{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3279504"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3279504","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Οι αντιλήψεις του Θωμά Ακινάτη και του Μεγάλου Βασιλείου για τα ζώα","abstract":"Η θεολογία των έργων του Θωμά Ακινάτη και του Μ. Βασιλείου αποτέλεσαν αντικείμενο έρευνας, τόσο ετεροδόξων διακεκριμένων θεολόγων, όσο και ορθοδόξων. Από την άλλη πλευρά οι οικο-θεολογικές θέσεις και αντιλήψεις τους δεν έτυχαν της προσοχής και του ερευνητικού ενδιαφέροντος που τους αρμόζει ιδιαίτερα σε ένα διομολογιακό επίπεδο. Οι αντιλήψεις των δυο μεγάλων εκκλησιαστικών φυσιογνωμιών και εκπροσώπων του χριστιανισμού για τα οικολογικά ζητήματα σε συνάρτηση με τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήματα, όπως είναι η καταστροφή, η αλλοίωση της βιόσφαιρας και ειδικότερα οι απόψεις τους για τα μη ανθρώπινα όντα, τα ζώα και η ηθική τους υπερβαίνουν κράτη και σύνορα, αποκτούν πλανητική σημασία και στρέφουν το ενδιαφέρον, όχι μόνον των εκκλησιαστικών ηγετών του χριστιανισμού για διάλογο και επίλυση τους , αλλά και των άλλων επιστημόνων, φιλοσόφων, οικολόγων, περιβαντολλόγων, βιολόγων κλπ. Ειδικότερα αν λάβουμε υπόψιν μας την πρόσφατη άποψη του Lynn Whites, που αποτυπώθηκε σε άρθρο του, σύμφωνα με την οποία στη δυτική του μορφή και έκφραση «ο χριστιανισμός είναι η πιο ανθρωποκεντρική θρησκεία που έχει εμφανισθεί στον κόσμο», και ότι αν δεν αποβάλλουμε το «χριστιανικό αξίωμα», ότι η φύση δεν έχει κανένα λόγο ύπαρξης από το να υπηρετεί τον άνθρωπο τότε θα συνεχίσουμε να έχουμε μία επιδεινούμενη οικολογική κρίση , η έρευνα και η μελέτη των έργων και των αντιλήψεων διακεκριμένων εκκλησιαστικών ηγετών και όχι μόνον που αφορούν εκτός των άλλων τη σχέση μας με τα ζώα και το περιβάλλον είναι επιβεβλημένη ανάγκη. Στη γη που είναι η μητέρα όλων των ανθρώπων, ο \"οίκος\" μας και η πατρίδα μας, στο φυσικό περιβάλλον μας εγκαταβιώνουν, ζουν και κινούνται και τα πλήθη των κοινοτήτων των μη ανθρωπίνων όντων, τα ζώα. Κατά συνέπεια αναδύεται επιτακτικά, η ανάγκη της διεπιστημονικής-διαθεματικής διερεύνησης της καλής μεταχείρισης και κατάστασης των ζώων από θεολογική πλευρά, αφού είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κτίσης. Ο κορυφαίος δε σύγχρονος χριστιανός συγγραφέας για τα δικαιώματα των ζώων , ο Andrew Linzey διακηρύσσει, ότι η αγάπη του Θεού προορίζεται «όχι μόνο για τα ανθρώπινα όντα, αλλά για όλα τα πλάσματα». Ισχυρίζεται ακόμη ότι εφόσον η φυσική ζωή ενός ζώου είναι δώρο από τον Θεό, συνεπάγεται ότι το δικαίωμα του Θεού παραβιάζεται, όταν η φυσική ζωή των πλασμάτων του διαστρεβλώνεται. Τα ζώα από πλευράς ορθόδοξης θεολογικής οπτικής είναι, όπως πολύ εύστοχα διατυπώθηκε τελευταία «αδελφά μας όντα, με διακεκριμένες υποστάσεις» και επιζητούν την αδελφική αγάπη μας. Ο πρώτος συστηματικός εισηγητής της οικοκεντρικής σκέψης, Aldo Leopold, υποστήριξε μια ηθική, που την ονόμασε ηθική της γης (land ethic), η οποία δεν αφορά μόνο στους ανθρώπους, αλλά και σε άλλες οντότητες, όπως τα υπόλοιπα ζώα, το νερό και τα φυτά. Σύμφωνα με την οικοκεντρική σκέψη η φύση δεν έχει πια εργαλειακή αξία για τον άνθρωπο. Ο μη ανθρώπινος κόσμος δεν νοείται πλέον ως αποθήκη φυσικών πόρων και πελώριος αποδέκτης των λυμάτων μας. Σε αυτό το σημείο κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε στις αρχές των Τριών Rs που είναι πλέον ευρέως αποδεκτές από πολλές χώρες και χρησιμοποιούνται σε οποιεσδήποτε πρακτικές που περιλαμβάνουν πειραματισμούς σε ζώα. Τα 3 Rs εισήχθησαν για πρώτη φορά σε ένα βιβλίο του 1959 με τίτλο \"The Principles of Humane Experimental Technology\" από τον ζωολόγο WMS Russell και τον μικροβιολόγο RL Burch και σύντομα σημαίνουν αντικατάσταση, μείωση και βελτίωση και προσδιορίζουν τις κατευθυντήριες αρχές για την ηθική μεταχείριση των ζώων που χρησιμοποιούνται για δοκιμές και πειραματισμούς. Από βιολογικής πλευράς ο κόσμος του «ζωικού βασιλείου», είναι ο πλησιέστερος συγγενής του ανθρώπου. Αποτελεί την στενότερη στους ανθρώπους πραγματικότητα της ορατής δημιουργίας, της κτιστής δημιουργίας. Αυτή η συγγένεια ζώων και ανθρώπων, ήταν ιδιαίτερα αισθητή τα παλαιότερα χρόνια, όταν οι άνθρωποι ζούσαν σε καθημερινή βάση και επαφή με τα ζώα. Σκοπός της μελέτης Η παρούσα μελέτη επιχειρώντας να προβάλλει τις οικο-θεολογικές αντιλήψεις για τα μη ανθρώπινα όντα, δυο ιεραρχών διαφορετικών εποχών και χριστιανικών ομολογιών έρχεται αφ’ ενός να συμβάλει στην συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών ζητημάτων του καιρού μας με έμφαση στην καλή διαβίωση των ζώων και αφ’ ετέρου να συμβάλει στο διάλογο για την θεολογική προσέγγιση των σύγχρονων οικολογικών προβλημάτων προσδίδοντας νόημα και όραμα σε μια ολική οπτική της πραγματικότητας που είναι και η απώτερη φιλοδοξία της σύγχρονης επιστήμης της οικολογίας. Ειδικότερα με την προβολή των αντιλήψεων των δυο Ιεραρχών του παρελθόντος στοχεύει να αναδείξει και τις προσπάθειες των εκπροσώπων της χριστιανοσύνης στις μέρες μας για την καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης και τους ηθικούς κανόνες που εξυπακούεται, ότι πρέπει να «διέπουν την τριμερή σχέση περιβάλλοντος-ζώων- ανθρώπου, υπό το πρίσμα της Οικολογίας, της Φιλοσοφίας και της Θεολογίας καθώς επίσης και τη στάση που οφείλουν να επιδεικνύουν οι άνθρωποι απέναντι στα ζώα και στα οικοσυστήματά τους» Πρωτοτυπία της μελέτης Αρκετές είναι τα τελευταία χρόνια οι έρευνες που αναφέρονται σε γενικά οικολογικά θέματα και σε ζητήματα που άπτονται τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον φυσικό και ανθρωπογενές. Ωστόσο, δεν εντοπίσαμε ερευνητικά οικοθεολογικά δεδομένα για την ηθική των ζώων και την ηθική στάση απέναντι στην άλογη κτίση γενικά και που να εστιάζουν με θεολογικό προσανατολισμό ειδικά στο διαχρονικό ζήτημα, της προστασίας και ευζωίας των ζώων. Αυτό δε συνιστά και την πρωτοτυπία της μελέτης μας που έρχεται ως μια μικρή καινοτομία στην όλη προσπάθεια για την ανάπτυξη και καλλιέργεια μιας θετικής στάσης και ενός περιβαλλοντικού ήθους για τη σωστή διαχείριση, την προστασία και το σεβασμό των μη λογικών όντων, των ζώων. Μεθοδολογία της έρευνας Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε είναι κατά κύριο λόγο η βιβλιογραφική έρευνα σχετικά με την ιστορική και θεολογική διερεύνηση. Βασικό εργαλείο αποτέλεσαν τα ίδια τα γραπτά κείμενα των δυο κορυφαίων και διακεκριμένων Ιεραρχών που μπορεί να ανήκουν σε διαφορετικές χριστιανικές παραδόσεις, αλλά οι αντιλήψεις τους για τα μη ανθρώπινα όντα διαπνέονται από χριστιανική αγάπη για τα ζώα και η οποία μπορεί να συνεισφέρει πάρα πολλά στο σύγχρονο τραπέζι του διεπιστημονικού διάλογου για την ηθική των ζώων και της εγγενούς αξίας τους. Διάρθρωση της μελέτης Προκειμένου να προβούμε στην ανίχνευση των αντιλήψεων για την ευζωία των ζώων του «Οικουμενικού Διδασκάλου, κληρικού και Αγίου του Ρ/Κ θεολόγου και φιλοσόφου Θωμά Ακινάτη σε συσχετισμό με αυτές του «Οικουμενικού Διδασκάλου», και Άγιου ιεράρχη της Ορθοδοξίας, Μεγάλου Βασιλείου και το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι απόψεις τους σε επίπεδο πολλών θεολογικών και φιλοσοφικών ζητημάτων στο σύγχρονο χριστιανικό και μη κόσμο μας για την ηθική των ζώων στις μέρες μας, κρίνουμε σκόπιμο η όλη μελέτη να διαρθρωθεί σε τρία Κεφάλαια στα οποία η έρευνα του θέματος της μελέτης έχει ως εξής: Στο Α΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Θωμάς Ακινάτης (1225-1274):Η καταγωγή του, η ζωή του και η φιλοσοφική και θεολογική κατάρτισή του» γίνεται αναφορά στη ζωή του διακεκριμένου Ιεράρχη του Ρωμαιοκαθολικισμού, μέσα από μια ποικιλία κείμενων που αναφέρονται στην προσωπικότητα του.