{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3279806"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3279806","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Civil liability arising from the use of diagnostic medical devices in the EU & the US","abstract":"Η παρούσα διατριβή αποσκοπεί στην ολιστική προσέγγιση της κατανομής της αστικής ευθύνης, ως της κατάλληλης μορφής αστικής ευθύνης που εφαρμόζεται σε περίπτωση σωματικών βλαβών που προκύπτουν από εσφαλμένη διάγνωση λόγω της χρήσης ελαττωματικού ιατρικού εξοπλισμού διαγνωστικής απεικόνισης (DI). Σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο τόσο της ΕΕ όσο και των ΗΠΑ, τα διαγνωστικά ιατρικά βοηθήματα περιλαμβάνουν όχι μόνο την παραδοσιακή μορφή της διαγνωστικής απεικόνισης, όπως τα διαγνωστικά συστήματα ακτινογραφίας, τα συστήματα αξονικής τομογραφίας, τα συστήματα μαστογραφίας, αλλά και διαγνωστικό λογισμικό ως ιατρική συσκευή (SaMD), SaMD που βασίζεται σε τεχνητή νοημοσύνη/μηχανική μάθηση (AI/ML) και διαγνωστικός εξοπλισμός με δυνατότητες AI/ML. Όσον αφορά τις ΗΠΑ, η προληπτική ισχύς του νόμου FD&C Medical Device Act (έναντι του κρατικού δικαίου περί αδικοπραξιών), η άυλη φύση του λογισμικού, η ιδιαιτερότητα της τεχνολογίας AI/ML και η θεωρία του «εξειδικευμένου μεσάζοντα» παρεμποδίζουν την εφαρμογή του καθεστώτος ευθύνης για τα προϊόντα που προστατεύει τους κατασκευαστές ιατρικών συσκευών. Ως εκ τούτου, η κατανομή της ευθύνης στους υπόλοιπους εμπλεκόμενους, δηλαδή στον ιατρό/ακτινολόγο και στο νοσοκομείο, θα πρέπει να επιδιωχθεί με βάση το καθεστώς της ιατρικής αμέλειας και της εταιρικής αμέλειας αντίστοιχα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το αμερικανικό καθεστώς του δικαίου της αδικοπραξίας αρκεί για να καλύψει τα νομικά κενά που έχει δημιουργήσει η εξελιγμένη τεχνολογία. Από την άλλη πλευρά, ο κανονισμός της ΕΕ για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα (MDR) 2017/745 και η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έχουν εισαγάγει ριζοσπαστικές λύσεις, από τον χαρακτηρισμό του διαγνωστικού λογισμικού ως ιατροτεχνολογικού προϊόντος έως την εφαρμογή του καθεστώτος ευθύνης για τα προϊόντα τόσο σε αυτόνομο ιατρικό λογισμικό όσο και σε λογισμικό που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τη μηχανική μάθηση (ML). Το τελευταίο αυτό θα μπορούσε να επιβεβαιωθεί από την τρέχουσα τάση της ΕΕ: i) να εφαρμόζει την ευθύνη για τα προϊόντα στο λογισμικό, όπως αποτυπώνεται όχι μόνο στον Κανονισμό για τα Ιατρικά Προϊόντα (MDR) αλλά και στην προτεινόμενη αναθεώρηση της Οδηγίας για την Ευθύνη για τα Προϊόντα, και ii) να θεσπίσει κανόνες αστικής ευθύνης για την τεχνητή νοημοσύνη, όπως ορίζονται στο σχετικό Ψήφισμα 2020/2014(INL) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στην Πρόταση της Επιτροπής για Νόμο περί Τεχνητής Νοημοσύνης. Εκ πρώτης όψεως, το αμερικανικό σύστημα προστατεύει τους κατασκευαστές ιατρικών συσκευών και τους προγραμματιστές λογισμικού από την αστική ευθύνη έναντι του κράτους, με σκοπό την προώθηση της καινοτομίας, ενώ το σύστημα της ΕΕ φαίνεται να είναι υπερρυθμισμένο και προσανατολισμένο προς τον (καταναλωτή) ασθενή, επιτρέποντας αγωγές αστικής ευθύνης κατά του κατασκευαστή, με αποτέλεσμα να θυσιάζεται η καινοτομία λόγω της υπερρύθμισης. Ουσιαστικά, δεδομένου ότι ο τομέας των ιατρικών συσκευών υπόκειται σε αυστηρή ρύθμιση και η FDA ασκεί εκ των προτέρων έλεγχο πριν από τη διάθεση στην αγορά για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των ιατρικών συσκευών σε ομοσπονδιακό επίπεδο, θεωρείται ότι υπάρχει περιορισμένος χώρος για το κρατικό δίκαιο περί