{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3275982"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3275982","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Προσυμβατική ευθύνη και ευθύνη από σύμβαση – οριακές περιπτώσεις","abstract":"Ο θεσμός της διαπραγμάτευσης αποτελεί λογικό επακόλουθο μιας δημοκρατικής κοινωνίας, της οποίας θεμέλιο λίθο συνιστά μεταξύ άλλων η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των ατόμων και η ιδιωτική αυτονομία. Ο Έλληνας νομοθέτης, όντας πρωτοπόρος, προέβη στη ρύθμιση του ζητήματος της προσυμβατικής σχέσης, αναγνωρίζοντας ρητά στο άρθρο 197 ΑΚ την υποχρέωση των μερών, ήδη κατά το προσυμβατικό στάδιο, να συμπεριφέρονται σύμφωνα με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη. Η ανάγκη προστασίας των συμβαλλομένων μερών οδήγησε τον Έλληνα νομοθέτη στην καθιέρωση της «προσυμβατικής ευθύνης» ή «ευθύνης από διαπραγματεύσεις» (culpa in contrahendo). Η τελευταία αποτελεί έναν από τους τρεις πυλώνες της ευθύνης στον ΑΚ, με τις άλλες δύο να είναι η ευθύνη από σύμβαση και η αδικοπρακτική ευθύνη. Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζονται συνοπτικά οι βασικές προϋποθέσεις θεμελίωσης της προσυμβατικής ευθύνης καθώς και η έννοια του αρνητικού διαφέροντος, άλλως διαφέροντος διάψευσης εμπιστοσύνης, που αποτελεί κεντρικό άξονα της τελευταίας. Αντικείμενο της διπλωματικής μου εργασίας αποτελούν συγκεκριμένοι τύποι – περιπτώσεις ζημίας κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων, που λόγω της φύσης τους, χαρακτηρίζω ως «οριακές». Τούτο, δε, διότι εντάσσονται στο μεταίχμιο της προσυμβατικής ευθύνης και της ευθύνης από σύμβαση. Πρόκειται για τις λεγόμενες «ανίσχυρες» και «ανεπιθύμητες» συμβάσεις. Κοινός παρονομαστής αυτών των κατηγοριών συνιστά το γεγονός ότι εν προκειμένω οι διαπραγματεύσεις έχουν ολοκληρωθεί και έχει συναφθεί η σύμβαση. Ως εκ τούτου δεν υπάρχει ματαίωση των διαπραγματεύσεων. Στην «ανίσχυρη» σύμβαση, ενώ υπάρχει σύμπτωση δηλώσεων βούλησης, η συναφθείσα σύμβαση δε δύναται να παράγει τα έννομα αποτελέσματά της, λόγω ελαττώματος, εξαιτίας της υπαίτιας και αντισυναλλακτικής συμπεριφοράς του ζημιώσαντος. Ο ζημιωθείς όμως έχει την πεποίθηση ότι η σύμβαση είναι ισχυρή και παράγει τις έννομες συνέπειές της. Στην «ανεπιθύμητη» σύμβαση υπάρχει μεν ισχυρή σύμβαση που παράγει τα έννομα αποτελέσματά της, πλην όμως λόγω της κακόπιστης συμπεριφοράς του ζημιώσαντος κατά το προσυμβατικό στάδιο, η δικαιοπρακτική βούληση του ζημιωθέντος δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο τελευταίος αν γνώριζε την αλήθεια είτε δεν θα σύναπτε διόλου τη σύμβαση, είτε θα τη σύναπτε με διαφορετικούς ευνοϊκότερους όρους. Αναλύονται διεξοδικά τα επιμέρους ζητήματα της αποδοκιμαζόμενης συμπεριφοράς στις ως άνω περιπτώσεις καθώς και ζητήματα σχετικά με το είδος και την έκταση της οφειλόμενης αποζημίωσης, που καθιστούν «λεπτά» τα όρια μεταξύ αρνητικού και θετικού διαφέροντος.","abstract_html":"Ο θεσμός της διαπραγμάτευσης αποτελεί λογικό επακόλουθο μιας δημοκρατικής κοινωνίας, της οποίας θεμέλιο λίθο συνιστά μεταξύ άλλων η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των ατόμων και η ιδιωτική αυτονομία. Ο Έλληνας νομοθέτης, όντας πρωτοπόρος, προέβη στη ρύθμιση του ζητήματος της προσυμβατικής σχέσης, αναγνωρίζοντας ρητά στο άρθρο 197 ΑΚ την υποχρέωση των μερών, ήδη κατά το προσυμβατικό στάδιο, να συμπεριφέρονται σύμφωνα με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη. Η ανάγκη προστασίας των συμβαλλομένων μερών οδήγησε τον Έλληνα νομοθέτη στην καθιέρωση της «προσυμβατικής ευθύνης» ή «ευθύνης από διαπραγματεύσεις» (culpa in contrahendo). Η τελευταία αποτελεί έναν από τους τρεις πυλώνες της ευθύνης στον ΑΚ, με τις άλλες δύο να είναι η ευθύνη από σύμβαση και η αδικοπρακτική ευθύνη. Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζονται συνοπτικά οι βασικές προϋποθέσεις θεμελίωσης της προσυμβατικής ευθύνης καθώς και η έννοια του αρνητικού διαφέροντος, άλλως διαφέροντος διάψευσης εμπιστοσύνης, που αποτελεί κεντρικό άξονα της τελευταίας. Αντικείμενο της διπλωματικής μου εργασίας αποτελούν συγκεκριμένοι τύποι – περιπτώσεις ζημίας κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων, που λόγω της φύσης τους, χαρακτηρίζω ως «οριακές». Τούτο, δε, διότι εντάσσονται στο μεταίχμιο της προσυμβατικής ευθύνης και της ευθύνης από σύμβαση. Πρόκειται για τις λεγόμενες «ανίσχυρες» και «ανεπιθύμητες» συμβάσεις. Κοινός παρονομαστής αυτών των κατηγοριών συνιστά το γεγονός ότι εν προκειμένω οι διαπραγματεύσεις έχουν ολοκληρωθεί και έχει συναφθεί η σύμβαση. Ως εκ τούτου δεν υπάρχει ματαίωση των διαπραγματεύσεων. Στην «ανίσχυρη» σύμβαση, ενώ υπάρχει σύμπτωση δηλώσεων βούλησης, η συναφθείσα σύμβαση δε δύναται να παράγει τα έννομα αποτελέσματά της, λόγω ελαττώματος, εξαιτίας της υπαίτιας και αντισυναλλακτικής συμπεριφοράς του ζημιώσαντος. Ο ζημιωθείς όμως έχει την πεποίθηση ότι η σύμβαση είναι ισχυρή και παράγει τις έννομες συνέπειές της. Στην «ανεπιθύμητη» σύμβαση υπάρχει μεν ισχυρή σύμβαση που παράγει τα έννομα αποτελέσματά της, πλην όμως λόγω της κακόπιστης συμπεριφοράς του ζημιώσαντος κατά το προσυμβατικό στάδιο, η δικαιοπρακτική βούληση του ζημιωθέντος δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο τελευταίος αν γνώριζε την αλήθεια είτε δεν θα σύναπτε διόλου τη σύμβαση, είτε θα τη σύναπτε με διαφορετικούς ευνοϊκότερους όρους. Αναλύονται διεξοδικά τα επιμέρους ζητήματα της αποδοκιμαζόμενης συμπεριφοράς στις ως άνω περιπτώσεις καθώς και ζητήματα σχετικά με το είδος και την έκταση της οφειλόμενης αποζημίωσης, που καθιστούν «λεπτά» τα όρια μεταξύ αρνητικού και θετικού διαφέροντος.","abstract_has_math":false,"creators":["Σούφρα Ευαγγελία","Soufra Evangelia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:31Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3275982"],"render_values":[{"text":"uoadl:3275982","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3275982","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3275982","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3275982","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σούφρα Ευαγγελία","Soufra Evangelia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3275982","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3275982"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο θεσμός της διαπραγμάτευσης αποτελεί λογικό επακόλουθο μιας δημοκρατικής κοινωνίας, της οποίας θεμέλιο λίθο συνιστά μεταξύ άλλων η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των ατόμων και η ιδιωτική αυτονομία. Ο Έλληνας νομοθέτης, όντας πρωτοπόρος, προέβη στη ρύθμιση του ζητήματος της προσυμβατικής σχέσης, αναγνωρίζοντας ρητά στο άρθρο 197 ΑΚ την υποχρέωση των μερών, ήδη κατά το προσυμβατικό στάδιο, να συμπεριφέρονται σύμφωνα με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη. Η ανάγκη προστασίας των συμβαλλομένων μερών οδήγησε τον Έλληνα νομοθέτη στην καθιέρωση της «προσυμβατικής ευθύνης» ή «ευθύνης από διαπραγματεύσεις» (culpa in contrahendo). Η τελευταία αποτελεί έναν από τους τρεις πυλώνες της ευθύνης στον ΑΚ, με τις άλλες δύο να είναι η ευθύνη από σύμβαση και η αδικοπρακτική ευθύνη. Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζονται συνοπτικά οι βασικές προϋποθέσεις θεμελίωσης της προσυμβατικής ευθύνης καθώς και η έννοια του αρνητικού διαφέροντος, άλλως διαφέροντος διάψευσης εμπιστοσύνης, που αποτελεί κεντρικό άξονα της τελευταίας. Αντικείμενο της διπλωματικής μου εργασίας αποτελούν συγκεκριμένοι τύποι – περιπτώσεις ζημίας κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων, που λόγω της φύσης τους, χαρακτηρίζω ως «οριακές». Τούτο, δε, διότι εντάσσονται στο μεταίχμιο της προσυμβατικής ευθύνης και της ευθύνης από σύμβαση. Πρόκειται για τις λεγόμενες «ανίσχυρες» και «ανεπιθύμητες» συμβάσεις. Κοινός παρονομαστής αυτών των κατηγοριών συνιστά το γεγονός ότι εν προκειμένω οι διαπραγματεύσεις έχουν ολοκληρωθεί και έχει συναφθεί η σύμβαση. Ως εκ τούτου δεν υπάρχει ματαίωση των διαπραγματεύσεων. Στην «ανίσχυρη» σύμβαση, ενώ υπάρχει σύμπτωση δηλώσεων βούλησης, η συναφθείσα σύμβαση δε δύναται να παράγει τα έννομα αποτελέσματά της, λόγω ελαττώματος, εξαιτίας της υπαίτιας και αντισυναλλακτικής συμπεριφοράς του ζημιώσαντος. Ο ζημιωθείς όμως έχει την πεποίθηση ότι η σύμβαση είναι ισχυρή και παράγει τις έννομες συνέπειές της. Στην «ανεπιθύμητη» σύμβαση υπάρχει μεν ισχυρή σύμβαση που παράγει τα έννομα αποτελέσματά της, πλην όμως λόγω της κακόπιστης συμπεριφοράς του ζημιώσαντος κατά το προσυμβατικό στάδιο, η δικαιοπρακτική βούληση του ζημιωθέντος δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο τελευταίος αν γνώριζε την αλήθεια είτε δεν θα σύναπτε διόλου τη σύμβαση, είτε θα τη σύναπτε με διαφορετικούς ευνοϊκότερους όρους. Αναλύονται διεξοδικά τα επιμέρους ζητήματα της αποδοκιμαζόμενης συμπεριφοράς στις ως άνω περιπτώσεις καθώς και ζητήματα σχετικά με το είδος και την έκταση της οφειλόμενης αποζημίωσης, που καθιστούν «λεπτά» τα όρια μεταξύ αρνητικού και θετικού διαφέροντος.","Negotiation is a logical consequence of a democratic society, the cornerstone of which is the free development of the personality of individuals and individual autonomy. The Greek legislature, being a pioneer, regulated the issue of the pre-contractual relationship by expressly recognising the obligation of the parties - Article 197 of the Civil Code - already at the pre-contractual stage, to behave in good faith and in accordance with commercial morality. The need to protect the contracting parties led the Greek legislator to establish 'pre-contractual liability' or 'liability by negotiation' (culpa in contrahendo). The latter is one of the three pillars of liability in the Civil Code, the other two being contractual liability and tortious liability. The present study briefly presents the basic conditions for establishing pre-contractual liability as well as the concept of negative interest, otherwise known as breach of trust, which is a central pillar of the latter. The subject of my thesis are specific types - cases of damage at the stage of negotiations, which, due to their nature, I characterize as ‘marginal’. This is because they are situated at the interface between pre-contractual liability and contractual liability. These are the so-called 'void' and 'undesirable' contracts. The common