Το πρώτο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου με αντικείμενο έρευνας τη ζωή του αγίου της Ρ/Κ Εκκλησίας κρίθηκε απαραίτητο να διαλαμβάνει αρχικά τα θέματα που σχετίζονται με την καταγωγή και ιδιαίτερα με την οικογένεια του και στη συνέχεια τα της πολύπλευρης βιωτής του.Το δεύτερο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου ασχολείται με τη θεολογική και φιλοσοφική κατάρτιση του Ακινάτη. Το τρίτο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου αναφέρεται στο αξιόλογο θεολογικό και φιλοσοφικό, συγγραφικό του έργο που άφησε ως παρακαταθήκη ο Μεγάλος δάσκαλος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.Στο Β΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Μέγας Βασίλειος (330 - 1 Ιανουαρίου 379): Η καταγωγή του, η ζωή του η φιλοσοφική και θεολογική κατάρτισή του» γίνεται αναφορά στη ζωή του Οικουμενικού διδασκάλου της Ορθοδοξίας του μέσα από μια ποικιλία κείμενων που αναφέρονται στην προσωπικότητα του. Το πρώτο και δεύτερο μέρος του Α΄ τμήματος του Β΄ Κεφαλαίου με αντικείμενο έρευνας την τη ζωή του αγίου διαπραγματεύεται θέματα σχετικά με την αριστοκρατική καταγωγή του Μεγάλου Βασιλείου και το βίο του.Το τρίτο Τμήμα του Β΄ Κεφαλαίου ασχολείται με τη φαρέτρα του πνευματικού οπλισμού του Ουρανοφάντορος Πατρός, τη θεολογική και φιλοσοφική του παιδεία. Το τρίτο Τμήμα του Β΄ Κεφαλαίου παρουσιάζει, το αξιόλογο θεολογικό και φιλοσοφικό, συγγραφικό του έργο που άφησε, ως πολύτιμή κληρονομιά ο Μέγας Βασίλειος. Στο Γ΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Θωμάς Ακινάτης και ο Μέγας Βασίλειος: Δυο ιεράρχες διαφορετικών εποχών και χριστιανικών ομολογιών εκφράζουν τις αντιλήψεις τους για την καλή διαβίωση των ζώων. Συγκριτική οικο-θεολογική προσέγγιση» απαρτίζεται από τρία τμήματα στα οποία η ανάπτυξη των οικο-θεολογικών αντιλήψεων των δυο ιεραρχών. Το τέταρτο μέρος του Γ΄ Κεφαλαίου με αντίστοιχό τίτλο παρουσιάζει τις οικολογικές αντιλήψεις του Μεγάλου Βασιλείου για τη μέριμνα και την ευημερία των μη ανθρώπινων ζώων-όντων».","abstract_html":"Η θεολογία των έργων του Θωμά Ακινάτη και του Μ. Βασιλείου αποτέλεσαν αντικείμενο έρευνας, τόσο ετεροδόξων διακεκριμένων θεολόγων, όσο και ορθοδόξων. Από την άλλη πλευρά οι οικο-θεολογικές θέσεις και αντιλήψεις τους δεν έτυχαν της προσοχής και του ερευνητικού ενδιαφέροντος που τους αρμόζει ιδιαίτερα σε ένα διομολογιακό επίπεδο. Οι αντιλήψεις των δυο μεγάλων εκκλησιαστικών φυσιογνωμιών και εκπροσώπων του χριστιανισμού για τα οικολογικά ζητήματα σε συνάρτηση με τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήματα, όπως είναι η καταστροφή, η αλλοίωση της βιόσφαιρας και ειδικότερα οι απόψεις τους για τα μη ανθρώπινα όντα, τα ζώα και η ηθική τους υπερβαίνουν κράτη και σύνορα, αποκτούν πλανητική σημασία και στρέφουν το ενδιαφέρον, όχι μόνον των εκκλησιαστικών ηγετών του χριστιανισμού για διάλογο και επίλυση τους , αλλά και των άλλων επιστημόνων, φιλοσόφων, οικολόγων, περιβαντολλόγων, βιολόγων κλπ. Ειδικότερα αν λάβουμε υπόψιν μας την πρόσφατη άποψη του Lynn Whites, που αποτυπώθηκε σε άρθρο του, σύμφωνα με την οποία στη δυτική του μορφή και έκφραση «ο χριστιανισμός είναι η πιο ανθρωποκεντρική θρησκεία που έχει εμφανισθεί στον κόσμο», και ότι αν δεν αποβάλλουμε το «χριστιανικό αξίωμα», ότι η φύση δεν έχει κανένα λόγο ύπαρξης από το να υπηρετεί τον άνθρωπο τότε θα συνεχίσουμε να έχουμε μία επιδεινούμενη οικολογική κρίση , η έρευνα και η μελέτη των έργων και των αντιλήψεων διακεκριμένων εκκλησιαστικών ηγετών και όχι μόνον που αφορούν εκτός των άλλων τη σχέση μας με τα ζώα και το περιβάλλον είναι επιβεβλημένη ανάγκη. Στη γη που είναι η μητέρα όλων των ανθρώπων, ο &quot;οίκος&quot; μας και η πατρίδα μας, στο φυσικό περιβάλλον μας εγκαταβιώνουν, ζουν και κινούνται και τα πλήθη των κοινοτήτων των μη ανθρωπίνων όντων, τα ζώα. Κατά συνέπεια αναδύεται επιτακτικά, η ανάγκη της διεπιστημονικής-διαθεματικής διερεύνησης της καλής μεταχείρισης και κατάστασης των ζώων από θεολογική πλευρά, αφού είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κτίσης. Ο κορυφαίος δε σύγχρονος χριστιανός συγγραφέας για τα δικαιώματα των ζώων , ο Andrew Linzey διακηρύσσει, ότι η αγάπη του Θεού προορίζεται «όχι μόνο για τα ανθρώπινα όντα, αλλά για όλα τα πλάσματα». Ισχυρίζεται ακόμη ότι εφόσον η φυσική ζωή ενός ζώου είναι δώρο από τον Θεό, συνεπάγεται ότι το δικαίωμα του Θεού παραβιάζεται, όταν η φυσική ζωή των πλασμάτων του διαστρεβλώνεται. Τα ζώα από πλευράς ορθόδοξης θεολογικής οπτικής είναι, όπως πολύ εύστοχα διατυπώθηκε τελευταία «αδελφά μας όντα, με διακεκριμένες υποστάσεις» και επιζητούν την αδελφική αγάπη μας. Ο πρώτος συστηματικός εισηγητής της οικοκεντρικής σκέψης, Aldo Leopold, υποστήριξε μια ηθική, που την ονόμασε ηθική της γης (land ethic), η οποία δεν αφορά μόνο στους ανθρώπους, αλλά και σε άλλες οντότητες, όπως τα υπόλοιπα ζώα, το νερό και τα φυτά. Σύμφωνα με την οικοκεντρική σκέψη η φύση δεν έχει πια εργαλειακή αξία για τον άνθρωπο. Ο μη ανθρώπινος κόσμος δεν νοείται πλέον ως αποθήκη φυσικών πόρων και πελώριος αποδέκτης των λυμάτων μας. Σε αυτό το σημείο κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε στις αρχές των Τριών Rs που είναι πλέον ευρέως αποδεκτές από πολλές χώρες και χρησιμοποιούνται σε οποιεσδήποτε πρακτικές που περιλαμβάνουν πειραματισμούς σε ζώα. Τα 3 Rs εισήχθησαν για πρώτη φορά σε ένα βιβλίο του 1959 με τίτλο &quot;The Principles of Humane Experimental Technology&quot; από τον ζωολόγο WMS Russell και τον μικροβιολόγο RL Burch και σύντομα σημαίνουν αντικατάσταση, μείωση και βελτίωση και προσδιορίζουν τις κατευθυντήριες αρχές για την ηθική μεταχείριση των ζώων που χρησιμοποιούνται για δοκιμές και πειραματισμούς. Από βιολογικής πλευράς ο κόσμος του «ζωικού βασιλείου», είναι ο πλησιέστερος συγγενής του ανθρώπου. Αποτελεί την στενότερη στους ανθρώπους πραγματικότητα της ορατής δημιουργίας, της κτιστής δημιουργίας. Αυτή η συγγένεια ζώων και ανθρώπων, ήταν ιδιαίτερα αισθητή τα παλαιότερα χρόνια, όταν οι άνθρωποι ζούσαν σε καθημερινή βάση και επαφή με τα ζώα. Σκοπός της μελέτης Η παρούσα μελέτη επιχειρώντας να προβάλλει τις οικο-θεολογικές αντιλήψεις για τα μη ανθρώπινα όντα, δυο ιεραρχών διαφορετικών εποχών και χριστιανικών ομολογιών έρχεται αφ’ ενός να συμβάλει στην συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών ζητημάτων του καιρού μας με έμφαση στην καλή διαβίωση των ζώων και αφ’ ετέρου να συμβάλει στο διάλογο για την θεολογική προσέγγιση των σύγχρονων οικολογικών προβλημάτων προσδίδοντας νόημα και όραμα σε μια ολική