αδικοπραξιών, ως μέσο εκ των υστέρων ρύθμισης, λαμβάνοντας υπόψη το σύστημα των ενόρκων, την αντίληψη των ενόρκων ως μη ειδικών και τα υπερβολικά ύψη αποζημιώσεων και ποινικών αποζημιώσεων που ενδέχεται να παρεμποδίσουν την καινοτομία. Αντίθετα, στην ΕΕ, ο έλεγχος πριν τη διάθεση στην αγορά ανατίθεται σε κοινοποιημένους οργανισμούς, ιδιωτικές εταιρείες και τις εθνικές αρχές των κρατών μελών, και όχι σε έναν οργανισμό παρόμοιο με τον FDA. Το ευρωπαϊκό σύστημα αστικού δικαίου δεν περιλαμβάνει ενόρκους, ποινική αποζημίωση και, κατά συνέπεια, υπερβολικά ύψη αποζημιώσεων. Αυτά τα χαρακτηριστικά επιτρέπουν στις ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ να εισάγουν ριζοσπαστικές λύσεις προσανατολισμένες προς τον καταναλωτή/ασθενή. Επιπλέον, υπάρχει μια διαφορετική προσέγγιση όσον αφορά την προστασία των ασθενών. Η ΕΕ προστατεύει τους ασθενείς μέσω των μέσων του δικαίου της αδικοπραξίας, ενώ οι ΗΠΑ μέσω της προστασίας της καινοτομίας και της ανάπτυξης καινοτόμων ιατρικών συσκευών. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η ρυθμιστική αρχή της ΕΕ δεν διστάζει να ρυθμίσει την ευθύνη για ελαττωματικά ιατρικά βοηθήματα, συμπεριλαμβανομένου του αυτόνομου λογισμικού και του εξοπλισμού που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το παραδοσιακό δίκαιο της αδικοπραξίας στις ΗΠΑ παραμένει ανεπαρκές για την κάλυψη νομικών ζητημάτων που προκύπτουν από τη λειτουργία εξελιγμένων τεχνολογιών, με την ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και ρύθμισης να παραμένει εύθραυστη τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ.","abstract_html":"Η παρούσα διατριβή αποσκοπεί στην ολιστική προσέγγιση της κατανομής της αστικής ευθύνης, ως της κατάλληλης μορφής αστικής ευθύνης που εφαρμόζεται σε περίπτωση σωματικών βλαβών που προκύπτουν από εσφαλμένη διάγνωση λόγω της χρήσης ελαττωματικού ιατρικού εξοπλισμού διαγνωστικής απεικόνισης (DI). Σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο τόσο της ΕΕ όσο και των ΗΠΑ, τα διαγνωστικά ιατρικά βοηθήματα περιλαμβάνουν όχι μόνο την παραδοσιακή μορφή της διαγνωστικής απεικόνισης, όπως τα διαγνωστικά συστήματα ακτινογραφίας, τα συστήματα αξονικής τομογραφίας, τα συστήματα μαστογραφίας, αλλά και διαγνωστικό λογισμικό ως ιατρική συσκευή (SaMD), SaMD που βασίζεται σε τεχνητή νοημοσύνη/μηχανική μάθηση (AI/ML) και διαγνωστικός εξοπλισμός με δυνατότητες AI/ML. Όσον αφορά τις ΗΠΑ, η προληπτική ισχύς του νόμου FD&amp;C Medical Device Act (έναντι του κρατικού δικαίου περί αδικοπραξιών), η άυλη φύση του λογισμικού, η ιδιαιτερότητα της τεχνολογίας AI/ML και η θεωρία του «εξειδικευμένου μεσάζοντα» παρεμποδίζουν την εφαρμογή του καθεστώτος ευθύνης για τα προϊόντα που προστατεύει τους κατασκευαστές ιατρικών συσκευών. Ως εκ τούτου, η κατανομή της ευθύνης στους υπόλοιπους εμπλεκόμενους, δηλαδή στον ιατρό/ακτινολόγο και στο νοσοκομείο, θα πρέπει να επιδιωχθεί με βάση το καθεστώς της ιατρικής αμέλειας και της εταιρικής αμέλειας αντίστοιχα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το αμερικανικό καθεστώς του δικαίου της αδικοπραξίας αρκεί για να καλύψει τα νομικά κενά που έχει δημιουργήσει η εξελιγμένη τεχνολογία. Από την άλλη πλευρά, ο κανονισμός της ΕΕ για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα (MDR) 2017/745 και η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έχουν εισαγάγει ριζοσπαστικές λύσεις, από τον χαρακτηρισμό του διαγνωστικού λογισμικού ως ιατροτεχνολογικού προϊόντος έως την εφαρμογή του καθεστώτος ευθύνης για τα προϊόντα τόσο σε αυτόνομο ιατρικό λογισμικό όσο και σε λογισμικό που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τη