU”) and on the Functioning of the EU (“TFEU”), which establish the objective of a sustainable environmental area in the EU . Nevertheless, it is not certain that all the above are enough yet. On the other hand, the subsistence of free internal market among the member states is one of the utmost fundamental aims of the European integration since the beginning of the EU, as European Coal and Steel Community in 1951, and later as European Economic Community in 1957, and constituting up to this day still an imperative goal of the EU; in spite of the fact that EU nowadays has a much wider agenda. Main branch of EU law that achieves the protection of free internal market is European Competition Law . The free internal market is an aspect of: economic freedom (component of the aforementioned free development of personality), and competition as such; those two are the essential objectives of EU’s Competition Law. Protocol No 27 on the internal market and competition, regarding Article 3 of the Treaty on European Union (“TEU”) , notes that one of the objectives of the EU is to establish an internal market with a “system ensuring that competition law is not distorted” . Articles 101 and 102 of Treaty on the Functioning of the EU (“TFEU”) are the core of the legislation for the unlawful practices that are targeted from the European Competition Law. However, the relevant EU legislations may achieve multiple goals besides the protection of competition as such; for instance consumer welfare, small and medium enterprises (“SMEs”) protection, privatization and market liberalization, or more generic such as fairness, equality and efficiency maximization. Their weighting is a matter of friction for academics over the years and there may be problems in their practical application, too. Nevertheless, Article 101 of the TFEU consolidates some of the anti-competitive practices that “shall be prohibited as incompatible with the internal market” . In particular, it addresses anticompetitive agreements, decisions, or concerted practices; namely collusions (vertical, or mainly horizontal agreements - cartels). Although, the unlawful character of those anticompetitive acts may be removed, in principle, if the provisions of Article 101(3) TFEU cumulatively occur. Over the last years, European Commission is actively promoting how competition rules could be applied to environmental sustainability objectives . Moreover, several National Competition Authorities have assessed and taken a position regarding the matter of environmental sustainability and Article 101 TFEU. Under those circumstances, the Commission published Draft Guidelines on the applicability of Article 101 TFEU to horizontal co-operation agreements, which include a new chapter particularly for “Sustainability agreements” . Current Commissioner of Competition policy, the Executive Vice-President Margrethe Vestager, said: “The revision of the Horizontal Block Exemption Regulations and Guidelines is an important policy project as it clarifies for businesses when they can cooperate with rivals. Horizontal cooperation may lead to substantial economic and sustainability benefits, including support for the digital and green transition. The proposed revised rules aim to keep up with developments so that beneficial cooperation can take place, for example when it comes to sustainability or data sharing. We now invite interested parties to provide comments on our draft revised rules, which will help us finalise the new rules to enter into force on 1 January 2023” ; making clear that the green transition of European Competition Law is indeed an aim to pursuit in policy making, adding probably a new goal for the EU’s Competition Law; the environmental sustainability. Therefore, EU’s Competition Law aims and provisions, and environmental sustainability requirements are not necessarily inconsistent with one another. Nonetheless, issues may arise if those cannot be achieved simultaneously; for instance, could or should other predominant aims of competition law, and specifically of Article 101 TFEU, be limited? Subsequently, if they can, to what extend would that be acceptable? Is Article 101 TFEU a suitable medium for achieving aims of environmental sustainability, or are those practices tooling the Competition Law? These questions and the opaque limits of them is ventured to be examined, assessing the current and pre-existing legal framework, the new direction of the European Competition legislative framework, and the views of the National Competition Authorities (“NCAs”) on the matter, with a special emphasis at the critical role of Article 101(3) TFEU on environmental sustainability agreements."