οπτική της πραγματικότητας που είναι και η απώτερη φιλοδοξία της σύγχρονης επιστήμης της οικολογίας. Ειδικότερα με την προβολή των αντιλήψεων των δυο Ιεραρχών του παρελθόντος στοχεύει να αναδείξει και τις προσπάθειες των εκπροσώπων της χριστιανοσύνης στις μέρες μας για την καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης και τους ηθικούς κανόνες που εξυπακούεται, ότι πρέπει να «διέπουν την τριμερή σχέση περιβάλλοντος-ζώων- ανθρώπου, υπό το πρίσμα της Οικολογίας, της Φιλοσοφίας και της Θεολογίας καθώς επίσης και τη στάση που οφείλουν να επιδεικνύουν οι άνθρωποι απέναντι στα ζώα και στα οικοσυστήματά τους» Πρωτοτυπία της μελέτης Αρκετές είναι τα τελευταία χρόνια οι έρευνες που αναφέρονται σε γενικά οικολογικά θέματα και σε ζητήματα που άπτονται τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον φυσικό και ανθρωπογενές. Ωστόσο, δεν εντοπίσαμε ερευνητικά οικοθεολογικά δεδομένα για την ηθική των ζώων και την ηθική στάση απέναντι στην άλογη κτίση γενικά και που να εστιάζουν με θεολογικό προσανατολισμό ειδικά στο διαχρονικό ζήτημα, της προστασίας και ευζωίας των ζώων. Αυτό δε συνιστά και την πρωτοτυπία της μελέτης μας που έρχεται ως μια μικρή καινοτομία στην όλη προσπάθεια για την ανάπτυξη και καλλιέργεια μιας θετικής στάσης και ενός περιβαλλοντικού ήθους για τη σωστή διαχείριση, την προστασία και το σεβασμό των μη λογικών όντων, των ζώων. Μεθοδολογία της έρευνας Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε είναι κατά κύριο λόγο η βιβλιογραφική έρευνα σχετικά με την ιστορική και θεολογική διερεύνηση. Βασικό εργαλείο αποτέλεσαν τα ίδια τα γραπτά κείμενα των δυο κορυφαίων και διακεκριμένων Ιεραρχών που μπορεί να ανήκουν σε διαφορετικές χριστιανικές παραδόσεις, αλλά οι αντιλήψεις τους για τα μη ανθρώπινα όντα διαπνέονται από χριστιανική αγάπη για τα ζώα και η οποία μπορεί να συνεισφέρει πάρα πολλά στο σύγχρονο τραπέζι του διεπιστημονικού διάλογου για την ηθική των ζώων και της εγγενούς αξίας τους. Διάρθρωση της μελέτης Προκειμένου να προβούμε στην ανίχνευση των αντιλήψεων για την ευζωία των ζώων του «Οικουμενικού Διδασκάλου, κληρικού και Αγίου του Ρ/Κ θεολόγου και φιλοσόφου Θωμά Ακινάτη σε συσχετισμό με αυτές του «Οικουμενικού Διδασκάλου», και Άγιου ιεράρχη της Ορθοδοξίας, Μεγάλου Βασιλείου και το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι απόψεις τους σε επίπεδο πολλών θεολογικών και φιλοσοφικών ζητημάτων στο σύγχρονο χριστιανικό και μη κόσμο μας για την ηθική των ζώων στις μέρες μας, κρίνουμε σκόπιμο η όλη μελέτη να διαρθρωθεί σε τρία Κεφάλαια στα οποία η έρευνα του θέματος της μελέτης έχει ως εξής: Στο Α΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Θωμάς Ακινάτης (1225-1274):Η καταγωγή του, η ζωή του και η φιλοσοφική και θεολογική κατάρτισή του» γίνεται αναφορά στη ζωή του διακεκριμένου Ιεράρχη του Ρωμαιοκαθολικισμού, μέσα από μια ποικιλία κείμενων που αναφέρονται στην προσωπικότητα του.Το πρώτο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου με αντικείμενο έρευνας τη ζωή του αγίου της Ρ/Κ Εκκλησίας κρίθηκε απαραίτητο να διαλαμβάνει αρχικά τα θέματα που σχετίζονται με την καταγωγή και ιδιαίτερα με την οικογένεια του και στη συνέχεια τα της πολύπλευρης βιωτής του.Το δεύτερο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου ασχολείται με τη θεολογική και φιλοσοφική κατάρτιση του Ακινάτη. Το τρίτο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου αναφέρεται στο αξιόλογο θεολογικό και φιλοσοφικό, συγγραφικό του έργο που άφησε ως παρακαταθήκη ο Μεγάλος δάσκαλος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.Στο Β΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Μέγας Βασίλειος (330 - 1 Ιανουαρίου 379): Η καταγωγή του, η ζωή του η φιλοσοφική και θεολογική κατάρτισή του» γίνεται αναφορά στη ζωή του Οικουμενικού διδασκάλου της Ορθοδοξίας του μέσα από μια ποικιλία κείμενων που αναφέρονται στην προσωπικότητα του. Το πρώτο και δεύτερο μέρος του Α΄ τμήματος του Β΄ Κεφαλαίου με αντικείμενο έρευνας την τη ζωή του αγίου διαπραγματεύεται θέματα σχετικά με την αριστοκρατική καταγωγή του Μεγάλου Βασιλείου και το βίο του.Το τρίτο Τμήμα του Β΄ Κεφαλαίου ασχολείται με τη φαρέτρα του πνευματικού οπλισμού του Ουρανοφάντορος Πατρός, τη θεολογική και φιλοσοφική του παιδεία. Το τρίτο Τμήμα του Β΄ Κεφαλαίου παρουσιάζει, το αξιόλογο θεολογικό και φιλοσοφικό, συγγραφικό του έργο που άφησε, ως πολύτιμή κληρονομιά ο Μέγας Βασίλειος. Στο Γ΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Θωμάς Ακινάτης και ο Μέγας Βασίλειος: Δυο ιεράρχες διαφορετικών εποχών και χριστιανικών ομολογιών εκφράζουν τις αντιλήψεις τους για την καλή διαβίωση των ζώων. Συγκριτική οικο-θεολογική προσέγγιση» απαρτίζεται από τρία τμήματα στα οποία η ανάπτυξη των οικο-θεολογικών αντιλήψεων των δυο ιεραρχών. Το τέταρτο μέρος του Γ΄ Κεφαλαίου με αντίστοιχό τίτλο παρουσιάζει τις οικολογικές αντιλήψεις του Μεγάλου Βασιλείου για τη μέριμνα και την ευημερία των μη ανθρώπινων ζώων-όντων».","abstract_has_math":false,"creators":["Δρίτσας Ιωάννης"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:32Z","subjects":["Θρησκεία","Religion"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3279504"],"render_values":[{"text":"uoadl:3279504","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3279504","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3279504","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3279504","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δρίτσας Ιωάννης"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θρησκεία","Religion"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3279504","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3279504"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η θεολογία των έργων του Θωμά Ακινάτη και του Μ. Βασιλείου αποτέλεσαν αντικείμενο έρευνας, τόσο ετεροδόξων διακεκριμένων θεολόγων, όσο και ορθοδόξων. Από την άλλη πλευρά οι οικο-θεολογικές θέσεις και αντιλήψεις τους δεν έτυχαν της προσοχής και του ερευνητικού ενδιαφέροντος που τους αρμόζει ιδιαίτερα σε ένα διομολογιακό επίπεδο. Οι αντιλήψεις των δυο μεγάλων εκκλησιαστικών φυσιογνωμιών και εκπροσώπων του χριστιανισμού για τα οικολογικά ζητήματα σε συνάρτηση με τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήματα, όπως είναι η καταστροφή, η αλλοίωση της βιόσφαιρας και ειδικότερα οι απόψεις τους για τα μη ανθρώπινα όντα, τα ζώα και η ηθική τους υπερβαίνουν κράτη και σύνορα, αποκτούν πλανητική σημασία και στρέφουν το ενδιαφέρον, όχι μόνον των εκκλησιαστικών ηγετών του χριστιανισμού για διάλογο και επίλυση τους , αλλά και των άλλων επιστημόνων, φιλοσόφων, οικολόγων, περιβαντολλόγων, βιολόγων κλπ. Ειδικότερα αν λάβουμε υπόψιν μας την πρόσφατη άποψη του Lynn Whites, που αποτυπώθηκε σε άρθρο του, σύμφωνα με την οποία στη δυτική του μορφή και έκφραση «ο χριστιανισμός είναι η πιο ανθρωποκεντρική θρησκεία που έχει εμφανισθεί στον κόσμο», και ότι αν δεν αποβάλλουμε το «χριστιανικό αξίωμα», ότι η φύση δεν έχει κανένα λόγο ύπαρξης από το να υπηρετεί τον άνθρωπο τότε θα συνεχίσουμε να έχουμε μία επιδεινούμενη οικολογική κρίση , η