μηχανική μάθηση (ML). Το τελευταίο αυτό θα μπορούσε να επιβεβαιωθεί από την τρέχουσα τάση της ΕΕ: i) να εφαρμόζει την ευθύνη για τα προϊόντα στο λογισμικό, όπως αποτυπώνεται όχι μόνο στον Κανονισμό για τα Ιατρικά Προϊόντα (MDR) αλλά και στην προτεινόμενη αναθεώρηση της Οδηγίας για την Ευθύνη για τα Προϊόντα, και ii) να θεσπίσει κανόνες αστικής ευθύνης για την τεχνητή νοημοσύνη, όπως ορίζονται στο σχετικό Ψήφισμα 2020/2014(INL) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στην Πρόταση της Επιτροπής για Νόμο περί Τεχνητής Νοημοσύνης. Εκ πρώτης όψεως, το αμερικανικό σύστημα προστατεύει τους κατασκευαστές ιατρικών συσκευών και τους προγραμματιστές λογισμικού από την αστική ευθύνη έναντι του κράτους, με σκοπό την προώθηση της καινοτομίας, ενώ το σύστημα της ΕΕ φαίνεται να είναι υπερρυθμισμένο και προσανατολισμένο προς τον (καταναλωτή) ασθενή, επιτρέποντας αγωγές αστικής ευθύνης κατά του κατασκευαστή, με αποτέλεσμα να θυσιάζεται η καινοτομία λόγω της υπερρύθμισης. Ουσιαστικά, δεδομένου ότι ο τομέας των ιατρικών συσκευών υπόκειται σε αυστηρή ρύθμιση και η FDA ασκεί εκ των προτέρων έλεγχο πριν από τη διάθεση στην αγορά για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των ιατρικών συσκευών σε ομοσπονδιακό επίπεδο, θεωρείται ότι υπάρχει περιορισμένος χώρος για το κρατικό δίκαιο περί αδικοπραξιών, ως μέσο εκ των υστέρων ρύθμισης, λαμβάνοντας υπόψη το σύστημα των ενόρκων, την αντίληψη των ενόρκων ως μη ειδικών και τα υπερβολικά ύψη αποζημιώσεων και ποινικών αποζημιώσεων που ενδέχεται να παρεμποδίσουν την καινοτομία. Αντίθετα, στην ΕΕ, ο έλεγχος πριν τη διάθεση στην αγορά ανατίθεται σε κοινοποιημένους οργανισμούς, ιδιωτικές εταιρείες και τις εθνικές αρχές των κρατών μελών, και όχι σε έναν οργανισμό παρόμοιο με τον FDA. Το ευρωπαϊκό σύστημα αστικού δικαίου δεν περιλαμβάνει ενόρκους, ποινική αποζημίωση και, κατά συνέπεια, υπερβολικά ύψη αποζημιώσεων. Αυτά τα χαρακτηριστικά επιτρέπουν στις ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ να εισάγουν ριζοσπαστικές λύσεις προσανατολισμένες προς τον καταναλωτή/ασθενή. Επιπλέον, υπάρχει μια διαφορετική προσέγγιση όσον αφορά την προστασία των ασθενών. Η ΕΕ προστατεύει τους ασθενείς μέσω των μέσων του δικαίου της αδικοπραξίας, ενώ οι ΗΠΑ μέσω της προστασίας της καινοτομίας και της ανάπτυξης καινοτόμων ιατρικών συσκευών. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η ρυθμιστική αρχή της ΕΕ δεν διστάζει να ρυθμίσει την ευθύνη για ελαττωματικά ιατρικά βοηθήματα, συμπεριλαμβανομένου του αυτόνομου λογισμικού και του εξοπλισμού που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το παραδοσιακό δίκαιο της αδικοπραξίας στις ΗΠΑ παραμένει ανεπαρκές για την κάλυψη νομικών ζητημάτων που προκύπτουν από τη λειτουργία εξελιγμένων τεχνολογιών, με την ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και ρύθμισης να παραμένει εύθραυστη τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ.","abstract_has_math":false,"creators":["Κανάκη Μαρία-Νικολέττα","Κανάκη Maria-Nikoletta"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023","date_published":"2023","updated_at":"2026-11-19T06:21:35Z","subjects":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3279806"],"render_values":[{"text":"uoadl:3279806","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3279806","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3279806","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3279806","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κανάκη Μαρία-Νικολέττα","Κανάκη