{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3277744"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3277744","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η συναίνεση του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις","abstract":"Η συναίνεση ως όρος απαντά σε πλήθος κλάδων με κυριότερους αυτών της φιλοσοφίας και του δικαίου. Αποτελεί στοιχείο στενά συνυφασμένο με την αυτονομία και την αυτοδιάθεση, που απασχολούσαν ανέκαθεν τη θεωρητική σκέψη. Η συναίνεση ως όρος του ποινικού δικαίου έχει εξίσου έντονα απασχολήσει τόσο την ποινική θεωρία όσο και τη νομολογία. Όταν γίνεται λόγος ειδικότερα για τη “συναίνεση του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις”, η μελέτη του όρου αναδεικνύει ζητήματα ενδεχόμενης ιατρικής ποινικής, αστικής και πειθαρχικής ευθύνης. Αρκεί να θέσουμε ένα απλό ερώτημα αντλώντας υλικό από την ιατρική πρακτική και αμέσως καλούμαστε να δώσουμε απάντηση σε μία σειρά ζητημάτων. Πως θα αντιμετωπιζόταν για παράδειγμα η περίπτωση ενός ασθενούς που αυτοβούλως εισέρχεται σε δημόσια κλινική με ακατάσχετη αιμορραγία και εμποδίζει τους ιατρούς να προχωρήσουν στις απαραίτητες για τη διάσωσή του ιατρικές πράξεις; Χαρακτηριστικά νομολογιακά παραδείγματα της προβληματικής αυτής αποτελούν οι περιπτώσεις ασθενών που αρνούνται να υποβληθούν ή ίδιοι ή οι οικείοι τους σε θεραπευτικές ιατρικές επεμβάσεις επικαλούμενοι θρησκευτικούς ή ιδεολογικούς λόγους. Πότε ο ιατρός υποχρεούται να απόσχει και πότε να δράσει παρά την αντίθετη βούληση του ασθενούς; Υπό ποίες προϋποθέσεις μπορεί ένα άτομο να θεωρηθεί μη δυνάμενο να παράσχει τη συναίνεσή του; Αυτά είναι λίγα από τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν. Για να δοθεί μια απάντηση καλούμαστε, κατ’ αρχήν, να ανατρέξουμε σε ιατρικούς δεοντολογικούς κανόνες. Η ιατρική διακρίνεται για τον ανθρωποκεντρικό της χαρακτήρα. Η παραδοχή αυτή δικαιολογεί την από αρχαιοτάτων χρόνων πλαισίωση της άσκησή της από ένα πλέγμα κανόνων δεοντολογίας. Η αυτονομία του ατόμου και η εκπορευόμενη από αυτή προϋπόθεση συναίνεσής του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις, αποτελεί βασικό κανόνα της ιατρικής δεοντολογίας, της βιοηθικής και ειδικότερα της ιατρικής ηθικής. Η θέση αυτή επηρεάζει και την ενδεχόμενη ποινική ευθύνη από πράξεις ή παραλείψεις που σχετίζονται, εκκινούν και τελειώνουν με τη συναίνεση του ασθενούς. Για την κατά το δυνατόν καλύτερη διαφώτιση του πολύπλευρου αυτού ζητήματος προϋποτίθεται η αναδρομή σε βασικούς όρους του ποινικού δικαίου. Συγκεκριμένα εκκινώντας από τη συναίνεση ως έννοιας στο ποινικό δίκαιο και από τη δογματική ένταξή της σε αυτό, επιχειρείται η επίλυση πρακτικών ζητημάτων που σχετίζονται με τη συναίνεση του ασθενούς στο πεδίο των ιατρικών πράξεων. Για την εξειδίκευση του ζητήματος προϋποτίθεται ακόμη ο ορισμός κάποιων εννοιών και η κατανόηση του τι είναι ιατρική πράξη. Ποιες πράξεις υπάγονται στην κατηγορία αυτή και ποιες μας αφορούν για την ανάλυση του υπό εξέταση ζητήματος; Πως εκτιμάται ποινικά η ιατρική πράξη; Με την ύλη αυτή ως αφετηρία της μελέτης, οδηγούμαστε στην καρδιά πλέον της συναίνεσης και της προστασίας της αυτονομίας του ασθενούς μέσω του ποινικού δικαίου.","abstract_html":"Η συναίνεση ως όρος απαντά σε πλήθος κλάδων με κυριότερους αυτών της φιλοσοφίας και του δικαίου. Αποτελεί στοιχείο στενά συνυφασμένο με την αυτονομία και την αυτοδιάθεση, που απασχολούσαν ανέκαθεν τη θεωρητική σκέψη. Η συναίνεση ως όρος του ποινικού δικαίου έχει εξίσου έντονα απασχολήσει τόσο την ποινική θεωρία όσο και τη νομολογία. Όταν γίνεται λόγος ειδικότερα για τη “συναίνεση του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις”, η μελέτη του όρου αναδεικνύει ζητήματα ενδεχόμενης ιατρικής