έρευνα και η μελέτη των έργων και των αντιλήψεων διακεκριμένων εκκλησιαστικών ηγετών και όχι μόνον που αφορούν εκτός των άλλων τη σχέση μας με τα ζώα και το περιβάλλον είναι επιβεβλημένη ανάγκη. Στη γη που είναι η μητέρα όλων των ανθρώπων, ο \"οίκος\" μας και η πατρίδα μας, στο φυσικό περιβάλλον μας εγκαταβιώνουν, ζουν και κινούνται και τα πλήθη των κοινοτήτων των μη ανθρωπίνων όντων, τα ζώα. Κατά συνέπεια αναδύεται επιτακτικά, η ανάγκη της διεπιστημονικής-διαθεματικής διερεύνησης της καλής μεταχείρισης και κατάστασης των ζώων από θεολογική πλευρά, αφού είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κτίσης. Ο κορυφαίος δε σύγχρονος χριστιανός συγγραφέας για τα δικαιώματα των ζώων , ο Andrew Linzey διακηρύσσει, ότι η αγάπη του Θεού προορίζεται «όχι μόνο για τα ανθρώπινα όντα, αλλά για όλα τα πλάσματα». Ισχυρίζεται ακόμη ότι εφόσον η φυσική ζωή ενός ζώου είναι δώρο από τον Θεό, συνεπάγεται ότι το δικαίωμα του Θεού παραβιάζεται, όταν η φυσική ζωή των πλασμάτων του διαστρεβλώνεται. Τα ζώα από πλευράς ορθόδοξης θεολογικής οπτικής είναι, όπως πολύ εύστοχα διατυπώθηκε τελευταία «αδελφά μας όντα, με διακεκριμένες υποστάσεις» και επιζητούν την αδελφική αγάπη μας. Ο πρώτος συστηματικός εισηγητής της οικοκεντρικής σκέψης, Aldo Leopold, υποστήριξε μια ηθική, που την ονόμασε ηθική της γης (land ethic), η οποία δεν αφορά μόνο στους ανθρώπους, αλλά και σε άλλες οντότητες, όπως τα υπόλοιπα ζώα, το νερό και τα φυτά. Σύμφωνα με την οικοκεντρική σκέψη η φύση δεν έχει πια εργαλειακή αξία για τον άνθρωπο. Ο μη ανθρώπινος κόσμος δεν νοείται πλέον ως αποθήκη φυσικών πόρων και πελώριος αποδέκτης των λυμάτων μας. Σε αυτό το σημείο κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε στις αρχές των Τριών Rs που είναι πλέον ευρέως αποδεκτές από πολλές χώρες και χρησιμοποιούνται σε οποιεσδήποτε πρακτικές που περιλαμβάνουν πειραματισμούς σε ζώα. Τα 3 Rs εισήχθησαν για πρώτη φορά σε ένα βιβλίο του 1959 με τίτλο \"The Principles of Humane Experimental Technology\" από τον ζωολόγο WMS Russell και τον μικροβιολόγο RL Burch και σύντομα σημαίνουν αντικατάσταση, μείωση και βελτίωση και προσδιορίζουν τις κατευθυντήριες αρχές για την ηθική μεταχείριση των ζώων που χρησιμοποιούνται για δοκιμές και πειραματισμούς. Από βιολογικής πλευράς ο κόσμος του «ζωικού βασιλείου», είναι ο πλησιέστερος συγγενής του ανθρώπου. Αποτελεί την στενότερη στους ανθρώπους πραγματικότητα της ορατής δημιουργίας, της κτιστής δημιουργίας. Αυτή η συγγένεια ζώων και ανθρώπων, ήταν ιδιαίτερα αισθητή τα παλαιότερα χρόνια, όταν οι άνθρωποι ζούσαν σε καθημερινή βάση και επαφή με τα ζώα. Σκοπός της μελέτης Η παρούσα μελέτη επιχειρώντας να προβάλλει τις οικο-θεολογικές αντιλήψεις για τα μη ανθρώπινα όντα, δυο ιεραρχών διαφορετικών εποχών και χριστιανικών ομολογιών έρχεται αφ’ ενός να συμβάλει στην συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών ζητημάτων του καιρού μας με έμφαση στην καλή διαβίωση των ζώων και αφ’ ετέρου να συμβάλει στο διάλογο για την θεολογική προσέγγιση των σύγχρονων οικολογικών προβλημάτων προσδίδοντας νόημα και όραμα σε μια ολική οπτική της πραγματικότητας που είναι και η απώτερη φιλοδοξία της σύγχρονης επιστήμης της οικολογίας. Ειδικότερα με την προβολή των αντιλήψεων των δυο Ιεραρχών του παρελθόντος στοχεύει να αναδείξει και τις προσπάθειες των εκπροσώπων της χριστιανοσύνης στις μέρες μας για την καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης και τους ηθικούς κανόνες που εξυπακούεται, ότι πρέπει να «διέπουν την τριμερή σχέση περιβάλλοντος-ζώων- ανθρώπου, υπό το πρίσμα της Οικολογίας, της Φιλοσοφίας και της Θεολογίας καθώς επίσης και τη στάση που οφείλουν να επιδεικνύουν οι άνθρωποι απέναντι στα ζώα και στα οικοσυστήματά τους» Πρωτοτυπία της μελέτης Αρκετές είναι τα τελευταία χρόνια οι έρευνες που αναφέρονται σε γενικά οικολογικά θέματα και σε ζητήματα που άπτονται τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον φυσικό και ανθρωπογενές. Ωστόσο, δεν εντοπίσαμε ερευνητικά οικοθεολογικά δεδομένα για την ηθική των ζώων και την ηθική στάση απέναντι στην άλογη κτίση γενικά και που να εστιάζουν με θεολογικό προσανατολισμό ειδικά στο διαχρονικό ζήτημα, της προστασίας και ευζωίας των ζώων. Αυτό δε συνιστά και την πρωτοτυπία της μελέτης μας που έρχεται ως μια μικρή καινοτομία στην όλη προσπάθεια για την ανάπτυξη και καλλιέργεια μιας θετικής στάσης και ενός περιβαλλοντικού ήθους για τη σωστή διαχείριση, την προστασία και το σεβασμό των μη λογικών όντων, των ζώων. Μεθοδολογία της έρευνας Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε είναι κατά κύριο λόγο η βιβλιογραφική έρευνα σχετικά με την ιστορική και θεολογική διερεύνηση. Βασικό εργαλείο αποτέλεσαν τα ίδια τα γραπτά κείμενα των δυο κορυφαίων και διακεκριμένων Ιεραρχών που μπορεί να ανήκουν σε διαφορετικές χριστιανικές παραδόσεις, αλλά οι αντιλήψεις τους για τα μη ανθρώπινα όντα διαπνέονται από χριστιανική αγάπη για τα ζώα και η οποία μπορεί να συνεισφέρει πάρα πολλά στο σύγχρονο τραπέζι του διεπιστημονικού διάλογου για την ηθική των ζώων και της εγγενούς αξίας τους. Διάρθρωση της μελέτης Προκειμένου να προβούμε στην ανίχνευση των αντιλήψεων για την ευζωία των ζώων του «Οικουμενικού Διδασκάλου, κληρικού και Αγίου του Ρ/Κ θεολόγου και φιλοσόφου Θωμά Ακινάτη σε συσχετισμό με αυτές του «Οικουμενικού Διδασκάλου», και Άγιου ιεράρχη της Ορθοδοξίας, Μεγάλου Βασιλείου και το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι απόψεις τους σε επίπεδο πολλών θεολογικών και φιλοσοφικών ζητημάτων στο σύγχρονο χριστιανικό και μη κόσμο μας για την ηθική των ζώων στις μέρες μας, κρίνουμε σκόπιμο η όλη μελέτη να διαρθρωθεί σε τρία Κεφάλαια στα οποία η έρευνα του θέματος της μελέτης έχει ως εξής: Στο Α΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Θωμάς Ακινάτης (1225-1274):Η καταγωγή του, η ζωή του και η φιλοσοφική και θεολογική κατάρτισή του» γίνεται αναφορά στη ζωή του διακεκριμένου Ιεράρχη του Ρωμαιοκαθολικισμού, μέσα από μια ποικιλία κείμενων που αναφέρονται στην προσωπικότητα του.Το πρώτο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου με αντικείμενο έρευνας τη ζωή του αγίου της Ρ/Κ Εκκλησίας κρίθηκε απαραίτητο να διαλαμβάνει αρχικά τα θέματα που σχετίζονται με την καταγωγή και ιδιαίτερα με την οικογένεια του και στη συνέχεια τα της πολύπλευρης βιωτής του.Το δεύτερο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου ασχολείται με τη θεολογική και φιλοσοφική κατάρτιση του Ακινάτη. Το τρίτο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου αναφέρεται στο αξιόλογο θεολογικό και φιλοσοφικό, συγγραφικό του έργο που άφησε ως παρακαταθήκη ο Μεγάλος δάσκαλος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.Στο Β΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Μέγας Βασίλειος (330 - 1 Ιανουαρίου 379): Η καταγωγή του, η ζωή του η φιλοσοφική και θεολογική κατάρτισή του» γίνεται αναφορά στη ζωή του Οικουμενικού διδασκάλου της Ορθοδοξίας του μέσα από μια ποικιλία κείμενων που αναφέρονται στην προσωπικότητα του. Το πρώτο και δεύτερο μέρος του Α΄ τμήματος του Β΄ Κεφαλαίου με αντικείμενο έρευνας την τη ζωή του αγίου διαπραγματεύεται θέματα σχετικά με την αριστοκρατική καταγωγή του Μεγάλου Βασιλείου και το βίο του.