Maria-Nikoletta"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2023"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3279806","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3279806"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διατριβή αποσκοπεί στην ολιστική προσέγγιση της κατανομής της αστικής ευθύνης, ως της κατάλληλης μορφής αστικής ευθύνης που εφαρμόζεται σε περίπτωση σωματικών βλαβών που προκύπτουν από εσφαλμένη διάγνωση λόγω της χρήσης ελαττωματικού ιατρικού εξοπλισμού διαγνωστικής απεικόνισης (DI). Σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο τόσο της ΕΕ όσο και των ΗΠΑ, τα διαγνωστικά ιατρικά βοηθήματα περιλαμβάνουν όχι μόνο την παραδοσιακή μορφή της διαγνωστικής απεικόνισης, όπως τα διαγνωστικά συστήματα ακτινογραφίας, τα συστήματα αξονικής τομογραφίας, τα συστήματα μαστογραφίας, αλλά και διαγνωστικό λογισμικό ως ιατρική συσκευή (SaMD), SaMD που βασίζεται σε τεχνητή νοημοσύνη/μηχανική μάθηση (AI/ML) και διαγνωστικός εξοπλισμός με δυνατότητες AI/ML. Όσον αφορά τις ΗΠΑ, η προληπτική ισχύς του νόμου FD&C Medical Device Act (έναντι του κρατικού δικαίου περί αδικοπραξιών), η άυλη φύση του λογισμικού, η ιδιαιτερότητα της τεχνολογίας AI/ML και η θεωρία του «εξειδικευμένου μεσάζοντα» παρεμποδίζουν την εφαρμογή του καθεστώτος ευθύνης για τα προϊόντα που προστατεύει τους κατασκευαστές ιατρικών συσκευών. Ως εκ τούτου, η κατανομή της ευθύνης στους υπόλοιπους εμπλεκόμενους, δηλαδή στον ιατρό/ακτινολόγο και στο νοσοκομείο, θα πρέπει να επιδιωχθεί με βάση το καθεστώς της ιατρικής αμέλειας και της εταιρικής αμέλειας αντίστοιχα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το αμερικανικό καθεστώς του δικαίου της αδικοπραξίας αρκεί για να καλύψει τα νομικά κενά που έχει δημιουργήσει η εξελιγμένη τεχνολογία. Από την άλλη πλευρά, ο κανονισμός της ΕΕ για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα (MDR) 2017/745 και η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έχουν εισαγάγει ριζοσπαστικές λύσεις, από τον χαρακτηρισμό του διαγνωστικού λογισμικού ως ιατροτεχνολογικού προϊόντος έως την εφαρμογή του καθεστώτος ευθύνης για τα προϊόντα τόσο σε αυτόνομο ιατρικό λογισμικό όσο και σε λογισμικό που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τη μηχανική μάθηση (ML). Το τελευταίο αυτό θα μπορούσε να επιβεβαιωθεί από την τρέχουσα τάση της ΕΕ: i) να εφαρμόζει την ευθύνη για τα προϊόντα στο λογισμικό, όπως αποτυπώνεται όχι μόνο στον Κανονισμό για τα Ιατρικά Προϊόντα (MDR) αλλά και στην προτεινόμενη αναθεώρηση της Οδηγίας για την Ευθύνη για τα Προϊόντα, και ii) να θεσπίσει κανόνες αστικής ευθύνης για την τεχνητή νοημοσύνη, όπως ορίζονται στο σχετικό Ψήφισμα 2020/2014(INL) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στην Πρόταση της Επιτροπής για Νόμο περί Τεχνητής Νοημοσύνης. Εκ πρώτης όψεως, το αμερικανικό σύστημα προστατεύει τους κατασκευαστές ιατρικών συσκευών και τους προγραμματιστές λογισμικού από την αστική ευθύνη έναντι του κράτους, με σκοπό την προώθηση της καινοτομίας, ενώ το σύστημα της ΕΕ φαίνεται να είναι υπερρυθμισμένο και προσανατολισμένο προς τον (καταναλωτή) ασθενή, επιτρέποντας αγωγές αστικής ευθύνης κατά του κατασκευαστή, με αποτέλεσμα να θυσιάζεται η καινοτομία λόγω της υπερρύθμισης. Ουσιαστικά, δεδομένου ότι ο τομέας των ιατρικών συσκευών υπόκειται σε αυστηρή ρύθμιση και η FDA ασκεί εκ των προτέρων έλεγχο πριν από τη διάθεση στην αγορά για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των ιατρικών συσκευών σε ομοσπονδιακό επίπεδο, θεωρείται ότι υπάρχει περιορισμένος χώρος για το κρατικό δίκαιο περί αδικοπραξιών, ως μέσο εκ των υστέρων ρύθμισης, λαμβάνοντας υπόψη το σύστημα των ενόρκων, την αντίληψη των ενόρκων