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Sustainability and competition policy : An overview between environmental protection and article 101 TFEU, with an emphasis at the scope of paragraph 3"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαντωνάκης Ιωάννης","Papantonakis Ioannis"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διασφαλίζει την αξιοπρέπεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των πολιτών της, δεδομένου ότι οι ατομικές ελευθερίες αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημοκρατία και ένα κράτος δικαίου. Η προστασία των πολιτών της ΕΕ και των δικαιωμάτων τους, κατά τρόπο καθολικό και συνεχές, εγγυάται την ασφάλεια δικαίου και την ενοποίηση και εδραίωση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η προστασία του περιβάλλοντος και η διατήρηση μίας ελεύθερης ενωσιακής αγοράς είναι δύο προστατευόμενα έννομα αγαθά ζωτικής σημασίας, τα οποία συμβάλλουν στην ευρύτερη προστασία των πολιτών της ΕΕ. Η προστασία του περιβάλλοντος και ειδικότερα η βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, μεν, αποτελεί ένα διαρκώς ανερχόμενο ζήτημα τα τελευταία χρόνια, καθώς το κατεπείγον του χαρακτήρα του και η ανάγκη αντιμετώπισής του γίνονται συνεχώς εντονότερα. Η ανάγκη αντιμετώπισης της ρύπανσης, των φυσικών καταστροφών και γενικότερα κάθε πτυχής της κλιματικής αλλαγής είναι τόσο επιτακτική όσο ποτέ στο παρελθόν. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι ένα θέμα γνήσιου δημόσιου συμφέροντος. Η συμφωνία των Παρισίων για την κλιματική αλλαγή του 2016 και η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία που εγκρίθηκε το 2020 αποτελούν δύο σπουδαία παραδείγματα για την οικουμενική και ευρωπαϊκή κατεύθυνση του νομοθετικού πλαισίου για την προστασία και αειφορία του περιβάλλοντος. Πέραν του γεγονότος ότι, από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και τις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (\"ΣΕΕ\") και για τη Λειτουργία της ΕΕ (\"ΣΛΕΕ\"), υπάρχουν ήδη διατάξεις οι οποίες καθορίζουν τον στόχο ενός βιώσιμου περιβαλλοντικού χώρου στην ΕΕ. Παρ' όλα αυτά, δεν είναι βέβαιο ότι όλα τα ανωτέρω είναι ακόμη αρκετά. Η διατήρηση, δε, της ελεύθερης εσωτερικής αγοράς μεταξύ των κρατών μελών είναι ένας από τους βασικότερους στόχους της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης απ’ αρχής της ΕΕ, ως Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα το 1951 και αργότερα ως Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα το 1957, ενώ αποτελεί μέχρι και σήμερα επιτακτικό στόχο της ΕΕ• παρά το γεγονός ότι η ΕΕ έχει πλέον μία πολύ ευρύτερη ατζέντα. Κύριος κλάδος δικαίου της ΕΕ που επιτυγχάνει την προστασία της ελεύθερης εσωτερικής αγοράς είναι το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού. Η ελεύθερη εσωτερική αγορά αποτελεί πτυχή της οικονομικής ελευθερίας (συστατικό στοιχείο της προαναφερθείσας ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας) και του ανταγωνισμού, αυτού καθ’ αυτού• αυτά τα δύο είναι οι βασικοί στόχοι του Δικαίου Ανταγωνισμού της ΕΕ. Το πρωτόκολλο υπ’ αριθμόν 27 για την ενωσιακή αγορά και τον ανταγωνισμό, σχετικά με το άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (\"ΣΕΕ\") , αναφέρει ότι ένας από τους στόχους της ΕΕ είναι η δημιουργία μιας ενωσιακής αγοράς με ένα \"σύστημα που να διασφαλίζει ότι το δίκαιο του ανταγωνισμού δεν νοθεύεται\". Τα άρθρα 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ (\"ΣΛΕΕ\") αποτελούν τον πυρήνα της νομοθεσίας για τις παράνομες πρακτικές που στοχοποιούνται από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού. Ωστόσο, οι σχετικές νομοθεσίες της ΕΕ ενδεχομένως να επιτυγχάνουν πολλαπλούς στόχους πέραν της προστασίας του ανταγωνισμού, όπως για παράδειγμα την ευημερία των καταναλωτών, την προστασία των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (\"ΜΜΕς\"), την ιδιωτικοποίηση και την απελευθέρωση της αγοράς, ή πιο γενικούς όπως δικαιοσύνη, ισότητα και μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας. Στο πέρας των χρόνων, η στάθμιση αυτών αποτελεί θέμα προστριβών για τους ακαδημαϊκούς, ενώ ενδέχεται να υφίστανται προβλήματα και στην πρακτική εφαρμογή τους. Παρ' όλα αυτά, το άρθρο 101 της ΣΛΕΕ κατοχυρώνει ορισμένες από τις αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές που \"απαγορεύονται ως ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά\". Ειδικότερα, αντιμετωπίζει τις αντι-ανταγωνιστικές συμφωνίες, αποφάσεις ή εναρμονισμένες πρακτικές, δηλαδή τις συμπράξεις (κάθετες ή κυρίως οριζόντιες συμφωνίες - καρτέλ). Αν και ο παράνομος χαρακτήρας των εν λόγω αντι-ανταγωνιστικών πράξεων μπορεί να αρθεί, κατ' αρχήν, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι διατάξεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ενεργά τον τρόπο με τον οποίο οι κανόνες ανταγωνισμού θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε στόχους βιωσιμότητας του περιβάλλοντος. Επιπλέον, πολλές Εθνικές Αρχές Ανταγωνισμού έχουν αξιολογήσει και έχουν λάβει θέση σχετικά με το θέμα της περιβαλλοντικής αειφορίας και το άρθρο 101 ΣΛΕΕ. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή δημοσίευσε ένα Σχέδιο Κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 101 ΣΛΕΕ στις συμφωνίες οριζόντιας συνεργασίας, το οποίο περιλαμβάνει ένα νέο κεφάλαιο ειδικά για τις \"Συμφωνίες Αειφορίας\" . Η νυν επίτροπος για την πολιτική ανταγωνισμού, η διευθύνουσα αντιπρόεδρος Margrethe Vestager, δήλωσε ότι: «Η αναθεώρηση των κανονισμών οριζόντιων περιορισμών και των κατευθυντήριων γραμμών αποτελεί σημαντικό σχέδιο πολιτικής, καθώς αποσαφηνίζει για τις επιχειρήσεις πότε μπορούν να συνεργαστούν με ανταγωνιστές. Η οριζόντια συνεργασία μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά οφέλη για την οικονομία και την αειφόρο ανάπτυξη, συμπεριλαμβάνοντας στήριξη στη ψηφιακή και πράσινη μετάβασης. Οι προτεινόμενοι αναθεωρημένοι κανόνες αποσκοπούν στο να συμβαδίζουν με τις εξελίξεις, ώστε να μπορεί να πραγματοποιείται επωφελής συνεργασία, για παράδειγμα όταν πρόκειται για τη βιωσιμότητα ή την κοινή χρήση δεδομένων. Καλούμε τώρα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν σχόλια σχετικά με το σχέδιο αναθεωρημένων κανόνων μας, τα οποία θα μας βοηθήσουν να οριστικοποιήσουμε τους νέους κανόνες που θα τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2023»• καθιστώντας έτσι σαφές ότι η πράσινη μετάβαση του Ευρωπαϊκού Δικαίου Ανταγωνισμού είναι πράγματι ένας στόχος που επιδιώκεται κατά τη χάραξη πολιτικής, προσθέτοντας πιθανότατα έναν νέο στόχο για το Δίκαιο Ανταγωνισμού της ΕΕ, την βιωσιμότητα του περιβάλλοντος. Συνακόλουθα, οι στόχοι και οι διατάξεις του Δικαίου Ανταγωνισμού της ΕΕ και οι απαιτήσεις της Περιβαλλοντικής Αειφορίας δεν είναι απαραίτητα ασυμβίβαστες μεταξύ τους. Παρόλα αυτά, ζητήματα ενδέχεται να προκύψουν εάν αυτά δεν μπορούν να επιτευχθούν ταυτόχρονα• για παράδειγμα, θα μπορούσαν ή θα έπρεπε να περιοριστούν άλλοι πρωταρχικοί στόχοι του δικαίου ανταγωνισμού και συγκεκριμένα του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ; Εν συνεχεία, εφόσον γίνεται, σε ποιο βαθμό θα ήταν αυτό αποδεκτό; Αποτελεί το άρθρο 101 ΣΛΕΕ το κατάλληλο μέσο για την επίτευξη στόχων περιβαλλοντικής αειφορίας ή οι πρακτικές αυτές εργαλειοποιούν το δίκαιο ανταγωνισμού; Τα ερωτήματα αυτά και τα δυσανάγνωστα όριά τους επιχειρείται να διερευνηθούν, εξετάζοντας το ισχύον και προϋφιστάμενο νομικό καθεστώς, τη νέα κατεύθυνση του νομοθετικού πλαισίου στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού και τις προσεγγίσεις των Εθνικών Αρχών Ανταγωνισμού (\"ΕΑΑ\") επί του θέματος, δίνοντας μία ιδιαίτερη έμφαση στον καταλυτικό ρόλο, για τις συμφωνίες περιβαλλοντικής αειφορίας, του άρθρου 101 (3) της ΣΛΕΕ.","European Union must secure the dignity and the free development of personality of its citizens, inasmuch civil liberties are sine qua non prerequisite for democracy and a state governed by the rule of law. Protecting EU citizens and their rights, in a holistic and consecutive manner, guarantees a legal certainty and the unification and solidity of the European integration. Environmental protection and conservation of a free internal market are two legally protected goods of vital importance, which contribute to the broader protection of the EU citizens. Environmental protection and particularly environmental sustainability, on the one hand, is a constantly increasing issue in recent years, since the urgency and necessity to cope with it is continuously acuter. As pressing as ever in the past is it needed to address pollution, natural disasters, and in general every aspect of the climate change. The environmental degradation is a matter of genuine public interest. Paris agreement on climate change of 2016 , and European Green Deal approved in 2020 are both great instances for the ecumenical and European direction of the legislative frameworks to environmental protection and sustainability. Besides the fact that, there are already provisions, from the Charter of Fundamental Rights and the Treaties of the European Union (“TEU”) and on the Functioning of the EU (“TFEU”), which establish the objective of a sustainable environmental area in the EU . Nevertheless, it is not certain that all the above are enough yet. On the other hand, the subsistence of free internal market among the member states is one of the utmost fundamental aims of the European integration since the beginning of the EU, as