Το τρίτο Τμήμα του Β΄ Κεφαλαίου ασχολείται με τη φαρέτρα του πνευματικού οπλισμού του Ουρανοφάντορος Πατρός, τη θεολογική και φιλοσοφική του παιδεία. Το τρίτο Τμήμα του Β΄ Κεφαλαίου παρουσιάζει, το αξιόλογο θεολογικό και φιλοσοφικό, συγγραφικό του έργο που άφησε, ως πολύτιμή κληρονομιά ο Μέγας Βασίλειος. Στο Γ΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Θωμάς Ακινάτης και ο Μέγας Βασίλειος: Δυο ιεράρχες διαφορετικών εποχών και χριστιανικών ομολογιών εκφράζουν τις αντιλήψεις τους για την καλή διαβίωση των ζώων. Συγκριτική οικο-θεολογική προσέγγιση» απαρτίζεται από τρία τμήματα στα οποία η ανάπτυξη των οικο-θεολογικών αντιλήψεων των δυο ιεραρχών. Το τέταρτο μέρος του Γ΄ Κεφαλαίου με αντίστοιχό τίτλο παρουσιάζει τις οικολογικές αντιλήψεις του Μεγάλου Βασιλείου για τη μέριμνα και την ευημερία των μη ανθρώπινων ζώων-όντων».","The theology of the works of Thomas Aquinas and M. Vassiliou were the subject of research, both by distinguished heterodox theologians and by orthodox ones.On the other hand, their eco-theological positions and perceptions did not receive the attention and research interest that they particularly deserve at a confessional level. The perceptions of the two great ecclesiastical figures and representatives of Christianity on ecological issues in relation to contemporary environmental problems,such as the destruction, the alteration of the biosphere and in particular their views on non-human beings, animals and their ethics transcend states and borders, acquire planetary importance and turn the interest, not only of the ecclesiastical leaders of Christianity, for dialogue and resolution them, but also of other scientists, philosophers, ecologists, environmentalists, biologists, etc.Especially if we take into account the recent opinion of Lynn Whites, expressed in his article, according to which in its western form and expression \"Christianity is the most anthropocentric religion that has appeared in the world\", and that if we do not eliminate the \" Christian maxim\", that nature has no reason to exist other than to serve man then we will continue to have a worsening ecological crisis,the research and study of the works and perceptions of distinguished church leaders and not only concerning, among others, our relationship with animals and the environment is an urgent need. In the earth which is the mother of all people, our \"home\" and our homeland, in our natural environment the multitudes of communities of non-human beings, the animals, also inhabit, live and move. Consequently, the need for the interdisciplinary-interdisciplinary investigation of the good treatment and condition of animals from a theological point of view emerges imperatively, since it is an integral part of creation.The leading contemporary Christian author on animal rights, Andrew Linzey, proclaims that God's love is intended \"not only for human beings, but for all creatures.\" He further claims that since the natural life of an animal is a gift from God, it follows that God's right is violated when the natural life of his creatures is perverted. Animals from an orthodox theological point of view are, as it was very aptly stated last time, \"our brotherly beings, with distinguished hypostases\" and they seek our brotherly love.The first systematic proponent of ecocentric thinking, Aldo Leopold, advocated an ethics, which he called the land ethic, which is not only about humans, but also about other entities, such as other animals, water and plants . According to ecocentric thinking, nature no longer has an instrumental value for man. The non-human world is no longer understood as a storehouse of natural resources and a vast recipient of our sewage.At this point we consider it appropriate to refer to the principles of the Three Rs which are now widely accepted by many countries and used in any practices involving animal experimentation. The 3 Rs were first introduced in a 1959 book entitled \"The Principles of Humane Experimental Technology\" by zoologist WMS Russell and microbiologist RL Burch and shortly stand for replacement, reduction and improvement and identify guiding principles for the ethical treatment of animals used for testing and experimentation.Biologically, the world of the \"animal kingdom\" is man's closest relative. It is the reality closest to humans of the visible creation, of the built creation. This kinship between animals and humans was particularly noticeable in earlier years, when humans lived on a daily basis and were in contact with animals. Purpose of the studyThe present study, attempting to highlight the eco-theological understandings of non-human beings, of two hierarchs of different times and Christian confessions, comes on the one hand to contribute to the awareness of the environmental issues of our time with an emphasis on the well-being of animals and on the other hand to it contributes to the dialogue on the theological approach to modern ecological problems by giving meaning and vision to a holistic view of reality which is the ultimate ambition of modern ecological science.In particular, by projecting the perceptions of the two Hierarchs of the past, it aims to highlight the efforts of the representatives of Christianity today for the cultivation of ecological consciousness and the moral rules that are obeyed, that must \"govern the tripartite relationship of environment-animals-man, in the light of Ecology, Philosophy and Theology as well as the attitude that people should display towards animals and their ecosystems\" Originality of the studyIn the last few years, there have been several researches that refer to general ecological issues and to issues that touch the relationship of man with the natural and man-made environment. However, we did not identify research ecotheological data on animal ethics and the moral attitude towards horse breeding in general and that focus with a theological orientation specifically on the perennial issue of the protection and well-being of animals.This also constitutes the originality of our study which comes as a small innovation in the whole effort to develop and cultivate a positive attitude and an environmental ethos for the proper management, protection and respect of non-rational beings, animals. Research methodologyThe methodology followed is mainly the bibliographic research regarding the historical and theological investigation. The basic tool was the written texts themselves of the two leading and distinguished Hierarchs who may belong to different Christian traditions, but their perceptions of non-human beings are inspired by a Christian love for animals and which can contribute a lot to the modern table of the interdisciplinary dialogue on the ethics of animals and their intrinsic worth.Structure of the study In order to proceed with the detection of the perceptions