ως μη ειδικών και τα υπερβολικά ύψη αποζημιώσεων και ποινικών αποζημιώσεων που ενδέχεται να παρεμποδίσουν την καινοτομία. Αντίθετα, στην ΕΕ, ο έλεγχος πριν τη διάθεση στην αγορά ανατίθεται σε κοινοποιημένους οργανισμούς, ιδιωτικές εταιρείες και τις εθνικές αρχές των κρατών μελών, και όχι σε έναν οργανισμό παρόμοιο με τον FDA. Το ευρωπαϊκό σύστημα αστικού δικαίου δεν περιλαμβάνει ενόρκους, ποινική αποζημίωση και, κατά συνέπεια, υπερβολικά ύψη αποζημιώσεων. Αυτά τα χαρακτηριστικά επιτρέπουν στις ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ να εισάγουν ριζοσπαστικές λύσεις προσανατολισμένες προς τον καταναλωτή/ασθενή. Επιπλέον, υπάρχει μια διαφορετική προσέγγιση όσον αφορά την προστασία των ασθενών. Η ΕΕ προστατεύει τους ασθενείς μέσω των μέσων του δικαίου της αδικοπραξίας, ενώ οι ΗΠΑ μέσω της προστασίας της καινοτομίας και της ανάπτυξης καινοτόμων ιατρικών συσκευών. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η ρυθμιστική αρχή της ΕΕ δεν διστάζει να ρυθμίσει την ευθύνη για ελαττωματικά ιατρικά βοηθήματα, συμπεριλαμβανομένου του αυτόνομου λογισμικού και του εξοπλισμού που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το παραδοσιακό δίκαιο της αδικοπραξίας στις ΗΠΑ παραμένει ανεπαρκές για την κάλυψη νομικών ζητημάτων που προκύπτουν από τη λειτουργία εξελιγμένων τεχνολογιών, με την ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και ρύθμισης να παραμένει εύθραυστη τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ.","This dissertation aims to holistically approach the allocation of tort liability, as the appropriate form of civil liability applicable in case of injuries resulting from a misdiagnosis arising from the use of an erroneous diagnostic imaging (DI) medical device. According to both the EU and the US regulatory framework, diagnostic medical devices include not only the traditional form of DI, such as Diagnostic X-Ray Systems, Computed tomography X-ray systems, Mammographic X-ray systems, but also diagnostic Software as Medical Device (SaMD), AI/ML-based SaMD, and AI/ML-enabled diagnostic equipment. As regards the US, the preemptive effect of the FD&C Medical Device Act (against state tort law), the intangibility of software, the special nature of AI/ML technology and the learned-intermediary doctrine hamper the applicability of product liability regime shielding the medical devices manufacturers. Hence, the allocation of liability to remaining actors, namely physician/radiologist and the hospital shall be sought on the basis of medical malpractice and the corporate negligence regimes respectively, without this meaning that the US tort law regime is sufficient to cover the legal loopholes sophisticated technology has generated. On the other hand, EU Medical Devices Regulation (MDR) 2017/745 and CJEU’s jurisprudence have introduced radical solutions from the qualification of diagnostic software as medical device to the applicability of product liability regime both to standalone medical software and AI/ML-enabled one. The latter could be confirmed by the current EU tendency: i) to apply product liability to software as illustrated not only in the MDR but also in the proposed revision of Product Liability Directive, and ii) to introduce civil liability rules for AI, as demarcated by the relevant European Parliament Resolution 2020/2014(INL) and the Commission’s Proposal for an AI Act. At first sight, US system shields medical devices manufacturers and software developers from state tort liability in order to protect innovation, whereas the EU system seems to be overregulated