ποινικής, αστικής και πειθαρχικής ευθύνης. Αρκεί να θέσουμε ένα απλό ερώτημα αντλώντας υλικό από την ιατρική πρακτική και αμέσως καλούμαστε να δώσουμε απάντηση σε μία σειρά ζητημάτων. Πως θα αντιμετωπιζόταν για παράδειγμα η περίπτωση ενός ασθενούς που αυτοβούλως εισέρχεται σε δημόσια κλινική με ακατάσχετη αιμορραγία και εμποδίζει τους ιατρούς να προχωρήσουν στις απαραίτητες για τη διάσωσή του ιατρικές πράξεις; Χαρακτηριστικά νομολογιακά παραδείγματα της προβληματικής αυτής αποτελούν οι περιπτώσεις ασθενών που αρνούνται να υποβληθούν ή ίδιοι ή οι οικείοι τους σε θεραπευτικές ιατρικές επεμβάσεις επικαλούμενοι θρησκευτικούς ή ιδεολογικούς λόγους. Πότε ο ιατρός υποχρεούται να απόσχει και πότε να δράσει παρά την αντίθετη βούληση του ασθενούς; Υπό ποίες προϋποθέσεις μπορεί ένα άτομο να θεωρηθεί μη δυνάμενο να παράσχει τη συναίνεσή του; Αυτά είναι λίγα από τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν. Για να δοθεί μια απάντηση καλούμαστε, κατ’ αρχήν, να ανατρέξουμε σε ιατρικούς δεοντολογικούς κανόνες. Η ιατρική διακρίνεται για τον ανθρωποκεντρικό της χαρακτήρα. Η παραδοχή αυτή δικαιολογεί την από αρχαιοτάτων χρόνων πλαισίωση της άσκησή της από ένα πλέγμα κανόνων δεοντολογίας. Η αυτονομία του ατόμου και η εκπορευόμενη από αυτή προϋπόθεση συναίνεσής του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις, αποτελεί βασικό κανόνα της ιατρικής δεοντολογίας, της βιοηθικής και ειδικότερα της ιατρικής ηθικής. Η θέση αυτή επηρεάζει και την ενδεχόμενη ποινική ευθύνη από πράξεις ή παραλείψεις που σχετίζονται, εκκινούν και τελειώνουν με τη συναίνεση του ασθενούς. Για την κατά το δυνατόν καλύτερη διαφώτιση του πολύπλευρου αυτού ζητήματος προϋποτίθεται η αναδρομή σε βασικούς όρους του ποινικού δικαίου. Συγκεκριμένα εκκινώντας από τη συναίνεση ως έννοιας στο ποινικό δίκαιο και από τη δογματική ένταξή της σε αυτό, επιχειρείται η επίλυση πρακτικών ζητημάτων που σχετίζονται με τη συναίνεση του ασθενούς στο πεδίο των ιατρικών πράξεων. Για την εξειδίκευση του ζητήματος προϋποτίθεται ακόμη ο ορισμός κάποιων εννοιών και η κατανόηση του τι είναι ιατρική πράξη. Ποιες πράξεις υπάγονται στην κατηγορία αυτή και ποιες μας αφορούν για την ανάλυση του υπό εξέταση ζητήματος; Πως εκτιμάται ποινικά η ιατρική πράξη; Με την ύλη αυτή ως αφετηρία της μελέτης, οδηγούμαστε στην καρδιά πλέον της συναίνεσης και της προστασίας της αυτονομίας του ασθενούς μέσω του ποινικού δικαίου.","abstract_has_math":false,"creators":["Στρίκου-Στρίγκου Νικολέτα","Strikou-Strigkou Nikoleta"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:31Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3277744"],"render_values":[{"text":"uoadl:3277744","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3277744","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3277744","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3277744","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Στρίκου-Στρίγκου Νικολέτα","Strikou-Strigkou Nikoleta"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3277744","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3277744"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η συναίνεση ως όρος απαντά σε πλήθος κλάδων με κυριότερους αυτών της φιλοσοφίας και του δικαίου. Αποτελεί στοιχείο στενά συνυφασμένο με την αυτονομία και την αυτοδιάθεση, που απασχολούσαν ανέκαθεν τη θεωρητική σκέψη. Η συναίνεση ως όρος του ποινικού δικαίου έχει εξίσου έντονα απασχολήσει τόσο την ποινική θεωρία όσο και τη νομολογία. Όταν γίνεται λόγος ειδικότερα για τη “συναίνεση του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις”, η μελέτη του όρου αναδεικνύει ζητήματα ενδεχόμενης ιατρικής ποινικής, αστικής και πειθαρχικής ευθύνης. Αρκεί να θέσουμε