of the well-being of animals of the \"Ecumenical Teacher, cleric and Saint of the R/K theologian and philosopher Thomas Aquinas in relation to those of the \"Ecumenical Teacher\", and Holy Hierarch of Orthodoxy, Basil the Great and the role that their views can play out at the level of many theological and philosophical issues in our modern Christian and non-Christian world of animal ethics today, we deem it appropriate to structure the entire study into three Chapters in which the research of the subject of the study has as following:In Chapter I entitled \"Thomas Aquinas (1225-1274): His origin, his life and his philosophical and theological training\" reference is made to the life of the distinguished Hierarch of Roman Catholicism, through a variety of texts that refer to the personality The first part of Chapter I, with the object of researching the life of the saint of the R/K Church, was deemed necessary to first deal with the issues related to his origin and especially his family and then those of his multifaceted experience.The second part of Chapter I deals with the theological and philosophical training of Aquinas. The third part of the First Chapter refers to his remarkable theological and philosophical written work that the great teacher of the Roman Catholic Church left as a legacy. In the Second Chapter entitled \"Basilios the Great (330 - January 1, 379): His origin, his life his philosophical and theological training\" refers to the life of his Ecumenical teacher of Orthodoxy through a variety of texts that refer to his personality.The first and second parts of the first part of the second chapter, with the object of researching the life of the saint, deal with issues related to the aristocratic origin of Basil the Great and his life. The third part of the second chapter deals with the quiver of spiritual armor of the Heavenly Father, his theological and philosophical education. The third Section of the 2nd Chapter presents the remarkable theological and philosophical writing work that Basil the Great left as a valuable legacy. In Chapter III entitled \"Thomas Aquinas and Basil the Great:Two hierarchs of different times and Christian denominations express their views on animal welfare. Comparative eco-theological approach\" consists of three sections in which the development of the eco-theological concepts of the two hierarchs. The fourth part of the 3rd Chapter with the corresponding title presents the ecological understandings of the Great Vasilis regarding the care and well-being of non-human animal-beings."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Οι αντιλήψεις του Θωμά Ακινάτη και του Μεγάλου Βασιλείου για τα ζώα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δρίτσας Ιωάννης"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η θεολογία των έργων του Θωμά Ακινάτη και του Μ. Βασιλείου αποτέλεσαν αντικείμενο έρευνας, τόσο ετεροδόξων διακεκριμένων θεολόγων, όσο και ορθοδόξων. Από την άλλη πλευρά οι οικο-θεολογικές θέσεις και αντιλήψεις τους δεν έτυχαν της προσοχής και του ερευνητικού ενδιαφέροντος που τους αρμόζει ιδιαίτερα σε ένα διομολογιακό επίπεδο. Οι αντιλήψεις των δυο μεγάλων εκκλησιαστικών φυσιογνωμιών και εκπροσώπων του χριστιανισμού για τα οικολογικά ζητήματα σε συνάρτηση με τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήματα, όπως είναι η καταστροφή, η αλλοίωση της βιόσφαιρας και ειδικότερα οι απόψεις τους για τα μη ανθρώπινα όντα, τα ζώα και η ηθική τους υπερβαίνουν κράτη και σύνορα, αποκτούν πλανητική σημασία και στρέφουν το ενδιαφέρον, όχι μόνον των εκκλησιαστικών ηγετών του χριστιανισμού για διάλογο και επίλυση τους , αλλά και των άλλων επιστημόνων, φιλοσόφων, οικολόγων, περιβαντολλόγων, βιολόγων κλπ. Ειδικότερα αν λάβουμε υπόψιν μας την πρόσφατη άποψη του Lynn Whites, που αποτυπώθηκε σε άρθρο του, σύμφωνα με την οποία στη δυτική του μορφή και έκφραση «ο χριστιανισμός είναι η πιο ανθρωποκεντρική θρησκεία που έχει εμφανισθεί στον κόσμο», και ότι αν δεν αποβάλλουμε το «χριστιανικό αξίωμα», ότι η φύση δεν έχει κανένα λόγο ύπαρξης από το να υπηρετεί τον άνθρωπο τότε θα συνεχίσουμε να έχουμε μία επιδεινούμενη οικολογική κρίση , η έρευνα και η μελέτη των έργων και των αντιλήψεων διακεκριμένων εκκλησιαστικών ηγετών και όχι μόνον που αφορούν εκτός των άλλων τη σχέση μας με τα ζώα και το περιβάλλον είναι επιβεβλημένη ανάγκη. Στη γη που είναι η μητέρα όλων των ανθρώπων, ο \"οίκος\" μας και η πατρίδα μας, στο φυσικό περιβάλλον μας εγκαταβιώνουν, ζουν και κινούνται και τα πλήθη των κοινοτήτων των μη ανθρωπίνων όντων, τα ζώα. Κατά συνέπεια αναδύεται επιτακτικά, η ανάγκη της διεπιστημονικής-διαθεματικής διερεύνησης της καλής μεταχείρισης και κατάστασης των ζώων από θεολογική πλευρά, αφού είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κτίσης. Ο κορυφαίος δε σύγχρονος χριστιανός συγγραφέας για τα δικαιώματα των ζώων , ο Andrew Linzey διακηρύσσει, ότι η αγάπη του Θεού προορίζεται «όχι μόνο για τα ανθρώπινα όντα, αλλά για όλα τα πλάσματα». Ισχυρίζεται ακόμη ότι εφόσον η φυσική ζωή ενός ζώου είναι δώρο από τον Θεό, συνεπάγεται ότι το δικαίωμα του Θεού παραβιάζεται, όταν η φυσική ζωή των πλασμάτων του διαστρεβλώνεται. Τα ζώα από πλευράς ορθόδοξης θεολογικής οπτικής είναι, όπως πολύ εύστοχα διατυπώθηκε τελευταία «αδελφά μας όντα, με διακεκριμένες υποστάσεις» και επιζητούν την αδελφική αγάπη μας. Ο πρώτος συστηματικός εισηγητής της οικοκεντρικής σκέψης, Aldo Leopold, υποστήριξε μια ηθική, που την ονόμασε ηθική της γης (land ethic), η οποία δεν αφορά μόνο στους ανθρώπους, αλλά και σε άλλες οντότητες, όπως τα υπόλοιπα ζώα, το νερό και τα φυτά. Σύμφωνα με την οικοκεντρική σκέψη η φύση δεν έχει πια εργαλειακή αξία για τον άνθρωπο. Ο μη ανθρώπινος κόσμος δεν νοείται πλέον ως αποθήκη φυσικών πόρων και πελώριος αποδέκτης των λυμάτων μας. Σε αυτό το σημείο κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε στις αρχές των Τριών Rs που είναι πλέον ευρέως αποδεκτές από πολλές χώρες και χρησιμοποιούνται σε οποιεσδήποτε πρακτικές που περιλαμβάνουν πειραματισμούς σε ζώα. Τα 3 Rs εισήχθησαν για πρώτη φορά σε ένα βιβλίο του 1959 με τίτλο \"The Principles of Humane Experimental Technology\" από τον ζωολόγο WMS Russell και τον μικροβιολόγο RL Burch και σύντομα σημαίνουν αντικατάσταση, μείωση και βελτίωση και προσδιορίζουν τις κατευθυντήριες αρχές για την ηθική μεταχείριση των ζώων που χρησιμοποιούνται για δοκιμές και πειραματισμούς. Από βιολογικής πλευράς ο κόσμος του «ζωικού βασιλείου», είναι ο πλησιέστερος συγγενής του ανθρώπου. Αποτελεί την στενότερη στους ανθρώπους πραγματικότητα της ορατής δημιουργίας, της κτιστής δημιουργίας. Αυτή η συγγένεια ζώων και ανθρώπων, ήταν ιδιαίτερα αισθητή τα παλαιότερα χρόνια, όταν οι άνθρωποι ζούσαν σε καθημερινή βάση και επαφή με τα ζώα. Σκοπός της μελέτης Η παρούσα μελέτη επιχειρώντας να προβάλλει τις οικο-θεολογικές αντιλήψεις για τα μη ανθρώπινα όντα, δυο ιεραρχών διαφορετικών εποχών και χριστιανικών ομολογιών έρχεται αφ’ ενός να συμβάλει στην συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών ζητημάτων του καιρού μας με έμφαση στην καλή διαβίωση των ζώων και αφ’ ετέρου να συμβάλει στο διάλογο για την θεολογική προσέγγιση των σύγχρονων οικολογικών προβλημάτων προσδίδοντας νόημα και όραμα σε μια ολική οπτική της πραγματικότητας που είναι και η απώτερη φιλοδοξία της σύγχρονης επιστήμης της οικολογίας. Ειδικότερα με την προβολή των αντιλήψεων των δυο Ιεραρχών του παρελθόντος στοχεύει να αναδείξει και τις προσπάθειες των εκπροσώπων της χριστιανοσύνης στις μέρες μας για την καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης και τους ηθικούς κανόνες που εξυπακούεται, ότι πρέπει να «διέπουν την τριμερή σχέση περιβάλλοντος-ζώων- ανθρώπου, υπό το πρίσμα της Οικολογίας, της Φιλοσοφίας και της Θεολογίας καθώς επίσης και τη στάση που οφείλουν να επιδεικνύουν οι άνθρωποι απέναντι στα ζώα και στα οικοσυστήματά τους» Πρωτοτυπία της μελέτης Αρκετές είναι τα τελευταία χρόνια οι έρευνες που αναφέρονται σε γενικά οικολογικά θέματα και σε ζητήματα που άπτονται τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον φυσικό και ανθρωπογενές. Ωστόσο, δεν εντοπίσαμε ερευνητικά οικοθεολογικά δεδομένα για την ηθική των ζώων και την ηθική στάση απέναντι στην άλογη κτίση γενικά και που να εστιάζουν με θεολογικό προσανατολισμό ειδικά στο διαχρονικό ζήτημα, της προστασίας και ευζωίας των ζώων. Αυτό δε συνιστά και την πρωτοτυπία της μελέτης μας που έρχεται ως μια μικρή καινοτομία στην όλη προσπάθεια για την ανάπτυξη και καλλιέργεια μιας θετικής στάσης και ενός περιβαλλοντικού ήθους για τη σωστή διαχείριση, την προστασία και το σεβασμό των μη λογικών όντων, των ζώων. Μεθοδολογία της έρευνας Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε είναι κατά κύριο λόγο η βιβλιογραφική έρευνα σχετικά με την ιστορική και θεολογική διερεύνηση. Βασικό εργαλείο αποτέλεσαν τα ίδια τα γραπτά κείμενα των δυο κορυφαίων και διακεκριμένων Ιεραρχών που μπορεί να ανήκουν σε διαφορετικές χριστιανικές παραδόσεις, αλλά οι αντιλήψεις τους για τα μη ανθρώπινα όντα διαπνέονται από χριστιανική αγάπη για τα ζώα και η οποία μπορεί να συνεισφέρει πάρα πολλά στο σύγχρονο τραπέζι του διεπιστημονικού διάλογου για την ηθική των ζώων και της εγγενούς αξίας τους. Διάρθρωση της μελέτης Προκειμένου να προβούμε στην ανίχνευση των αντιλήψεων για την ευζωία των ζώων του «Οικουμενικού Διδασκάλου, κληρικού και Αγίου του Ρ/Κ θεολόγου και φιλοσόφου Θωμά Ακινάτη σε συσχετισμό με αυτές του «Οικουμενικού Διδασκάλου», και Άγιου ιεράρχη της Ορθοδοξίας, Μεγάλου Βασιλείου και το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι απόψεις τους σε επίπεδο πολλών θεολογικών και φιλοσοφικών ζητημάτων στο σύγχρονο χριστιανικό και μη κόσμο μας για την ηθική των ζώων στις μέρες μας, κρίνουμε σκόπιμο η όλη μελέτη να διαρθρωθεί σε τρία Κεφάλαια στα οποία η έρευνα του θέματος της μελέτης έχει ως εξής: Στο Α΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Θωμάς Ακινάτης (1225-1274):Η καταγωγή του, η ζωή του και η φιλοσοφική και θεολογική κατάρτισή του» γίνεται αναφορά στη ζωή του διακεκριμένου Ιεράρχη του Ρωμαιοκαθολικισμού, μέσα από μια ποικιλία κείμενων που αναφέρονται στην προσωπικότητα του.Το πρώτο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου με αντικείμενο έρευνας τη ζωή του αγίου της Ρ/Κ Εκκλησίας κρίθηκε απαραίτητο να διαλαμβάνει αρχικά τα θέματα που σχετίζονται με την καταγωγή και ιδιαίτερα με την οικογένεια του και στη συνέχεια τα της πολύπλευρης βιωτής του.Το δεύτερο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου ασχολείται με τη θεολογική και φιλοσοφική κατάρτιση του Ακινάτη. Το τρίτο τμήμα του Α΄ Κεφαλαίου αναφέρεται στο αξιόλογο θεολογικό και φιλοσοφικό, συγγραφικό του έργο που άφησε ως παρακαταθήκη ο Μεγάλος δάσκαλος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.Στο Β΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Μέγας Βασίλειος (330 - 1 Ιανουαρίου 379): Η καταγωγή του, η ζωή του η φιλοσοφική και θεολογική κατάρτισή του» γίνεται αναφορά στη ζωή του Οικουμενικού διδασκάλου της Ορθοδοξίας του μέσα από μια ποικιλία κείμενων που αναφέρονται στην προσωπικότητα του. Το πρώτο και δεύτερο μέρος του Α΄ τμήματος του Β΄ Κεφαλαίου με αντικείμενο έρευνας την τη ζωή του αγίου διαπραγματεύεται θέματα σχετικά με την αριστοκρατική καταγωγή του Μεγάλου Βασιλείου και το βίο του.Το τρίτο Τμήμα του Β΄ Κεφαλαίου ασχολείται με τη φαρέτρα του πνευματικού οπλισμού του Ουρανοφάντορος Πατρός, τη θεολογική και φιλοσοφική του παιδεία. Το τρίτο Τμήμα του Β΄ Κεφαλαίου παρουσιάζει, το αξιόλογο θεολογικό και φιλοσοφικό, συγγραφικό του έργο που άφησε, ως πολύτιμή κληρονομιά ο Μέγας Βασίλειος. Στο Γ΄ Κεφάλαιο με τίτλο «Ο Θωμάς Ακινάτης και ο Μέγας Βασίλειος: Δυο ιεράρχες διαφορετικών εποχών και χριστιανικών ομολογιών εκφράζουν τις αντιλήψεις τους για την καλή διαβίωση των ζώων. Συγκριτική οικο-θεολογική προσέγγιση» απαρτίζεται από τρία τμήματα στα οποία η ανάπτυξη των οικο-θεολογικών αντιλήψεων των δυο ιεραρχών. Το τέταρτο μέρος του Γ΄ Κεφαλαίου με αντίστοιχό τίτλο παρουσιάζει τις οικολογικές αντιλήψεις του Μεγάλου Βασιλείου για τη μέριμνα και την ευημερία των μη ανθρώπινων ζώων-όντων».","The theology of the works of Thomas Aquinas and M. Vassiliou were the subject of research, both by distinguished heterodox theologians and by orthodox ones.On the other hand, their eco-theological positions and perceptions did not receive the attention and research interest that they particularly deserve at a confessional level. The perceptions of the two great ecclesiastical figures and representatives of Christianity on ecological issues in relation to contemporary environmental problems,such as the destruction, the alteration of the biosphere and in particular their views on non-human beings, animals and their ethics transcend states and borders, acquire planetary importance and turn the interest, not only of the ecclesiastical leaders of Christianity, for dialogue and resolution them, but also of other scientists, philosophers, ecologists, environmentalists, biologists, etc.Especially if we take into account the recent opinion of Lynn Whites, expressed in his article, according to which in its western form and expression \"Christianity is the most anthropocentric religion that has appeared in the world\", and that if we do not eliminate the \" Christian maxim\", that nature has no reason to exist other than to serve man then we will continue to have a worsening ecological crisis,the research and study of the works and perceptions of distinguished church leaders and not only concerning, among others, our relationship with animals and the environment is an urgent need. In the earth which is the mother of all people, our \"home\" and our homeland, in our natural environment the multitudes of communities of non-human beings, the animals, also inhabit, live and move. Consequently, the need for the interdisciplinary-interdisciplinary investigation of the good treatment and condition of animals from a theological point of view emerges imperatively, since it is an integral part of creation.The leading contemporary Christian author on animal rights, Andrew Linzey, proclaims that God's love is intended \"not only for human beings, but for all creatures.