European Coal and Steel Community in 1951, and later as European Economic Community in 1957, and constituting up to this day still an imperative goal of the EU; in spite of the fact that EU nowadays has a much wider agenda. Main branch of EU law that achieves the protection of free internal market is European Competition Law . The free internal market is an aspect of: economic freedom (component of the aforementioned free development of personality), and competition as such; those two are the essential objectives of EU’s Competition Law. Protocol No 27 on the internal market and competition, regarding Article 3 of the Treaty on European Union (“TEU”) , notes that one of the objectives of the EU is to establish an internal market with a “system ensuring that competition law is not distorted” . Articles 101 and 102 of Treaty on the Functioning of the EU (“TFEU”) are the core of the legislation for the unlawful practices that are targeted from the European Competition Law. However, the relevant EU legislations may achieve multiple goals besides the protection of competition as such; for instance consumer welfare, small and medium enterprises (“SMEs”) protection, privatization and market liberalization, or more generic such as fairness, equality and efficiency maximization. Their weighting is a matter of friction for academics over the years and there may be problems in their practical application, too. Nevertheless, Article 101 of the TFEU consolidates some of the anti-competitive practices that “shall be prohibited as incompatible with the internal market” . In particular, it addresses anticompetitive agreements, decisions, or concerted practices; namely collusions (vertical, or mainly horizontal agreements - cartels). Although, the unlawful character of those anticompetitive acts may be removed, in principle, if the provisions of Article 101(3) TFEU cumulatively occur. Over the last years, European Commission is actively promoting how competition rules could be applied to environmental sustainability objectives . Moreover, several National Competition Authorities have assessed and taken a position regarding the matter of environmental sustainability and Article 101 TFEU. Under those circumstances, the Commission published Draft Guidelines on the applicability of Article 101 TFEU to horizontal co-operation agreements, which include a new chapter particularly for “Sustainability agreements” . Current Commissioner of Competition policy, the Executive Vice-President Margrethe Vestager, said: “The revision of the Horizontal Block Exemption Regulations and Guidelines is an important policy project as it clarifies for businesses when they can cooperate with rivals. Horizontal cooperation may lead to substantial economic and sustainability benefits, including support for the digital and green transition. The proposed revised rules aim to keep up with developments so that beneficial cooperation can take place, for example when it comes to sustainability or data sharing. We now invite interested parties to provide comments on our draft revised rules, which will help us finalise the new rules to enter into force on 1 January 2023” ; making clear that the green transition of European Competition Law is indeed an aim to pursuit in policy making, adding probably a new goal for the EU’s Competition Law; the environmental sustainability. Therefore, EU’s Competition Law aims and provisions, and environmental sustainability requirements are not necessarily inconsistent with one another. Nonetheless, issues may arise if those cannot be achieved simultaneously; for instance, could or should other predominant aims of competition law, and specifically of Article 101 TFEU, be limited? Subsequently, if they can, to what extend would that be acceptable? Is Article 101 TFEU a suitable medium for achieving aims of environmental sustainability, or are those practices tooling the Competition Law? These questions and the opaque limits of them is ventured to be examined, assessing the current and pre-existing legal framework, the new direction of the European Competition legislative framework, and the views of the National Competition Authorities (“NCAs”) on the matter, with a special emphasis at the critical role of Article 101(3) TFEU on environmental sustainability agreements."],"dc:identifier":["uoadl:3270904","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3270904"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Sustainability and competition policy : An overview between environmental protection and article 101 TFEU, with an emphasis at the scope of paragraph 3"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:25Z"}