ένα απλό ερώτημα αντλώντας υλικό από την ιατρική πρακτική και αμέσως καλούμαστε να δώσουμε απάντηση σε μία σειρά ζητημάτων. Πως θα αντιμετωπιζόταν για παράδειγμα η περίπτωση ενός ασθενούς που αυτοβούλως εισέρχεται σε δημόσια κλινική με ακατάσχετη αιμορραγία και εμποδίζει τους ιατρούς να προχωρήσουν στις απαραίτητες για τη διάσωσή του ιατρικές πράξεις; Χαρακτηριστικά νομολογιακά παραδείγματα της προβληματικής αυτής αποτελούν οι περιπτώσεις ασθενών που αρνούνται να υποβληθούν ή ίδιοι ή οι οικείοι τους σε θεραπευτικές ιατρικές επεμβάσεις επικαλούμενοι θρησκευτικούς ή ιδεολογικούς λόγους. Πότε ο ιατρός υποχρεούται να απόσχει και πότε να δράσει παρά την αντίθετη βούληση του ασθενούς; Υπό ποίες προϋποθέσεις μπορεί ένα άτομο να θεωρηθεί μη δυνάμενο να παράσχει τη συναίνεσή του; Αυτά είναι λίγα από τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν. Για να δοθεί μια απάντηση καλούμαστε, κατ’ αρχήν, να ανατρέξουμε σε ιατρικούς δεοντολογικούς κανόνες. Η ιατρική διακρίνεται για τον ανθρωποκεντρικό της χαρακτήρα. Η παραδοχή αυτή δικαιολογεί την από αρχαιοτάτων χρόνων πλαισίωση της άσκησή της από ένα πλέγμα κανόνων δεοντολογίας. Η αυτονομία του ατόμου και η εκπορευόμενη από αυτή προϋπόθεση συναίνεσής του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις, αποτελεί βασικό κανόνα της ιατρικής δεοντολογίας, της βιοηθικής και ειδικότερα της ιατρικής ηθικής. Η θέση αυτή επηρεάζει και την ενδεχόμενη ποινική ευθύνη από πράξεις ή παραλείψεις που σχετίζονται, εκκινούν και τελειώνουν με τη συναίνεση του ασθενούς. Για την κατά το δυνατόν καλύτερη διαφώτιση του πολύπλευρου αυτού ζητήματος προϋποτίθεται η αναδρομή σε βασικούς όρους του ποινικού δικαίου. Συγκεκριμένα εκκινώντας από τη συναίνεση ως έννοιας στο ποινικό δίκαιο και από τη δογματική ένταξή της σε αυτό, επιχειρείται η επίλυση πρακτικών ζητημάτων που σχετίζονται με τη συναίνεση του ασθενούς στο πεδίο των ιατρικών πράξεων. Για την εξειδίκευση του ζητήματος προϋποτίθεται ακόμη ο ορισμός κάποιων εννοιών και η κατανόηση του τι είναι ιατρική πράξη. Ποιες πράξεις υπάγονται στην κατηγορία αυτή και ποιες μας αφορούν για την ανάλυση του υπό εξέταση ζητήματος; Πως εκτιμάται ποινικά η ιατρική πράξη; Με την ύλη αυτή ως αφετηρία της μελέτης, οδηγούμαστε στην καρδιά πλέον της συναίνεσης και της προστασίας της αυτονομίας του ασθενούς μέσω του ποινικού δικαίου.","The term of consent can be found in a wide range of fields, the most important of which are philosophy and law. Consent is an element closely related to autonomy and self-determination, which have always been of interest to theoretical research. As a term of criminal law, consent has also been a key issue in both criminal theory and case law. When referring particularly to 'patient´s consent in medical acts', the examination of the term brings up issues of potential medical criminal, civil and disciplinary liability. We only need to ask a simple question based on examples of medical practice and we are instantly challenged to answer several questions. How would one deal, for example, with the case of a patient who voluntarily comes into a public hospital bleeding heavily and prevents the doctors from performing the medical operations necessary to save his life? A typical case law example of this issue is the one of patients who refuse to undergo therapeutic medical interventions on the grounds of religion or ideology, either for themselves or for their relatives. When is the doctor required to abstain and when to act against the patient's will? Under which conditions can a person be considered incapable of providing consent? These are just a few of the questions that will be addressed. To provide an answer, we must, firstly, turn