\" He further claims that since the natural life of an animal is a gift from God, it follows that God's right is violated when the natural life of his creatures is perverted. Animals from an orthodox theological point of view are, as it was very aptly stated last time, \"our brotherly beings, with distinguished hypostases\" and they seek our brotherly love.The first systematic proponent of ecocentric thinking, Aldo Leopold, advocated an ethics, which he called the land ethic, which is not only about humans, but also about other entities, such as other animals, water and plants . According to ecocentric thinking, nature no longer has an instrumental value for man. The non-human world is no longer understood as a storehouse of natural resources and a vast recipient of our sewage.At this point we consider it appropriate to refer to the principles of the Three Rs which are now widely accepted by many countries and used in any practices involving animal experimentation. The 3 Rs were first introduced in a 1959 book entitled \"The Principles of Humane Experimental Technology\" by zoologist WMS Russell and microbiologist RL Burch and shortly stand for replacement, reduction and improvement and identify guiding principles for the ethical treatment of animals used for testing and experimentation.Biologically, the world of the \"animal kingdom\" is man's closest relative. It is the reality closest to humans of the visible creation, of the built creation. This kinship between animals and humans was particularly noticeable in earlier years, when humans lived on a daily basis and were in contact with animals. Purpose of the studyThe present study, attempting to highlight the eco-theological understandings of non-human beings, of two hierarchs of different times and Christian confessions, comes on the one hand to contribute to the awareness of the environmental issues of our time with an emphasis on the well-being of animals and on the other hand to it contributes to the dialogue on the theological approach to modern ecological problems by giving meaning and vision to a holistic view of reality which is the ultimate ambition of modern ecological science.In particular, by projecting the perceptions of the two Hierarchs of the past, it aims to highlight the efforts of the representatives of Christianity today for the cultivation of ecological consciousness and the moral rules that are obeyed, that must \"govern the tripartite relationship of environment-animals-man, in the light of Ecology, Philosophy and Theology as well as the attitude that people should display towards animals and their ecosystems\" Originality of the studyIn the last few years, there have been several researches that refer to general ecological issues and to issues that touch the relationship of man with the natural and man-made environment. However, we did not identify research ecotheological data on animal ethics and the moral attitude towards horse breeding in general and that focus with a theological orientation specifically on the perennial issue of the protection and well-being of animals.This also constitutes the originality of our study which comes as a small innovation in the whole effort to develop and cultivate a positive attitude and an environmental ethos for the proper management, protection and respect of non-rational beings, animals. Research methodologyThe methodology followed is mainly the bibliographic research regarding the historical and theological investigation. The basic tool was the written texts themselves of the two leading and distinguished Hierarchs who may belong to different Christian traditions, but their perceptions of non-human beings are inspired by a Christian love for animals and which can contribute a lot to the modern table of the interdisciplinary dialogue on the ethics of animals and their intrinsic worth.Structure of the study In order to proceed with the detection of the perceptions of the well-being of animals of the \"Ecumenical Teacher, cleric and Saint of the R/K theologian and philosopher Thomas Aquinas in relation to those of the \"Ecumenical Teacher\", and Holy Hierarch of Orthodoxy, Basil the Great and the role that their views can play out at the level of many theological and philosophical issues in our modern Christian and non-Christian world of animal ethics today, we deem it appropriate to structure the entire study into three Chapters in which the research of the subject of the study has as following:In Chapter I entitled \"Thomas Aquinas (1225-1274): His origin, his life and his philosophical and theological training\" reference is made to the life of the distinguished Hierarch of Roman Catholicism, through a variety of texts that refer to the personality The first part of Chapter I, with the object of researching the life of the saint of the R/K Church, was deemed necessary to first deal with the issues related to his origin and especially his family and then those of his multifaceted experience.The second part of Chapter I deals with the theological and philosophical training of Aquinas. The third part of the First Chapter refers to his remarkable theological and philosophical written work that the great teacher of the Roman Catholic Church left as a legacy. In the Second Chapter entitled \"Basilios the Great (330 - January 1, 379): His origin, his life his philosophical and theological training\" refers to the life of his Ecumenical teacher of Orthodoxy through a variety of texts that refer to his personality.The first and second parts of the first part of the second chapter, with the object of researching the life of the saint, deal with issues related to the aristocratic origin of Basil the Great and his life. The third part of the second chapter deals with the quiver of spiritual armor of the Heavenly Father, his theological and philosophical education. The third Section of the 2nd Chapter presents the remarkable theological and philosophical writing work that Basil the Great left as a valuable legacy. In Chapter III entitled \"Thomas Aquinas and Basil the Great:Two hierarchs of different times and Christian denominations express their views on animal welfare. Comparative eco-theological approach\" consists of three sections in which the development of the eco-theological concepts of the two hierarchs. The fourth part of the 3rd Chapter with the corresponding title presents the ecological understandings of the Great Vasilis regarding the care and well-being of non-human animal-beings."],"dc:identifier":["uoadl:3279504","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3279504"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θρησκεία","Religion"],"dc:title":["Οι αντιλήψεις του Θωμά Ακινάτη και του Μεγάλου Βασιλείου για τα ζώα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:32Z"}