and (consumer) patient-oriented allowing tort claims against manufacturer by sacrificing innovation due to overregulation. In essence, provided that medical device sector is highly regulated, and the FDA exerts premarket control for the safety and the efficiency of medical devices at federal level ex ante, it is considered that there is a little room for state tort law, as an ex-post regulation instrument, taking into account the jury system, the jury’s lay perception and the excessive amounts of compensatory and punitive damages that may hinder innovation. On the contrary, in the EU, premarket review is assigned to Notified Bodies, private companies and the MS national agencies, and not to an agency similar to the FDA. European tort law system does not include juries, punitive damage and consequently excessive amounts of damages. These features allow EU regulator to introduce consumer/patient-oriented and radical solutions. Furthermore, there is a different perspective of patient protection. EU protects patients by granting tort law instruments, while the US by protecting innovation and the development of novel medical devices. Finally, it is worth noting that EU regulator is not hesitant to regulate product liability for defective medical devices, including standalone software and AI-enabled equipment, whereas the traditional tort law in the US remains insufficient to cover legal issues resulting from the function of sophisticated technologies, with the balance between innovation and regulation remaining fragile both in the EU and the US."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Civil liability arising from the use of diagnostic medical devices in the EU & the US"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κανάκη Μαρία-Νικολέττα","Κανάκη Maria-Nikoletta"],"dc:date":["2023"],"dc:description":["Η παρούσα διατριβή αποσκοπεί στην ολιστική προσέγγιση της κατανομής της αστικής ευθύνης, ως της κατάλληλης μορφής αστικής ευθύνης που εφαρμόζεται σε περίπτωση σωματικών βλαβών που προκύπτουν από εσφαλμένη διάγνωση λόγω της χρήσης ελαττωματικού ιατρικού εξοπλισμού διαγνωστικής απεικόνισης (DI). Σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο τόσο της ΕΕ όσο και των ΗΠΑ, τα διαγνωστικά ιατρικά βοηθήματα περιλαμβάνουν όχι μόνο την παραδοσιακή μορφή της διαγνωστικής απεικόνισης, όπως τα διαγνωστικά συστήματα ακτινογραφίας, τα συστήματα αξονικής τομογραφίας, τα συστήματα μαστογραφίας, αλλά και διαγνωστικό λογισμικό ως ιατρική συσκευή (SaMD), SaMD που βασίζεται σε τεχνητή νοημοσύνη/μηχανική μάθηση (AI/ML) και διαγνωστικός εξοπλισμός με δυνατότητες AI/ML. Όσον αφορά τις ΗΠΑ, η προληπτική ισχύς του νόμου FD&C Medical Device Act (έναντι του κρατικού δικαίου περί αδικοπραξιών), η άυλη φύση του λογισμικού, η ιδιαιτερότητα της τεχνολογίας AI/ML και η θεωρία του «εξειδικευμένου μεσάζοντα» παρεμποδίζουν την εφαρμογή του καθεστώτος ευθύνης για τα προϊόντα που προστατεύει τους κατασκευαστές ιατρικών συσκευών. Ως εκ τούτου, η κατανομή της ευθύνης στους υπόλοιπους εμπλεκόμενους, δηλαδή στον ιατρό/ακτινολόγο και στο νοσοκομείο, θα πρέπει να επιδιωχθεί με βάση το καθεστώς της ιατρικής αμέλειας και της εταιρικής αμέλειας αντίστοιχα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το αμερικανικό καθεστώς του δικαίου της αδικοπραξίας αρκεί για να καλύψει τα νομικά κενά που έχει δημιουργήσει η εξελιγμένη τεχνολογία. Από την άλλη πλευρά, ο κανονισμός της ΕΕ για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα (MDR) 2017/745 και η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έχουν εισαγάγει ριζοσπαστικές