to medical ethical rules. Medicine is characterized by its anthropocentric nature. This assumption justifies the fact that since ancient times its practice has been framed by a set of ethical rules. The individual's autonomy and the requirement that the patient should give his or her consent to medical acts is a basic rule of medical conduct, bioethics and medical ethics. This view also affects the potential criminal liability arising from acts or omissions relating to, starting from, and ending to patient's consent. To provide the best insight possible into this multifaceted issue, a review of the basic concepts of criminal law is required. Starting from consent as a concept in criminal law and from its doctrinal incorporation into it, we attempt to tackle some of the practical issues related to patient´s consent in the area of medical procedures. To clarify these issues, it is still necessary to define certain concepts and to understand the definition of medical acts. Which acts are included in this category and which ones are relevant to the analysis of the issue under consideration? How is a medical act considered in criminal law? With this as the starting point of the study, we are now taken to the very heart of consent and the protection of patient´s autonomy through criminal law."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η συναίνεση του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Στρίκου-Στρίγκου Νικολέτα","Strikou-Strigkou Nikoleta"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η συναίνεση ως όρος απαντά σε πλήθος κλάδων με κυριότερους αυτών της φιλοσοφίας και του δικαίου. Αποτελεί στοιχείο στενά συνυφασμένο με την αυτονομία και την αυτοδιάθεση, που απασχολούσαν ανέκαθεν τη θεωρητική σκέψη. Η συναίνεση ως όρος του ποινικού δικαίου έχει εξίσου έντονα απασχολήσει τόσο την ποινική θεωρία όσο και τη νομολογία. Όταν γίνεται λόγος ειδικότερα για τη “συναίνεση του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις”, η μελέτη του όρου αναδεικνύει ζητήματα ενδεχόμενης ιατρικής ποινικής, αστικής και πειθαρχικής ευθύνης. Αρκεί να θέσουμε ένα απλό ερώτημα αντλώντας υλικό από την ιατρική πρακτική και αμέσως καλούμαστε να δώσουμε απάντηση σε μία σειρά ζητημάτων. Πως θα αντιμετωπιζόταν για παράδειγμα η περίπτωση ενός ασθενούς που αυτοβούλως εισέρχεται σε δημόσια κλινική με ακατάσχετη αιμορραγία και εμποδίζει τους ιατρούς να προχωρήσουν στις απαραίτητες για τη διάσωσή του ιατρικές πράξεις; Χαρακτηριστικά νομολογιακά παραδείγματα της προβληματικής αυτής αποτελούν οι περιπτώσεις ασθενών που αρνούνται να υποβληθούν ή ίδιοι ή οι οικείοι τους σε θεραπευτικές ιατρικές επεμβάσεις επικαλούμενοι θρησκευτικούς ή ιδεολογικούς λόγους. Πότε ο ιατρός υποχρεούται να απόσχει και πότε να δράσει παρά την αντίθετη βούληση του ασθενούς; Υπό ποίες προϋποθέσεις μπορεί ένα άτομο να θεωρηθεί μη δυνάμενο να παράσχει τη συναίνεσή του; Αυτά είναι λίγα από τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν. Για να δοθεί μια απάντηση καλούμαστε, κατ’ αρχήν, να ανατρέξουμε σε ιατρικούς δεοντολογικούς κανόνες. Η ιατρική διακρίνεται για τον ανθρωποκεντρικό της χαρακτήρα. Η παραδοχή αυτή δικαιολογεί την από αρχαιοτάτων χρόνων πλαισίωση της άσκησή της από ένα πλέγμα κανόνων δεοντολογίας. Η αυτονομία του ατόμου και η εκπορευόμενη από αυτή προϋπόθεση συναίνεσής του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις, αποτελεί βασικό κανόνα της ιατρικής δεοντολογίας, της βιοηθικής και ειδικότερα της ιατρικής ηθικής. Η θέση αυτή επηρεάζει και την ενδεχόμενη ποινική ευθύνη από πράξεις ή παραλείψεις που σχετίζονται, εκκινούν και τελειώνουν με τη συναίνεση του ασθενούς. Για την κατά το δυνατόν καλύτερη διαφώτιση