denominator of these categories is the fact that in this case the negotiations have been completed and the contract has been concluded. There is therefore no frustration of negotiations. In an 'invalid' contract, although there is a coincidence of declarations of intent, the contract concluded cannot produce its legal effects because of a defect due to the culpable and unconscionable conduct of the injured party. The injured party, however, is in the belief that the contract is valid and produces its legal effects. In an 'undesirable' contract there is a strong contract which produces its legal effects, but because of the bad faith of the injured party during the pre-contractual stage, the injured party's legal will does not correspond to reality. If the injured party had known the truth, he would either not have concluded the contract at all or would have concluded it on different, more favourable terms. The individual issues of reprehensible conduct in the above cases are analysed in detail, as well as issues relating to the type and extent of the compensation due, which make the boundaries between negative and positive interest 'thin'."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Προσυμβατική ευθύνη και ευθύνη από σύμβαση – οριακές περιπτώσεις"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σούφρα Ευαγγελία","Soufra Evangelia"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Ο θεσμός της διαπραγμάτευσης αποτελεί λογικό επακόλουθο μιας δημοκρατικής κοινωνίας, της οποίας θεμέλιο λίθο συνιστά μεταξύ άλλων η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας των ατόμων και η ιδιωτική αυτονομία. Ο Έλληνας νομοθέτης, όντας πρωτοπόρος, προέβη στη ρύθμιση του ζητήματος της προσυμβατικής σχέσης, αναγνωρίζοντας ρητά στο άρθρο 197 ΑΚ την υποχρέωση των μερών, ήδη κατά το προσυμβατικό στάδιο, να συμπεριφέρονται σύμφωνα με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη. Η ανάγκη προστασίας των συμβαλλομένων μερών οδήγησε τον Έλληνα νομοθέτη στην καθιέρωση της «προσυμβατικής ευθύνης» ή «ευθύνης από διαπραγματεύσεις» (culpa in contrahendo). Η τελευταία αποτελεί έναν από τους τρεις πυλώνες της ευθύνης στον ΑΚ, με τις άλλες δύο να είναι η ευθύνη από σύμβαση και η αδικοπρακτική ευθύνη. Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζονται συνοπτικά οι βασικές προϋποθέσεις θεμελίωσης της προσυμβατικής ευθύνης καθώς και η έννοια του αρνητικού διαφέροντος, άλλως διαφέροντος διάψευσης εμπιστοσύνης, που αποτελεί κεντρικό άξονα της τελευταίας. Αντικείμενο της διπλωματικής μου εργασίας αποτελούν συγκεκριμένοι τύποι – περιπτώσεις ζημίας κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων, που λόγω της φύσης τους, χαρακτηρίζω ως «οριακές». Τούτο, δε, διότι εντάσσονται στο μεταίχμιο της προσυμβατικής ευθύνης και της ευθύνης από σύμβαση. Πρόκειται για τις λεγόμενες «ανίσχυρες» και «ανεπιθύμητες» συμβάσεις. Κοινός παρονομαστής αυτών των κατηγοριών συνιστά το γεγονός ότι εν προκειμένω οι διαπραγματεύσεις έχουν ολοκληρωθεί και έχει συναφθεί η σύμβαση. Ως εκ τούτου δεν υπάρχει ματαίωση των διαπραγματεύσεων. Στην «ανίσχυρη» σύμβαση, ενώ υπάρχει σύμπτωση δηλώσεων βούλησης, η συναφθείσα σύμβαση δε δύναται να παράγει τα έννομα αποτελέσματά της, λόγω ελαττώματος, εξαιτίας της υπαίτιας και αντισυναλλακτικής συμπεριφοράς του ζημιώσαντος. Ο ζημιωθείς όμως έχει την πεποίθηση ότι η σύμβαση είναι ισχυρή και παράγει τις έννομες συνέπειές της. Στην «ανεπιθύμητη» σύμβαση υπάρχει μεν ισχυρή σύμβαση που παράγει τα έννομα αποτελέσματά της, πλην όμως λόγω της κακόπιστης συμπεριφοράς του ζημιώσαντος κατά το προσυμβατικό στάδιο, η δικαιοπρακτική βούληση του ζημιωθέντος δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο τελευταίος αν γνώριζε την αλήθεια είτε δεν θα σύναπτε διόλου τη σύμβαση, είτε θα τη σύναπτε με διαφορετικούς ευνοϊκότερους όρους. Αναλύονται διεξοδικά τα επιμέρους ζητήματα της αποδοκιμαζόμενης συμπεριφοράς στις ως άνω περιπτώσεις καθώς και ζητήματα σχετικά με το είδος και την έκταση της οφειλόμενης αποζημίωσης, που καθιστούν «λεπτά» τα όρια μεταξύ αρνητικού και θετικού διαφέροντος.","Negotiation is a logical consequence of a democratic society, the cornerstone of which is the free development of the personality of individuals and individual autonomy. The Greek legislature, being a pioneer, regulated the issue of the pre-contractual relationship by expressly recognising the obligation of the parties - Article 197 of the Civil Code - already at the pre-contractual stage, to behave in good faith and in accordance with commercial morality. The need to protect the contracting parties led the Greek legislator to establish 'pre-contractual liability' or 'liability by negotiation' (culpa in contrahendo). The latter is one of the three pillars of liability in the Civil Code, the other two being contractual liability and tortious liability. The present study briefly presents the basic conditions for establishing pre-contractual liability as well as the concept of negative interest, otherwise known as breach of trust, which is a central pillar of the latter. The subject of my thesis are specific types - cases of damage at the stage of negotiations, which, due to their nature, I characterize as ‘marginal’. This is because they are situated at the interface between pre-contractual liability and contractual liability. These are the so-called 'void' and 'undesirable' contracts. The common denominator of these categories is the fact that in this case the negotiations have been completed and the contract has been concluded. There is therefore no frustration of negotiations. In an 'invalid' contract, although there is a coincidence of declarations of intent, the contract concluded cannot produce its legal effects because of a defect due to the culpable and unconscionable conduct of the injured party. The injured party, however, is in the belief that the contract is valid and produces its legal effects. In an 'undesirable' contract there is a strong contract which produces its legal effects, but because of the bad faith of the injured party during the pre-contractual stage, the injured party's legal will does not correspond to reality. If the injured party had known the truth, he would either not have concluded the contract at all or would have concluded it on different, more favourable terms. The individual issues of reprehensible conduct in the above cases are analysed in detail, as well as issues relating to the type and extent of the compensation due, which make the boundaries between negative and positive interest 'thin'."],"dc:identifier":["uoadl:3275982","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3275982"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Προσυμβατική ευθύνη και ευθύνη από σύμβαση – οριακές περιπτώσεις"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:31Z"}