λύσεις, από τον χαρακτηρισμό του διαγνωστικού λογισμικού ως ιατροτεχνολογικού προϊόντος έως την εφαρμογή του καθεστώτος ευθύνης για τα προϊόντα τόσο σε αυτόνομο ιατρικό λογισμικό όσο και σε λογισμικό που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τη μηχανική μάθηση (ML). Το τελευταίο αυτό θα μπορούσε να επιβεβαιωθεί από την τρέχουσα τάση της ΕΕ: i) να εφαρμόζει την ευθύνη για τα προϊόντα στο λογισμικό, όπως αποτυπώνεται όχι μόνο στον Κανονισμό για τα Ιατρικά Προϊόντα (MDR) αλλά και στην προτεινόμενη αναθεώρηση της Οδηγίας για την Ευθύνη για τα Προϊόντα, και ii) να θεσπίσει κανόνες αστικής ευθύνης για την τεχνητή νοημοσύνη, όπως ορίζονται στο σχετικό Ψήφισμα 2020/2014(INL) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στην Πρόταση της Επιτροπής για Νόμο περί Τεχνητής Νοημοσύνης. Εκ πρώτης όψεως, το αμερικανικό σύστημα προστατεύει τους κατασκευαστές ιατρικών συσκευών και τους προγραμματιστές λογισμικού από την αστική ευθύνη έναντι του κράτους, με σκοπό την προώθηση της καινοτομίας, ενώ το σύστημα της ΕΕ φαίνεται να είναι υπερρυθμισμένο και προσανατολισμένο προς τον (καταναλωτή) ασθενή, επιτρέποντας αγωγές αστικής ευθύνης κατά του κατασκευαστή, με αποτέλεσμα να θυσιάζεται η καινοτομία λόγω της υπερρύθμισης. Ουσιαστικά, δεδομένου ότι ο τομέας των ιατρικών συσκευών υπόκειται σε αυστηρή ρύθμιση και η FDA ασκεί εκ των προτέρων έλεγχο πριν από τη διάθεση στην αγορά για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των ιατρικών συσκευών σε ομοσπονδιακό επίπεδο, θεωρείται ότι υπάρχει περιορισμένος χώρος για το κρατικό δίκαιο περί αδικοπραξιών, ως μέσο εκ των υστέρων ρύθμισης, λαμβάνοντας υπόψη το σύστημα των ενόρκων, την αντίληψη των ενόρκων ως μη ειδικών και τα υπερβολικά ύψη αποζημιώσεων και ποινικών αποζημιώσεων που ενδέχεται να παρεμποδίσουν την καινοτομία. Αντίθετα, στην ΕΕ, ο έλεγχος πριν τη διάθεση στην αγορά ανατίθεται σε κοινοποιημένους οργανισμούς, ιδιωτικές εταιρείες και τις εθνικές αρχές των κρατών μελών, και όχι σε έναν οργανισμό παρόμοιο με τον FDA. Το ευρωπαϊκό σύστημα αστικού δικαίου δεν περιλαμβάνει ενόρκους, ποινική αποζημίωση και, κατά συνέπεια, υπερβολικά ύψη αποζημιώσεων. Αυτά τα χαρακτηριστικά επιτρέπουν στις ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ να εισάγουν ριζοσπαστικές λύσεις προσανατολισμένες προς τον καταναλωτή/ασθενή. Επιπλέον, υπάρχει μια διαφορετική προσέγγιση όσον αφορά την προστασία των ασθενών. Η ΕΕ προστατεύει τους ασθενείς μέσω των μέσων του δικαίου της αδικοπραξίας, ενώ οι ΗΠΑ μέσω της προστασίας της καινοτομίας και της ανάπτυξης καινοτόμων ιατρικών συσκευών. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η ρυθμιστική αρχή της ΕΕ δεν διστάζει να ρυθμίσει την ευθύνη για ελαττωματικά ιατρικά βοηθήματα, συμπεριλαμβανομένου του αυτόνομου λογισμικού και του εξοπλισμού που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το παραδοσιακό δίκαιο της αδικοπραξίας στις ΗΠΑ παραμένει ανεπαρκές για την κάλυψη νομικών ζητημάτων που προκύπτουν από τη λειτουργία εξελιγμένων τεχνολογιών, με την ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και ρύθμισης να παραμένει εύθραυστη τόσο στην ΕΕ όσο και στις ΗΠΑ.","This dissertation aims to holistically approach the allocation of tort liability, as the appropriate form of civil liability applicable in case of injuries resulting from a misdiagnosis arising from the use of an erroneous diagnostic imaging (DI) medical device. According to both the EU and the US regulatory framework, diagnostic medical devices include not only the traditional form of DI, such as Diagnostic X-Ray Systems, Computed tomography X-ray