του πολύπλευρου αυτού ζητήματος προϋποτίθεται η αναδρομή σε βασικούς όρους του ποινικού δικαίου. Συγκεκριμένα εκκινώντας από τη συναίνεση ως έννοιας στο ποινικό δίκαιο και από τη δογματική ένταξή της σε αυτό, επιχειρείται η επίλυση πρακτικών ζητημάτων που σχετίζονται με τη συναίνεση του ασθενούς στο πεδίο των ιατρικών πράξεων. Για την εξειδίκευση του ζητήματος προϋποτίθεται ακόμη ο ορισμός κάποιων εννοιών και η κατανόηση του τι είναι ιατρική πράξη. Ποιες πράξεις υπάγονται στην κατηγορία αυτή και ποιες μας αφορούν για την ανάλυση του υπό εξέταση ζητήματος; Πως εκτιμάται ποινικά η ιατρική πράξη; Με την ύλη αυτή ως αφετηρία της μελέτης, οδηγούμαστε στην καρδιά πλέον της συναίνεσης και της προστασίας της αυτονομίας του ασθενούς μέσω του ποινικού δικαίου.","The term of consent can be found in a wide range of fields, the most important of which are philosophy and law. Consent is an element closely related to autonomy and self-determination, which have always been of interest to theoretical research. As a term of criminal law, consent has also been a key issue in both criminal theory and case law. When referring particularly to 'patient´s consent in medical acts', the examination of the term brings up issues of potential medical criminal, civil and disciplinary liability. We only need to ask a simple question based on examples of medical practice and we are instantly challenged to answer several questions. How would one deal, for example, with the case of a patient who voluntarily comes into a public hospital bleeding heavily and prevents the doctors from performing the medical operations necessary to save his life? A typical case law example of this issue is the one of patients who refuse to undergo therapeutic medical interventions on the grounds of religion or ideology, either for themselves or for their relatives. When is the doctor required to abstain and when to act against the patient's will? Under which conditions can a person be considered incapable of providing consent? These are just a few of the questions that will be addressed. To provide an answer, we must, firstly, turn to medical ethical rules. Medicine is characterized by its anthropocentric nature. This assumption justifies the fact that since ancient times its practice has been framed by a set of ethical rules. The individual's autonomy and the requirement that the patient should give his or her consent to medical acts is a basic rule of medical conduct, bioethics and medical ethics. This view also affects the potential criminal liability arising from acts or omissions relating to, starting from, and ending to patient's consent. To provide the best insight possible into this multifaceted issue, a review of the basic concepts of criminal law is required. Starting from consent as a concept in criminal law and from its doctrinal incorporation into it, we attempt to tackle some of the practical issues related to patient´s consent in the area of medical procedures. To clarify these issues, it is still necessary to define certain concepts and to understand the definition of medical acts. Which acts are included in this category and which ones are relevant to the analysis of the issue under consideration? How is a medical act considered in criminal law? With this as the starting point of the study, we are now taken to the very heart of consent and the protection of patient´s autonomy through criminal law."],"dc:identifier":["uoadl:3277744","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3277744"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Η συναίνεση του ασθενούς σε ιατρικές πράξεις"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:31Z"}