systems, Mammographic X-ray systems, but also diagnostic Software as Medical Device (SaMD), AI/ML-based SaMD, and AI/ML-enabled diagnostic equipment. As regards the US, the preemptive effect of the FD&C Medical Device Act (against state tort law), the intangibility of software, the special nature of AI/ML technology and the learned-intermediary doctrine hamper the applicability of product liability regime shielding the medical devices manufacturers. Hence, the allocation of liability to remaining actors, namely physician/radiologist and the hospital shall be sought on the basis of medical malpractice and the corporate negligence regimes respectively, without this meaning that the US tort law regime is sufficient to cover the legal loopholes sophisticated technology has generated. On the other hand, EU Medical Devices Regulation (MDR) 2017/745 and CJEU’s jurisprudence have introduced radical solutions from the qualification of diagnostic software as medical device to the applicability of product liability regime both to standalone medical software and AI/ML-enabled one. The latter could be confirmed by the current EU tendency: i) to apply product liability to software as illustrated not only in the MDR but also in the proposed revision of Product Liability Directive, and ii) to introduce civil liability rules for AI, as demarcated by the relevant European Parliament Resolution 2020/2014(INL) and the Commission’s Proposal for an AI Act. At first sight, US system shields medical devices manufacturers and software developers from state tort liability in order to protect innovation, whereas the EU system seems to be overregulated and (consumer) patient-oriented allowing tort claims against manufacturer by sacrificing innovation due to overregulation. In essence, provided that medical device sector is highly regulated, and the FDA exerts premarket control for the safety and the efficiency of medical devices at federal level ex ante, it is considered that there is a little room for state tort law, as an ex-post regulation instrument, taking into account the jury system, the jury’s lay perception and the excessive amounts of compensatory and punitive damages that may hinder innovation. On the contrary, in the EU, premarket review is assigned to Notified Bodies, private companies and the MS national agencies, and not to an agency similar to the FDA. European tort law system does not include juries, punitive damage and consequently excessive amounts of damages. These features allow EU regulator to introduce consumer/patient-oriented and radical solutions. Furthermore, there is a different perspective of patient protection. EU protects patients by granting tort law instruments, while the US by protecting innovation and the development of novel medical devices. Finally, it is worth noting that EU regulator is not hesitant to regulate product liability for defective medical devices, including standalone software and AI-enabled equipment, whereas the traditional tort law in the US remains insufficient to cover legal issues resulting from the function of sophisticated technologies, with the balance between innovation and regulation remaining fragile both in the EU and the US."],"dc:identifier":["uoadl:3279806","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3279806"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Δίκαιο – Νομοθεσία","Law and Legislation"],"dc:title":["Civil liability arising from the use of diagnostic medical devices in the EU & the US"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:21:35Z"}